#toponomika
XONA SO ‘ZLI TOPONIMLAR
Xona so'ziga «O‘zbek tilining izohli lug‘ati»da «Uy yoki binoning devor bilan ajratilgan har bir alohida qismi,bo'lma»deb ta’rif berilgan. Aslida forscha-tojikcha bo‘lgan xona so‘zidanbiron narsa turadigan, saqlanadigan joy ma’nosidagi ko'plabso‘zlar yasalgan: choyxona, oshxona, otxona va hokazo.
Toponimiyada xona so'zining funktsiyasi keng. Biron xalq yoki
qabila — urug‘ yashaydigan qishloq nomlariga ham xona so‘zi qo‘shilgan.Zarafshon vodiysida arablaryashaydigan Arabxona degan qishloqlar ko‘p. Bular juda qadimiy aholi punktlaridir. Chunki arablaming ancha qismi O‘rta Osiyoga VIII-IX asrlarda, bir qismi esa keyinroqkelgan. Bu affiks o‘zbek unig‘lari yashagan qishloq nomlariga ham qo'shilgan:
Bahrinxona, Do‘rmonxona, Uyshunxona, Urganjixona va boshqalar.
Xona qo'shimchasi «biron narsa ko‘p»degan ma’noni ham anglatadi: Bo‘rixona- «Bo'ri ko‘p joy», Jayraxona — «Jayra ko'p joy», Jayronxona — «Jayron ko‘pjoy»,Laylakxona«Laylaklar maskani».Surxondaryoviloyati Temirdarvoza darasining mahalliy nomi Bo‘zg‘olaxona — «Yovvoyi echkilar maskani» bo'lgan.Boyovut tumanida Sherxona degan qishloq bor. Sher, ya’ni arslon Afrikada, Osiyoning ba’zi joylarida (Arabiston, Eron, Hindistonda) yashaydi. O‘zbekistonda esa uchragan emas. Demak, Sherxona«Sher urug'i vakillari yashaydigan qishloq» demakdir.Shunday qilib, xona «devor bilan bo'lingan bo‘lma»gina emas, o‘zining «biron xususiyati bilan ajralib turadigan joy» ma’nosini ham anglatadi. Bu so'zning ana shuxususiyatidan foydalanib, zapovednik so‘zi o‘zbekchada qo‘riqxona deb yuritilgan. Hozir o'zbek tilidagi darsliklarda va rasmiy hujjatlarda ham bu so'z keng ishlatilmoqda. Bu so'zni bizdan turkmanlar ham qabul qilishdi
@toponomik
XONA SO ‘ZLI TOPONIMLAR
Xona so'ziga «O‘zbek tilining izohli lug‘ati»da «Uy yoki binoning devor bilan ajratilgan har bir alohida qismi,bo'lma»deb ta’rif berilgan. Aslida forscha-tojikcha bo‘lgan xona so‘zidanbiron narsa turadigan, saqlanadigan joy ma’nosidagi ko'plabso‘zlar yasalgan: choyxona, oshxona, otxona va hokazo.
Toponimiyada xona so'zining funktsiyasi keng. Biron xalq yoki
qabila — urug‘ yashaydigan qishloq nomlariga ham xona so‘zi qo‘shilgan.Zarafshon vodiysida arablaryashaydigan Arabxona degan qishloqlar ko‘p. Bular juda qadimiy aholi punktlaridir. Chunki arablaming ancha qismi O‘rta Osiyoga VIII-IX asrlarda, bir qismi esa keyinroqkelgan. Bu affiks o‘zbek unig‘lari yashagan qishloq nomlariga ham qo'shilgan:
Bahrinxona, Do‘rmonxona, Uyshunxona, Urganjixona va boshqalar.
Xona qo'shimchasi «biron narsa ko‘p»degan ma’noni ham anglatadi: Bo‘rixona- «Bo'ri ko‘p joy», Jayraxona — «Jayra ko'p joy», Jayronxona — «Jayron ko‘pjoy»,Laylakxona«Laylaklar maskani».Surxondaryoviloyati Temirdarvoza darasining mahalliy nomi Bo‘zg‘olaxona — «Yovvoyi echkilar maskani» bo'lgan.Boyovut tumanida Sherxona degan qishloq bor. Sher, ya’ni arslon Afrikada, Osiyoning ba’zi joylarida (Arabiston, Eron, Hindistonda) yashaydi. O‘zbekistonda esa uchragan emas. Demak, Sherxona«Sher urug'i vakillari yashaydigan qishloq» demakdir.Shunday qilib, xona «devor bilan bo'lingan bo‘lma»gina emas, o‘zining «biron xususiyati bilan ajralib turadigan joy» ma’nosini ham anglatadi. Bu so'zning ana shuxususiyatidan foydalanib, zapovednik so‘zi o‘zbekchada qo‘riqxona deb yuritilgan. Hozir o'zbek tilidagi darsliklarda va rasmiy hujjatlarda ham bu so'z keng ishlatilmoqda. Bu so'zni bizdan turkmanlar ham qabul qilishdi
@toponomik
#termin
ABDIKATSIYA--lot.taxtdan,hokimiyatdan,lavozimdan voz kechish
BABUVIZM (fr.babouvisme ) --barcha insonlarning ijtimoiy tengligini olg'a suruvchi siyosiy bilim,ijtimoiy utopik g'oya.Babuvizm XVIII asrning oxirida Fransiyada tashkil topgan.U fransuz inqilobchisi Grakxa Babyofa nomi bilan bog'liq.
DAUNING STRIT(downing street )-- London markazidagi ko'cha.Dauning stritda Buyuk Britaniyabosh vaziri qarorgohi,shuningdek,Tashqi ishlar vazirligi va Hamdo'stlik ishlari bo'yicha vazirlik idorasi joylashgan. Ba'zan mamlakat hukumatini yoki Kabinetini nomlash uchun ham qo'llaniladi.
EDIKT--qirolning alohida muhim farmoni.
FALSIFIKATSIYA (lot.sohtalashtirish )--haqiqiyni qalbakiga,aslni sohtaga almashtirish,real borliqni buzib ko'rsatish.
@toponomik
ABDIKATSIYA--lot.taxtdan,hokimiyatdan,lavozimdan voz kechish
BABUVIZM (fr.babouvisme ) --barcha insonlarning ijtimoiy tengligini olg'a suruvchi siyosiy bilim,ijtimoiy utopik g'oya.Babuvizm XVIII asrning oxirida Fransiyada tashkil topgan.U fransuz inqilobchisi Grakxa Babyofa nomi bilan bog'liq.
DAUNING STRIT(downing street )-- London markazidagi ko'cha.Dauning stritda Buyuk Britaniyabosh vaziri qarorgohi,shuningdek,Tashqi ishlar vazirligi va Hamdo'stlik ishlari bo'yicha vazirlik idorasi joylashgan. Ba'zan mamlakat hukumatini yoki Kabinetini nomlash uchun ham qo'llaniladi.
EDIKT--qirolning alohida muhim farmoni.
FALSIFIKATSIYA (lot.sohtalashtirish )--haqiqiyni qalbakiga,aslni sohtaga almashtirish,real borliqni buzib ko'rsatish.
@toponomik
#mifologiya
DAXANAVAR yoki DASHNAVAR
Daxanavar — fors folkloridan kelib chiqqan afsonaviy mavjudot yoki gʻayritabiiy mavjudot. U ko'pincha shakli va ko'rinishini o'zgartirish qobiliyatiga ega dahshatli jonzot sifatida tasvirlangan. “Daxanavar” nomi “ayyor yolg‘onchi” yoki “xaos tarqatuvchi” degan ma’noni anglatadi.
Baʼzi ertaklarda Daxanavar qanotli ajdahoga oʻxshagan ulkan jonzot sifatida tasvirlangan boʻlsa, baʼzilarida u turli shakllarni olishga qodir shakl oʻzgartiruvchi sifatida tasvirlangan. U o'zining ayyor va aldamchi tabiati bilan mashhur, ko'pincha odamlarni aldab, qayerga bormasin, tartibsizlikni keltirib chiqaradi.
Rivoyatlarga ko'ra, Daxanavar ajoyib aql va g'ayritabiiy kuchlarga ega. Aytishlaricha, u odamlarning ongini hayratda qoldirish va boshqarish qobiliyatiga ega, bu ularni o'z xohishiga ko'ra qiladi. Bundan tashqari, u illyuziya yaratishi yoki ishonchni qozonish uchun o'zini tanish odam sifatida yashirishi mumkin.
Daxanavar tunda yashaydi, deb ishoniladi va odatda tunda paydo bo'ladi, qachonki qorong'ulik uning zararli ishlarini qoplaydi. U g'orlar, tashlandiq xarobalar yoki chuqur o'rmonlar kabi kimsasiz joylarda yashashi aytiladi.
Daxanavar bilan uchrashish ko'pincha xavfli va baxtsiz deb hisoblanadi. Bu omadsizlikka olib kelishi yoki unga duch kelganlarga kasallik va baxtsizlik keltirishi mumkin. Biroq, ba'zi hikoyalar, uning hiyla-nayranglarini engib o'tishga yoki qarshilik ko'rsatishga qodir bo'lgan kishilarga baraka yoki donolik berilishi mumkinligini ko'rsatadi.
Umuman olganda, Daxanavar fors folklorida tartibni buzishi va insonning dunyoni tushunishiga shubha tug'diradigan noma'lum kuchlarning vakili bo'lib qolmoqda.
@toponomik
@mifologikk
DAXANAVAR yoki DASHNAVAR
Daxanavar — fors folkloridan kelib chiqqan afsonaviy mavjudot yoki gʻayritabiiy mavjudot. U ko'pincha shakli va ko'rinishini o'zgartirish qobiliyatiga ega dahshatli jonzot sifatida tasvirlangan. “Daxanavar” nomi “ayyor yolg‘onchi” yoki “xaos tarqatuvchi” degan ma’noni anglatadi.
Baʼzi ertaklarda Daxanavar qanotli ajdahoga oʻxshagan ulkan jonzot sifatida tasvirlangan boʻlsa, baʼzilarida u turli shakllarni olishga qodir shakl oʻzgartiruvchi sifatida tasvirlangan. U o'zining ayyor va aldamchi tabiati bilan mashhur, ko'pincha odamlarni aldab, qayerga bormasin, tartibsizlikni keltirib chiqaradi.
Rivoyatlarga ko'ra, Daxanavar ajoyib aql va g'ayritabiiy kuchlarga ega. Aytishlaricha, u odamlarning ongini hayratda qoldirish va boshqarish qobiliyatiga ega, bu ularni o'z xohishiga ko'ra qiladi. Bundan tashqari, u illyuziya yaratishi yoki ishonchni qozonish uchun o'zini tanish odam sifatida yashirishi mumkin.
Daxanavar tunda yashaydi, deb ishoniladi va odatda tunda paydo bo'ladi, qachonki qorong'ulik uning zararli ishlarini qoplaydi. U g'orlar, tashlandiq xarobalar yoki chuqur o'rmonlar kabi kimsasiz joylarda yashashi aytiladi.
