Tarix va Toponomika
1.53K subscribers
1.09K photos
16 videos
3 files
403 links
We opened this channel to help with "Zakovat"
Download Telegram
#shunchaki

ORIGAMI

Origami - bu yapon qog'ozlar yig'ishning an'anaviy san'ati bo'lib, u yelim yoki kesishlarsiz bitta varaqni yig'ish orqali murakkab va chiroyli dizaynlarni yaratishni o'z ichiga oladi.

"Origami" so'zi yaponcha "oru" (qatlamoq) va "kami" (qog'oz) so'zlaridan kelib chiqqan.

Origami Yaponiyada uzoq tarixga ega, uning ildizlari XVII asrga borib taqaladi. U dastlab diniy marosimlar uchun qog'ozni ramziy shakllarda yig'ish uchun ishlatilgan. Vaqt o'tishi bilan origami mashhur dam olish faoliyati va butun dunyoda shug‘ullaniladigan san'at turiga aylandi.

Do‘stlaringgizga ham ulashing:

@toponomik
👍1👏1
#shunchaki #fakt

Yiliga milliard dollar💵 ishlab topgan birinchi kompaniya 1955-yilda General Motors bo'lgan.

Do‘stlaringgizga ham ulashing:

@toponomik
👍1👏1
#tarix

CHEMULPO🚢⚔️ jangi

Chemulpo jangi rus-yapon urushi paytida 1904 yil 9-fevralda bo'lib o'tgan dengiz jangi edi. Jang Koreyaning Chemulpo (hozirgi Incheon) porti yaqinida boʻlib oʻtgan.Jangda Rossiya va Yaponiya dengiz kuchlari toʻqnash kelgan.

Rossiyaning "Varyag" kreyseri va "Korietz" kemasi Chemulpo bandargohida joylashgan edi, ular Chiyoda kreyseri boshchiligidagi yapon floti bilan to'qnash kelishadi. Rossiya kemalari soni va quroli kam bo'lishiga qaramay, mardonavor kurash olib boradi va yapon kemalariga jiddiy zarar yetkazadi.Lekin rus floti jangda mag‘lub bo‘ladi va dushman qo'liga tushib qolmaslik uchun o'z kemalarini cho‘ktirishga majbur bo'ladi.

Chemulpo jangi rus-yapon urushidagi muhim dastlabki janglardan biri edi. Bu Jang-zamonaviy tarixda birinchi marta Osiyo davlati dengiz jangida Yevropa davlatini mag'lub etgan jang hisoblanadi

Do‘stlaringgizga ham ulashing:

@toponomik
👏2👍1
#savol
Savolda bir so‘zdan harflar tushgan

Ayl so‘zi qadimdan sug‘oriladigan ekin maydoni ma‘nosini bildirgan.Bu so‘z turkiy va fors-tojik unsurlardan iborat. Ilk o‘rta asrlarda ariq qulog‘iga o‘rnatilgan yog‘och kundaning ko‘zday teshigidan bir kecha-kunduzda o‘tadigan suv miqdori ham ayl deb atalgan.Demak ayl o‘lchov birligi hisoblangan

Diqqat savol:Harflari tushirib qoldirilgan so‘zni asl holida yozib bering

Izohda javoblaringizni kutaman

@toponomik
#toponim #etimologiya

Paykal — sug'oriladigan ayrim ekin maydoni, pol, chek.

Bu so‘z turkiy pay («bir qism, ulush») va forscha-tojikcha kol («kanal») unsurlaridan iborat. Kol so‘zi, o‘z navbatida, forscha «kavlamoq», «qazimoq» fe’lidan kelib chiqqan bo'lib, dastlabki ma’nosi «handaq» edi.

Ilk o‘rta asrlarda ariq qulog'iga o'rnatilgan yog‘och kundaning ko'zday teshigidan bir kecha-kunduzda o‘tadigan suv bir paykal hisoblangan.
Demak, paykal dastlab suv o'Ichov miqdori bo'lgan.

Keyingi asrlarda paykal sath o‘lchov miqdoriga aylangan. Masalan, Qashqadaryo viloyatida 50 tanob yoki 12,5 gektar yer bir paykal, Shimoliy
Afg'onistonda Fayzobod shahri atroflarida
400 tanob yer, Mozori
Sharif tegralarida
65 gektar yer bir paykalga teng bolgan.

Bir xil yerlarda paykal deganda muayyan ariqdan suv ichadigan chek yerlar tushunilgan. O‘rta Osiyoning bir qancha hududlarida yerni shirkat bo‘lib ishlatish paykal deb atalar edi.

