کمینه ساختن محیط‌های سمی
تونی بیگلان
مترجم: علی فیضی
اولین چیزی که برای اطمینان از بهزیستی بشر لازم است کمینه ساختن عناصر سمی زیستی و روان‌شناختی در محیط او است. در هر کدام از نقش‌های زندگی‌تان –والد، همسر، کارمند، سیاستگذار، دوست، همسایه- اگر به دنبال شیوه‌هایی برای کمینه ساختن مواجهه خودتان یا دیگران با رویدادهای سمی باشید زمینه‌ای برای اجتماعی صلح‌آمیزتر و مولدتر ایجاد می‌کنید که جرم و جنایت، سوء مصرف مواد، افسردگی و تعارض کمتری در آن اتفاق می‌افتد.
بیایید با دوره حاملگی شروع کنیم. جنین در حال رشد از مصرف سیگار، الکل و مواد مادر آسیب می‌بیند. پاتی برنان (Patty Brennan) در دانشگاه اموری نشان داده است که مصرف سیگار مادر در دوران جنینی ارتکاب جرم در دوران نوجوانی را پیش‌بینی می‌کند. دیوید بارکر (David Barker) نیز نشان داده است که تغذیه ضعیف مادر در دوران جنینی در بیماری قلبی عروقی، دیابت و فشارخون در دوران نوجوانی را پیش‌بینی می‌کند. با کاربست مداخلات خوب در دوران حاملگی نظیر مشارکت پرستار و خانواده می‌توان از چنین مشکلاتی پیشگیری کرد.
https://telegram.me/healthpsy
در دوران نوزادی ما بایستی مطمئن باشیم که مادر و نوزاد دارای "رابطه" باشند. رابطه به معنای این است که مادر و نوزاد تعاملات گرمی با هم داشته باشند که نسبت به نیازهای لحظه به لحظه نوزاد حساس بوده و نوزاد در چنین رابطه‌ای به سوی مادر برای آسودن برود. چنین رابطه‌ای نقطه شروع خوب رشدی برای نوزاد است. پدران نیز می‌توانند چنین تعاملاتی با نوزاد داشته باشند اما چنین فرایندی زیاد مورد مطالعه قرار نگرفته است. این رابطه با هر چیزی که به مادر استرس بدهد مختل می‌شود. افسردگی یک عامل مختل کننده شایع است. اختلاف زناشویی، فرزندپروری تنها و اعضای ناحمایتگر خانواده دیگر عوامل هستند. احتمال وجود همه این استرس‌زاها با فقر بیشتر می‌شود. مداخلاتی نظیر مشارکت خانواده و پرستار با پرداختن به همه این استرس‌زاها ایجاد و تداوم یک رابطه خوب بین مادر و فرزند را تضمین می‌کند.
در دوران کودکی و نوجوانی سم عمده تعارض خانوادگی است. جری پترسون (Jerry Patterson) و همکاران او در مرکز یادگیری اجتماعی اورگون به طور مستقیم تعاملات خانوادگی را مشاهده کرده‌اند. در خانواده‎‌هایی که تعارض بالایی وجود داشت کودکان یاد گرفتند که با پرخاشگر شدن مقابله کنند. وقتی کودکان پرخاشگری خود را به مدرسه بردند این اتفاق منجر به عملکرد تحصیلی ضعیف و مشکلاتی با همسالان شد. جری نشان داد که بیشتر مجرمان شغلی در دوران کودکی پرخاشگر بودند.
به لطف پژوهش‌های پترسون دسته متنوعی از مداخلات خانوادگی تدوین شده‌اند که با کاربست آن‌ها می‌توان از تعارض خانوادگی و رشد رفتارهای مشکل‌ساز در کودک پیشگیری کرد. برنامه‌هایی نظیر سال‌های باورنکردنی (Incredible Years)، آموزش فرزندپروری اورگون (Management Training Oregon)، بررسی خانوادگی (Family Check-up)، نیرومندسازی خانواده (Strengthening Families)، مراقبت خانوادگی چند جانبه (Multi-Dimensional Foster Family Care) و درمان چند سیستمی (Multi-Systemic Therapy) مثال‌هایی از این نوع مداخلات هستند.
استرس‌زاهای عمده دروان یزرگسالی شامل فقر و پسرفت اقتصادی مثل از دست دادن شغل است. تعارض بین فردی در روابط خانوادگی، محیط شغلی یا با همسایگان نیز استرس‌زاهای کلیدی هستند. این رویدادها اضطراب و افسردگی را افزایش داده و روی بهزیستی جسمانی افراد اثر منفی می‌گذارد. مثلا ویلیام گالو (William Gallo) در دانشگاه ییل درسافته است که از دست دادن شغل بعد از سالگی خطر حمله قلبی را دو برابر افزایش می‌دهد.
استرس پیامدهایی واقعی دارد. ما معمولا آن را چیزی نامشهود می‌پنداریم اما اگر مرد جوانی در سال‌های اخیر به خانه شما دستبرد زده باشد ممطمئن باشید که استرس‌زاهای بزرگی در زندگی او و خانواده‌اش وجود دارد. بهتر است به کاهش دادن استرس‌زاهای همه در جامعه و محله خود علاقه‌مند باشید چون استرس یک نفر دیگر ممکن است واقعا به شما آسیب بزند.
بسیاری از چیزهایی که دانشمندان رفتاری درباره مقابله با این مشکلات آموخته‌اند شامل کار با افراد و خانواده‌ها است. آن‌ها آنقدری علم به دست آورده‌اند که بتواند تغییر ایجاد کند اما این موضوع نبایستی باعث شود که ما چشم‌انداز بزرگتر را نبینیم. فقر و بیکاری و از دست دادن شغل استرس‌زاهای عمده هستند که منجر به تعارض خانوادگی، پرخاشگری دوران کودکی و بزهکاری می‌شوند. سیاست‌های اقتصادی که فقر را کاهش می‌دهند از تعارض خانوادگی، افسردگی، بیماری جسمانی و بزهکاری پیش‌گیری خواهند کرد. برای کمینه ساختن محیط‌های سمی بهزیستی اقتصادی ضروری است.
#علم_پرورش

