#mifologiya
EIR-tibbiyot ma‘budasi
Eir shifo va tibbiyot bilan bog'liq bo'lgan Skandinaviya mifologiyasidagi ma‘buda hisoblanadi. U ko'pincha ma'buda yoki valkriya sifatida tasvirlangan va u Norveg panteonidagi eng mohir tabiblardan biri hisoblanadi. Eir bir nechta qadimgi Norveg manbalarida, jumladan, "Poetic Edda" va "Prose Edda"da eslatib o'tilgan.
Poetic Eddada Eir-Valhalladagi jangchilarga ichimlik beradigan ma'buda va valkriyalar qatoriga kiritilgan. Porse Edda nasrida u tabib sifatida tasvirlangan va dorivor o'tlar va shifobaxsh amaliyotlar haqida ma'lumotga ega ekanligi aytiladi.
Eir ismining o'zi "rahm-shafqat" yoki "yordam" degan ma'noni anglatadi, bu uning tabib va g'amxo'rlik rolini aks ettiradi. U ko'pincha Norvegiya xudolarining malikasi--Frigg bilan bog'lanadi va ba'zida uning cho'rilaridan biri hisoblanadi.
@toponomik
@mifologikk
EIR-tibbiyot ma‘budasi
Eir shifo va tibbiyot bilan bog'liq bo'lgan Skandinaviya mifologiyasidagi ma‘buda hisoblanadi. U ko'pincha ma'buda yoki valkriya sifatida tasvirlangan va u Norveg panteonidagi eng mohir tabiblardan biri hisoblanadi. Eir bir nechta qadimgi Norveg manbalarida, jumladan, "Poetic Edda" va "Prose Edda"da eslatib o'tilgan.
Poetic Eddada Eir-Valhalladagi jangchilarga ichimlik beradigan ma'buda va valkriyalar qatoriga kiritilgan. Porse Edda nasrida u tabib sifatida tasvirlangan va dorivor o'tlar va shifobaxsh amaliyotlar haqida ma'lumotga ega ekanligi aytiladi.
Eir ismining o'zi "rahm-shafqat" yoki "yordam" degan ma'noni anglatadi, bu uning tabib va g'amxo'rlik rolini aks ettiradi. U ko'pincha Norvegiya xudolarining malikasi--Frigg bilan bog'lanadi va ba'zida uning cho'rilaridan biri hisoblanadi.
@toponomik
@mifologikk
👍2
#tarix #atama
KOSMOPOLITIZM (yun. kosmopolites – kosmopolit, jahon fuqarosi) — «jahon fuqaroligi» deb atalgan g‘oyani targ‘ib qiluvchi mafkura.
Aleksandr Makedonskiy yurishlari
davrida paydo bo‘lgan. Uyg‘onish va Ma'rifatchilik davrlarida jahon fuqaroligi ideali olg‘a surilib (Dante, Kampanella), individning zamindor boylar zulmidan ozod bo‘lish g‘oyasini (Lessing, Gyote, Shiller, Kant, Fixte) ifodalagan. Kosmopolitizm milliy an‘ana va madaniyatdan, vatanparvarlikdan voz kechishga – bevatanlikka da'vat etadi
@toponomik
KOSMOPOLITIZM (yun. kosmopolites – kosmopolit, jahon fuqarosi) — «jahon fuqaroligi» deb atalgan g‘oyani targ‘ib qiluvchi mafkura.
Aleksandr Makedonskiy yurishlari
davrida paydo bo‘lgan. Uyg‘onish va Ma'rifatchilik davrlarida jahon fuqaroligi ideali olg‘a surilib (Dante, Kampanella), individning zamindor boylar zulmidan ozod bo‘lish g‘oyasini (Lessing, Gyote, Shiller, Kant, Fixte) ifodalagan. Kosmopolitizm milliy an‘ana va madaniyatdan, vatanparvarlikdan voz kechishga – bevatanlikka da'vat etadi
@toponomik
#tarix
MUFTIY-ZIYOVUDDIN ibn ESHON BOBOXON
Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxon (1908.10.1 — Toshkent — 1982.22.12) — muftiy, din va jamoat arbobi.
Dastlab otasi Eshon Boboxon ibn Abdumajidxon qoʻlida, soʻngra Toshkentdagi Baroqxon, Koʻkaldosh madrasalarida tahsil koʻrgan (1923— 31). Qohiradagi al-Azhar dorilfununini tugatgan, Makka, Madina shaharlariga ilmiy safarlar qilgan (1947). Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari diniy boshqarmasi tashkiliy qoʻmitasida bosh kotib (1942), boshqarma raisining oʻrinbosari (1943—1957), raisi (1957—1982). Toshkent Islom institutini tashkil etdi (1969) va unga bevosita rahbarlik qildi. Uning saʼy-harakati bilan Buxoroda Mir Arab madrasasi faoliyati qayta tiklandi (1945). Sobiq Sovet Ittifoqi va bir qancha musulmon mamlakatlarida oʻtkazilgan yirik xalqaro diniy anjumanlarning tashkilotchisi yoki faol ishtirokchisi sifatida turli xalqlar va dinlar oʻrtasida hamkorlik oʻrnatilishiga harakat qildi.Masjidlar boʻyicha Butunjahon oliy kengashi aʼzosi etib saylandi (Makka, 1976).
