Tarix va Toponomika
1.53K subscribers
1.09K photos
16 videos
3 files
403 links
We opened this channel to help with "Zakovat"
Download Telegram
#toponim #etimologiya

Minnesota-ko‘llar o‘lkasi

"Minnesota" nomi Dakota tilidagi "Mní sóta" so'zidan olingan bo'lib, "tiniq ko'k suv" yoki "osmon rangidagi suv" deb tarjima qilinadi. Bu nom shtatdagi ko'plab ko'llar, daryolar va suv yo'llarini, shu jumladan dunyodagi eng katta chuchuk suvli ko'llardan biri bo'lgan Superior ko'lini va Minnesota daryosini o‘zida aks ettiradi. Minnesota tabiiy suv resurslarining ko'pligi tufayli ko'pincha "10 000 ko'llar o'lkasi" deb nomlanadi.‌‌Shiori "Shimol yulduzi"bo‘lib qo‘shma shtatlardagi yagona fransuzcha shior hisoblanadi.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍1
DENOV – Surxondaryo viloyati tarkibidagi shahar va tuman nomi.

Tuman hududining shimol, janub va markaziy qismi tekislikdan iborat. Sharqda Bobotog‘, g‘arbda Boysuntog‘ tizmalari bilan o‘ralgan. Relyefi sharqqa tomon asta-sekin pasayib boradi.
Denov qadimiy shahar, yozma manbalarda XIV asrning oxirlaridan shahar tojik tilidagi Dehinav nomi bilan tilga olingan. Shahar shu nom bilan Sharafiddin Ali Yazdiyning “Zafarnoma” (XV asr) asarida qayd qilingan. Nom ikki tarkibiy qismdan iborat, deha – “qishloq” va nav – “yangi”, ya’ni “yangi qishloq” ma’nosini anglatadi. Uzoq muddat iste’molda bo‘lgan nom soddalashgan va talaffuzda qulay bo‘lishi uchun “deha” so‘zi tarkibidagi “a” harfi tushib qolgan.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍2
#toponim #etimologiya

MUMBAY-"Hindiston Gollivudi"

Ilgari Bombey nomi bilan tanilgan Mumbay shahri boy va rang-barang tarixga ega.

"Mumbay" nomi Mumba yoki Maha-Amba so'zidan olingan - mahalliy hind ma'budasi Mumbadevi nomi va marathi tilida "ona" degan ma'noni anglatadi. Shaharning asl nomi Bombey edi va 1995-yilda Marathi merosini aks ettirish uchun Mumbayga o'zgartirildi.

Britaniya hukmronligi davrida Bombey savdo va savdoning muhim markaziga aylandi. 1947-yilda Hindiston mustaqillikka erishgach, Bombey yangi tashkil etilgan Maxarashtra shtatining poytaxtiga aylandi. Bugungi kunda Mumbay Hindistonning moliyaviy va tijorat poytaxti, shuningdek, uning eng gavjum shahri hisoblanadi.

Mumbay, shuningdek, o'zining jonli madaniyati, Hindiston darvozasi va Elephanta g'orlari kabi tarixiy diqqatga sazovor joylari va odatda Bollivud deb ataladigan rivojlanayotgan kino sanoati bilan mashhur.‌‌

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍3
#toponim #etimologiya

CHODAK – qishloq. Namangan viloyati Pop tumani.

Mahalliy aholining so‘zlariga ko‘ra, Chodak nomi forscha choh – "chuqur", deg – "qozon" so‘zlaridan kelib chiqqan Ya'ni chodak-"chuqur qozon" demakdir

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍3
#toponim #etimologiya

BO‘ZATOV – Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi tuman nomi va markazi.

Amudaryo bo‘yida – Xorazmda, Qoraqalpog‘istonda- atao‘ so'zi:

1) o‘tov, bo‘z uy;
2) daryo o‘rtasidagi kichikroq orol
3) qamishzor, to‘qay ma’nolarini ifodalaydi

Shuning uchun ham bu hudud shunday nomlangan.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍4
#toponim #etimologiya

CHUST – shahar. Namangan viloyati Chust tumani markazi.