اصول خودافشاگری درمانگر:
1. تنها تا جایی که برای درمانجویت مفید است خودت را آشکار و افشا کن.
2. خردمندانه خودت را افشا کن. به یاد داشته باش که این کار را برای درمانجویت انجام میدهی نه برای خودت.
3. اگر می‌خواهی در این حرفه (رواندرمانی) بمانی مراقب باش که خودافشاگری‌ات در میان درمانمانگران دیگر چه معنایی خواهد داشت.
4. درمانگران نباید چیزهایی که با آن‌ها تعارض و کشمکش شدیدی دارند را با درمانجوی خود در میان بگذارند؛ آن‌ها باید چنین مسائلی را در جلسات مشاوره و سوپرویژن با مشاور/ناظر بالینی مطرح کنند.
اروین یالوم
https://telegram.me/thirdwaveofBehaviorTherapy

🔴 آگاهی از پایگاه
آیا برای آموختن درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بایستی اول
رفتاردرمانی شناختی سنتی را یاد گرفت؟
علی فیضی دانشجوی دکتری روان‎شناسی سلامت دانشگاه تهران
روان بنه، سال اول، شماره چهارم، فروردین ۹۵

🔴 از متن :

🔺برخی از روان‌درمانی‌های معاصر بر اساس واقع‌گرایی مکانیکی شکل‌گرفته‌اند. برخی انواع درمان شناختی-رفتاری (همین‌طور روانشناسی شناختی) مبتنی بر استعاره کامپیوتر هستند. انسان‌ها مثل کامپیوتر اطلاعات را ذخیره، بازیابی و پردازش می‌کنند. از این دیدگاه در مواجهه با افکار ناکارآمد همان‌طور که یک کامپیوتر را می می‌توان از طریق تعویض قطعه حافظه یا تغییر نرم‌افزار تغییر داد تکلیف این است که شکل و محتوای افکار فرد عوض شود. این دیدگاه مکانیکی به فرد می‌گوید که اطلاعات بد را بیرون بریز و اطلاعات خوب را وارد کن؛ درحالی‌که در دیدگاه بافتارگرا تأکید بر این است: افکار بد را چیزی بیشتر از یک فکر نبین. در درمان‌های مبتنی بر بافتارگرایی فرد تشویق می‌شود تا باتجربه خود اعم از کارآمد و ناکارآمد بمانند و از آن اجتناب نکنند. این رویکردهای درمانی با تکیه‌بر چنین دیدگاهی است که با بسیاری از انواع محتوی مدار و مکانیکی رفتاردرمانی و درمان‌های رفتاری-شناختی مخالف‌اند.