Daxanavar bilan uchrashish ko'pincha xavfli va baxtsiz deb hisoblanadi. Bu omadsizlikka olib kelishi yoki unga duch kelganlarga kasallik va baxtsizlik keltirishi mumkin. Biroq, ba'zi hikoyalar, uning hiyla-nayranglarini engib o'tishga yoki qarshilik ko'rsatishga qodir bo'lgan kishilarga baraka yoki donolik berilishi mumkinligini ko'rsatadi.
Umuman olganda, Daxanavar fors folklorida tartibni buzishi va insonning dunyoni tushunishiga shubha tug'diradigan noma'lum kuchlarning vakili bo'lib qolmoqda.
@toponomik
@mifologikk
#shunchaki
"Urush yuzi" kartinasi 1940 yilda Kaliforniyada Salvador Dali tomonidan chizilgan. Unda rassomning 1936-1939 yillardagi Ispaniya fuqarolar urushi dahshatlariga munosabati aks ettirilgan. Rasmda cho'l fonida o'lik odamning boshi tasvirlangan. Har bir ko'z bo'shlig'ida bosh suyagi, og‘iz bo'shlig'ida esa boshqa bosh suyagi ko'rinadi. Shuningdek, pastki o'ng burchakda siz Salvador Dalining qo'l izini ko'rishingiz mumkin.
@toponomik
"Urush yuzi" kartinasi 1940 yilda Kaliforniyada Salvador Dali tomonidan chizilgan. Unda rassomning 1936-1939 yillardagi Ispaniya fuqarolar urushi dahshatlariga munosabati aks ettirilgan. Rasmda cho'l fonida o'lik odamning boshi tasvirlangan. Har bir ko'z bo'shlig'ida bosh suyagi, og‘iz bo'shlig'ida esa boshqa bosh suyagi ko'rinadi. Shuningdek, pastki o'ng burchakda siz Salvador Dalining qo'l izini ko'rishingiz mumkin.
@toponomik
#shunchaki
Litva, Latviya va Estoniya aholisi SSSRdan mustaqillikka erishish uchun 2 million kishilik zanjirda saf tortdilar, 1989 yil
@toponomik
Litva, Latviya va Estoniya aholisi SSSRdan mustaqillikka erishish uchun 2 million kishilik zanjirda saf tortdilar, 1989 yil
@toponomik
#tarix
CHINGIZXONNING TO‘RT SARKARDASI
Mo'g'ullar imperiyasining asoschisi va birinchi Buyuk xoni Chingizxonning harbiy yurishlarida hal qiluvchi rol o'ynagan bir qancha taniqli sarkardalar bo'lgan. Mana, Chingizxonning to‘rtta mashhur sarkardasi:
1. Subotay: Subotay ko'pincha tarixdagi eng buyuk harbiy strateg va taktikalardan biri sifatida qabul qilinadi. U Chingizxonning eng ishonchli sarkardasi boʻlib xizmat qilgan va moʻgʻul istilolarida katta rol oʻynagan. Subotay soxta chekinish, qurshab olish va kutilmagan hujumlar kabi taktikalardan ajoyib foydalanishi bilan mashhur edi. U Osiyo va Yevropa boʻylab koʻplab muvaffaqiyatli yurishlarni, jumladan, Oʻrta Osiyo, Xitoy, Koreya va Sharqiy Yevropaga bostirib kirishni boshqargan.
2. Jebe Noyon: “Oʻq” nomi bilan ham tanilgan Jebe Noyon Chingizxon davridagi yana bir yuqori malakali sarkarda edi. U otliqlarning tezkor hujumlari va kamondan otish mahorati bilan mashhur edi. Jebe moʻgʻul istilolari davridagi bir qancha muhim janglarda, jumladan Nayman konfederatsiyasiga qarshi mashhur Xalaxaljid jangida hal qiluvchi rol oʻynagan. Uning harbiy mahorati g‘alabalarni ta’minlashga va mo‘g‘ullar hududlarini kengaytirishga yordam berdi.
3. Jelme: Jelme Chingizxonning bolalikdagi do'stlari bo'lgan davridan beri uning tarafdori va sodiq hamrohi edi. U Chingizxon hokimiyat tepasiga kelgan boshidanoq yonma-yon kurashgan va ularning bosib olishlari davomida ishonchli sarkarda bo‘lib qolgan. Jelmening tajribasi "tumens" deb nomlanuvchi etakchi engil otliq bo'linmalarda edi. U Chingizxonning Oʻrta Osiyo boʻylab qilgan yurishlarida koʻplab hal qiluvchi janglarda qatnashgan.
4. Jebe Xandun: Jebe Xandun Chingizxonning istilolari davrida xizmat qilgan yana bir taniqli sarkarda edi. “Temir musht” nomi bilan ham tanilgan, u jang maydonidagi jasorati va ajoyib jangovar mahorati bilan mashhur edi. Jebe Xandun Xorazm imperiyasi, Jin sulolasi va G'arbiy Syaga qarshi turli yurishlarda muhim rol o'ynadi. U asosiy shaharlarni egallash va ko‘plab janglarda mo‘g‘ullarning g‘alabalarini ta’minlashga mas’ul edi.
Bu to‘rt sarkarda va yana bir qancha sarkardalar Chingizxonning harbiy muvaffaqiyatlarida muhim rol o‘ynab, tarixdagi eng yirik imperiyalardan birini barpo etishda yordam berishdi. Ularning strategik yorqinligi, harbiy tajribasi va sodiqligi Chingizxon boshchiligida Mo‘g‘ullar imperiyasining shakllanishida muhim rol o‘ynadi.
@toponomik
CHINGIZXONNING TO‘RT SARKARDASI
Mo'g'ullar imperiyasining asoschisi va birinchi Buyuk xoni Chingizxonning harbiy yurishlarida hal qiluvchi rol o'ynagan bir qancha taniqli sarkardalar bo'lgan. Mana, Chingizxonning to‘rtta mashhur sarkardasi:
1. Subotay: Subotay ko'pincha tarixdagi eng buyuk harbiy strateg va taktikalardan biri sifatida qabul qilinadi. U Chingizxonning eng ishonchli sarkardasi boʻlib xizmat qilgan va moʻgʻul istilolarida katta rol oʻynagan. Subotay soxta chekinish, qurshab olish va kutilmagan hujumlar kabi taktikalardan ajoyib foydalanishi bilan mashhur edi. U Osiyo va Yevropa boʻylab koʻplab muvaffaqiyatli yurishlarni, jumladan, Oʻrta Osiyo, Xitoy, Koreya va Sharqiy Yevropaga bostirib kirishni boshqargan.
2. Jebe Noyon: “Oʻq” nomi bilan ham tanilgan Jebe Noyon Chingizxon davridagi yana bir yuqori malakali sarkarda edi. U otliqlarning tezkor hujumlari va kamondan otish mahorati bilan mashhur edi. Jebe moʻgʻul istilolari davridagi bir qancha muhim janglarda, jumladan Nayman konfederatsiyasiga qarshi mashhur Xalaxaljid jangida hal qiluvchi rol oʻynagan. Uning harbiy mahorati g‘alabalarni ta’minlashga va mo‘g‘ullar hududlarini kengaytirishga yordam berdi.
3. Jelme: Jelme Chingizxonning bolalikdagi do'stlari bo'lgan davridan beri uning tarafdori va sodiq hamrohi edi. U Chingizxon hokimiyat tepasiga kelgan boshidanoq yonma-yon kurashgan va ularning bosib olishlari davomida ishonchli sarkarda bo‘lib qolgan. Jelmening tajribasi "tumens" deb nomlanuvchi etakchi engil otliq bo'linmalarda edi. U Chingizxonning Oʻrta Osiyo boʻylab qilgan yurishlarida koʻplab hal qiluvchi janglarda qatnashgan.
4. Jebe Xandun: Jebe Xandun Chingizxonning istilolari davrida xizmat qilgan yana bir taniqli sarkarda edi. “Temir musht” nomi bilan ham tanilgan, u jang maydonidagi jasorati va ajoyib jangovar mahorati bilan mashhur edi. Jebe Xandun Xorazm imperiyasi, Jin sulolasi va G'arbiy Syaga qarshi turli yurishlarda muhim rol o'ynadi. U asosiy shaharlarni egallash va ko‘plab janglarda mo‘g‘ullarning g‘alabalarini ta’minlashga mas’ul edi.
Bu to‘rt sarkarda va yana bir qancha sarkardalar Chingizxonning harbiy muvaffaqiyatlarida muhim rol o‘ynab, tarixdagi eng yirik imperiyalardan birini barpo etishda yordam berishdi. Ularning strategik yorqinligi, harbiy tajribasi va sodiqligi Chingizxon boshchiligida Mo‘g‘ullar imperiyasining shakllanishida muhim rol o‘ynadi.
@toponomik
#mifologiya
MANANANGAL
Mananangal - Filippin folkloridan afsonaviy mavjudot. U ko'pincha ayol yirtqich hayvon yoki vampirga o'xshash jonzot sifatida tasvirlanadi, u tanasining yuqori qismini pastki yarmidan ajrata oladi. "Manananggal" nomi tagalogcha "tanggal" so'zidan kelib chiqqan bo'lib, "ajratish" yoki "olib tashlash" degan ma'noni anglatadi.
Afsonalarga ko'ra, manananggallar o'z kuchlarini qora sehr yoki g'ayritabiiy mavjudotlar bilan shartnoma tuzish orqali qo'lga kiritadigan jodugarlar deb hisoblashadi. Aytilishicha, ular ko‘rshapalakdek qanotlari yordamida uchish qobiliyatiga ega va homilador ayollar va bolalarni o‘lja qilishni afzal ko‘radi.
Kechasi manananggal tanasini pastki qismidan ajratadi va qurbonlarni qidirish uchun uchib ketadi. Odatda uxlab yotgan qurbonlarning qonini so'rish yoki a'zolari bilan oziqlantirish uchun uzun proboscis tilidan foydalangan holda nishonga oladi. Tanasining pastki yarmiga tuz, maydalangan sarimsoq yoki kul quyish, uni qayta biriktirilishiga to'sqinlik qilishi va oxir-oqibat uni o'ldirishi mumkin, deb ishoniladi.
Manananggallar ko'pincha o'tkir tishlari, uzun tirnoqlari va porlab turgan qizil ko'zlari bilan dahshatli mavjudotlar sifatida tasvirlangan. Ular qo'rqinchli va xavfli ekanligi bilan mashhur bo'lib, ularning mavjudligiga ishonadigan odamlarning qalbiga qo'rquv soladi.
Filippin folklorida manananggal afsonasi avlodlarga o'tib, bolalarga tunda yashiringan xavf-xatarlar haqida ogohlantiruvchi ertak bo'lib xizmat qiladi. Mahalliy hikoyalar va filmlarda mashhur mavzu bo'lib qolsa-da, manananggallarning haqiqatda mavjudligini tasdiqlovchi ilmiy dalillar yo'q.