Manbalarda XV asrdan boshlab qayd etila boshlaydi. Etimologiyasi noma’lum. Lekin, Forscha chust – “tez”, “harakatchan” (suv haqida bo‘lishi mumkin); “chiroyli”, “go‘zal”, “loyiq” (tabiat haqida) degan ma'noni anglatishi ehtimoldan xoli emas.

Mazkur shahardan tashqari, O‘zbekistonda bir qancha aholi yashash punktlari Chust (Chustnon) deb ataladi.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍2
#tarix #jang

BUENA VISTA⚔️ jangi

Buena Vista yoki La Angostura jangi sifatida ham tanilgan bu jang,1847-yil 22-23- fevralda Meksika-Amerika urushi paytida bo'lib o'tgan. U Meksika shimolidagi Buena Vista shahri yaqinida (hozirgi Saltillo, Koahuila) bo‘lib o‘tgan.

Jang (keyinchalik AQSH prezidenti)general Zakari Teylor boshchiligidagi Qo'shma Shtatlar kuchlari va general Antonio Lopes de Santa Anna boshchiligidagi Meksika armiyasi o'rtasidagi jang edi. Meksika qo'shinlari Amerika qo'shinlaridan ko'p edi, ammo Teylorning mudofaa strategiyasi va odamlarining mohirona joylashishi ularga mudofaani ushlab turishga va oxir-oqibat g'alaba qozonishiga imkon berdi.

Jang shiddatli kechadi, Meksika kuchlari Amerika pozitsiyalariga bir necha bor hujum uyushtiradi, ammo hujumlar har safar qaytariladi. Amerika artilleriyasi jangda hal qiluvchi rol o'ynadi va Meksika qo'shinlariga katta talofatlar beradi.Jangda Amerika g‘alaba qozonadi

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍4
#shunchaki

XX asr mashxurlarining laqablari

Iosif Stalinning ba‘zi laqablari:

1. Uncle Joe-Jo amaki
2. The Red Tsar-Qizil podshoh
3. The Man of Steel-Po‘lat odam
4. Koba‌‌

Vladimir Leninning ba'zi taxalluslari:

1. V.I.-Vladimir Ilyich
2. The Father of the Revolution-Inqilob otasi
3. The Leader-Yetakchi
4. The Great Teacher‌‌-Buyuk ustoz

Uinston Cherchillning ba'zi taxalluslarlari:


1. The British Bulldog-Britan Buldogi
2. Winnie-Vinni
3. The Lion of Britain-Britaniya sheri
4. The Last Lion-Oxirgi sher
5. The Great Communicator‌‌-Buyuk muloqotchi

Teodor Ruzveltning ba'zi mashhur taxalluslari:

1. Teddy
2. TR
3. The Bull Moose-Buqa buqasi
4. The Rough Rider-Qo'pol chavandoz‌‌

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍2
#shunchaki

ENG KO‘P SOTILADIGAN- SUTEMIZUVCHI

Xitoy pangolini shuningdek, Manis pentadaktila nomi bilan ham tanilgan, Osiyoning turli mintaqalarida, jumladan Xitoy, Nepal, Hindiston va Janubi-Sharqiy Osiyoda yashaydigan pangolin turidir. Bu tarozi bilan qoplangan kichik sutemizuvchi asosan tunda faol. Xitoy pangolini asosan chumolilar va termitlar bilan oziqlanadi.

Manis pentadactyla 1758-yilda Karl Linney tomonidan Xitoy pangolini uchun taklif qilingan ilmiy nom hisoblanadi.

Xitoy pangolini ko'rinishidan armadilloga va xulq-atvori bo'yicha chumolixo'rga o'xshab ketadigan sutemizuvchi hayvondir, garchi u chumolixo'rlarga qaraganda ayiq va mushuklarga yaqinroqdir.