Qorako‘l tumanida Nimpaykal, Eronda O‘npaykal degan toponimlar bor.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍1🔥1👏1
#mifologiya

ERLIKXON

Erlik Xon--Turk xoqonligi mifologiyasidagi muhim ma‘budlardan biri. U ko'pincha o'lim, yer osti dunyosi va yovuz kuchlar bilan bog'liq bo'lgan
yovuz xudo sifatida tasvirlangan.
Turkiy Mifning baʼzi versiyalarida Erlikxon turkiy eʼtiqoddagi oliy xudo- Tengri tomonidan yaratilgan birinchi mavjudot hisoblanadi.

Erlik Xon yer osti dunyosida yashaydi, u yerda U ruhlar va jinlar ustidan hukmronlik qiladi. U ko'pincha odamlarning va boshqa xudolarning sa'y-harakatlariga putur yetkazmoqchi bo'lgan ayyor sifatida tasvirlangan.

Baʼzi turkiy anʼanalarda Erlik Xon- Tengriga raqib sifatida koʻriladi va doimo uning hokimiyatiga qarshi chiqishga intiladi. Biroq, Erlikxon oxir-oqibat Tengriga bo'ysunadi.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@mifologikk
@toponomik
👍2🔥1🤓1
#toponim #etimologiya

Sulduz - XIII—XIV asrlarda Ozarbayjon, Eron, Xuroson va Movarounnahrda yashagan turklashgan mo‘g‘ul qabilasi.

Sulduz 92 bovli o‘zbek qavmlari orasida qayd qilingan. Oltinko‘l tumanida Sulduz qishlog‘i bor (uni Suvyulduz shaklida yozish to‘g‘ri emas), Sulduz mo‘g‘ulcha suldes (bayroqdorlar) so‘zidan hosil bo‘lgan: sulde —bayroq, -s ko‘plik affiksi.

Do‘stlaringgizga ham ulashing:

@toponomik
👍1🔥1
#noodatiy #kasallik

BOANTROPIYA 🐄

Boantropiya kam uchraydigan psixologik kasallik bo'lib, unda odam o'zini sigir🐄 yoki ho'kiz🐂 deb hisoblaydi.

Bu kasallik vaqtinchalik yoki uzoq muddatli bo'lishi mumkin va odamda
o't yeyish,sigir kabi ovoz chiqarish yoki to'rt oyoqda yurish kabi xatti-harakatlarni namoyon qilishi mumkin.

Boantropiyaning aniq sababi yaxshi tushunilmagan, ammo bu shizofreniya yoki dissotsiativ identifikatsiya buzilishi kabi asosiy ruhiy salomatlik muammolari bilan bog'liq deb ishoniladi. Shuningdek, haddan tashqari stress yoki travma bilan ham qo'zg'alishi mumkin.

Boantropiyani birinchi bo‘lib Gippokrat(mil.avv 460-370) aniqlagan va nom bergan

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
😁1
#shunchaki

Karim Abdul-Jabbor 🏀

Karim Abdul-Jabbar 1947-yil 1-aprelda Ferdinand Lyuis Alsindorda tug‘ilgan. Iste'fodagi professional basketbolchi bo'lib, u sport tarixidagi eng buyuk o'yinchilardan biri sifatida tan olingan. Uning bo‘yi 218 sm edi.U NBAda 20 mavsum, dastlab Miluoki Bucks keyin esa Los-Anjeles Leykers jamoalarida o'ynadi va faoliyati davomida oltita NBA chempionligi va oltita MVP mukofotini qo'lga kiritdi.19 marta NBA ALL STAR bo‘lgan.

Abdul-Jabbor mashxurlikka erishgan paytda 🇺🇸AQSH-Vyetnam🇻🇳 urushi⚔️ bo‘layotgan edi.Abdul-Jabbor ham urushga chaqiriladi lekin,U Vyetnam urushida harbiy xizmatchi sifatida qatnashmagan. U urushga e'tiroz bildirishining asosiy sababi sifatida diniy e'tiqodini ko'rsatdi. Abdul-Jabbor o‘zining “Ulkan qadamlar” nomli avtobiografiyasida urushga borish g‘oyasi bilan kurashganini va oxir-oqibat o‘zi ishonmaydigan mojaroda qatnasha olmasligiga qaror qilganini tushuntirgan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍3🔥1
#shunchaki #fakt

Makarov to'pponchasi- kosmosga olib chiqilgan birinchi o'qotar qurol hisoblanadi."Vostok" kemasida bu to'pponcha majburiy formaning bir qismi edi.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍2🔥1
#fobiya

Tripanofobiya💉 - bu in'ektsiya yoki ukollar bilan bog'liq tibbiy muolajalardan qo'rqish kasalligi.Qisqacha aytganda igna va ukoldan qo'rqish

Tripanofobiya - bu odamning kerak bo'lganda tibbiy yordam olish qobiliyatiga sezilarli ta'sir ko'rsatishi mumkin bo'lgan keng tarqalgan fobiya. Ba'zi odamlar ignadan qo'rqib, kerakli tibbiy muolajalar, emlashlar yoki qon tekshiruvlaridan qochishlari mumkin.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍1🙈1
#toponim #etimologiya

OBISHIR – Farg‘ona viloyati So‘x tumanidagi qishloq va mahalla nomi.

