Tarix va Toponomika
1.52K subscribers
1.09K photos
16 videos
3 files
403 links
We opened this channel to help with "Zakovat"
Download Telegram
#shunchaki

O‘qing bu qiziq !

291. Yevropaliklar jirafani ilk bor ko'rganda, u tuya va leopard gibridi deb o'ylab, uni «tuyapard» deb atashgan ekan.
292. Ilonlar hech narsa yemasdan uch yil qatorasiga uxlay oladi.
293. Begemotlar o'z farzandini suv ostida dunyoga keltiradi.
294. Orangutang qarindoshlarini yaqinlashib kelayotgan xavfdan baland ovozda kekirish orqali ogohlantiradi. Afrikadagi ba'zi davlatlar tilida Orangutang so'zi «changalzorlik odam» ma'nosini berarkan.
295. Sherlar oilasida har 10 ta o'ljaning to'qqiztasini urg'ochisi ovlab keladi.
296. Echkining ko'z qorachig'i to'rtburchak bo'ladi. Ba'zi tuyoqli jonivorlar ko'z qorachig'i esa yurak shaklida bo'larkan.
297. Akula o'z o'ljasiga hujum qilganda, ko'zlarini yumib oladi. Bu ishni u o'lja ko'zlariga ziyon yetkazib qo'ymasligi uchun amalga oshirarkan.
298. Bo'rilar o'ljani qo'lga kiritish niyatida bir kunda yuz kilometrlab yo'l bosishi mumkin. Har bir ona bo'ri o'rtacha 5-6 tadan bola tug'adi. Bo'ri erkagi bir kunda 10 kilogrammgacha go'sht yeya oladi.
299. Toshbaqaning ba'zi turlari o'zining kuchliligi bilan barchani hayratga sola oladi. Masalan, dengiz yashil toshbaqasi 5 kishini toshiga o'tqazgancha manziliga yetkazib qo'ya oladi.
300. Odam oshqozonining ichki qavatlari har uch kunda yangilanib turadi.
301. Tildagi oppoq dog'lar har kuni ertalab ko'zga tashlanadi-a? Ular aslida tun bo'yi o'lgan to'qimalar ekan.
302. Agar biz umrimiz davomida yo'qotadigan kipriklarni bir joyga yig'sak, ularning uzunligi 30 metrga yetadi.
303. O'rgimchak uyasi qon ketishini to'xtata oladi. Achinarlisi, o'sha paytda u yonimizda bo'lmaydi.
304. Kulgi allergik reaksiyalarni zaiflashtiradi. Afsuski, allergiya xuruj qilgan payt kulgi ko'ngilga sig'maydi-da!
305. Immunitetimiz oshqozon-ichak qismimizda yashaydi. Ular bakteriya ko'rinishida bo'lib, salomatlikni har taraflama qo'llab-quvvatlash uchun xizmat qiladi.

@toponomik
​​#tarix

MARJ DABIQ JANGI

Marj Dabiq jangi 1516-yil 24-avgustda Usmonli-Mamluklar toʻqnashuvi davrida boʻlib oʻtgan. Bu Yaqin Sharqda Usmonli hukmronligining boshlanishini belgilagan muhim jang edi.

Mojaro Usmonlilar imperiyasining sultoni Salim I ning ekspansionistik siyosatidan kelib chiqqan. U Usmonlilar hududlarini kengaytirib, oʻsha davrda Mamluklar sultonligi hukmronlik qilgan Misr ustidan nazoratni qoʻlga kiritishga intildi.

Jang Suriya shimolidagi Marj Dabiq shahri yaqinida bo‘lib o‘tdi. Sulton Salim I boshchiligidagi Usmonli qoʻshini 60 mingga yaqin askardan iborat edi. Ular yaxshi jihozlangan va mamluklarga qaraganda ustunroq artilleriyaga ega edilar.

Boshqa tomondan esa Mamluklar qoʻshiniga Misrning oxirgi hukmron sultoni Al-Ashraf Qansuh al-Gʻavri boshchilik qilgan. Mamluklarning 30 000 ga yaqin askarlari bor edi, lekin to'g'ri muvofiqlashtirish yo'q edi va Usmonlilarga qaraganda kamroq tashkillashtirilgan edi.