🔺جالب اینجاست که استیون هِیز (2008) در مقاله‌ای با عنوان Climbing our hills: A beginning conversation on the comparison of acceptance and commitment therapy and traditional cognitive behavioral therapy به‌نقد دیدگاه نویسندگانی می‌پردازد که شباهت‌های ACT و CBT را بیش از تفاوت‌های آن می‌دانند و با اشاره غیرمستقیم به بافتارگرایی به‌عنوان اصل اساسی ACT می‌نویسد : ....


📚 ادامه مقاله را در شماره ۴ ماهنامه روان بنه بخوانید

http://ravanboneh.com/wp-content/uploads/ravanboneh-4v1.pdf

از چندی پیش و همراه با انتشار کتاب "تسلط بر گفتگوی بالینی: زبان به عنوان مداخله" سایتی اینترنتی نیز از سوی نویسندگان کتاب تاسیس شد که علاوه بر تبلیغ کتاب به شیوه های گوناگون از جمله انتشار مطالبی کاربردی در وبلاگ و ویدیوهایی که مطالب فصول کتاب را خلاصه می‌کرد نقش ابزاری کمک آموزشی برای این کتاب بالینی-کاربردی را ایفا می‌کرد. با افتخار به اطلاع می‌رسانم مطالبی که در وبلاگ این سایت نوشته شده ترجمه شده و اکنون در بخش موج سوم سایت مرکز مشاوره زندگی قابل دسترسی است. شایان ذکر است با اضافه شدن مطالب جدید به سایت سعی خواهد شد که در اسرع وقت ترجمه فارسی آن مطالب در اختیار دوستداران روان‌درمانی‌های رفتاری بافتاری قرار بگیرد:
http://www.mrmz.ir/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87/%D9%85%D9%88%D8%AC-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%B1%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C

چند نکته اساسی درباره مصاحبه انگیزشی
علی فیضی
دانشجوی دکتری تخصصی روان‌شناسی سلامت در دانشگاه تهران
1. میلر و رولنیک در سومین ویرایش کتاب مصاحبه انگیزشی (2013) ”درگیر کردن، تمرکز، فراخوانی و برنامه‌ریزی“ را چهار فرایند مجسم کننده این رویکرد توصیف می‌کنند.
2. در نظریه و مفهوم‌پردازی جدید این رویکرد مفهوم ”مقاومت“ رها شده و میلر و رولنیک اکنون از ”سخن توجیه“ که متضاد ”سخن تغییر“ برای مفهوم‌پردازی تغییر/عدم تغییر درمانی استفاده می‌کنند.
3. میلر و رولنیک همچنان بر همکاری مشارکتی با مراجعین، فراخوانی محترمانه انگیزه و خردمندی آن‌ها و پذیرش بنیادین ایشان تاکید دارند. این پذیرش بنیادین به معنای تصدیق آن است که چه تغییر رخ بدهد چه رخ ندهد این موضوع انتخاب شخصی فرد است، این انتخاب حاکی از نوعی خودمختاری است که درمانگر هرچقدر هم آرزوی تغییر داشته باشد نبایستی درهم شکسته شود. آن‌ها برای تصریح بیشتر این مسئله، ”شفقت“ را به عنوان چهارمین عنصر روح انسانی که آرزومندند در مصاحبه انگیزشی به آن پرداخته شود مور تاکید قرار می‌دهند. شفقت را می‌توان به بیان اریک فروم نوع نامشروط و عاری از خودخواهی عشق‌ورزی در نظر گرفت که با آن بهزیستی و رشد فرد دیگر دنبال می‌شود. چنین عشقی در اخلاقیات پزشکی احسان و نیکوکاری، در بودیسم متا (metta)، در تورات هِسد (یکی از ویژگی‌های مرد باشرف و صادق)، در مسیحیت قرن اول میلادی آگاپه و در اسلام ”رحمت“ نامیده می‌شود. نام این عشق را هرچه بگذاریم شامل ارتباط دو انسان به صورتی است که مارتین بوبر آن را رابطه من-تو می‌نامد؛ رابطه‌ای که در آن فرد مقابل هرگز به عنوان یک شی دستکاری و مورد ملعبه قرار نمی‌گیرد.
https://telegram.me/thirdwaveofBehaviorTherapy