Ziyovuddinxon diniy merosni keng targʻib va tashviq qilishdan tashqari ilmiy, adabiy faoliyat bilan ham shugʻullangan. Ibn Sinoning gigiyenaga oid kitobini oʻzbek va rus tillariga oʻgirgan. Ziyovuddinxonning „Diyorimizda islom va musulmonlar“ asari (1979, rus tilida)da islom dinining mohiyati ochib berilgan, islom barcha zamon va xalqlar uchun salohiyatli din ekanligi, uning tamoyillari hamma yaxshi niyatli kishilarning orzu-umidlari bilan hamohang ekanligi koʻrsatilgan.
《Futuhiy》taxallusi bilan sheʼrlar ham bitgan. Ziyovuddinxon xalqlar oʻrtasida tinchlikni saqlash, yer yuzida doʻstlik va hamjihatlikni mustahkamlash ishiga katta hissa qoʻshganligi uchun Iordaniya, Suriya, Marokash va MAPning oliy ordenlari bilan taqdirlangan.
1998-yil tavalludining 90 yilligiga bagʻishlab Toshkentda xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya oʻtkazildi. Toshkentdagi Qaffol Shoshiy qabrlar majmuasida otalari Eshon Boboxon yoniga dafn etilgan.
@toponomik
MUFTIY-ZIYOVUDDIN ibn ESHON BOBOXON
Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxon (1908.10.1 — Toshkent — 1982.22.12) — muftiy, din va jamoat arbobi.
Dastlab otasi Eshon Boboxon ibn Abdumajidxon qoʻlida, soʻngra Toshkentdagi Baroqxon, Koʻkaldosh madrasalarida tahsil koʻrgan (1923— 31). Qohiradagi al-Azhar dorilfununini tugatgan, Makka, Madina shaharlariga ilmiy safarlar qilgan (1947). Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari diniy boshqarmasi tashkiliy qoʻmitasida bosh kotib (1942), boshqarma raisining oʻrinbosari (1943—1957), raisi (1957—1982). Toshkent Islom institutini tashkil etdi (1969) va unga bevosita rahbarlik qildi. Uning saʼy-harakati bilan Buxoroda Mir Arab madrasasi faoliyati qayta tiklandi (1945). Sobiq Sovet Ittifoqi va bir qancha musulmon mamlakatlarida oʻtkazilgan yirik xalqaro diniy anjumanlarning tashkilotchisi yoki faol ishtirokchisi sifatida turli xalqlar va dinlar oʻrtasida hamkorlik oʻrnatilishiga harakat qildi.Masjidlar boʻyicha Butunjahon oliy kengashi aʼzosi etib saylandi (Makka, 1976).
Ziyovuddinxon diniy merosni keng targʻib va tashviq qilishdan tashqari ilmiy, adabiy faoliyat bilan ham shugʻullangan. Ibn Sinoning gigiyenaga oid kitobini oʻzbek va rus tillariga oʻgirgan. Ziyovuddinxonning „Diyorimizda islom va musulmonlar“ asari (1979, rus tilida)da islom dinining mohiyati ochib berilgan, islom barcha zamon va xalqlar uchun salohiyatli din ekanligi, uning tamoyillari hamma yaxshi niyatli kishilarning orzu-umidlari bilan hamohang ekanligi koʻrsatilgan.
《Futuhiy》taxallusi bilan sheʼrlar ham bitgan. Ziyovuddinxon xalqlar oʻrtasida tinchlikni saqlash, yer yuzida doʻstlik va hamjihatlikni mustahkamlash ishiga katta hissa qoʻshganligi uchun Iordaniya, Suriya, Marokash va MAPning oliy ordenlari bilan taqdirlangan.
1998-yil tavalludining 90 yilligiga bagʻishlab Toshkentda xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya oʻtkazildi. Toshkentdagi Qaffol Shoshiy qabrlar majmuasida otalari Eshon Boboxon yoniga dafn etilgan.
@toponomik
👍2
#tarix
KIM CHEN IN
Kim Chen In 1984-yil 8-yanvarda Shimoliy Koreyaning Pxenyan shahrida tug‘ilgan.
U Shimoliy Koreyaning sobiq rahbari Kim Chen Ir va uning turmush o‘rtog‘i Ko Yong Xuining kenja o‘g‘li.
Kim Chen In Shveytsariyadagi xalqaro maktabda o‘qigan.
U basketbol ishqibozi sifatida tanilgan va NBA sobiq basketbolchisi Dennis Rodman bilan do'stlik aloqasi borligi aytiladi.
Kim Chen In 2011-yilda otasi Kim Chen Ir vafotidan so‘ng Shimoliy Koreya oliy yetakchisiga aylandi.
U xorijda ta’lim olgan birinchi Shimoliy Koreya yetakchisidir.
Kim Chen In o‘ziga xos soch turmagi bilan tanilgan, bu uning obrazini o‘ziga xos savdo belgisiga aylantirgan.
U Ri Sol Juga uylangan, u davlat homiyligidagi orkestrda qo‘shiqchi bo‘lgan deb ishoniladi.
Kim Chen In boshqa davlatlar tomonidan Shimoliy Koreyada inson huquqlarini poymol qilish va repressiv rejimni saqlab qolishda ayblanadi
Xabar qilinishicha, u bir qancha yuqori martabali amaldorlarni, jumladan, amakisi Jang Song Thaekni qatl etishga buyruq bergan.