Tojikcha “sut, suv” degani, ko‘proq shirin ichimlik suviga nisbatan ishlatiladi. Viloyatdagi Obirahmat, Obiravon, Obihayot kabi toponimlar ham “rahmat suvi”, “hayot suvi”, “ravon oqadigan suv” ma’nolarida ishlatilgan

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@topononik
👍1🔥1
#toponim #etimologiya

PISKENT – Toshkent viloyati tarkibidagi shahar va tuman nomi.

Piskent shahri tarixiy manbalarda Biskat nomi bilan tilga olingan va u Toshkent vohasining eng qadimiy shaharlaridan biridir. Taniqli olim H.Hasanov-Biskat fors-tojik tilidagi bist – “yigirma” va kat – “qishloq”, ya’ni “yigirma qishloq” so‘zlaridan olingan bo‘lsa kerak, deb yozgan. E’tiborli tomoni shuki, tojik tilidagi og‘zaki nutqda bist so‘zining “t” harfi tushib qolib, bis shaklida talaffuz qilinadi.

X asr arab geograflari Istaxriy, Ibn Havqal asarlarida Biskat Iloq viloyati tarkibiga kiritilgan. Shahar Shosh (Toshkent)dan Farg‘onaga o‘tgan karvon yo‘lining ustida qulay joylashganligi tufayli IX–X asrlarda savdo-sotiq yaxshi rivojlangan. XII asr boshida mo‘g‘ul bosqinchilari shaharni vayron qilganlar.

Rus tadqiqotchilari Bartold va Massonlar Ohangaron daryosi chap sohilida qazishmalar o‘tkazib shaharning qadimgi o‘rnini topgan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍1🔥1
#tarix

Mata Hari

Asl ismi Margareta Geertruida Zelle bo'lgan Mata Xari🇳🇱gollandiyalik raqqosa bo‘lib, tarixdagi eng mashhur josuslardan biriga aylandi.

Mata Xari 1876-yil 7-avgustda Niderlandiyaning Leuvarden shahrida tug'ilgan. U o'rta sinf oilasida o'sgan va keyinchalik harbiy ofitserga turmushga chiqqanidan so'ng Gollandiya Sharqiy Hindistoniga (hozirgi Indoneziya) ko'chib o'tgan.

Nikoh tugaganidan so'ng, Mata Xari o'zini ekzotik raqqosa sifatida qaytadan kashf etdi va Yevropaning turli shaharlarida o'zining provokatsion va shahvoniy chiqishlari bilan tomoshabinlarni o'ziga rom etdi.

Birinchi jahon urushi paytida Mata Xari ikki tomonlama agentlikda va Germaniya uchun josuslikda ayblangan.

Mata Xari 1917-yilda fransuz hukumati tomonidan hibsga olingan va josuslikda ayblangan. Sud jarayonida Uning aybi isbotlanmaganiga qaramay, u aybdor deb topilgan va o'limga hukm qilindi. Mata Xari 1917-yil 15-oktyabrda Fransiyada otib o'ldirilgan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍2🙊1
#gidronim

SARIQ DENGIZ🌊

Sariq dengiz Koreya yarim oroli va Xitoy o'rtasida joylashgan bo'lib, u Tinch okeanining g'arbiy qismidagi chekka dengizlarning bir qismidir.

Maydoni 416 ming km². Eng chuqur joyi 106 m. Yirik qoʻltiqlari: Boxayvan, Lyaodun, Gʻarbiy Koreya. Sariqdengizga Xuanxe, Xayxe, Lyaoxe, Yalutszyan,Xan daryolari quyiladi.

"Sariq dengiz" nomi suvlarining sarg'ish🟡 rangidan kelib chiqqan bo'lib, unga suv quyadigan daryolar:Masalan, Xitoydagi Xuanxe(sariq daryo)va Koreyadagi Xan daryolari suvlari ko'p miqdorda loy va cho'kindidan iborat. Bu cho'kindi dengizga o'ziga xos sariq rang beradi, ayniqsa qirg'oq yaqinidagi sayoz joylarda.

Sariq dengiz muhim baliqchilik maydoni bo'lib, Xitoy va Koreya uchun muhim iqtisodiy va ekologik ahamiyatga ega.‌‌

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍1👏1
#art

Wiktor Jackowski ijodidan namunalar

Ajoyiba

@toponomik
👍2😍1