رفتاردرمانی شناختی (CBT) و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با دکتر رابرت لیهی و دکتر استیون هِیز
https://telegram.me/thirdwaveofBehaviorTherapy
در این ویدیو دکتر لیهی و دکتر هِیز تفاوت بین درمان شناختی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد را از طریق مصاحبه با یک درمانجو نشان می‌دهند. این مصاحبه ها البته به صورت بازی نقش انجام می‌شود.
https://www.youtube.com/watch?v=6r5g1z5UtC8&list=PL_wXbJqg9HUrU5VqdHvjmNqHZzx2i4qcm&index=6
برای همکارانی که دسترسی به فیلترشکن ندارند فایل ویدئویی این مصاحبه در کانال تخصصی موج سوم رفتاردرمانی به اشتراک گذاشته خواهد شد.

قابل توجه علاقمند به مباحث روان‌شناسی
اولین جلسۀ کانون روان‌شناسان مثبت‌نگر در سال 95 در فرهنگسرای سرو برگزار می‌گردد.

موضوع:
توجه‌آگاهی (mindfulness)؛ راهی برای رهایی از رنج

به همراه رونمایی از سه کتاب‌ «توجه‌آگاهی؛ راه‌حلی برای مشکلات روزمره» «معجزۀ توجه‌آگاهی» و «آگاهی، راهِ رهایی»
با حضور مترجمین (مرتضی کشمیری، پیوند جلالی)

زمان: دوشنبه 6 اردیبهشت 1395 – ساعت 17:30 تا 19:30
مکان: خیابان ولیعصر – بالاتر از پارک ساعی – کوچه ساعی دوم – فرهنگسرای سرو (آمفی‌تئاتر)

شرکت برای عموم آزاد و رایگان است.

پل گیلبرت (مبدع درمان متمرکز بر شفقت)
مترجم: علی فیضی
بعضی اوقات افراد چیزی شبیه به شفقت را در خود ایجاد می‌کنند اما در واقع مماشات مطیعانه، ”خوشایند دیگران بودن“ و خوب بودن برای دوست داشته شدن را در خود را کسب کرده‎اند. با این که عناصر مختلفی از شفقت در همه ما وجود دارد برخی افراد درباره توانایی‌های خود و دیگری اندیشی، همدلی اصیل نسبت به نیازهای دیگران (که متضاد خواسته است) دچار کمبود هستند و مشکلاتی در مورد جرات‌مندی یا واکنش به زیرپا گذاشتن مرزها دارند؛ این مشکلی است که بعضی‌اوقات در فرزندپروری دیده می‌شود. یک مشکل کاملا متفاوت برای افرادی پیش می‌آید که خشم ناپردازش‌شده دارند. این افراد شفقت‌ورزی برایشان مشکل است که تا حدی به این خاطر است که احساس می‌کنند یک فرد مشفق بودن به معنای خشمگین نشدن و نبودن است. مشفق بودن به معنای این نیست که دیگر هیچ‌وقت خشمگین نشویم بلکه شفقت در درجه نخست به معنای صداقت، مدارا کردن با احساسات خود و فهم آن‌ها است.
https://telegram.me/thirdwaveofBehaviorTherapy

اولين سخنراني آنلاين ، بخش فارسي ACBS با موضوع : (درمانگر هوشيار) در تاريخ ٨ ارديبهشت ساعت ١٨ الي ١٩:٣٠ برگزار ميگردد. شماره ثبت نام٧٧٨٨٣٣١٧

وب كنفرانس چيست؟

وب کنفرانس (Web conference) به یک ارتباط صوتی و تصویری میان دو یا چند نقطه با استفاده از وب گفته می شود. در این گونه ارتباطات یک مرکز اصلی وظیفه­ی مدیریت و برقراری تماس ها را بر عهده دارد که به عنوان سرور وب کنفرانس شناخته می شود.
نکته بارز در وب کنفرانس عدم نیاز کاربران به نصب نرم افزار مجزا بر روی رایانه خود می باشد و تنها با باز نمودن بروزر خود و وارد نمودن آدرس سرور می توانند به برقراری تماس بپردازند. همچنین به دلیل استفاده از ساختار وب و ماهیت سرور کلاینتی نیاز به ابزارهای پیچیده مانند MCU در برقراری تماس های همزمان چند طرفه نیست.
به دلیل سادگی استفاده در برقراری تماس برای کاربران وب کنفرانس به ابزار بسیار مناسبی جهت آموزش های مجازی از راه دور مبدل گردیده از این رو اکثر نرم افزارهای ارائه شده با این هدف گسترش یافته اند و علاوه بر امکانات ارتباط صوتی تصویری امکاناتی همچون تخته آموزش مشترک، انتقال فایل و ... نیز در آن ها در نظر گرفته شده است.
- نياز به سرعت پايين اينترنت (حداقل ٢٥٦ )
- نصب فلش پلاير بر روي سيستم
- مجهز بودن لبتاب شخصي به "وب كم" و "هد ست" (كه اكثر لبتابها داراي اين قابليت هستند)