@toponomik
@mifologikk
MANANANGAL
Mananangal - Filippin folkloridan afsonaviy mavjudot. U ko'pincha ayol yirtqich hayvon yoki vampirga o'xshash jonzot sifatida tasvirlanadi, u tanasining yuqori qismini pastki yarmidan ajrata oladi. "Manananggal" nomi tagalogcha "tanggal" so'zidan kelib chiqqan bo'lib, "ajratish" yoki "olib tashlash" degan ma'noni anglatadi.
Afsonalarga ko'ra, manananggallar o'z kuchlarini qora sehr yoki g'ayritabiiy mavjudotlar bilan shartnoma tuzish orqali qo'lga kiritadigan jodugarlar deb hisoblashadi. Aytilishicha, ular ko‘rshapalakdek qanotlari yordamida uchish qobiliyatiga ega va homilador ayollar va bolalarni o‘lja qilishni afzal ko‘radi.
Kechasi manananggal tanasini pastki qismidan ajratadi va qurbonlarni qidirish uchun uchib ketadi. Odatda uxlab yotgan qurbonlarning qonini so'rish yoki a'zolari bilan oziqlantirish uchun uzun proboscis tilidan foydalangan holda nishonga oladi. Tanasining pastki yarmiga tuz, maydalangan sarimsoq yoki kul quyish, uni qayta biriktirilishiga to'sqinlik qilishi va oxir-oqibat uni o'ldirishi mumkin, deb ishoniladi.
Manananggallar ko'pincha o'tkir tishlari, uzun tirnoqlari va porlab turgan qizil ko'zlari bilan dahshatli mavjudotlar sifatida tasvirlangan. Ular qo'rqinchli va xavfli ekanligi bilan mashhur bo'lib, ularning mavjudligiga ishonadigan odamlarning qalbiga qo'rquv soladi.
Filippin folklorida manananggal afsonasi avlodlarga o'tib, bolalarga tunda yashiringan xavf-xatarlar haqida ogohlantiruvchi ertak bo'lib xizmat qiladi. Mahalliy hikoyalar va filmlarda mashhur mavzu bo'lib qolsa-da, manananggallarning haqiqatda mavjudligini tasdiqlovchi ilmiy dalillar yo'q.
@toponomik
@mifologikk
👍1
#tarix
OSVENSIM
Osventsim kontslageri Ikkinchi jahon urushi davrida fashistlar nemislari kontslagerlari va qirgʻin lagerlari majmuasi edi. U bosib olingan Polsha hududida, Osvitsim shahri yaqinida joylashgan edi.
Dastlab 1940 yilda kontslager sifatida tashkil etilgan Osventsim vaqt o'tishi bilan kengayib, o'zining eng yirik va eng mashhur majmuasiga aylandi. U uchta asosiy lagerdan iborat edi: Osventsim I (asl lager), Osvensim II-Birkenau (qirg'in qilish lageri) va Osventsim III-Monovits (mehnat lageri). Bundan tashqari, ko'plab sublagerlar va sun'iy yo'ldosh lagerlari mavjud edi.
Osvensim Xolokost bilan sinonimga aylandi, chunki bu yerda 1940-1945 yillarda 1,1 millionga yaqin odam, asosan yahudiylar fashistlar tomonidan muntazam ravishda oʻldirilgan. Koʻpchilik, jumladan, yahudiy boʻlmagan polyaklar, rumliklar, sovet harbiy asirlari va Osventsimda turli millat vakillari ham o'ldirilgan.
Osventsimdagi yo'q qilish jarayoni Ziklon B pestitsididan foydalanadigan gaz kameralarini, shuningdek, ommaviy otishmalarni yoki individual qatllarni o'z ichiga olgan. Jabrlanganlar lagerda shafqatsiz sharoitlarga duch kelishdi, jumladan majburiy mehnat, to'yib ovqatlanmaslik, kasallikning avj olishi, tibbiy tajribalar va SS soqchilari tomonidan noinsoniy muomala.
1945 yil yanvar oyida Sovet qo'shinlari Ikkinchi Jahon urushining Sharqiy frontida ozodlik kampaniyasi paytida Osventsimga yaqinlashganda, natsistlar o'zlarining jinoyatlarini tasdiqlovchi dalillarni evakuatsiya qilishni va yo'q qilishni boshladilar. Ko'plab mahbuslar "o'lim marshlari" deb nomlanuvchi g'arbga yurishga majbur bo'lishdi, minglab odamlar SS soqchilari tomonidan charchash yoki qatl qilish tufayli yo'lda halok bo'lishdi.
Nihoyat, Osvensim 1945-yil 27-yanvarda sovet qoʻshinlari tomonidan ozod qilindi. Ushbu kontslagerda sodir etilgan dahshatli vahshiyliklar tarixda oʻchmas iz qoldirdi va Ikkinchi jahon urushi davridagi insonlar shafqatsizligining chuqur eslatmasi boʻlib xizmat qildi. Bugungi kunda Osventsim Xolokost haqida kelajak avlodlarga ta'lim berishda u erda azob chekkan va vafot etganlarni sharaflash uchun yodgorlik va muzey sifatida joylashgan.
@toponomik
OSVENSIM
Osventsim kontslageri Ikkinchi jahon urushi davrida fashistlar nemislari kontslagerlari va qirgʻin lagerlari majmuasi edi. U bosib olingan Polsha hududida, Osvitsim shahri yaqinida joylashgan edi.
Dastlab 1940 yilda kontslager sifatida tashkil etilgan Osventsim vaqt o'tishi bilan kengayib, o'zining eng yirik va eng mashhur majmuasiga aylandi. U uchta asosiy lagerdan iborat edi: Osventsim I (asl lager), Osvensim II-Birkenau (qirg'in qilish lageri) va Osventsim III-Monovits (mehnat lageri). Bundan tashqari, ko'plab sublagerlar va sun'iy yo'ldosh lagerlari mavjud edi.
Osvensim Xolokost bilan sinonimga aylandi, chunki bu yerda 1940-1945 yillarda 1,1 millionga yaqin odam, asosan yahudiylar fashistlar tomonidan muntazam ravishda oʻldirilgan. Koʻpchilik, jumladan, yahudiy boʻlmagan polyaklar, rumliklar, sovet harbiy asirlari va Osventsimda turli millat vakillari ham o'ldirilgan.
Osventsimdagi yo'q qilish jarayoni Ziklon B pestitsididan foydalanadigan gaz kameralarini, shuningdek, ommaviy otishmalarni yoki individual qatllarni o'z ichiga olgan. Jabrlanganlar lagerda shafqatsiz sharoitlarga duch kelishdi, jumladan majburiy mehnat, to'yib ovqatlanmaslik, kasallikning avj olishi, tibbiy tajribalar va SS soqchilari tomonidan noinsoniy muomala.
1945 yil yanvar oyida Sovet qo'shinlari Ikkinchi Jahon urushining Sharqiy frontida ozodlik kampaniyasi paytida Osventsimga yaqinlashganda, natsistlar o'zlarining jinoyatlarini tasdiqlovchi dalillarni evakuatsiya qilishni va yo'q qilishni boshladilar. Ko'plab mahbuslar "o'lim marshlari" deb nomlanuvchi g'arbga yurishga majbur bo'lishdi, minglab odamlar SS soqchilari tomonidan charchash yoki qatl qilish tufayli yo'lda halok bo'lishdi.
Nihoyat, Osvensim 1945-yil 27-yanvarda sovet qoʻshinlari tomonidan ozod qilindi. Ushbu kontslagerda sodir etilgan dahshatli vahshiyliklar tarixda oʻchmas iz qoldirdi va Ikkinchi jahon urushi davridagi insonlar shafqatsizligining chuqur eslatmasi boʻlib xizmat qildi. Bugungi kunda Osventsim Xolokost haqida kelajak avlodlarga ta'lim berishda u erda azob chekkan va vafot etganlarni sharaflash uchun yodgorlik va muzey sifatida joylashgan.
@toponomik
👍1
#shunchaki
SIBIR HASKISI
Sibir haski o'rta bo'yli ishchi it zoti bo'lib, Rossiyaning shimoli-sharqiy Sibirida paydo bo'lgan. Ular dastlab Chukchi xalqi tomonidan chana va transport maqsadlarida etishtirilgan.
Tashqi ko'rinishiga ko'ra, Sibir Haski kuchli va ixcham tanaga ega bo'lib, ularni qattiq ob-havo sharoitida himoya qilishga yordam beradi. Ular turli xil ranglarda, jumladan qora, kulrang, qizil va oq rangda bo'ladi va ko'pincha ajoyib ko'k yoki ko'p rangli ko'zlarga ega.
Sibir haskilari do'stona va yumshoq tabiati bilan mashhur. Ular odatda odamlar atrofida bo'lishni yaxshi ko'radigan yaxshi xulqli itlardir va odatda begonalar bilan juda do'stona munosabatda bo'lishadi. Huskilar, shuningdek, juda aqlli va mustaqil fikrlovchilar sifatida tanilgan. Biroq, bu mustaqillik ba'zan ularni mashg'ulotlar paytida o'jarlikka olib kelishi mumkin.
Bu itlar yuqori energiya darajasiga ega va ularni jismoniy va ruhiy jihatdan rag'batlantirish uchun muntazam mashq qilishni talab qiladi. Ular yugurish va kashf qilish uchun tabiiy instinktga ega, shuning uchun ular atrofida kezish uchun ko'p joy kerak. O'zlarining chana itlari tarixi tufayli ular yugurish, piyoda sayr qilish va hatto it sportida, masalan, suzish yoki chang'ida yurish kabi mashg'ulotlarda ustunlik qiladilar.
Sibir haskilari odatda bolalar bilan yaxshi munosabatda bo'lishadi, ammo mushuklar yoki quyonlar kabi kichik uy hayvonlari bo'lgan uy xo'jaliklari uchun ularning kuchli o'ljasi tufayli mos kelmasligi mumkin. Arktika hududida mayda hayvonlarni quvib yurgan chana itlar kabi tarixiy roli tufayli ular o'lja haydash qobiliyatiga ega.
Sog'liqni saqlash nuqtai nazaridan, Sibir Haski odatda sog'lom zotdir, ammo kalça displazi, ko'z muammolari (shu jumladan katarakt) va ba'zi teri kasalliklari kabi ma'lum genetik kasalliklarga moyil bo'lishi mumkin. Ularning umumiy farovonligini ta'minlash uchun muntazam ravishda veterinar tekshiruvidan o'tish tavsiya etiladi.
Umuman olganda, Sibir haskilari faol shaxslar yoki oilalar uchun ajoyib do'st bo'lib, ularga kerakli jismoniy mashqlar va aqliy rag'batlantirishni ta'minlaydi. Erta yoshdan boshlab to'g'ri g'amxo'rlik, o'qitish va ijtimoiylashuv bilan ular sodiq va mehribon uy hayvonlari bo'lishi mumkin.
@toponomik
SIBIR HASKISI
Sibir haski o'rta bo'yli ishchi it zoti bo'lib, Rossiyaning shimoli-sharqiy Sibirida paydo bo'lgan. Ular dastlab Chukchi xalqi tomonidan chana va transport maqsadlarida etishtirilgan.