Jang har ikki tomon o‘rtasidagi shiddatli to‘qnashuv bilan boshlandi. Usmonlilarning ustun artilleriyasi ularga sezilarli ustunlik berib, mamluklar orasida katta talofatlar keltirdi. Mamluk otliqlari bir necha marta hujum qilishdi, lekin Usmonli chizig'ini yorib o'ta olmadilar.

Dastlabki qarshiliklariga qaramay, mamluklar og'ir yo'qotishlar va qo'shinlari o'rtasida muvofiqlashtirish yo'qligi sababli oxir-oqibat chekinishni boshladilar. Usmonlilar ularni ta’qib qilib, chekinish chog‘ida qo‘shimcha qurbonlar berdilar.

Jang Usmonlilarning hal qiluvchi g'alabasi bilan yakunlandi. Ular Al-Ashraf Qansuh al-Gavriyni qo'lga oldilar va Misrdagi mamluklar hukmronligini amalda tugatdilar. Bu g'alaba Salim I ga Misr ustidan to'g'ridan-to'g'ri Usmonlilar nazoratini o'rnatishga yo'l ochdi va ularning imperiyasining Yaqin Sharqdagi ta'sirini kengaytirdi.

Marj Dabiq jangi ham diqqatga sazovordir, chunki u islom esxatologiyasida tilga olingan bashoratni amalga oshirgan deb ishoniladi. Bashoratga ko'ra, oxirzamondan oldin Marj Dabiqda katta jang bo'ladi. Bu e'tiqod askarlarni Usmonlilar uchun ilhomlantirish va to'plashda muhim rol o'ynadi.

Umuman olganda, Marj Dabiq jangi mintaqaning kuch dinamikasini shakllantirishda muhim rol o'ynadi. Bu Yaqin Sharqda Usmonli hukmronligining boshlanishini belgilab berdi va Mamluklar ta'sirining pasayishini ko'rsatdi.‌‌

@toponomik
👍1
#savol

Savolda matnidagi bir so‘zda bir nechta harf tushirib qoldirilgan

1971 yilda Pabloning odamlari kolumbiyalik boy sanoatchi Diego Echavarriyani o'g'irlab ketishdi, u uzoq davom etgan qiynoqlardan so'ng o'ldirilgan. Jinoyatchilar to'lov olishga harakat qilishdi, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchradi va jabrlanuvchini bo'g'ib, murdani poligonga tashladilar. Eskobar o'zining qotilligiga aloqadorligini ochiqchasiga e'lon qildi. Medellin kambag'allari Diego Echavarriyaning o'limini nishonladilar va Eskobarga minnatdorchilik bilan uni hurmat bilan Eldor deb atashni boshladilar. Boylarni talon-taroj qilib, Pablo kambag'allar uchun arzon uy-joy qurdi va uning Medellindagi mashhurligi kundan-kunga oshib bordi.

D/S: Harflari tushirib qoldirilgan so‘zni asl holida yozib bering
​​#shunchaki

ENG KATTA KUTUBXONALAR

Bu yerda eng katta kutubxonalardan ba'zilari:

1. Kongress kutubxonasi – Vashingtonda, AQShda joylashgan Kongress kutubxonasi javon maydoni boʻyicha dunyodagi eng katta kutubxona boʻlib, 170 milliondan ortiq turli xildagi(kitob,qo‘lyozma,xarita) ma‘lumotlarni saqlaydi xildagi. U Qo'shma Shtatlar Kongressining tadqiqot kutubxonasi bo'lib xizmat qiladi va ko'plab nodir kitoblar, qo'lyozmalar, xaritalar va boshqa muhim madaniy artefaktlarni o'z ichiga oladi.

2. Britaniya kutubxonasi - Angliyaning London shahrida joylashgan Britaniya kutubxonasi dunyodagi eng yirik tadqiqot kutubxonalaridan biridir. U 170 milliondan ortiq to‘plamlarni o'z ichiga oladi va har yili 3 millionga yaqin yangi narsalarni qo'shadi. Kutubxona fondida kitoblar, qo‘lyozmalar, jurnallar, gazetalar, ovoz yozuvlari, xaritalar va boshqalar mavjud.

