قبلا هم گفتیم، شرایط پنیک را نمیشه مثل شرایط عادی دید و اجازه داد بازار روال عادی خودش را دنبال کنه. مثل نمونه‌ای که متاسفانه چند ماه پیش داشتیم و عملا خیلی دیر تصمیم به تغییر در روند عادی گرفته شد.
مدعی هم نیستیم که تغییر دامنه بهترین کار ممکنه، ولی قطعا بهتر از هیچ کاری نکردنه.

بازار الآنم وضعیت زیاد خوبی نداره، ولی به هر حال قدری خودش را بهتر پیدا کرده. در همه شرایط پنیک‌ بهتره یه کم زمان بخریم تا قدری منطق هم در کنار هیجان نقش بازی کنه.


@tooresh_com

بازار در سال ١۴٠٣ با قوی‌های سیاه بزرگی مواجه شده است.

قوی سیاه Black Swan معرف حوادث عجیب و غیر قابل پیش‌بینی است. نسیم طالب در کتاب «قوی سیاه»، ویژگی‌های اون را به صورت زیر بیان میکنه:
۱. ناگهانی و خارج از انتظارات عادی
۲. اثر سنگین و نامتعارف
۳. توجیه پس از وقوع مبنی بر قابل پیش‌بینی بودن.

به عبارتی، قوی سیاه حادثه‌ای است که اصلا سناریویی برای آن در ذهن تحلیلگران طراحی نشده و ناگهانی است. در کتاب هم موضوع حادثه ۱۱ سپتامبر به عنوان مثال مطرح می‌شود.

پس هر حادثه یا سناریویی که به آن وزن می‌دهیم یا احتمال بالا برایش در نظر میگیریم، قوی سیاه نیست. قوی سیاه کاملا غیر منتظره و خارج از تصور عادی است.

حوادث سال ١۴٠٣ را یکبار دیگر مرور کنید.

@tooresh_com

با این رد و بدل سریع اخبار و همچنین اوضاع نفت و طلا، شاید بهتر باشه مسئولین بورسی از همین الان راجع به بازار فردا تصمیم بگیرند.

اصلا بحث وقوع یا عدم وقوع اتفاق خاصی نیست، همین حساسیت شدید بازاری‌ها در پیگیری اخبار، یعنی با شرایط نرمال خیلی فاصله داریم.
به هر حال نیازه که با فاکتورهای مختلف تصمیم مناسبی به جای صرفا محدودیت نوسان بگیرند. شاید توقف موقت معاملات، دیگه الان واقعا گزینه مناسبی باشه.

@tooresh_com

معمولا هدف از بستن بازار، یا تغییر دامنه یا هر محدودیت دیگری در شرایط هیجانی، این است که اصطلاحا بازار فرصت داشته باشد تا به خود بیاید و منطقی‌تر تصمیم بگیرد.

این محدودیت‌ها نمی‌تواند خیلی بلند مدت باشد، چون از طرف دیگر بازار را با مسائل جدید دیگری مواجه می‌کند.
به عبارتی، ادامه روند فعلی و منفی خوردن روزانه یک درصدی سهام، نه تنها مطلوبیتی ندارد، قطعا مشکلات جدیدی را نیز اضافه خواهد کرد.

@tooresh_com

این شاخص ٢.١٠٠، مگنتی چیزی داره که ما چهار ساله مثل ساعت پاندولی دورش میچرخیم؟!

@tooresh_com

صرفا جهت مقایسه ‌های عددی و بدون توجه به دلایل:

نقدینگی کل(M2)، کل پول در گردش اقتصاد را اندازه می‌گیرد. این عدد برای ایران هم‌اکنون حدود ٨ هزار همت است و برای کشوری مانند آمریکا ٢٢ تریلیون دلار.

تخمین زده می‌شود که ارزش کل مسکن آمریکا حدود ۵٠ تریلیون دلار باشد. به عبارتی، نسبت نقدینگی کل به ارزش خانه‌ها در آنجا حدود ۴۴ درصد است. یعنی نقدینگی آمریکا قادر است نزدیک به نصف املاک مسکونی آنجا را برای معامله حمایت کند.