Tashqi ko'rinishiga ko'ra, Sibir Haski kuchli va ixcham tanaga ega bo'lib, ularni qattiq ob-havo sharoitida himoya qilishga yordam beradi. Ular turli xil ranglarda, jumladan qora, kulrang, qizil va oq rangda bo'ladi va ko'pincha ajoyib ko'k yoki ko'p rangli ko'zlarga ega.
Sibir haskilari do'stona va yumshoq tabiati bilan mashhur. Ular odatda odamlar atrofida bo'lishni yaxshi ko'radigan yaxshi xulqli itlardir va odatda begonalar bilan juda do'stona munosabatda bo'lishadi. Huskilar, shuningdek, juda aqlli va mustaqil fikrlovchilar sifatida tanilgan. Biroq, bu mustaqillik ba'zan ularni mashg'ulotlar paytida o'jarlikka olib kelishi mumkin.
Bu itlar yuqori energiya darajasiga ega va ularni jismoniy va ruhiy jihatdan rag'batlantirish uchun muntazam mashq qilishni talab qiladi. Ular yugurish va kashf qilish uchun tabiiy instinktga ega, shuning uchun ular atrofida kezish uchun ko'p joy kerak. O'zlarining chana itlari tarixi tufayli ular yugurish, piyoda sayr qilish va hatto it sportida, masalan, suzish yoki chang'ida yurish kabi mashg'ulotlarda ustunlik qiladilar.
Sibir haskilari odatda bolalar bilan yaxshi munosabatda bo'lishadi, ammo mushuklar yoki quyonlar kabi kichik uy hayvonlari bo'lgan uy xo'jaliklari uchun ularning kuchli o'ljasi tufayli mos kelmasligi mumkin. Arktika hududida mayda hayvonlarni quvib yurgan chana itlar kabi tarixiy roli tufayli ular o'lja haydash qobiliyatiga ega.
Sog'liqni saqlash nuqtai nazaridan, Sibir Haski odatda sog'lom zotdir, ammo kalça displazi, ko'z muammolari (shu jumladan katarakt) va ba'zi teri kasalliklari kabi ma'lum genetik kasalliklarga moyil bo'lishi mumkin. Ularning umumiy farovonligini ta'minlash uchun muntazam ravishda veterinar tekshiruvidan o'tish tavsiya etiladi.
Umuman olganda, Sibir haskilari faol shaxslar yoki oilalar uchun ajoyib do'st bo'lib, ularga kerakli jismoniy mashqlar va aqliy rag'batlantirishni ta'minlaydi. Erta yoshdan boshlab to'g'ri g'amxo'rlik, o'qitish va ijtimoiylashuv bilan ular sodiq va mehribon uy hayvonlari bo'lishi mumkin.
@toponomik
#tarix
CHUKCHALAR
Chukotka yoki Chukcha nomi bilan ham tanilgan Sibir Chukchi, asosan, Rossiyaning shimoli-sharqidagi Chukotka avtonom okrugida istiqomat qiluvchi mahalliy xalqdir. Ularning boy madaniy merosi bor va ming yillar davomida mintaqada yashab kelmoqda. Sibir Chukchi haqida ba'zi ma'lumotlar:
1. Tarix: Chukchi xalqi mintaqaga taxminan 3000 yil avval Markaziy Osiyodan ko‘chib kelgan deb ishoniladi. Ularning o'tmishi ko'chmanchi bo'lib, an'anaviy ravishda bug'ular va ovchilar bo'lgan.
2. Til: Chukchi tili Chukotko-Kamchatkan tillari oilasiga kiradi va dunyodagi eng ajralib turadigan tillardan biri hisoblanadi. Uning o'ziga xos alifbosi bor.
3. Turmush tarzi: An'anaga ko'ra, Sibir chukchi asosiy oziq-ovqat manbai sifatida bug'u boqishiga tayangan. Ular, shuningdek, dengiz sutemizuvchilari, masalan, muhr va kitlarni ovlashgan, baliq tutgan va yovvoyi o'simliklarni yig'ishgan.
4. Madaniy amaliyotlar: Chukchi kuchli og'zaki an'anaga ega, ular hikoya qilish madaniyatining muhim qismidir. Shuningdek, ular an'anaviy raqslar, qo'shiqlar va suyak va fil suyagi o'ymakorligi kabi hunarmandchilik bilan shug'ullanadilar.
5. Kiyim-kechak: O'z mintaqasidagi haddan tashqari sovuq ob-havo tufayli an'anaviy Chukchi kiyimlari og'ir sharoitlardan himoyalanish uchun mo'ljallangan. Odatda bug'u terisidan tikilgan mo'ynali parkalar (anoraklar), etiklar va shlyapalar kiyiladi.
6. Ijtimoiy tuzilma: An'anaga ko'ra, Chukchi ierarxik ijtimoiy tuzilishga ega bo'lib, katta oilalar oqsoqollar yoki boshliqlar boshchiligidagi urug'larni tashkil etgan. Shamanizm ularning ma’naviy e’tiqodida muhim rol o‘ynagan.
7. Zamonaviy muammolar: Dunyo bo'ylab ko'plab mahalliy jamoalar singari, Sibir Chukchi ham modernizatsiya bilan bog'liq muammolarga duch kelmoqda, jumladan turmush tarzi o'zgarishi va iqlim o'zgarishi tufayli ularning turmush tarziga ta'sir qiladigan an'anaviy amaliyotlarni yo'qotish.
8. Zamonaviy hayot: Bugungi kunda ko'plab Chukchi aholisi zamonaviy qulayliklarga ega bo'lgan o'troq jamoalarda yashaydi. Biroq, ba'zilari hali ham an'anaviy amaliyotlarni zamonaviy ta'sirlar bilan birlashtirib, yarim ko'chmanchi turmush tarzini saqlab qolishadi.
Sibir Chukchi o'ziga xos madaniy o'ziga xoslikka ega va mintaqaning madaniy xilma-xilligiga katta hissa qo'shgan. Ular o‘z urf-odatlarini saqlab qolishda va o‘zgarib borayotgan dunyoga moslashishda davom etib, o‘z ota-bobolari yurtlari bilan chuqur aloqada bo‘lishadi.
@toponomik
CHUKCHALAR
Chukotka yoki Chukcha nomi bilan ham tanilgan Sibir Chukchi, asosan, Rossiyaning shimoli-sharqidagi Chukotka avtonom okrugida istiqomat qiluvchi mahalliy xalqdir. Ularning boy madaniy merosi bor va ming yillar davomida mintaqada yashab kelmoqda. Sibir Chukchi haqida ba'zi ma'lumotlar:
1. Tarix: Chukchi xalqi mintaqaga taxminan 3000 yil avval Markaziy Osiyodan ko‘chib kelgan deb ishoniladi. Ularning o'tmishi ko'chmanchi bo'lib, an'anaviy ravishda bug'ular va ovchilar bo'lgan.
2. Til: Chukchi tili Chukotko-Kamchatkan tillari oilasiga kiradi va dunyodagi eng ajralib turadigan tillardan biri hisoblanadi. Uning o'ziga xos alifbosi bor.
3. Turmush tarzi: An'anaga ko'ra, Sibir chukchi asosiy oziq-ovqat manbai sifatida bug'u boqishiga tayangan. Ular, shuningdek, dengiz sutemizuvchilari, masalan, muhr va kitlarni ovlashgan, baliq tutgan va yovvoyi o'simliklarni yig'ishgan.
4. Madaniy amaliyotlar: Chukchi kuchli og'zaki an'anaga ega, ular hikoya qilish madaniyatining muhim qismidir. Shuningdek, ular an'anaviy raqslar, qo'shiqlar va suyak va fil suyagi o'ymakorligi kabi hunarmandchilik bilan shug'ullanadilar.
5. Kiyim-kechak: O'z mintaqasidagi haddan tashqari sovuq ob-havo tufayli an'anaviy Chukchi kiyimlari og'ir sharoitlardan himoyalanish uchun mo'ljallangan. Odatda bug'u terisidan tikilgan mo'ynali parkalar (anoraklar), etiklar va shlyapalar kiyiladi.
6. Ijtimoiy tuzilma: An'anaga ko'ra, Chukchi ierarxik ijtimoiy tuzilishga ega bo'lib, katta oilalar oqsoqollar yoki boshliqlar boshchiligidagi urug'larni tashkil etgan. Shamanizm ularning ma’naviy e’tiqodida muhim rol o‘ynagan.
7. Zamonaviy muammolar: Dunyo bo'ylab ko'plab mahalliy jamoalar singari, Sibir Chukchi ham modernizatsiya bilan bog'liq muammolarga duch kelmoqda, jumladan turmush tarzi o'zgarishi va iqlim o'zgarishi tufayli ularning turmush tarziga ta'sir qiladigan an'anaviy amaliyotlarni yo'qotish.
8. Zamonaviy hayot: Bugungi kunda ko'plab Chukchi aholisi zamonaviy qulayliklarga ega bo'lgan o'troq jamoalarda yashaydi. Biroq, ba'zilari hali ham an'anaviy amaliyotlarni zamonaviy ta'sirlar bilan birlashtirib, yarim ko'chmanchi turmush tarzini saqlab qolishadi.
Sibir Chukchi o'ziga xos madaniy o'ziga xoslikka ega va mintaqaning madaniy xilma-xilligiga katta hissa qo'shgan. Ular o‘z urf-odatlarini saqlab qolishda va o‘zgarib borayotgan dunyoga moslashishda davom etib, o‘z ota-bobolari yurtlari bilan chuqur aloqada bo‘lishadi.
@toponomik
#mifologiya
JIANGSHI yoki CHIAN SHI
Jiangshi, shuningdek, "sakrab yuruvchi vampirlar" yoki "xitoy zombilari" sifatida ham tanilgan, Xitoy folklor va mifologiyasidan olingan mavjudotlardir. Ular qo'llarini oldinga cho'zgan holda yurishdan ko'ra aylanib yuradigan jonlantirilgan murdalardir. Jiangshi ko'pincha rangpar yoki yashil rangga ega, uzun oq sochli va an'anaviy Qing sulolasi kiyimlarini kiygan sifatida tasvirlangan.
Rivoyatlarga ko'ra, jiangshi insonning o'limidan keyin ruhi tanani tark etmasa yoki marhumga to'g'ri dafn marosimi o'tkazilmasa, yaratiladi. Ularni nazorat qilish va bo'ysundirish uchun maxsus marosimlar va jozibalar ishlatadigan Taoist ruhoniylar tomonidan boshqariladi deb ishoniladi.
Jiangshi o'ziga xos sakrash harakati bilan mashhur, chunki ularning bo'g'inlari qattiq va oyoqlarini bukila olmaydi. Bu sakrash harakati qattiq mortis natijasidir. Ushbu harakat cheklanganligi sababli, ular qurbonlarini ushlash uchun foydalanadigan uzun qo'llariga ega. Jiangshi an'anaviy G'arb vampirlari kabi go'sht yoki qonni iste'mol qilishdan ko'ra, ularning energiyasini jismoniy aloqa orqali quritish orqali tirik mavjudotlarning hayotiy kuchi bilan oziqlanadi, deb ishoniladi.