3. Xitoy Milliy kutubxonasi - Pekinda joylashgan Xitoyning eng muhim kutubxonalaridan biri sifatida u 40 million jilddan iborat ulkan to'plamga ega. Kutubxonada qadimiy matnlardan tortib zamonaviy nashrlargacha bo'lgan materiallar bilan Xitoy tarixi va madaniyatiga alohida e'tibor qaratilgan.

4. Rossiya Davlat kutubxonasi - Moskva, Rossiyada joylashgan bo'lib, u Rossiya milliy kutubxonasi bo'lib, taxminan 47 million nusxani saqlaydi. Unda rus adabiyotining keng to'plami mavjud, shuningdek, fan, tarix, san'at, musiqa partituralari va boshqalar kabi boshqa fanlar.

5. Nyu-York jamoat kutubxonasi - Nyu-York shahrida (AQSh) joylashgan ushbu mashhur kutubxona tizimi 92 filialdan iborat, ammo uning Beshinchi avenyudagi asosiy filiali ayniqsa mashhur. U 55 milliondan ortiq narsalarni, shu jumladan barcha fanlarga oid kitoblarni, qo'lyozmalarni va noyob nashrlar va fotosuratlar kabi maxsus to'plamlarni o'z ichiga oladi.

6. Bibliothèque nationale de France - Parijda joylashgan bo'lib, mamlakat bo'ylab ko'plab saytlar, shu jumladan uning asosiy filiali bo'lgan Fransua Mitteran kutubxonasi; bu milliy kutubxona 40 million jildga ega bo'lib, uni Yevropaning eng yirik kutubxonalaridan biriga aylantiradi.

7. Milliy parhez kutubxonasi - Tokioda joylashgan bo'lib, butun Yaponiya bo'ylab bir nechta filiallari bo'lib, u Yaponiya milliy kutubxonasi bo'lib, 47 milliondan ortiq narsalarni o'z ichiga oladi. U kitoblar, jurnallar, jurnallar, xaritalar, fotosuratlar va boshqalarni o'z ichiga oladi.

8. Daniya Qirollik kutubxonasi - Daniyaning Kopengagen shahrida joylashgan bo'lib, u milliy kutubxona bo'lib, 35 millionga yaqin buyumni saqlaydi. Uning kollektsiyasi Daniya madaniyati va tarixiga qaratilgan, lekin ayni paytda keng doiradagi mavzularni qamrab oladi.

9. Vatikan Apostol kutubxonasi - Italiyaning Rim shahridagi Vatikan shahrida joylashgan ushbu kutubxonada 1,1 milliondan ortiq kitoblar, shuningdek, minglab qo'lyozmalar va tarixiy hujjatlar to'plami mavjud. U, ayniqsa, noyob va qadimiy matnlari bilan mashxur.

@toponomik
​​#mifologiya

PEGASUS

Pegasus - yunon mifologiyasidagi afsonaviy qanotli ot. U o'zining go'zalligi va nafisligi bilan mashhur va ko'pincha qanotli oq ot sifatida tasvirlangan. Pegas qahramon Persey tomonidan boshini kesib tashlaganida, Meduzaning qonidan tug'ilgan.

Afsonalarga ko'ra, Pegasus qahramon Bellerofon tomonidan qo'lga olingan va minib olingan va u dahshatli Ximerani mag'lub etish uchun foydalangan. Bellerofon, shuningdek, xudolar uyi bo'lgan Olimp tog'iga Pegas minib borishga harakat qildi, lekin Zevs takabburligi uchun uni momaqaldiroq bilan urib yubordi.

Pegasus ko'pincha ilhom va she'r bilan bog'liq. Pegasus tuyog'ini erga urgan joyda suv bulog'i paydo bo'ladi, deb ishoniladi. Ijodkorlik bilan bog'liqlik Pegasusni adabiyot va san'atda abadiy timsolga aylantirdi.

Pegasus tarix davomida turli afsonalar, hikoyalar va san'at asarlarida tasvirlangan. Uning tasvirini qadimgi yunon kulollari, haykallari va mozaikalarida topish mumkin. Zamonaviy davrda Pegasus kitoblar, filmlar va mashhur madaniyatning boshqa shakllari orqali tasavvurni jalb qilishda davom etmoqda.