Shimoliy Koreyada tashqi ta'sirlarning qattiq senzurasiga qaramay, Kim Chen In G'arb madaniyatiga qiziqadi.
Shimoliy Koreya davlat ommaviy axborot vositalarida u ko'pincha hurmatli rahbar sifatida tasvirlanadi, va uning atrofida shaxsga sig'inish namoyon bo‘ladi.
Kim Chen In hashamatli tovarlar, jumladan, qimmatbaho mashinalar, soatlar va boshqa hashamatli narsalarni yaxshi ko‘radi, deb ishoniladi.
Ma'lumotlarga ko'ra, uning vazni ortib ketgan, bu uning sog'lig'i va turmush tarzi haqida mish-mishlarga sabab bo'lmoqda.
U Shimoliy Koreya siyosatida ko‘zga ko‘ringan shaxs sifatida paydo bo‘lgan singlisi Kim Yo Jong bilan yaqin munosabatlarga ega ekanligiga ishoniladi.
@toponomik
KIM CHEN IN
Kim Chen In 1984-yil 8-yanvarda Shimoliy Koreyaning Pxenyan shahrida tug‘ilgan.
U Shimoliy Koreyaning sobiq rahbari Kim Chen Ir va uning turmush o‘rtog‘i Ko Yong Xuining kenja o‘g‘li.
Kim Chen In Shveytsariyadagi xalqaro maktabda o‘qigan.
U basketbol ishqibozi sifatida tanilgan va NBA sobiq basketbolchisi Dennis Rodman bilan do'stlik aloqasi borligi aytiladi.
Kim Chen In 2011-yilda otasi Kim Chen Ir vafotidan so‘ng Shimoliy Koreya oliy yetakchisiga aylandi.
U xorijda ta’lim olgan birinchi Shimoliy Koreya yetakchisidir.
Kim Chen In o‘ziga xos soch turmagi bilan tanilgan, bu uning obrazini o‘ziga xos savdo belgisiga aylantirgan.
U Ri Sol Juga uylangan, u davlat homiyligidagi orkestrda qo‘shiqchi bo‘lgan deb ishoniladi.
Kim Chen In boshqa davlatlar tomonidan Shimoliy Koreyada inson huquqlarini poymol qilish va repressiv rejimni saqlab qolishda ayblanadi
Xabar qilinishicha, u bir qancha yuqori martabali amaldorlarni, jumladan, amakisi Jang Song Thaekni qatl etishga buyruq bergan.
Shimoliy Koreyada tashqi ta'sirlarning qattiq senzurasiga qaramay, Kim Chen In G'arb madaniyatiga qiziqadi.
Shimoliy Koreya davlat ommaviy axborot vositalarida u ko'pincha hurmatli rahbar sifatida tasvirlanadi, va uning atrofida shaxsga sig'inish namoyon bo‘ladi.
Kim Chen In hashamatli tovarlar, jumladan, qimmatbaho mashinalar, soatlar va boshqa hashamatli narsalarni yaxshi ko‘radi, deb ishoniladi.
Ma'lumotlarga ko'ra, uning vazni ortib ketgan, bu uning sog'lig'i va turmush tarzi haqida mish-mishlarga sabab bo'lmoqda.
U Shimoliy Koreya siyosatida ko‘zga ko‘ringan shaxs sifatida paydo bo‘lgan singlisi Kim Yo Jong bilan yaqin munosabatlarga ega ekanligiga ishoniladi.
@toponomik
#noodatiy #kasallik
ALIEN HAND SYNDROME (AHS)-BEGONA QO‘L SINDROMI
Anarxik qo'l sifatida ham tanilgan Begona qo'l sindromi (AHS) noyob nevrologik kasallik bo'lib, unda bir qo'l o'z irodasiga egadek tuyuladi. AHS bilan kasallangan odamlar bir qo'lning beixtiyor harakatlarini boshdan kechirishadi, ular ko'pincha ikkinchi qo'lning harakatlariga qarama-qarshi bo'lib ko'rinadi. Bu ta'sirlangan qo'lning narsalarni ushlash yoki manipulyatsiya qilish kabi shaxsning ongli nazoratisiz vazifalarni bajarishiga olib kelishi mumkin.
AHS miyaning ikki yarim sharini bog'laydigan "korpus kallosum"ning shikastlanishidan kelib chiqadi deb ishoniladi. Bu turli xil sharoitlar, jumladan insult, miya jarrohligi, infektsiya yoki boshqa nevrologik kasalliklar tufayli yuzaga kelishi mumkin. Ikki yarim sharning uzilishi bir qo'lni muvofiqlashtirish va nazoratni yo'qotishiga olib kelishi mumkin, bu esa uning shaxs niyatidan mustaqil harakat qilishiga olib keladi.
Begona qo'l sindromining davosi topilmagan,leki kasallik sabablari va potentsial davolash usullari bo'yicha keyingi tadqiqotlar davom etmoqda, chunki u nevrologlar va tibbiyot mutaxassislari uchun qiziqish maydoni bo'lib qolmoqda.
@toponomik
ALIEN HAND SYNDROME (AHS)-BEGONA QO‘L SINDROMI
Anarxik qo'l sifatida ham tanilgan Begona qo'l sindromi (AHS) noyob nevrologik kasallik bo'lib, unda bir qo'l o'z irodasiga egadek tuyuladi. AHS bilan kasallangan odamlar bir qo'lning beixtiyor harakatlarini boshdan kechirishadi, ular ko'pincha ikkinchi qo'lning harakatlariga qarama-qarshi bo'lib ko'rinadi. Bu ta'sirlangan qo'lning narsalarni ushlash yoki manipulyatsiya qilish kabi shaxsning ongli nazoratisiz vazifalarni bajarishiga olib kelishi mumkin.