Xitoy folklorida va ommabop madaniyatida jiangshi ko'pincha qo'rqinchli va kulgili mavjudotlar sifatida tasvirlangan. Ularning filmlar, teleko'rsatuvlar va adabiyotlarda paydo bo'lishi ularni Xitoy dahshatli hikoyalarida taniqli shaxslarga aylantirdi. Ular odatda ba'zi narsalarga, masalan, Taoist afsunlari yozilgan talismanslar yoki og'zini yopish uchun ishlatiladigan yopishqoq guruch kabi tasvirlangan.
Jiangshi Xitoyning turli mintaqalarida bir oz farq qilishi mumkin bo'lsa-da, ular Xitoy mifologiyasidagi eng taniqli g'ayritabiiy mavjudotlardan biri bo'lib qolmoqda. Ularning o'ziga xos xususiyatlari va madaniy ahamiyati ularni asrlar davomida folklorning qiziqarli qismiga aylantirdi.
@toponomik
@mifologikk
JIANGSHI yoki CHIAN SHI
Jiangshi, shuningdek, "sakrab yuruvchi vampirlar" yoki "xitoy zombilari" sifatida ham tanilgan, Xitoy folklor va mifologiyasidan olingan mavjudotlardir. Ular qo'llarini oldinga cho'zgan holda yurishdan ko'ra aylanib yuradigan jonlantirilgan murdalardir. Jiangshi ko'pincha rangpar yoki yashil rangga ega, uzun oq sochli va an'anaviy Qing sulolasi kiyimlarini kiygan sifatida tasvirlangan.
Rivoyatlarga ko'ra, jiangshi insonning o'limidan keyin ruhi tanani tark etmasa yoki marhumga to'g'ri dafn marosimi o'tkazilmasa, yaratiladi. Ularni nazorat qilish va bo'ysundirish uchun maxsus marosimlar va jozibalar ishlatadigan Taoist ruhoniylar tomonidan boshqariladi deb ishoniladi.
Jiangshi o'ziga xos sakrash harakati bilan mashhur, chunki ularning bo'g'inlari qattiq va oyoqlarini bukila olmaydi. Bu sakrash harakati qattiq mortis natijasidir. Ushbu harakat cheklanganligi sababli, ular qurbonlarini ushlash uchun foydalanadigan uzun qo'llariga ega. Jiangshi an'anaviy G'arb vampirlari kabi go'sht yoki qonni iste'mol qilishdan ko'ra, ularning energiyasini jismoniy aloqa orqali quritish orqali tirik mavjudotlarning hayotiy kuchi bilan oziqlanadi, deb ishoniladi.
Xitoy folklorida va ommabop madaniyatida jiangshi ko'pincha qo'rqinchli va kulgili mavjudotlar sifatida tasvirlangan. Ularning filmlar, teleko'rsatuvlar va adabiyotlarda paydo bo'lishi ularni Xitoy dahshatli hikoyalarida taniqli shaxslarga aylantirdi. Ular odatda ba'zi narsalarga, masalan, Taoist afsunlari yozilgan talismanslar yoki og'zini yopish uchun ishlatiladigan yopishqoq guruch kabi tasvirlangan.
Jiangshi Xitoyning turli mintaqalarida bir oz farq qilishi mumkin bo'lsa-da, ular Xitoy mifologiyasidagi eng taniqli g'ayritabiiy mavjudotlardan biri bo'lib qolmoqda. Ularning o'ziga xos xususiyatlari va madaniy ahamiyati ularni asrlar davomida folklorning qiziqarli qismiga aylantirdi.
@toponomik
@mifologikk
#tarix
SHOXRUX MIRZO
Xayrli tong.Bugun 20-avgust Shoxrux Mirzo tug‘ulgan kun.(1377-1447)
Shoxrux Mirzo o‘zining harbiy mahorati va yetakchilik qobiliyati bilan tanilgan edi. U otasining harbiy yurishlarida faol qatnashib, Temuriylar saltanatini kengaytirishda katta rol o‘ynagan. U Temur bilan turli istilolarda, jumladan, Fors, Hindiston va Anadoluga yurishlarda hamrohlik qilgan.
1405-yilda Amir Temur vafot etgach, uning o‘rniga Shoxrux Mirzo ulkan Temuriylar saltanatiga hukmdor bo‘ldi. Biroq, uning hukmronligi qisqa umr ko'rdi va hokimiyat uchun kurashayotgan qarindoshlari o'rtasidagi ichki nizolar bilan ajralib turdi. Uning amakisi Miranshoh uning hokimiyatiga qarshi chiqdi va imperiyaning ayrim hududlarini nazorat ostiga oldi.
Shoxrux Mirzo ichki qiyinchiliklarga duch kelganiga qaramay, o‘z hukmronligini kengaytirish va mustahkamlashga intilishda davom etdi. U turli qoʻshni davlatlarga qarshi harbiy yurishlar uyushtirib, imperiyaning Oʻrta Osiyodagi hukmronligini saqlab qolishga harakat qildi.
Afsuski, Shoxrux Mirzo 1447-yilda to‘satdan vafot etib, saltanati qisqaradi. Uning o‘limi imperiya ichidagi qarama-qarshi guruhlar o‘rtasidagi ziddiyatlarni yanada kuchaytirib, Temuriylar sulolasi uchun beqarorlik va tanazzul davriga olib keldi.
Shoxrux Mirzoning merosi uning harbiy yutuqlari va otasi saltanatini qo‘llab-quvvatlash yo‘lidagi harakatlaridadir. U temuriylarning bepoyon hududlar ustidan nazoratini saqlab qolishda hal qiluvchi rol o‘ynagan va O‘rta Osiyo tarixining muhim davrida muhim shaxs bo‘lib xizmat qilgan.
@toponomik
SHOXRUX MIRZO
Xayrli tong.Bugun 20-avgust Shoxrux Mirzo tug‘ulgan kun.(1377-1447)
Shoxrux Mirzo o‘zining harbiy mahorati va yetakchilik qobiliyati bilan tanilgan edi. U otasining harbiy yurishlarida faol qatnashib, Temuriylar saltanatini kengaytirishda katta rol o‘ynagan. U Temur bilan turli istilolarda, jumladan, Fors, Hindiston va Anadoluga yurishlarda hamrohlik qilgan.
1405-yilda Amir Temur vafot etgach, uning o‘rniga Shoxrux Mirzo ulkan Temuriylar saltanatiga hukmdor bo‘ldi. Biroq, uning hukmronligi qisqa umr ko'rdi va hokimiyat uchun kurashayotgan qarindoshlari o'rtasidagi ichki nizolar bilan ajralib turdi. Uning amakisi Miranshoh uning hokimiyatiga qarshi chiqdi va imperiyaning ayrim hududlarini nazorat ostiga oldi.
Shoxrux Mirzo ichki qiyinchiliklarga duch kelganiga qaramay, o‘z hukmronligini kengaytirish va mustahkamlashga intilishda davom etdi. U turli qoʻshni davlatlarga qarshi harbiy yurishlar uyushtirib, imperiyaning Oʻrta Osiyodagi hukmronligini saqlab qolishga harakat qildi.
Afsuski, Shoxrux Mirzo 1447-yilda to‘satdan vafot etib, saltanati qisqaradi. Uning o‘limi imperiya ichidagi qarama-qarshi guruhlar o‘rtasidagi ziddiyatlarni yanada kuchaytirib, Temuriylar sulolasi uchun beqarorlik va tanazzul davriga olib keldi.
Shoxrux Mirzoning merosi uning harbiy yutuqlari va otasi saltanatini qo‘llab-quvvatlash yo‘lidagi harakatlaridadir. U temuriylarning bepoyon hududlar ustidan nazoratini saqlab qolishda hal qiluvchi rol o‘ynagan va O‘rta Osiyo tarixining muhim davrida muhim shaxs bo‘lib xizmat qilgan.
@toponomik
#shunchaki
IMPERIYA GULI-YAPONLAR UCHUN MUQADDAS GUL
Yapon madaniyatida xrizantemaning muqaddasligi-shuni ta'kidlash kerakki, Yaponiyada tabiatni qadrlash va turli o'simliklar va gullarga ma‘naviy ahamiyat berishning boy ananalari mavjud. Xrizantema (yapon tilida kiku sifatida tanilgan) Yaponiyada katta madaniy va ramziy ahamiyatga ega.
Xrizantema kuzning ramzi hisoblanib, uzoq umr ko'rish, yoshartirish, go'zallik, olijanoblik va mukammallik bilan bog'liq. U Yaponiyada ko'p asrlar davomida o'stiriladi va yapon san'ati, adabiyoti, festivallari va hatto imperator oilasining gerbining (Xrizantema taxti) ajralmas qismiga aylandi. Gul juda hurmatga sazovor va ko'pincha ziyoratgohlarda qurbonlik sifatida ishlatiladi yoki muhim marosimlarda ajdodlar qabrlariga qo'yiladi.
Bundan tashqari, xrizantema ikebana (gul aranjirovkasi) yoki kiku ningyo (xrizantema qo'g'irchoqlari) kabi bir qancha yapon madaniy amaliyotlari bilan bog'liq. Gulning murakkab va nozik barglari o'zining go'zalligi bilan hayratga tushadi va ko'pincha butun mamlakat bo'ylab o'tkaziladigan xrizantema ko'rgazmalarida namoyish etiladi.
Umuman olganda, yapon madaniyatida xrizantemaning muqaddasligi uning estetik jozibasi, tarixiy ahamiyati va go'zallik, uzoq umr va olijanoblik ramzidan kelib chiqadi.
@toponomik
IMPERIYA GULI-YAPONLAR UCHUN MUQADDAS GUL
Yapon madaniyatida xrizantemaning muqaddasligi-shuni ta'kidlash kerakki, Yaponiyada tabiatni qadrlash va turli o'simliklar va gullarga ma‘naviy ahamiyat berishning boy ananalari mavjud. Xrizantema (yapon tilida kiku sifatida tanilgan) Yaponiyada katta madaniy va ramziy ahamiyatga ega.
Xrizantema kuzning ramzi hisoblanib, uzoq umr ko'rish, yoshartirish, go'zallik, olijanoblik va mukammallik bilan bog'liq. U Yaponiyada ko'p asrlar davomida o'stiriladi va yapon san'ati, adabiyoti, festivallari va hatto imperator oilasining gerbining (Xrizantema taxti) ajralmas qismiga aylandi. Gul juda hurmatga sazovor va ko'pincha ziyoratgohlarda qurbonlik sifatida ishlatiladi yoki muhim marosimlarda ajdodlar qabrlariga qo'yiladi.
Bundan tashqari, xrizantema ikebana (gul aranjirovkasi) yoki kiku ningyo (xrizantema qo'g'irchoqlari) kabi bir qancha yapon madaniy amaliyotlari bilan bog'liq. Gulning murakkab va nozik barglari o'zining go'zalligi bilan hayratga tushadi va ko'pincha butun mamlakat bo'ylab o'tkaziladigan xrizantema ko'rgazmalarida namoyish etiladi.