"Pegasus" nomining o'zi tezlik va parvozning sinonimiga aylandi. Bu dunyoning turli kompaniyalari va tashkilotlari tomonidan dinamizm va innovatsiya ramzi sifatida qabul qilingan. Qanotli ot mifologiyaning timsoli bo'lib qolmoqda va bugungi kunda ham odamlarning tasavvurini ilhomlantirishda davom etmoqda.‌‌

@toponomik
@mifologikk
👍1
#arxitektura

Qullar qo'zg'oloni rahbari Spartak jang qilgan Kapuyadagi amfiteatr.

@toponomik
👍1
​​#shunchaki

XALQARO QIZIL YARIM OY VA XALQARO QIZIL XOCH QO‘MITASI

Xalqaro Qizil Yarim Oy Jamiyati u tabiiy ofatlar, mojarolar va sog'liq uchun favqulodda vaziyatlardan jabrlangan zaif shaxslar va jamoalarga yordam va yordam ko'rsatish uchun global miqyosda faoliyat yuritadigan gumanitar tashkilotdir. Tashkilot o'z ildizlarini 1863 yilda Genri Dyunant Shveytsariyaning Jeneva shahrida Xalqaro Qizil Xoch Qo'mitasiga (XQXQ) asos solgan paytdan boshlab boradi. XQXQ birinchi navbatda qurolli mojarolar qurbonlariga tibbiy yordam ko'rsatish va himoya qilishni maqsad qilgan.

Vaqt oʻtishi bilan musulmonlar koʻp boʻlgan mamlakatlarda ham shunday tashkilotga ehtiyoj borligi maʼlum boʻldi. Natijada, 1919-yilda, Birinchi jahon urushidan keyin va Usmonlilar imperiyasi parchalanganda, islom xayriyachilari hozirda Xalqaro Qizil Xoch va Qizil Yarim Oy Jamiyatlari Federatsiyasi (IFRC) deb nomlanuvchi tashkilotni tuzdilar. Ushbu federatsiya butun dunyo bo'ylab Milliy Qizil Xoch va Qizil Yarim Oy Jamiyatlari o'rtasida gumanitar faoliyatni muvofiqlashtiradi.

Xalqaro Qizil Yarim Oy Jamiyati asosan musulmon mamlakatlarida faoliyat yurituvchi milliy jamiyatlarni ifodalaydi, bu yerda qizil xoch belgisidan foydalanish nasroniylik bilan bog'liqligi sababli diniy jihatdan mos kelmas edi. Shuning uchun,bu jamiyatlar o'zlarining emblemasi sifatida qizil yarim oydan foydalanadilar.

Xalqaro Qizil Yarim Oy Jamiyati tashkil etilganidan buyon turli gumanitar sa'y-harakatlarda, jumladan, tabiiy ofatlarga javob berish, sog'liqni saqlash, suv va kanalizatsiya loyihalari, birinchi yordamni o'qitish, inson huquqlarini targ'ib qilish va tinchlik o'rnatish tashabbuslarida faol ishtirok etib kelmoqda. Ular hukumatlar, Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) kabi xalqaro tashkilotlar va boshqa gumanitar tashkilotlar bilan yaqindan hamkorlik qiladi va muhtojlarga favqulodda yordam va uzoq muddatli yordam ko'rsatadi.

Xalqaro Qizil Yarim Oy Jamiyati insonparvarlik, betaraflik, xolislik, mustaqillik, ixtiyoriy xizmat, birlik va umumbashariylik kabi asosiy tamoyillar asosida faoliyat yuritadi. Bu tamoyillar ularning harakatlariga rahbarlik qiladi va fuqarolarga ularning millati, irqi, dini va siyosiy e'tiqodidan qat'i nazar, faqat ehtiyojga qarab yordam ko'rsatilishini ta'minlaydi.‌‌

@toponomik
👍3
​​#shunchaki

FOTOSURATCHILAR UCHUN 10 ENG MASHXUR MUKOFOTLAR

1. Fotografiya uchun Pulitser mukofoti
2. World Press Photo mukofoti
3. National Geographic fotosuratlari tanlovi
4. Sony World Photography mukofotlari
5. Xalqaro fotograflar mukofotlari
6. Yilning yovvoyi tabiat fotografi
7. Magnum Photos mukofotlari
8. PDN Photo yillik mukofotlari
9. Amerika ommaviy axborot vositalari fotograflari jamiyati (ASMP) ASMP fotosuratlari tanlovining eng yaxshisi
10. Muloqot san'ati fotosuratlari tanlovi‌‌.