AHS miyaning ikki yarim sharini bog'laydigan "korpus kallosum"ning shikastlanishidan kelib chiqadi deb ishoniladi. Bu turli xil sharoitlar, jumladan insult, miya jarrohligi, infektsiya yoki boshqa nevrologik kasalliklar tufayli yuzaga kelishi mumkin. Ikki yarim sharning uzilishi bir qo'lni muvofiqlashtirish va nazoratni yo'qotishiga olib kelishi mumkin, bu esa uning shaxs niyatidan mustaqil harakat qilishiga olib keladi.
Begona qo'l sindromining davosi topilmagan,leki kasallik sabablari va potentsial davolash usullari bo'yicha keyingi tadqiqotlar davom etmoqda, chunki u nevrologlar va tibbiyot mutaxassislari uchun qiziqish maydoni bo'lib qolmoqda.
@toponomik
#tarix #atama
NORDIZM (nem. nord - shimol) — irqchilik ko‘rinishlaridan biri.
Nordizm g‘ayri ilmiy nazariya bo‘lib, uning asosida shimoliy (nord) yoki «ariy» irqi insoniyatning boshqa irqlaridan ustun ekanligi haqidagi da‘vo yotadi. Nordizm asoschilari fransuz sotsiologlari J.A.Gobino va J.V.Lapuj hisoblanadi. Nordizm maddohlari shimoliy va «german» irqlarini teng qo‘ygan, german irqini «oliy» irq hisoblab, sivilizatsiyaning barcha yutuqlari uchun insoniyat «oliy» irqdan minnatdor bo‘lishi kerak, deb da‘vo qilgan. Germaniya fashizmi
nazariyotchilari Nordizmni o‘z rasmiy mafkurasiga aylantirgan edi.
@toponomik
NORDIZM (nem. nord - shimol) — irqchilik ko‘rinishlaridan biri.
Nordizm g‘ayri ilmiy nazariya bo‘lib, uning asosida shimoliy (nord) yoki «ariy» irqi insoniyatning boshqa irqlaridan ustun ekanligi haqidagi da‘vo yotadi. Nordizm asoschilari fransuz sotsiologlari J.A.Gobino va J.V.Lapuj hisoblanadi. Nordizm maddohlari shimoliy va «german» irqlarini teng qo‘ygan, german irqini «oliy» irq hisoblab, sivilizatsiyaning barcha yutuqlari uchun insoniyat «oliy» irqdan minnatdor bo‘lishi kerak, deb da‘vo qilgan. Germaniya fashizmi
nazariyotchilari Nordizmni o‘z rasmiy mafkurasiga aylantirgan edi.
@toponomik
👍1
#mifologiya
IDUN-YOSHLIK va HAYOT MA‘BUDASI
Idun - ko'pincha Asgard xudolariga o'lmaslik baxsh etadigan oltin olma🍎 qo'riqchisi sifatida tasvirlangan ma'buda.
U yoshlik va hayotning posboni hisoblanib, uning mifologiyadagi roli abadiy yoshlik va xudolarning sog'lig'i va kuchini saqlash tushunchasi bilan chambarchas bog'liq.
Mashhur afsonalardan birida Idunni ayyor dev Thjazi aldab, uni o'g'irlab, o'z qal'asiga olib boradi. Natijada, xudolar uning olmalarisiz qariy va zaiflasha boshlaydi.
Idun qutqarilib, oltin olmalari bilan Asgardga qaytib kelganida, xudolar yosharadilar va o‘zlarining asl xollariga qaytishadi
Idun ko'pincha she'riyat va notiqlik xudosi Bragi bilan bog'lanadi. Ular birgalikda Skandinaviya mifologiyasida yoshlik va ilhomning birligini ramziylashtiradi.
@toponomik
@mifologikk
IDUN-YOSHLIK va HAYOT MA‘BUDASI
Idun - ko'pincha Asgard xudolariga o'lmaslik baxsh etadigan oltin olma🍎 qo'riqchisi sifatida tasvirlangan ma'buda.
U yoshlik va hayotning posboni hisoblanib, uning mifologiyadagi roli abadiy yoshlik va xudolarning sog'lig'i va kuchini saqlash tushunchasi bilan chambarchas bog'liq.
Mashhur afsonalardan birida Idunni ayyor dev Thjazi aldab, uni o'g'irlab, o'z qal'asiga olib boradi. Natijada, xudolar uning olmalarisiz qariy va zaiflasha boshlaydi.
Idun qutqarilib, oltin olmalari bilan Asgardga qaytib kelganida, xudolar yosharadilar va o‘zlarining asl xollariga qaytishadi
Idun ko'pincha she'riyat va notiqlik xudosi Bragi bilan bog'lanadi. Ular birgalikda Skandinaviya mifologiyasida yoshlik va ilhomning birligini ramziylashtiradi.
@toponomik
@mifologikk
👍1
#toponim #etimologiya
BO‘RLOQ – mahalla. Xorazm viloyati Qo‘shko‘pir tumani.