Umuman olganda, yapon madaniyatida xrizantemaning muqaddasligi uning estetik jozibasi, tarixiy ahamiyati va go'zallik, uzoq umr va olijanoblik ramzidan kelib chiqadi.
@toponomik
#termin
GANGSTERIZM (ing.jinoyatchi,professional qotil)--1)uyushgan jinoyatchilik turi.U zo'rlik,qotillik,qo'rqitish ta'magirlik,davlat amaldorlarini sotib olish va h.k.larda namoyon bo'ladi.Gangsterizm mafiya faoliyatiga bog'liq; 2)siyosiy gangsterlar-har qanday vositalarni qo'llayveradigan siyosatchilar.
HARBIY IQTISOD--10davlatning mudofaa ehtiyoj ta'minlovchi xalq xo'jaligining maxsus qismi; 2)ushbu ta'minotning qonuniyatlari to'g'risidagi nazariy fanlar tizimi.
IDENTIFIKATSIYA(lot.o'xshatmoq,tenglashtirmoq,baravarlamoq)--aniqlash,qiyosiy,tenglashtirish.Subyekt o'zini jamiyat,davlat,muayyan guruh bilan bog'liq deb anglash.
JRETSEKRATIYA--ko'p qadimiy jamiyatlarda hukm srgan ruhoniylar hokimiyati.Chunki ularning diniy ta'siri juda ham kuchli bo'lgan.
KANTON (fr.)--1)SHveytsariya respublikasi tarkibiga kiruvchi har bir alohida davlat.2)Fransiya va Belgiyadagi kichik ma'muriy birlik.
@toponomik
GANGSTERIZM (ing.jinoyatchi,professional qotil)--1)uyushgan jinoyatchilik turi.U zo'rlik,qotillik,qo'rqitish ta'magirlik,davlat amaldorlarini sotib olish va h.k.larda namoyon bo'ladi.Gangsterizm mafiya faoliyatiga bog'liq; 2)siyosiy gangsterlar-har qanday vositalarni qo'llayveradigan siyosatchilar.
HARBIY IQTISOD--10davlatning mudofaa ehtiyoj ta'minlovchi xalq xo'jaligining maxsus qismi; 2)ushbu ta'minotning qonuniyatlari to'g'risidagi nazariy fanlar tizimi.
IDENTIFIKATSIYA(lot.o'xshatmoq,tenglashtirmoq,baravarlamoq)--aniqlash,qiyosiy,tenglashtirish.Subyekt o'zini jamiyat,davlat,muayyan guruh bilan bog'liq deb anglash.
JRETSEKRATIYA--ko'p qadimiy jamiyatlarda hukm srgan ruhoniylar hokimiyati.Chunki ularning diniy ta'siri juda ham kuchli bo'lgan.
KANTON (fr.)--1)SHveytsariya respublikasi tarkibiga kiruvchi har bir alohida davlat.2)Fransiya va Belgiyadagi kichik ma'muriy birlik.
@toponomik
#mifologiya
LANGSUIR (langsuyar)
Langsuyar - Janubi-Sharqiy Osiyo folklorida, xususan, Malayziya, Indoneziya va Filippinda afsonaviy mavjudot. Bu ko'pincha erkaklarni, ayniqsa xiyonat qilgan yoki jinsiy buzuqlik qilganlarni o'lja qiladigan ayol vampir yoki arvoh figurasi sifatida tasvirlanadi.
"Langsuyar" nomi malaycha "langsuir" so'zidan olingan bo'lib, "banshi" yoki "ayol vampir" degan ma'noni anglatadi. Bu jonzot tug‘ruq vaqtida vafot etgan yoki hal qilinmagan norozilik bilan vafot etgan ayoldan kelib chiqqanligi aytiladi. U erkaklardan qasos olmoqchi bo'lgan qasoskor ruh sifatida qaytadi.
Langsuyar odatda uzun qora sochli va qizg'ish ko'zlari bilan go'zal ayol sifatida tasvirlangan. U boyqush yoki qarg'a kabi turli xil shakllarga o'tish qobiliyatiga ega, bu unga e'tiborsiz harakat qilish va qurbonlarini aniqlanmasdan urish imkonini beradi. Shuningdek, u g'ayritabiiy kuch va tezlikka ega.
Afsonalarga ko'ra, Langsuyar o'zining go'zalligi va jozibali jozibasi bilan erkaklarni o'ziga jalb qiladi. U ularning e'tiborini o'ziga jalb qilgandan so'ng, bo'yinlarini tishlash yoki qonlarini so'rish orqali ularning hayotiy kuchini to'ldiradi. Mifning ba'zi versiyalarida u ichki organlarni iste'mol qilishi yoki hatto butun tanani yutib yuborishi mumkinligini ko'rsatadi.
O'zini Langsuyar hujumlaridan himoya qilish uchun mahalliy folklorda turli xil profilaktika choralari taklif etiladi. Bularga uy atrofida tikanli o'simliklar joylashtirish, deraza va eshiklar yaqinida sarimsoq chinnigullar osib qo'yish yoki himoya qilish uchun talismans yoki tumor kabi muqaddas narsalarni ishlatish kiradi.
Langsuyar haqidagi afsona xiyonat va axloqsiz xatti-harakatlardan ogohlantiruvchi ertaklar sifatida avloddan-avlodga o'tishda davom etmoqda. U xayoliy mavjudot hisoblansa-da, uning folklorda mavjudligi axloq va xatti-harakatlarning oqibatlari haqidagi madaniy e'tiqodlarni aks ettiradi.
Shuni ta'kidlash kerakki, shunga o'xshash ayol vampir jonzotlarining o'zgarishi dunyoning boshqa madaniyatlarida, masalan, Indoneziya folkloridagi pontianak yoki Janubiy Osiyo mifologiyasidagi churelda mavjud.
@toponomik
@mifologikk
Qo‘rqish yo‘q 😁
LANGSUIR (langsuyar)
Langsuyar - Janubi-Sharqiy Osiyo folklorida, xususan, Malayziya, Indoneziya va Filippinda afsonaviy mavjudot. Bu ko'pincha erkaklarni, ayniqsa xiyonat qilgan yoki jinsiy buzuqlik qilganlarni o'lja qiladigan ayol vampir yoki arvoh figurasi sifatida tasvirlanadi.
"Langsuyar" nomi malaycha "langsuir" so'zidan olingan bo'lib, "banshi" yoki "ayol vampir" degan ma'noni anglatadi. Bu jonzot tug‘ruq vaqtida vafot etgan yoki hal qilinmagan norozilik bilan vafot etgan ayoldan kelib chiqqanligi aytiladi. U erkaklardan qasos olmoqchi bo'lgan qasoskor ruh sifatida qaytadi.
Langsuyar odatda uzun qora sochli va qizg'ish ko'zlari bilan go'zal ayol sifatida tasvirlangan. U boyqush yoki qarg'a kabi turli xil shakllarga o'tish qobiliyatiga ega, bu unga e'tiborsiz harakat qilish va qurbonlarini aniqlanmasdan urish imkonini beradi. Shuningdek, u g'ayritabiiy kuch va tezlikka ega.
Afsonalarga ko'ra, Langsuyar o'zining go'zalligi va jozibali jozibasi bilan erkaklarni o'ziga jalb qiladi. U ularning e'tiborini o'ziga jalb qilgandan so'ng, bo'yinlarini tishlash yoki qonlarini so'rish orqali ularning hayotiy kuchini to'ldiradi. Mifning ba'zi versiyalarida u ichki organlarni iste'mol qilishi yoki hatto butun tanani yutib yuborishi mumkinligini ko'rsatadi.
O'zini Langsuyar hujumlaridan himoya qilish uchun mahalliy folklorda turli xil profilaktika choralari taklif etiladi. Bularga uy atrofida tikanli o'simliklar joylashtirish, deraza va eshiklar yaqinida sarimsoq chinnigullar osib qo'yish yoki himoya qilish uchun talismans yoki tumor kabi muqaddas narsalarni ishlatish kiradi.
Langsuyar haqidagi afsona xiyonat va axloqsiz xatti-harakatlardan ogohlantiruvchi ertaklar sifatida avloddan-avlodga o'tishda davom etmoqda. U xayoliy mavjudot hisoblansa-da, uning folklorda mavjudligi axloq va xatti-harakatlarning oqibatlari haqidagi madaniy e'tiqodlarni aks ettiradi.
Shuni ta'kidlash kerakki, shunga o'xshash ayol vampir jonzotlarining o'zgarishi dunyoning boshqa madaniyatlarida, masalan, Indoneziya folkloridagi pontianak yoki Janubiy Osiyo mifologiyasidagi churelda mavjud.
@toponomik
@mifologikk
Qo‘rqish yo‘q 😁
👍1
#tarix
1945-yil 20-avgustda SSSRda uran atom energiyasidan foydalanish boʻyicha barcha ishlarni, shu jumladan atom bombasini ishlab chiqarishni boshqarish uchun oʻta maxfiy qoʻmita tuzildi.
Qo'mita Xirosima va Nagasakidagi atom bombasi portlashlaridan ko'p o'tmay tashkil etilgan.
Sovet rahbariyati har qanday holatda ham birinchi atom bombasini sinovdan o'tkazishni tezlashtirishga harakat qildi va olimlar Amerika yadroviy qurilmasini nusxalash yo'lini oldilar. 1949 yil 29 avgustda SSSRda yadroviy poligonda atom bombasining birinchi portlashi amalga oshirildi.
@toponomik
1945-yil 20-avgustda SSSRda uran atom energiyasidan foydalanish boʻyicha barcha ishlarni, shu jumladan atom bombasini ishlab chiqarishni boshqarish uchun oʻta maxfiy qoʻmita tuzildi.
Qo'mita Xirosima va Nagasakidagi atom bombasi portlashlaridan ko'p o'tmay tashkil etilgan.
Sovet rahbariyati har qanday holatda ham birinchi atom bombasini sinovdan o'tkazishni tezlashtirishga harakat qildi va olimlar Amerika yadroviy qurilmasini nusxalash yo'lini oldilar. 1949 yil 29 avgustda SSSRda yadroviy poligonda atom bombasining birinchi portlashi amalga oshirildi.
@toponomik
#shunchaki
Ehtiyot bo‘ling NUJ!(nomalum uchar jism)
Germaniyadagi bir nechta parklarda siz allaqachon bunday qiziqarli belgilarni ko'rishingiz mumkin.
@toponomik
Ehtiyot bo‘ling NUJ!(nomalum uchar jism)
Germaniyadagi bir nechta parklarda siz allaqachon bunday qiziqarli belgilarni ko'rishingiz mumkin.
@toponomik
#shunchaki
ASL QAHRAMON-TOGO
Togo 1925 yilda Alyaskaning Nome shahriga sarum yugurishidagi roli uchun shuhrat qozongan Sibir xaski chana iti edi. U 1913 yilda Sibirning kichik qishlog'i Togoda tug'ilgan. Atigi sakkiz haftaligida uni Seppala Kennels egasi Leonhard Seppala Alyaskaga olib keldi.