Kerak bo‘lib qolar...😉

@toponomik
👍1
​​#shunchaki

TURLI MANBALARGA KO‘RA DUNYODAGI ENG KATTA "TERRORCHI TASHKILOTLAR"

1. “Islomiy davlat” (IShID): 2013-yilda tashkil etilgan IShID global xalifalik o‘rnatishni maqsad qilgan va butun dunyo bo‘ylab ko‘plab hujumlar, jumladan, 2015-yilda Parijdagi mash’um hujumlar sodir etgan.

2. Al-Qoida: 1980-yillar oxirida Usama bin Laden tomonidan asos solingan Al-Qoida fundamentalistik islom davlatini barpo etishga intiladi. U Qo'shma Shtatlardagi 11 sentyabr xurujlari uchun javobgardir.

3. Tolibon: Afgʻonistonda 1990-yillar boshida paydo boʻlgan va 2001-yilda AQSh boshchiligidagi kuchlar tomonidan quvib chiqarilgunga qadar mamlakatning katta qismi ustidan nazoratni qoʻlga kiritgan. Tolibon hujumlar va isyonkorlik faoliyatini davom ettirmoqda.

4. Boko Haram: 2002 yilda Nigeriyada tashkil topgan Boko Haram islomiy davlat qurishni maqsad qilgan. U odam o‘g‘irlash, portlashlar va boshqa zo‘ravonlik harakatlari, jumladan, yuzlab o‘quvchi qizlarni o‘g‘irlash bilan mashhur.

5. Hizbulloh: Livanda 1980-yillar boshida Eron ko'magida tashkil etilgan Hizbulloh siyosiy va harbiy faoliyatni birlashtiradi. U Isroil bilan nizolar olib borgan va bir qancha davlatlar tomonidan terrorchi tashkilot deb hisoblanadi.

6. HAMAS: 1987-yilda Falastinning siyosiy va harbiy tashkiloti sifatida tashkil etilgan XAMAS Falastinda islomiy davlat barpo etishga intiladi. U Isroil bilan ko'plab to'qnashuvlarda qatnashgan."Turli dunyo tashkilotlari tomonidan terrorchi sifatida ro‘yxatga olingan.Aybi-Isroil va yahudiylarga qarshi kurashgani hisoblanib,bugungi kunda dunyoni "boshqarayotgan"yahudiylar uchun bu albatta terrorchi tashkilot.

7. FARC (Kolumbiya inqilobiy qurolli kuchlari): 1964 yilda marksistik-leninistik partizan guruhi sifatida tuzilgan FARC Kolumbiya hukumatini ag'darishni maqsad qilgan, biroq keyinchalik o'z e'tiborini to'lov uchun giyohvand moddalar savdosi va odam o'g'irlashga qaratgan.

8. Al-Shabob: Taxminan 2006-yilda Somalidagi Islom Sudlari Ittifoqining (ICU) bir bo'limi sifatida paydo bo'lgan Al-Shabab u erda islomiy davlat qurishni maqsad qilgan. U hukumat muassasalari va tinch aholiga tez-tez hujumlar uyushtirmoqda.

9. PKK (Kurdiston Ishchilar partiyasi): Turkiyada 1970-yillar oxirida tashkil topgan PKK kurd aholisi uchun muxtoriyat va teng huquqlarga ega bo'lishga intiladi. Turkiya hukumati bilan qurolli to'qnashuvda.

10. Tamil yo'lbarslari (LTTE): Shri-Lankada 1976 yildan 2009 yilgacha faol bo'lgan LTTE mustaqil Tamil davlati uchun kurashgan. Xudkush portlashlari va partizanlar urushi bilan tanilgan, 2009 yilda Shri-Lanka hukumati tomonidan mag'lubiyatga uchragan.

E'tibor bering, ushbu ro'yxat to'liq emas va reyting turli manbalar va istiqbollarga qarab farq qilishi mumkin.‌‌

@toponomik
👍1
#art

Parijlik frantsuz rassomi Julien Mallan.