برگردیم به ایران و هنوز نزدیکتر، یعنی تهران. گفته می‌شود که حدود ٢.۵ میلیون واحد مسکونی در تهران موجود است. اگر ارزش هر کدام از آنها را بطور متوسط ١٠ میلیارد تومان فرض کنیم، به عددی حدود ٢۵ هزار همت میرسیم. به عبارتی، صرفا ارزش املاک مسکونی تهران بیش از سه برابر کل نقدینگی کشور است!

اگر به طور تخمینی، ارزش املاک تهران را معادل ٢٠ درصد ارزش کل املاک کشور در نظر بگیریم، نسبت مقایسه‌ای نقدینگی به ارزش املاک کشور، به حدود ۶ درصد می‌رسد! به عبارتی، نقدینگی کشور کفاف ۶ درصد املاک مسکونی کشور را می‌دهد.

@tooresh_com

در یک آزمایش، یک اردک‌ماهی را در آکواریومی کنار تعداد زیادی ماهی قرار دادند. اما محل زندگی آن‌ها با یک شیشه از هم جدا شده بود. هر وقت اردک گرسنه میشد و قصد داشت به ماهی‌ها دست یابد، با شیشه حائل برخورد می‌کرد. آنقدر این موضوع تکرار شد که اردک کاملا از رسیدن به ماهی ناامید شد و دست از تلاش برداشت. در این وضعیت، شیشه حائل برداشته شد و ماهی‌ها به سادگی حتی زیر پاهای اردک هم پرسه می‌زدند‌، اما اردک کاملا بی اعتنا بود.

این موضوع با عنوان درماندگی آموخته شده Learned Helplessness مطرح شده و در مورد انسان ها نیز صدق می‌کند. در واقع، وقتی همه تلاش‌ها به نتیجه منفی ختم می‌شود، دیگر همگی دست از آزمون یک موقعیت جدید برمی‌دارند و تسلیم می‌شوند.

در بازارها وقتی افراد با انواع سیگنال، اندیکاتور، خبر خوب، سود و فروش خوب و ... راه به جایی نمی‌برند و در تحلیل اوضاع شکست میخورند، از جایی به بعد دیگر کاملا نسبت به هر خبر خوب و هیجان‌انگیز بی تفاوت می‌شوند. نتیجه‌اش هم می‌شود بازاری که توان نوسان مثبت ٢ درصدی هم ندارد!

@tooresh_com

از اون بازارهایی است که واقعا ٣.۵ ساعت زیاده براش.
یه عده هم از صبح درگیر پیدا کردن فروشنده‌های حقوقی خودرواند.
کل فروش حقوقی خودرو ١۵ میلیارد بوده، اگه واقعا با این عدد بازار جابجا میشه که اوضاع خیلی خرابه!

@tooresh_com

این تغییرات دامنه نوسان هم ما را یاد جلسات کمیته بحران آلودگی هوا میندازه.
شاخص آلودگی هوا که از ١۵٠ رد میشد، باید منتظر می‌موندیم که جلسه تشکیل بشه و نهایتا هم به عنوان راهکار: مدارس تعطیل می‌شد.

الانم فقط منتظریم جلسه‌ای تشکیل بشه و در اون به تفصیل، تجربه همه کشورهای دیگه دنیا بررسی بشه، در انتها هم فقط دامنه را کم یا زیاد کنیم، همین!

@tooresh_com

واقعا لازمه یکبار دیگه یادآوری بشه که سعی کنید در جانگل‌تایم معامله نکنید. چه اونی که میفروشه و چه اونی که صف خرید دیده و تصورش اینه که این صف دیگه تا آخر بازار هست و بی محابا می‌ره تو صف.