Nafaqat viloyatda, balki respublikaning ko‘pgina hududlarida mazkur nom bilan atalgan toponimlar uchraydi. Rivoyatlarga qaraganda, bu joyga qadimda Xon dam olgani borgan va bu yerning tabiati unga yoqqan hamda Xon bu joyni "Borliq"deb atagan. Shundan keyin mahalliy aholi o‘zlarining talaffuziga moslashtirib, mazkur hududni Bo‘rloq deb atashgan.
Shuningdek, bir necha aholi punktlarining nomi (Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Samarqand viloyati Jomboy tumani) Burlak so‘zi bilan bog‘liq.Aytish mumkinki, mazkur toponim ruscha burlak so‘zi bilan bog‘langan, qolaversa, ko‘pchilik qishloqlar nomi Amudaryo va Zarafshon daryolarining qirg‘oqlarida joylashgan. Bundan tashqari, rus leksikografi V.Dalning so‘zlariga ko‘ra, rus tilining shevalarida "Burlak" – “daryo kemalarida pul topish uchun elga ketadigan dehqon-krestyanin”, shuningdek “uysiz, uylanmagan, bo‘ydoq” ma’nolarini ifodalaydi.
Ko‘chmanchi o‘zbeklar tarkibida
va no‘g‘aylarda burlak etnonimi bor Demak, Bo‘rloq-aslida etnonim hisoblanadi.
@toponomik
BO‘RLOQ – mahalla. Xorazm viloyati Qo‘shko‘pir tumani.
Nafaqat viloyatda, balki respublikaning ko‘pgina hududlarida mazkur nom bilan atalgan toponimlar uchraydi. Rivoyatlarga qaraganda, bu joyga qadimda Xon dam olgani borgan va bu yerning tabiati unga yoqqan hamda Xon bu joyni "Borliq"deb atagan. Shundan keyin mahalliy aholi o‘zlarining talaffuziga moslashtirib, mazkur hududni Bo‘rloq deb atashgan.
Shuningdek, bir necha aholi punktlarining nomi (Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Samarqand viloyati Jomboy tumani) Burlak so‘zi bilan bog‘liq.Aytish mumkinki, mazkur toponim ruscha burlak so‘zi bilan bog‘langan, qolaversa, ko‘pchilik qishloqlar nomi Amudaryo va Zarafshon daryolarining qirg‘oqlarida joylashgan. Bundan tashqari, rus leksikografi V.Dalning so‘zlariga ko‘ra, rus tilining shevalarida "Burlak" – “daryo kemalarida pul topish uchun elga ketadigan dehqon-krestyanin”, shuningdek “uysiz, uylanmagan, bo‘ydoq” ma’nolarini ifodalaydi.
Ko‘chmanchi o‘zbeklar tarkibida
va no‘g‘aylarda burlak etnonimi bor Demak, Bo‘rloq-aslida etnonim hisoblanadi.
@toponomik
#noodatiy #kasallik
XANTINGTON KASALLIGI HAQIDA ESHITGANMISIZ ?
Xantington kasalligi - bu miyaga ta'sir qiladigan va asab hujayralarining progressiv parchalanishiga olib keladigan genetik kasallik. Bu irsiy holat, ya'ni ota-onadan bolalarga ovchi gendagi mutatsiya orqali o'tadi.
Xantington kasalligining alomtlari odatda 30 yoshdan 50 yoshgacha paydo bo'ladi,ba'zan erta yoki kechroq boshlanishi mumkin. Eng tez uchraydigan alomatlarga beixtiyor harakatlar (xorea), kordinatsiya va muvozanat bilan bog'liq qiyinchiliklar (ataksiya),yutishdagi muammolar(disfagiya),kognitiv pasayish va ruhiy tushkunlik, tashvish va asabiylashish kabi psixiatrik alomatlar kiradi.
Xantington kasalligi har 100 000 kishidan taxminan 3 dan 7 gacha, ko'pincha yevropalik ajdodlarga ta'sir qiladi (biologik oila Yevropadan kelib chiqqan).
Kasallik o'sib ulg'aygan sayin, Xantington bilan kasallangan odamlar jismoniy va kognitiv zaiflashuvni boshdan kechirishi mumkin. Bu nutq va yutish bilan bog'liq qiyinchiliklarga, shuningdek, xotira, fikrlash bilan bog'liq muammolarga olib kelishi mumkin. Kasallikning ilg'or bosqichlarida odamlar o'zlarining g'amxo'rligi uchun butunlay boshqalarga qaram bo'lib qolishi mumkin.
Xantington kasalligi tashxisidan keyin o'rtacha umr ko'rish 10 yildan 30 yilgacha.
Hozirda Xantington kasalligining davosi yo'q. Davolash semptomlarni boshqarish va hayot sifatini yaxshilashga qaratilgan. Dori-darmonlar harakat muammolarini va psixiatrik alomatlarni nazorat qilishga yordam beradi. Jismoniy terapiya, kasbiy terapiya, nutq terapiyasi va maslahat kasallikning turli jihatlarini boshqarishda ham foydali bo'lishi mumkin.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
XANTINGTON KASALLIGI HAQIDA ESHITGANMISIZ ?
Xantington kasalligi - bu miyaga ta'sir qiladigan va asab hujayralarining progressiv parchalanishiga olib keladigan genetik kasallik. Bu irsiy holat, ya'ni ota-onadan bolalarga ovchi gendagi mutatsiya orqali o'tadi.