Qahramonlari ko'pincha bolalardir. Uning asarlari dunyoning ahvoliga e'tiborni qaratish va kelajak avlodlarga qanday kelajak qoldirishimiz haqida fikr yuritish uchun yaratilgan.

@toponomik
👍1
​​#tarix

MONTGOMERI

Feldmarshal Bernard Lou Montgomeri, Alameinlik 1-viskont Montgomeri, odatda "Monti" va "Spartalik general"nomlari bilan tanilgan, Ikkinchi Jahon urushida muhim rol o'ynagan Britaniya armiyasi ofitseri edi. Mana u haqida ba'zi muhim tafsilotlar:

1.Dastlab: Montgomery 1887 yil 17 noyabrda Londonning Kennington shahrida tug'ilgan. U harbiy oiladan chiqqan va Sandhurstdagi Qirollik harbiy kollejida tahsil olgan.

2. Harbiy martaba: Montgomeri harbiy faoliyati davomida turli lavozimlarda xizmat qilgan, jumladan, Birinchi jahon urushida u bir necha marta yaralangan. U sekin-asta martabaga ko‘tarilib, 1938 yilda general-mayor unvoniga sazovor bo‘ldi.

3. Ikkinchi jahon urushi: Montgomeri Ikkinchi jahon urushidagi etakchiligi bilan mashhur. U Britaniyaning sakkizinchi armiyasida-nemislarning general Ervin Rommel boshchiligidagi kuchlarga qarshi G'arbiy cho'l kampaniyasida qo'mondonlik qilgan.

4. Al-Alameyn jangi: Al-Alameyn jangi Montgomerining eng katta g'alabalaridan biri hisoblanadi. 1942 yil oktyabr oyida uning kuchlari Rommelning Afrika korpusini mag'lub etdi va Shimoliy Afrikada kengayishini to'xtatdi.

5. Normandiya istilosi: Montgomeri 1944 yil 6 iyunda Normandiyaga D-Day(Overlord) bosqinini rejalashtirish va amalga oshirishda hal qiluvchi rol o'ynadi. Kampaniya davomida u barcha ittifoqdosh quruqlikdagi kuchlarga qo'mondonlik qildi va ularni muvaffaqiyatli g'alabaga olib keldi.

6. Market Garden(Bozor bog‘i) Operatsiyasi:Montgomeri, shuningdek, Niderlandiyadagi yirik daryolar ustidagi bir nechta ko'priklarni ta'minlash va tezda Germaniyaga borish uchun katta reja bo'lgan Operation Market Garden-ni ishlab chiqdi. Biroq, u ko'zlangan maqsadlarga erisha olmadi.

7. Shaxs va yetakchilik uslubi: Montgomeri o'zining puxta rejalashtirishi va qo'shinlari orasida mashg'ulot va tartib-intizomga e'tibor qaratishi bilan mashhur edi. Biroq, u talabchan bo'lishi mumkin va ba'zida u bilan ishlash qiyin bo'lgan obro'ga ega edi.

8. Urushdan keyingi karerasi: Ikkinchi jahon urushidan keyin Montgomeri 1948 yilda feldmarshali sifatida iste’foga chiqishdan oldin Britaniya armiyasida turli lavozimlarda ishlagan. Keyinroq u 1951 yildan 1958 yilgacha NATO Oliy qo‘mondoni o‘rinbosari bo‘lib ishlagan.

9. Meros: Ikkinchi jahon urushi davrida Montgomerining rahbariyati uni Britaniyaning eng ko‘zga ko‘ringan harbiy arboblaridan biri sifatida belgilab berdi. Uning shaxsiyati va qarorlari bilan bog'liq qarama-qarshiliklarga qaramay, u o'zining strategik qobiliyatlari va Ittifoqchilarning g'alabalariga qo'shgan hissasi uchun juda hurmatga sazovor.

10. O'lim: Montgomeri 1976 yil 24 martda Xempshir shtatidagi Olton shahrida 88 yoshida vafot etdi. Uning dafn marosimi davlat darajasida bo'lib o'tdi va Alton yaqinidagi Binsted shahridagi Muqaddas Xoch cherkoviga dafn qilindi.

@toponomik
👍3
Juma Muborak 🕌
❤2