Xitoy va Vetnamda, pangolin go'shti nozik taom hisoblanadi va uning tarozilari an'anaviy tibbiyotda qo'llaniladi.

Bu uyatchan jonzot dunyodagi eng ko'p sotiladigan sutemizuvchilardir - so'nggi o'n yil ichida bir milliondan ortiq pangolinlar brakonerlik qurboni bo‘lgan.Pangolin 📕 kitobga kiritilgan va jiddiy havf ostidagi turdir.

@toponomik
👍2🔥1
#fobiya

Ombrofobiya yoki pluviofobiya-🌧☔️ yomg'irdan haddan tashqari va mantiqsiz qo'rquv bilan tavsiflanadigan kasallig.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍1
#toponim #etimologiya

KO‘KCHA – Toshkent shahridagi mahalla nomi. Mahalla nomi Koʻkcha darvozasi va shu nomdagi qabila bilan bogʻliq.

Muhammad Solihning yozishicha,
Koʻkcha darvozasining nomi qabila nomidan olingan, yaʼni koʻkcha qabilasidan.

Tarixchi olim A.R.Muhammadjonovning fikriga koʻra, “koʻkcha” soʻzi aslida “kohicha” soʻzining oʻzgartirilgan shakli, “kohicha”, “kohak” soʻzi “qalʼacha” degan maʼnoni anglatadi va bu yerda oʻrta asrlarda harbiy qalʼa boʻlganidan dalolat beradi.

Mahalla aholisi asosan koʻnchilik, kosibchilik va toʻqimachilik,mavzelarda dehqonchilik bilan shugʻullangan. Shahar tashqarisida mavzelari boʻlgan.Ushbu nom respublikamizning boshqa joylarida ham uchraydi

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
🔥2👍1
#shunchaki

Maykl Jekson- 🕷O'rgimchak odam ro‘lini o'ynashni shunchalik xohlardiki, u hatto Marvelni sotib olmoqchi ham bo‘lgan.

Rasm kulgili a 😁

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
😁3👍2
#toponim #etimologiya

Malatya

Malatya — Turkiyaning Sharqiy Anadolu mintaqasida joylashgan shahar. Shahar tarixi qadimgi davrlarga borib taqaladi. Unda turli sivilizatsiyalar, jumladan, Xettlar, Ossuriylar, Urartular, Rimliklar, Vizantiyaliklar, Saljuqiylar yashagan.

"Malatya" nomi Xet tilidan kelib chiqqan deb ishoniladi va "🍯asal","asal mamlakati" degan ma'noni anglatadi.Malatya unumdor yerlari va qishloq xoʻjaligi, xususan, oʻrik yetishtirish markazi sifatidagi tarixda mashxur bo'lgan. Shahar, shuningdek, Malatya qal'asi va Aslantepe arxeologik yodgorligi kabi tarixiy diqqatga sazovor joylari bilan mashhur.

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍1
#toponim #etimologiya

Bursa

Bursa Turkiyaning shimoli-g'arbiy qismidagi shahar bo'lib, boy va rang-barang tarixga ega. Shahar dastlab miloddan avvalgi 7-asrda bitiniyaliklar tomonidan asos solingan va keyinchalik Rim va Vizantiyaning muhim aholi punktiga aylangan. 14-asrda Bursa Istanbuldan oldin Usmonlilar imperiyasining poytaxti boʻlib xizmat qilgan.

"Bursa" so'zi "salqin, toza suv" ma'nosini anglatuvchi yunoncha "Prusa" so'zidan kelib chiqqan deb ishoniladi.

Bursa 1335-1363 yillar oralig'ida Usmonlilar davlatining birinchi yirik va ikkinchi umumiy poytaxti bo'lgan. Usmonlilar davrida shahar Hüdavendigar ( kẖdạwndgạr , Usmonli turkchada "Xudoning sovg'asi" degan ma'noni anglatadi, kelib chiqishi forscha) deb atalgan.Keyinchalik shahar-Yashil Bursa deb atalgan. Shahar bo'ylab joylashgan bog'lar shuningdek, atrofdagi mintaqaning keng va xilma-xil o'rmonlari uchun shunday nomlangan

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍1🔥1
#noodatiy

Litoplar-🪨Toshmi ? yoki 🌱o'simlik ?