اولين گردهمايي مجازي اعضا بخش فارسي ACBS در سال ٩٥ .

منتظر حضور حداكثري اعضاء هستيم

سجاد بهرامي
مدير اجرايي بخش فارسي ACBS

وب کنفرانس (آنلاین):
درمانگر هوشیار: درس‌های توجه‌آگاهی (Mindfulness) برای روان‌درمانی موفق

☘☘☘
فایده شرکت در این وب کنفرانس چیست؟
چون توجه‌آگاهی اکنون حوزه‌ای در سلامت روان است که بیشترین رشد را دارد.
بسیاری از درمانگران اکنون آگاهی لحظه به لحظه را به عنوان مکانیسمی درمانی در نظر می‌گیرند که فراتر از تشخیص روانپزشکی رفته دلایل زیربنایی رنج را مشخص می‌کند و بخشی فعال از اغلب روان‌درمانی‌های موثر است. فایده بالینی مداخلات توجه‌آگاهی برای بسیاری از مشکلات روان‌شناختی نظیر افسردگی، اضطراب، درد مزمن، سوءمصرف مواد، بی‌خوابی و اختلال وسواسی-جبری مشخص شده است.
البته فرقی ندارد که از کدام رویکرد استفاده کنیم؛ رویکرد ما روان‌پویشی باشد یا رفتاری-شناختی یا انسان‌گرایانه یا هر رویکرد دیگری باز می‌توان تمرینات توجه‌آگاهی را متناسب با نیازهای درمانجویان به کار بست. با این که به طور تاریخی تمرینات توجه‌آگاهی به عنوان شاه کلیدی یکسان برای همه مشکلات معرفی شده است اما همچنان که این حوزه در دنیای علمی روان‌شناسی رشد کرده است ما شروع به فهم این نکته کرده‌ایم که چگونه این تمرینات روی افراد مختلف با مشکلات مختلف اثر می‌گذارد؛ چگونه می‌توان آن را با شرایط بالینی متفاوت می‌توان تطبیق داد و چگونه می‌توان با موانع ناگریزی که در راه تمرین و کسب این مهارت پیش می‌آید مقابله کرد.
توجه‌آگاهی همچنین می‌تواند بهزیستی هیجانی درمانگران را افزایش داده و به آن‌ها کمک کند تا ویژگی‌های درمانی نظیر پذیرش، توجه، شفقت، متانت و حضور را در خود پرورش داده و کار خود را به شیوه‌ای غنی و پویا به پیش ببرند که منجر به فرسودگی نشود. همین که این ویژگی‌ها را در خود پرورش دادیم می‌توانیم با مهارت و صحت تمریناتی را به درمانجویان خود معرفی کنیم که منجر به دسته گسترده‌ای از فواید بالینی خواهد شد.
☘☘☘
نمونه ای از مهارت‌هایی که در این وب کنفرانی آموزش داده خواهد شد:
تمرینی برای درمانگران:
1. راحت بنشینید، کمر خود را راست نگه داشته و چشمان خود را باز یا بسته نگه‌دارید.
2. توجه کنید که دارید نفس می‌کشید و حس تنفس را رد سرتاسر بدن خود احساس کنید.
3. اگر ذهن شما سرگردان شد مشکلی نیست؛ صرفا به آرامی توجهتان را به تنفس خود برگردانید. بعد از این که چند دقیقه نفس کشیدید ببینید که آیا در نقطه‌ای از بدن خود ناراحتی به صورت خارش یا درد مشاهده می‌کنید؟
4. به جای واکنش اتوماتیک برای کاهش درد یا خاریدن محل خارش تمام توجه خود را روی ناراحتی خود متمرکز کنید. مشاهده کنید که این احساس چطور لحظه به لحظه تغییر می‌کند.
5. تا آنجایی که می‌توانید با احساس ناراحتی خود بمانید. این ماندن با ناراحتی را برای مدتی آزمایش کنید.
6. بعد از اینکه چند دقیقه ناراحتی خود را مشاهده کردید، توجه خود را دوباره به حس تنفس خود برگردانید.