Xantington kasalligining alomtlari odatda 30 yoshdan 50 yoshgacha paydo bo'ladi,ba'zan erta yoki kechroq boshlanishi mumkin. Eng tez uchraydigan alomatlarga beixtiyor harakatlar (xorea), kordinatsiya va muvozanat bilan bog'liq qiyinchiliklar (ataksiya),yutishdagi muammolar(disfagiya),kognitiv pasayish va ruhiy tushkunlik, tashvish va asabiylashish kabi psixiatrik alomatlar kiradi.
Xantington kasalligi har 100 000 kishidan taxminan 3 dan 7 gacha, ko'pincha yevropalik ajdodlarga ta'sir qiladi (biologik oila Yevropadan kelib chiqqan).
Kasallik o'sib ulg'aygan sayin, Xantington bilan kasallangan odamlar jismoniy va kognitiv zaiflashuvni boshdan kechirishi mumkin. Bu nutq va yutish bilan bog'liq qiyinchiliklarga, shuningdek, xotira, fikrlash bilan bog'liq muammolarga olib kelishi mumkin. Kasallikning ilg'or bosqichlarida odamlar o'zlarining g'amxo'rligi uchun butunlay boshqalarga qaram bo'lib qolishi mumkin.
Xantington kasalligi tashxisidan keyin o'rtacha umr ko'rish 10 yildan 30 yilgacha.
Hozirda Xantington kasalligining davosi yo'q. Davolash semptomlarni boshqarish va hayot sifatini yaxshilashga qaratilgan. Dori-darmonlar harakat muammolarini va psixiatrik alomatlarni nazorat qilishga yordam beradi. Jismoniy terapiya, kasbiy terapiya, nutq terapiyasi va maslahat kasallikning turli jihatlarini boshqarishda ham foydali bo'lishi mumkin.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
#kino
Uillem Defo-kinoga qo‘shgan hissasi uchun nihoyat Gollivud shon-shuhrat xiyobonidagi yulduzning faxriy egasiga aylandi
Defoning qaysi mashxur rollarini bilasiz ?
@toponomik
Uillem Defo-kinoga qo‘shgan hissasi uchun nihoyat Gollivud shon-shuhrat xiyobonidagi yulduzning faxriy egasiga aylandi
Defoning qaysi mashxur rollarini bilasiz ?
@toponomik
#shunchaki
Platina.uz dan yaxshi maqola
“Радий қизлари”: меҳнат муҳофазаси йўлида жонини қурбон қилган ишчилар
Улар тез орада ўлишларини билишар, ҳатто ҳали берилиши номаълум товон пулини олишга улгурмасликларини ҳам яхши тушунишар эди.
Батафсил — https://pltn.uz/012a
Platina.uz dan yaxshi maqola
“Радий қизлари”: меҳнат муҳофазаси йўлида жонини қурбон қилган ишчилар
Улар тез орада ўлишларини билишар, ҳатто ҳали берилиши номаълум товон пулини олишга улгурмасликларини ҳам яхши тушунишар эди.
Батафсил — https://pltn.uz/012a
#toponim #etimologiya
PATTAKESAR – qishloq. Surxondaryo viloyati Termiz tumani.
M.Y.Massonning fikrlariga ko‘ra, bu yerda Amudaryodan o‘tayotgan sayyohlarning narsalari tekshirilib, hujjatlar rasmiylashtirilardi – patta; kesar, aniqrog‘i, hisar – “shahar”.
Boshqa variant bo‘yicha Pattakesar – patta butalari (to‘qay teragi) kesiladigan joy. “Maxobxorat”da saklar, toxarlar va kannlarning sovg‘alari qatorida patta daraxtidan olingan matolar ham esga olinardi.
Rasmda🖼-Patta daraxti yoki Hind dafna daraxti
@toponomik
PATTAKESAR – qishloq. Surxondaryo viloyati Termiz tumani.
M.Y.Massonning fikrlariga ko‘ra, bu yerda Amudaryodan o‘tayotgan sayyohlarning narsalari tekshirilib, hujjatlar rasmiylashtirilardi – patta; kesar, aniqrog‘i, hisar – “shahar”.
Boshqa variant bo‘yicha Pattakesar – patta butalari (to‘qay teragi) kesiladigan joy. “Maxobxorat”da saklar, toxarlar va kannlarning sovg‘alari qatorida patta daraxtidan olingan matolar ham esga olinardi.
Rasmda🖼-Patta daraxti yoki Hind dafna daraxti
@toponomik
👍2
#tarix #atama
OSTRAKIZM (yun. sopol parchasi) — mamlakat uchun xavfli shaxslarning
nomini sopol parchalariga yozish va yashirin ovoz berish yo‘li bilan quvg‘in qilishning qadimiy Gretsiyadagi odati.
Jazo sifatida:quvg‘in, ta‘qib, xaydash choralari qo‘llanilgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
OSTRAKIZM (yun. sopol parchasi) — mamlakat uchun xavfli shaxslarning
nomini sopol parchalariga yozish va yashirin ovoz berish yo‘li bilan quvg‘in qilishning qadimiy Gretsiyadagi odati.
Jazo sifatida:quvg‘in, ta‘qib, xaydash choralari qo‘llanilgan.
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👏1
#toponim #etimologiya
Texas (inglizcha: Texas; talaffuzi: Teksas) — AQSh shtatlaridan biri boʻlib, aholi va maydon jihatdan ikkinchi oʻrinda, qitʼa shtatlari orasida esa birinchi oʻrinda turadi.