Togo o'zining ajoyib chidamliligi va aql-zakovati bilan mashhur bo'lib, uni o'z davrining eng yaxshi chana itlaridan biriga aylantirdi. U kasallik avj olgan paytda Nomega hayotni qutqaruvchi difteriyaga qarshi toksin zardobini yetkazib berishda hal qiluvchi rol o'ynadi. Shahar qattiq qish bo'roniga duch keldi, bu esa samolyotlar zardobni etkazib bera olmadi, shuning uchun uni tashish uchun it chanalari guruhlari jalb qilindi.
Leonhard Seppala dastlab jamoadagi boshqa itlarga nisbatan kichikligi tufayli Togodan faqat qisqa masofalar uchun yetakchi it sifatida foydalanishni maqsad qilgan. Biroq, Togo Nome shahriga xavfli yugurish paytida atigi besh yarim kun ichida hayratlanarli 264 milya (425 kilometr) masofani bosib o'tib, o'zini isbotladi. Bunga o'z jamoasini "xiyonatkor" muzlagan dengiz muzidan o'tkazish va ekstremal ob-havo sharoitidan o'tish kiradi.
Togoning sayohati qiyin ob-havo sharoiti tufayli butun missiyaning eng qiyin qismlaridan biri hisoblangan. Qor bo'ronlari va harorat -30 °F (-34 °C)gacha bo'lganiga qaramay, Togoning qat'iyati va etakchilik qobiliyati uning jamoasiga barcha to'siqlarni engib o'tishga yordam berdi.
Balto esa Nomega 52 km qolganda itlar guruhini adashtirmay olib kelgani uchun sarum yugurish qahramoni sifatida e'tirof etilgan bo'lsa-da, ko'plab tarixchilar Togoning hissasi yanada muhimroq ekanligini ta'kidlaydilar. U bu sayohatda Baltoga qaraganda deyarli ikki baravar katta masofani bosib o'tdi.Baltoni mashxur qilgan jurnalist hikoyasini bilsangiz kerak.(nega Togoni emas Baltoni qahramon sifatida e‘tirof etdingiz deb so‘ralganda:"shunchaki ismi yoqdi"deb javob bergan)
O'zining qahramonlik missiyasini tugatgandan so'ng, Togo chana itlari poygasidan voz kechdi, lekin 1929 yilda 16 yoshida vafot etguniga qadar Leonhard Seppala bilan birga yashashni davom ettirdi. Ajoyib yutuqlariga qaramay, Togo shon-shuhrati o'sha paytda Balto soyasida qolib ketdi. Biroq, so'nggi yillarda Togo o'zining ajoyib yutuqlari uchun ko'proq e'tirofga sazovor bo'ldi va tarixdagi eng katta chana itlaridan biri sifatida mashxurlikka erishdi.
@toponomik
ASL QAHRAMON-TOGO
Togo 1925 yilda Alyaskaning Nome shahriga sarum yugurishidagi roli uchun shuhrat qozongan Sibir xaski chana iti edi. U 1913 yilda Sibirning kichik qishlog'i Togoda tug'ilgan. Atigi sakkiz haftaligida uni Seppala Kennels egasi Leonhard Seppala Alyaskaga olib keldi.
Togo o'zining ajoyib chidamliligi va aql-zakovati bilan mashhur bo'lib, uni o'z davrining eng yaxshi chana itlaridan biriga aylantirdi. U kasallik avj olgan paytda Nomega hayotni qutqaruvchi difteriyaga qarshi toksin zardobini yetkazib berishda hal qiluvchi rol o'ynadi. Shahar qattiq qish bo'roniga duch keldi, bu esa samolyotlar zardobni etkazib bera olmadi, shuning uchun uni tashish uchun it chanalari guruhlari jalb qilindi.
Leonhard Seppala dastlab jamoadagi boshqa itlarga nisbatan kichikligi tufayli Togodan faqat qisqa masofalar uchun yetakchi it sifatida foydalanishni maqsad qilgan. Biroq, Togo Nome shahriga xavfli yugurish paytida atigi besh yarim kun ichida hayratlanarli 264 milya (425 kilometr) masofani bosib o'tib, o'zini isbotladi. Bunga o'z jamoasini "xiyonatkor" muzlagan dengiz muzidan o'tkazish va ekstremal ob-havo sharoitidan o'tish kiradi.
Togoning sayohati qiyin ob-havo sharoiti tufayli butun missiyaning eng qiyin qismlaridan biri hisoblangan. Qor bo'ronlari va harorat -30 °F (-34 °C)gacha bo'lganiga qaramay, Togoning qat'iyati va etakchilik qobiliyati uning jamoasiga barcha to'siqlarni engib o'tishga yordam berdi.
Balto esa Nomega 52 km qolganda itlar guruhini adashtirmay olib kelgani uchun sarum yugurish qahramoni sifatida e'tirof etilgan bo'lsa-da, ko'plab tarixchilar Togoning hissasi yanada muhimroq ekanligini ta'kidlaydilar. U bu sayohatda Baltoga qaraganda deyarli ikki baravar katta masofani bosib o'tdi.Baltoni mashxur qilgan jurnalist hikoyasini bilsangiz kerak.(nega Togoni emas Baltoni qahramon sifatida e‘tirof etdingiz deb so‘ralganda:"shunchaki ismi yoqdi"deb javob bergan)
O'zining qahramonlik missiyasini tugatgandan so'ng, Togo chana itlari poygasidan voz kechdi, lekin 1929 yilda 16 yoshida vafot etguniga qadar Leonhard Seppala bilan birga yashashni davom ettirdi. Ajoyib yutuqlariga qaramay, Togo shon-shuhrati o'sha paytda Balto soyasida qolib ketdi. Biroq, so'nggi yillarda Togo o'zining ajoyib yutuqlari uchun ko'proq e'tirofga sazovor bo'ldi va tarixdagi eng katta chana itlaridan biri sifatida mashxurlikka erishdi.
@toponomik
#shunchaki
ONTARIO ko‘li
Ontario ko'li Shimoliy Amerikaning beshta buyuk ko'llaridan biridir. U AQSH va Kanada chegarasida joylashgan boʻlib, sharqiy qirgʻogʻi Kanadaning Ontario provinsiyasiga, gʻarbiy qirgʻogʻi esa AQShning Nyu-York shtatiga tegishli. Bu erda Ontario ko'li haqida ba'zi muhim tafsilotlar:
1. Hajmi: Ontario ko'li Buyuk ko'llar orasida eng kichigi bo'lib, taxminan 7340 kvadrat milyani (18960 kvadrat kilometr) egallaydi. Biroq, u hali ham dunyodagi eng katta chuchuk suvli ko'llardan 14-o'rinni egallaydi.
2. Chuqurlik: Ontario ko'lining o'rtacha chuqurligi taxminan 283 fut (86 metr) va maksimal chuqurligi taxminan 802 fut (244 metr) ga etadi.
3. Shakllanishi: Ontario ko'li oxirgi muzlik davrida muzlik faolligi natijasida hosil bo'lgan. Muzliklar katta ko'llarni yaratish uchun keyinchalik erigan suv bilan to'ldirilgan havzalarni o'yib chiqardi.
4. Suv manbai: Ko'l turli manbalardan suv oladi, jumladan Niagara daryosi, Genesee daryosi va Oswego daryosi kabi daryolar, shuningdek, to'g'ridan-to'g'ri yog'ingarchilik va qor erishi.
5. Bog'lanish: Ontario ko'li Niagara daryosi va Niagara sharsharasi orqali Eri ko'li bilan bog'langan. Shuningdek, u Atlantika okeaniga olib boradigan Sent-Lorens daryosi bilan bog'lanadi.
6. Orollar: Ontario ko'li ichida bir nechta orollar mavjud, jumladan, Wolf oroli, Amherst oroli, Simcoe oroli va Main Duck oroli boshqalar qatori.
7. Iqtisodiy ahamiyati: ko'l Sent-Lorens dengiz tizimiga bog'langanligi sababli Kanada va AQSh uchun transport va savdoda muhim rol o'ynaydi.
8. Dam olish: Ontario ko'li qayiqda sayr qilish, baliq ovlash (jumladan, losos va alabalık kabi mashhur sport baliqlari), qirg'oqlari bo'ylab ko'plab plyajlarda suzish va qushlarni kuzatish kabi turli xil dam olishni taklif qiladi.
9. Ekologik tashvishlar: Boshqa Buyuk ko'llar singari, Ontario ko'li ham sanoat faoliyati va shahar oqimining ifloslanishi, shuningdek, ko‘lda yashovchi suv hayvonlari ekologik muammolarga duch kelmoqda
10. Shaharlar va portlar: Ontario koʻli qirgʻoqlari boʻylab bir qancha shaharlar va portlar, jumladan Kanadadagi Toronto va Gamilton, AQShning Rochester, Oswego va Sodus koʻrfazi boʻylab joylashgan.
Ontario ko'li Amerika Qo'shma Shtatlari va Kanada uchun turli xil ekologik, iqtisodiy va rekreatsion imkoniyatlarni taqdim etadi va bu uni mintaqadagi muhim tabiiy resursga aylantiradi.
@toponomik
ONTARIO ko‘li
Ontario ko'li Shimoliy Amerikaning beshta buyuk ko'llaridan biridir. U AQSH va Kanada chegarasida joylashgan boʻlib, sharqiy qirgʻogʻi Kanadaning Ontario provinsiyasiga, gʻarbiy qirgʻogʻi esa AQShning Nyu-York shtatiga tegishli. Bu erda Ontario ko'li haqida ba'zi muhim tafsilotlar:
1. Hajmi: Ontario ko'li Buyuk ko'llar orasida eng kichigi bo'lib, taxminan 7340 kvadrat milyani (18960 kvadrat kilometr) egallaydi. Biroq, u hali ham dunyodagi eng katta chuchuk suvli ko'llardan 14-o'rinni egallaydi.
2. Chuqurlik: Ontario ko'lining o'rtacha chuqurligi taxminan 283 fut (86 metr) va maksimal chuqurligi taxminan 802 fut (244 metr) ga etadi.
3. Shakllanishi: Ontario ko'li oxirgi muzlik davrida muzlik faolligi natijasida hosil bo'lgan. Muzliklar katta ko'llarni yaratish uchun keyinchalik erigan suv bilan to'ldirilgan havzalarni o'yib chiqardi.
4. Suv manbai: Ko'l turli manbalardan suv oladi, jumladan Niagara daryosi, Genesee daryosi va Oswego daryosi kabi daryolar, shuningdek, to'g'ridan-to'g'ri yog'ingarchilik va qor erishi.
5. Bog'lanish: Ontario ko'li Niagara daryosi va Niagara sharsharasi orqali Eri ko'li bilan bog'langan. Shuningdek, u Atlantika okeaniga olib boradigan Sent-Lorens daryosi bilan bog'lanadi.
6. Orollar: Ontario ko'li ichida bir nechta orollar mavjud, jumladan, Wolf oroli, Amherst oroli, Simcoe oroli va Main Duck oroli boshqalar qatori.