استفاده از لحظه حال برای ایجاد تغییری بنیادین

کرک استروساهل
پاتریشیا رابینسون
ترجمه: علی فیضی
https://telegram.me/thirdwaveofBehaviorTherapy
درمانگرانی که از درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد استفاده می‌کنند اغلب می‌گویند که چقدر برایشان سخت است تجربه زمان حال را در طول درمان تشخیص داده و از آن استفاده کنند. درمان‌جویان ممکن است به‌طور موقت در یک‌لحظه از تجربه خود آگاه شوند و بعد خیلی سریع درون گردوغبار اجتناب تجربه‌ای گم بشوند. آنچه برای درمان‌جویان در زمان حال بودن و ماندن را سخت می‌کند همان چیزی است که آن‌ها را به اتاق درمان کشانده است: اجتناب تجربه‌ای. آنچه بلافاصله خود را در لحظه حال نشان می‌دهد درد درمان‌جو است و طبیعتاً واکنش سریع فرد این است که برای عدم تماس با درد از لحظه حال فرار کند.
البته حقیقت دیگری فراتر از این مشکل وجود دارد: بسیاری از درمانگران در توجه به سرنخ‌های زمان حال یا بیرون کشیدن آن‌ها که احتمال تغییر بنیادی را افزایش می‌دهد مشکل دارند. بخشی از مشکل این است که ما اغلب طوری درباره زمان حال صحبت می‌کنیم که انگار یک‌چیز یا شیء است. درواقع لحظه حال فرایندی در حال شدن است که شامل استفاده منعطف از سه ویژگی اصلی توجه است: روی‌آوری به محرک هیجانی آزارنده، استفاده از توجه متمرکز به‌صورت مشاهده گرانه و تغییر توجه مابین مؤلفه‌های معنادار محرک هیجانی.
بیشتر از این‌ها، مداخلات لحظه حال مستلزم این است که درمان‌جویان از مراحلی بگذرند که درنتیجه آن تمامی تجربه هیجانی چهارچوب دهی مجدد می‎شود و البته این چهارچوب دهی منجر به بهتر احساس کردن می‌شود نه احساس بهتر. این مراحل یکپارچه کردن تجربه همسویی زیادی با پنج وجه توجه‌آگاهی دارد که سال‌ها پیش توسط دکتر راث بائر و همکارانش پیشنهاد شد.
اول، درمان‌جویان بایستی بتوانند توجه خود را به شیوه غیرقضاوت‌گرانه‌ای روی تجربه ترسناک خود نگه دارند. دوم، درمان‌جویان بایستی بتوانند از کلمات برای توصیف تجربه‌های خود استفاده کنند تا بتوانند به‌صورت شناختی با تجربه‌های خود تعامل کرده و آن را یکپارچه کنند. سوم، درمان‌جویان بایستی یاد بگیرند که محصولات کلامی مضر نظیر ارزیابی‌ها و پیش‌بینی‌ها را رها کنند. چهارم، درمان‌جویان بایستی بتوانند پذیرش خود را در واکنش به روایت‌های خودشکنانه و خودارزیابی‌ها تمرین و در آن ماهر شوند. درنهایت درمان‌جویان بایستی بتوانند تجربه‌های قبلاً مورد اجتناب را طوری به کار بگیرند که حس هدفمندی را در زندگی خود افزایش بدهند. آیا در دنیایی که دیگر اجتناب هیجانی ضروری نیست، تجربه ترسناک را می‌توان برای تماس با انگیزه‌های ارزشمند به کار برد؟


حقوق معنوی محفوظ و ذکر منبع با کتاب‌شناسی زیر بلامانع است:
استروساهل، کرک؛ رابینسون، پاتریشیا. (1394). استفاده از لحظه حال برای ایجاد تغییری بنیادین. علی فیضی (مترجم). برگرفته در روز 4 اردیبهشت 1395 از سایت مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره زندگی http://www.mrmz.ir/