Nomi kaddo tilidagi „Tejas“ soʻzidan olingan boʻlib, „doʻstlar“ yoki „ittifoqdoshlar“ degan maʼnoni anglatadi.
Geografik jihatdan mamlakat janubi markazida joylashgan boʻlib, janubdan Meksikaning Chihuahua, Coahuila, Nuevo León va Tamaulipas shtatlari, gʻarbdan AQShning New Mexico, shimoldan Oklahoma, shimoli-sharqdan Arkansas va sharqdan Louisiana shtatlari bilan chegaradosh.
Texas maydoni 696 200 km2 (268 820 kvadrat milya)
Rasmda🖼:TEXAS-xariatsi,gerbi va bayrog‘i
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
Texas (inglizcha: Texas; talaffuzi: Teksas) — AQSh shtatlaridan biri boʻlib, aholi va maydon jihatdan ikkinchi oʻrinda, qitʼa shtatlari orasida esa birinchi oʻrinda turadi.
Nomi kaddo tilidagi „Tejas“ soʻzidan olingan boʻlib, „doʻstlar“ yoki „ittifoqdoshlar“ degan maʼnoni anglatadi.
Geografik jihatdan mamlakat janubi markazida joylashgan boʻlib, janubdan Meksikaning Chihuahua, Coahuila, Nuevo León va Tamaulipas shtatlari, gʻarbdan AQShning New Mexico, shimoldan Oklahoma, shimoli-sharqdan Arkansas va sharqdan Louisiana shtatlari bilan chegaradosh.
Texas maydoni 696 200 km2 (268 820 kvadrat milya)
Rasmda🖼:TEXAS-xariatsi,gerbi va bayrog‘i
Do‘stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2
#shunchaki
Leonid Shvartsman-"Cheburashka", "Vuf ismli mushukcha" va boshqa ko'plab ajoyib multfilm qahramonlari yaratuvchisi.
Do‘stlaringizga ham ulashing
@toponomik
Leonid Shvartsman-"Cheburashka", "Vuf ismli mushukcha" va boshqa ko'plab ajoyib multfilm qahramonlari yaratuvchisi.
Do‘stlaringizga ham ulashing
@toponomik
👍3
#toponim #etimologiya
Jahonobod —Farg‘ona viloyati Rishton tumani va Toshkent viloyati Qibray tumanidagi bir qishloq.
Toshkent viloyatidagi qishloqning Ilgarigi nomi Nanay bo‘lgan. 1966-yilda O’zbekistonda yangi hokimiyatni o’rnatish va mustahkamlash uchun kurashda faol ishtirok etgan Jahon Obidova nomiga qo’yilgan.
@toponomik
Jahonobod —Farg‘ona viloyati Rishton tumani va Toshkent viloyati Qibray tumanidagi bir qishloq.
Toshkent viloyatidagi qishloqning Ilgarigi nomi Nanay bo‘lgan. 1966-yilda O’zbekistonda yangi hokimiyatni o’rnatish va mustahkamlash uchun kurashda faol ishtirok etgan Jahon Obidova nomiga qo’yilgan.
@toponomik
👍2
#kasallik
PROGERIYA- KASALLIGI HAQIDA BILASIZMI ?
Progeriya- Hutchinson-Gilford Progeriya sindromi (HGPS) sifatida ham tanilgan, bolalarda tez qarish bilan tavsiflangan kamdan-kam uchraydigan genetik kasallikdir.
Vaziyat LMNA genidagi mutatsiyadan kelib chiqadi, bu progerin deb ataladigan g'ayritabiiy protein ishlab chiqarishga olib keladi.Bu protein hujayralarning tez qarishiga sabab bo‘ladi va progeriya kasalligining rivojlanishiga olib keladi.
Progeriya belgilari odatda hayotning dastlabki ikki yilida paydo bo'ladi va o'sishning sustligi, tanadagi yog'lar va sochlarning yo'qolishi, qari ko'rinishdagi teri, bo'g'imlarning qattiqligi, sonning dislokatsiyasi, yurak-qon tomir kasalliklari va aterosklerozni o'z ichiga oladi.
Progeriya bilan og'rigan bolalar ko'pincha o'ziga xos ko'rinishga ega, kichik yuz, nomutanosib ravishda katta bosh va tumshug'li burun.
Progeriya juda kam uchraydi, taxminan 4 million tug'ilishdan 1 tasi. Bu ikkala jinsga ham, barcha irqlarga ham teng ta'sir qiladi.
@toponomik
PROGERIYA- KASALLIGI HAQIDA BILASIZMI ?
Progeriya- Hutchinson-Gilford Progeriya sindromi (HGPS) sifatida ham tanilgan, bolalarda tez qarish bilan tavsiflangan kamdan-kam uchraydigan genetik kasallikdir.
Vaziyat LMNA genidagi mutatsiyadan kelib chiqadi, bu progerin deb ataladigan g'ayritabiiy protein ishlab chiqarishga olib keladi.Bu protein hujayralarning tez qarishiga sabab bo‘ladi va progeriya kasalligining rivojlanishiga olib keladi.