@tooresh_com

یک مدل رفتار سرمایه‌گذاری هم داریم که مخصوص بازار خودمان است و بیشتر شبیه بازی جِنگا است.
یعنی یک جوری با اعصاب آرام و بطور حساب شده، طی ٣.۵ ساعت معاملات باید حجم مبنا را در صف خرید بدهیم که مبادا لرزشی در صف ‌ایجاد شود. واقعا مرحبا!

@tooresh_com

شاید هیچ شاخصی به اندازه صورتحساب سود و زیان کارگزاری مفید، اوضاع نامناسب یک سال اخیر بازار سرمایه را به این خوبی نشان نمی‌دهد.

همه چیز تقریبا عادی است، جز درآمد کارمزدها که ۴۵ درصد کاهش داشته است!

@tooresh_com

گاهی همه چیز طبیعی به نظر می‌رسد تا زمانی که حباب شروع به تخلیه می‌کند.
هر حبابی هم یک داستان قابل قبول دارد، داستانی که همه چیز را توجیه می‌کند.

بین سالهای ١٩۵۶ تا ١٩٨۶، قیمت زمین در ژاپن ۵ هزار درصد افزایش یافت. در پیک قیمتی، قیمت هر متر مربع زمین در توکیو به حدود ٣۵٠ برابر همین میزان در زمین‌های منهتن نیویورک رسیده بود.
یا مثلاً کاخ امپراتوری توکیو معادل کل ایالت کالیفرنیا ارزشگذاری می‌شد.
اما اوایل دهه ٩٠ و با ترکیدن حباب، تا بیش از یک دهه بازده کلیه دارایی‌ها منفی بود.

@tooresh_com

وضعیت بازار!

@tooresh_com

بازار به طرز عجیبی در این ١.۵ سال بی رحم بوده است.
هر وقت هم مستأصل می‌شود، تمام نگاهش می‌رود سمت متولیان و مسئولان. چند سال گذشته تمام علت‌ها را در رئیس سابق سازمان بورس جستجو می‌کرد؛ همین الان هم منتقد جدی بی‌عملی مسئولان جدید اقتصادی و بورسی است.

سهامدار بیچاره گناهی هم ندارد، در این شرایط سخت و تورمی، بی دفاع گوشه‌ای نشسته و در حال تماشای آب شدن پس‌انداز و سرمایه‌اش است.

در این شرایط پنیک حاصل از جنگ، هر کس چیزی می‌گوید: دامنه نوسان، حجم مبنا، حدنصاب صندوق‌ها، تزریق مستقیم پول،...
ولی واقعیت این است که همه اینها آزمون و خطاهای ناامیدانه‌ای هستند که اصلا معلوم نیست چه سرانجامی دارند...

بپذیریم که راهکارهای درست و منطقی مثل همه بازارهای دنیا خارج از این ابزارهای دم‌دستی است. از کاهش تنش‌های سیاسی که بگذریم، این کلان متغیرهای اقتصادند که قابلیت تغییر جهت بازار را دارند: متغیرهایی مانند نرخ بهره، نرخ ارز، نرخ فروش محصولات، ...

@tooresh_com

طلا و رمز ارزها این روزها در حال ثبت رکورد های جدید هستند.
کل نقدینگی دنیا حدود ۶٧٠ تریلیون دلار است. رشد نقدینگی دنیا در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری در رمز ارزها را در کنار طلا به شدت رونق بخشیده است.

واقعیت این است که مارکت‌کپ ١٨.۴ تریلیون دلاری طلا(حاصلضرب قیمت فعلی اونس در کل ذخیره استخراج شده طلا) کمتر از ٣ درصد کل نقدینگی دنیاست.

مارکت‌کپ رمزارزها حدود ٢.۴ تریلیون دلار است. اگرچه طلای ارزشمند راه هزاران ساله پیموده است، اما شاید رونق رمزارز به یک دهه هم نمی‌رسد.

ولی دنیا آنقدر نقدینگی داشته و تشنه سرمایه‌گذاری بوده است که هم طلا و هم رمز ارز را به سرعت برق به سقف‌های جدید برساند.

@tooresh_com