Litoplar - Afrikaning janubida o'sadigangan shirali o'simlik turi. Ular toshga o'xshash ko'rinishi tufayli odatda "tirik toshlar" yoki "tosh o'simliklar" deb nomlanadi (litos-tosh,ops-yuza) bu jihat ularga o'txo'r hayvonlarga qarshi kamuflyaj sifatida tabiiy muhit bilan uyg'unlashishga yordam beradi.

Litoplar qurg'oqchil va toshloq muhitga moslashish sifatida bu noyob ko'rinishni ishlab chiqdi. Ular odatda yerga yaqin o'sadi va o'rtada yoriq bilan tekislangan, disk shaklidagi tanaga ega bo'lib, u yerda juft barglar paydo bo'ladi. Bu barglar qalin va go'shtli bo'lib, o'simlik uzoq vaqt qurg'oqchilikda suvni saqlashga imkon beradi.

Litoplarning ko'plab turlari va navlari mavjud, ularning har biri o'ziga xos ranglar va naqshlarga ega. Ular gullash davrida turli xil oq, sariq yoki pushti ranglarda romashka gullari hosil qiladi.

1958-yilda bu gullar haqida "Tirik tosh" hujjatli filmi su'ratga olingan

Do'stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍2
#toponim #etimologiya

SINOP

Sinop shahri Turkiyaning Qora dengiz sohilida joylashgan qadimiy shahar.Diogenning tug‘ulgan shahri hisoblanadi

Toponim etimologiyasi haqida:

1)"Sinop" nomi yunoncha "sinope" so'zidan kelib chiqqan bo‘lib ya'ni "safar" degan ma'noni anglatadi.

2) Afsonaga ko'ra, shahar uning asoschisi hisoblangan xuddi shu nomdagi Amazon malikasi sharafiga nomlangan.

3) Boshqa bir rivoyatga ko'ra, shaharga qadimgi Yunonistondagi Asopos daryosi xudosining suv nimfa qizlaridan biri Sinope asos solgan va shahar shu nimfa sharafiga nomlangan.

Sinop shaxriga miloddan avvalgi VII asrda yunon xalqi tomonidan asos solingan va mintaqadagi muhim savdo posti va dengiz bazasiga aylangan. Keyinchalik u turli imperiyalar, jumladan Fors, Rim, Vizantiya va Usmonli imperiyalari tomonidan boshqarilgan.

Vizantiya davrida Sinop yirik kemasozlik va savdo markaziga aylandi. U dengiz bazasi sifatida strategik ahamiyatga ega bo‘lgan

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍3
222👍 Hammaga rahmat-
Bittasi birrovga kelgan ekan 😂
👍1
#shunchaki

ENG QISQA DARYOLAR

AQShning Montana shtatidagi Roe daryosi 2006-yilgacha dunyodagi eng qisqa daryo hisoblangan.2006-yilda Ginnes rekordlar kitobi eng qisqa daryo uchun rekordni bekor qildi.

U Giant Springs va Missuri daryosi o'rtasida atigi 201 fut (61 metr) oqadi. Qisqa uzunligiga qaramay, Roe daryosi mintaqadagi manzarali va mashhur diqqatga sazovor joy sifatida tan olingan.‌‌

So'nggi ma'lumotlarga ko'ra, dunyodagi eng qisqa daryo Abxaziya Respublikasining Gagra tumanida oqadigan Reprua daryosidir . Uzunligi atigi 18 m (59 fut) bo'lib, Qora dengiz sohilidagi eng sovuq daryolardan biri hisoblanadi.

Do‘stlaringizga ham ulashing:

@toponomik
👍2