Progeriya belgilari odatda hayotning dastlabki ikki yilida paydo bo'ladi va o'sishning sustligi, tanadagi yog'lar va sochlarning yo'qolishi, qari ko'rinishdagi teri, bo'g'imlarning qattiqligi, sonning dislokatsiyasi, yurak-qon tomir kasalliklari va aterosklerozni o'z ichiga oladi.
Progeriya bilan og'rigan bolalar ko'pincha o'ziga xos ko'rinishga ega, kichik yuz, nomutanosib ravishda katta bosh va tumshug'li burun.
Progeriya juda kam uchraydi, taxminan 4 million tug'ilishdan 1 tasi. Bu ikkala jinsga ham, barcha irqlarga ham teng ta'sir qiladi.
@toponomik
👍2
#toponim #etimologiya
ISHTIXON
Ishtixon — Samarqand viloyatidagi tuman va Ishtixon tumanining markazi.
Rivoyatga ko’ra-Samarqanddan Ishtixongacha maxsus quvurda oqizilgan qimizdan podsho totib ko’rgan emish, xalq o’shanda «Qimizni ichdi xon, xon ichdi» degan emish. Shundan buyon qishloq Ichta xon, keyinchalik Ishtixon bo’lib qolgan emish.
Ishtixon O’rta Osiyodagi eng qadimiy toponimlardan biri. X asrdayoq Ishtixon kattagina shahar bo’lgan. O. I. Smirnovaning fikricha, Ishtixon so’zi sug’dcha «Sakkiz ariqli», «Sakkiz kanalli» ma’nosini bildiradi. Isht — xasht — sakkiz, xon — ariq.
Demak sakkiz ariq degan ma’noni bildiradi. Qishloq nomi shu so’zdan olingan.
@toponomik
ISHTIXON
Ishtixon — Samarqand viloyatidagi tuman va Ishtixon tumanining markazi.
Rivoyatga ko’ra-Samarqanddan Ishtixongacha maxsus quvurda oqizilgan qimizdan podsho totib ko’rgan emish, xalq o’shanda «Qimizni ichdi xon, xon ichdi» degan emish. Shundan buyon qishloq Ichta xon, keyinchalik Ishtixon bo’lib qolgan emish.
Ishtixon O’rta Osiyodagi eng qadimiy toponimlardan biri. X asrdayoq Ishtixon kattagina shahar bo’lgan. O. I. Smirnovaning fikricha, Ishtixon so’zi sug’dcha «Sakkiz ariqli», «Sakkiz kanalli» ma’nosini bildiradi. Isht — xasht — sakkiz, xon — ariq.
Demak sakkiz ariq degan ma’noni bildiradi. Qishloq nomi shu so’zdan olingan.
@toponomik
👍3
#shunchaki
KOKTEYLNI🍸 BILASIZ-MOKTEYLNICHI🍹 ?
Mokteyllar-alkogolsiz ichimliklar bo'lib, ular kokteyllarning ta'mi va murakkabligiga taqlid qilish uchun mo'ljallangan, ammo tarkibi alkogolsiz. Ular ko'pincha tetiklantiruvchi va xushbo'y ichimlik yaratish uchun meva sharbatlari, soda yoki tonik suv, o'tlar va boshqa xushbo'y moddalarning kombinatsiyasi bilan tayyorlanadi.
Mokteyllar spirtli ichimliklarni iste'mol qilmaydiganlar uchun, shuningdek, haydovchilar va an'anaviy kokteyllarga sog'lomroq muqobil izlayotganlar uchun ajoyib imkoniyatdir.
Oddiy meva asosidagi aralashmalardan tortib, noyob ingredientlar va lazzatlarni o'z ichiga olgan murakkabroq aralashmalargacha bo'lgan ko'plab retseptlar mavjud.
Ba'zi mashhur mokteyllarga Virgin Mojito, Shirley Temple, Pina Colada Mocktail va Cranberry Sparkler kiradi.
Mocktaillar kunning istalgan vaqtida ayniqsa, spirtli ichimliklar mos bo'lmagan kechalar, tadbirlar va ijtimoiy yig'ilishlarda mashhur.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
KOKTEYLNI🍸 BILASIZ-MOKTEYLNICHI🍹 ?
Mokteyllar-alkogolsiz ichimliklar bo'lib, ular kokteyllarning ta'mi va murakkabligiga taqlid qilish uchun mo'ljallangan, ammo tarkibi alkogolsiz. Ular ko'pincha tetiklantiruvchi va xushbo'y ichimlik yaratish uchun meva sharbatlari, soda yoki tonik suv, o'tlar va boshqa xushbo'y moddalarning kombinatsiyasi bilan tayyorlanadi.
Mokteyllar spirtli ichimliklarni iste'mol qilmaydiganlar uchun, shuningdek, haydovchilar va an'anaviy kokteyllarga sog'lomroq muqobil izlayotganlar uchun ajoyib imkoniyatdir.
Oddiy meva asosidagi aralashmalardan tortib, noyob ingredientlar va lazzatlarni o'z ichiga olgan murakkabroq aralashmalargacha bo'lgan ko'plab retseptlar mavjud.
Ba'zi mashhur mokteyllarga Virgin Mojito, Shirley Temple, Pina Colada Mocktail va Cranberry Sparkler kiradi.
Mocktaillar kunning istalgan vaqtida ayniqsa, spirtli ichimliklar mos bo'lmagan kechalar, tadbirlar va ijtimoiy yig'ilishlarda mashhur.
Do'stlaringizga ham ulashing:
@toponomik
👍2