7. Iqtisodiy ahamiyati: ko'l Sent-Lorens dengiz tizimiga bog'langanligi sababli Kanada va AQSh uchun transport va savdoda muhim rol o'ynaydi.
8. Dam olish: Ontario ko'li qayiqda sayr qilish, baliq ovlash (jumladan, losos va alabalık kabi mashhur sport baliqlari), qirg'oqlari bo'ylab ko'plab plyajlarda suzish va qushlarni kuzatish kabi turli xil dam olishni taklif qiladi.
9. Ekologik tashvishlar: Boshqa Buyuk ko'llar singari, Ontario ko'li ham sanoat faoliyati va shahar oqimining ifloslanishi, shuningdek, ko‘lda yashovchi suv hayvonlari ekologik muammolarga duch kelmoqda
10. Shaharlar va portlar: Ontario koʻli qirgʻoqlari boʻylab bir qancha shaharlar va portlar, jumladan Kanadadagi Toronto va Gamilton, AQShning Rochester, Oswego va Sodus koʻrfazi boʻylab joylashgan.
Ontario ko'li Amerika Qo'shma Shtatlari va Kanada uchun turli xil ekologik, iqtisodiy va rekreatsion imkoniyatlarni taqdim etadi va bu uni mintaqadagi muhim tabiiy resursga aylantiradi.
@toponomik
#mifologiya
ANGRBODA
Angrboda - Skandinaviya mifologiyasidan bo'lib, u asosan uchta muhim mifologik mavjudotning onasi sifatida tanilgan: bo'ri Fenrir, ilon Jormungandr va yarim o'lik, yarim tirik Hel. U ko'pincha gigantes yoki jotunn sifatida tasvirlangan.
Angrboda nomi qadimgi Nors tilida "qayg'u keltiradigan" yoki "qayg'u keltiruvchi" deb tarjima qilingan. Bu ism uning zulmat, qayg'u va xaos bilan bog'liqligini aks ettiradi. Uni ba'zan dev yoki jodugar deb atashadi va u gigantlar mamlakati Jotunxaymda yashaydi.
Norse mifologiyasiga ko'ra, Angrboda ayyor xudo Lokining e'tiborini tortdi. Ular oshiq bo'lishdi va birgalikda uchta dahshatli farzand ko'rishdi. Fenrir, ularning to'ng'ich o'g'li, Ragnarok (dunyoning oxiri) paytida halokatga olib kelishi bashorat qilingan ulkan bo'ri edi. Jormungandr, shuningdek, Midgard iloni sifatida ham tanilgan, dunyoni o'rab olgan ulkan dengiz iloni edi. Xel ularning qizi edi va kasallik yoki qarilikdan vafot etganlar o'limdan keyin boradigan Niflxaym shohligini boshqargan.
Skandinaviya mifologiyasidagi Angrbodaning roli uning onalik roli va bu qudratli nasl bilan aloqasi bilan cheklangan. U ko'pincha bu dahshatli mavjudotlar bilan aloqasi tufayli tartibsizlik va halokatni ramziy qiladi. Uning xarakteri turli xil zamonaviy fantastika asarlarida o'rganilgan va u an'anaviy Norse mifologiyasidan tashqarida mashhurlikka erishgan.
Umuman olganda, Angrboda Skandinaviya mifologiyasining eng mashhur mifologik mavjudotlari bilan aloqasi tufayli qiziqarli shaxs bo'lib qolmoqda.
@toponomik
@mifologikk
ANGRBODA
Angrboda - Skandinaviya mifologiyasidan bo'lib, u asosan uchta muhim mifologik mavjudotning onasi sifatida tanilgan: bo'ri Fenrir, ilon Jormungandr va yarim o'lik, yarim tirik Hel. U ko'pincha gigantes yoki jotunn sifatida tasvirlangan.
Angrboda nomi qadimgi Nors tilida "qayg'u keltiradigan" yoki "qayg'u keltiruvchi" deb tarjima qilingan. Bu ism uning zulmat, qayg'u va xaos bilan bog'liqligini aks ettiradi. Uni ba'zan dev yoki jodugar deb atashadi va u gigantlar mamlakati Jotunxaymda yashaydi.
Norse mifologiyasiga ko'ra, Angrboda ayyor xudo Lokining e'tiborini tortdi. Ular oshiq bo'lishdi va birgalikda uchta dahshatli farzand ko'rishdi. Fenrir, ularning to'ng'ich o'g'li, Ragnarok (dunyoning oxiri) paytida halokatga olib kelishi bashorat qilingan ulkan bo'ri edi. Jormungandr, shuningdek, Midgard iloni sifatida ham tanilgan, dunyoni o'rab olgan ulkan dengiz iloni edi. Xel ularning qizi edi va kasallik yoki qarilikdan vafot etganlar o'limdan keyin boradigan Niflxaym shohligini boshqargan.
Skandinaviya mifologiyasidagi Angrbodaning roli uning onalik roli va bu qudratli nasl bilan aloqasi bilan cheklangan. U ko'pincha bu dahshatli mavjudotlar bilan aloqasi tufayli tartibsizlik va halokatni ramziy qiladi. Uning xarakteri turli xil zamonaviy fantastika asarlarida o'rganilgan va u an'anaviy Norse mifologiyasidan tashqarida mashhurlikka erishgan.
Umuman olganda, Angrboda Skandinaviya mifologiyasining eng mashhur mifologik mavjudotlari bilan aloqasi tufayli qiziqarli shaxs bo'lib qolmoqda.
@toponomik
@mifologikk
👍1
#kino
INDIANA JONS
Indiana Jons haqida ba'zi qiziqarli faktlar:
1. Indiana Jons - kinorejissyor Jorj Lukas tomonidan yaratilgan va aktyor Xarrison Ford tomonidan tasvirlangan xayoliy qahramon. U birinchi marta 1981 yilda "Yo'qotilgan kemaning bosqinchilari" filmida paydo bo'lgan.
2. Qahramon arxeolog va sarguzashtchi bo'lib, qadimiy artefaktlarni izlab dunyo bo'ylab sayohat qiladi va ko'pincha xavfli dushmanlarga duch keladi.
3. Indiana Jons Jorj Lukasning iti sharafiga nomlangan, u ham Indiana deb nomlangan. "Indiana" nomi Lukas o'sgan Indiana shtatiga hurmat sifatida tanlangan.
4. Indiana Jons kiygan ramziy fedora shlyapa va charm kurtka uning xarakteri bilan sinonimga aylandi va juda taniqli.
5. Indiana Jons seriyasidagi to'rtta film: "Yo'qotilgan kemaning bosqinchilari" (1981), "Indiana Jons va halokat ibodatxonasi" (1984), "Indiana Jons va oxirgi salib yurishi" (1989) va " Indiana Jons va Kristal Boshsuyagi Qirolligi" (2008).
6. Indiana Jons filmdagi chiqishlaridan tashqari, turli xil ommaviy axborot vositalarida, jumladan, video o'yinlar, komikslar, romanlar va teleseriallarda paydo bo'ldi.
7. Qahramon debyutidan beri pop madaniyat timsoliga aylandi, ko‘pchilik uni barcha davrlarning eng buyuk kino qahramonlaridan biri deb biladi.
8. Harrison Fordning Indiana Jons obrazi unga katta mashhurlik va tanqidchilarning e’tirofiga sazovor bo‘ldi. Qahramon Fordning "Yulduzli urushlar" franshizasidagi Xan Solo roli bilan bir qatorda uning karerasi bilan sinonimga aylandi.
9. Indiana Jons arxeolog bo'lishiga qaramay, o'z sarguzashtlarida kamdan-kam hollarda tegishli arxeologik amaliyotlarga amal qiladi, ko'pincha uning usullarini tanqid qiluvchi haqiqiy arxeologlar o'rtasida tortishuvlarga sabab bo'ladi.
10. Stiven Spilberg Indiana Jons seriyasidagi barcha to'rtta filmga rejissyorlik qilgan, Jorj Lukas esa har bir qism uchun prodyuser va hammuallif bo'lib ishlagan.
Umuman olganda, Indiana Jons o'zining sarguzasht ruhi, o'ziga xos uslubi va tarixiy artefaktlarni qidirishda hayajonli qochishlari bilan mashhur bo'lgan sevimli qahramondir.
@toponomik
INDIANA JONS
Indiana Jons haqida ba'zi qiziqarli faktlar:
1. Indiana Jons - kinorejissyor Jorj Lukas tomonidan yaratilgan va aktyor Xarrison Ford tomonidan tasvirlangan xayoliy qahramon. U birinchi marta 1981 yilda "Yo'qotilgan kemaning bosqinchilari" filmida paydo bo'lgan.
2. Qahramon arxeolog va sarguzashtchi bo'lib, qadimiy artefaktlarni izlab dunyo bo'ylab sayohat qiladi va ko'pincha xavfli dushmanlarga duch keladi.
3. Indiana Jons Jorj Lukasning iti sharafiga nomlangan, u ham Indiana deb nomlangan. "Indiana" nomi Lukas o'sgan Indiana shtatiga hurmat sifatida tanlangan.
4. Indiana Jons kiygan ramziy fedora shlyapa va charm kurtka uning xarakteri bilan sinonimga aylandi va juda taniqli.
5. Indiana Jons seriyasidagi to'rtta film: "Yo'qotilgan kemaning bosqinchilari" (1981), "Indiana Jons va halokat ibodatxonasi" (1984), "Indiana Jons va oxirgi salib yurishi" (1989) va " Indiana Jons va Kristal Boshsuyagi Qirolligi" (2008).
6. Indiana Jons filmdagi chiqishlaridan tashqari, turli xil ommaviy axborot vositalarida, jumladan, video o'yinlar, komikslar, romanlar va teleseriallarda paydo bo'ldi.
7. Qahramon debyutidan beri pop madaniyat timsoliga aylandi, ko‘pchilik uni barcha davrlarning eng buyuk kino qahramonlaridan biri deb biladi.
8. Harrison Fordning Indiana Jons obrazi unga katta mashhurlik va tanqidchilarning e’tirofiga sazovor bo‘ldi. Qahramon Fordning "Yulduzli urushlar" franshizasidagi Xan Solo roli bilan bir qatorda uning karerasi bilan sinonimga aylandi.
9. Indiana Jons arxeolog bo'lishiga qaramay, o'z sarguzashtlarida kamdan-kam hollarda tegishli arxeologik amaliyotlarga amal qiladi, ko'pincha uning usullarini tanqid qiluvchi haqiqiy arxeologlar o'rtasida tortishuvlarga sabab bo'ladi.
10. Stiven Spilberg Indiana Jons seriyasidagi barcha to'rtta filmga rejissyorlik qilgan, Jorj Lukas esa har bir qism uchun prodyuser va hammuallif bo'lib ishlagan.
Umuman olganda, Indiana Jons o'zining sarguzasht ruhi, o'ziga xos uslubi va tarixiy artefaktlarni qidirishda hayajonli qochishlari bilan mashhur bo'lgan sevimli qahramondir.
@toponomik
👍1