🔊 روانپژوهشگران
1.45K subscribers
1.55K photos
1.18K videos
1.92K files
3.17K links
🍎☤⛨ روانپژوهشگران ⛨☤🍎
مطالب علمی و کاربردی #روانشناسی
نسل سوم روانشناسان و مشاوران ایران


#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی


09019095990




https://t.me/third_generation
#روانپژوهشگران
#روان_حامی
#نسل_سوم
Download Telegram
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🍎☤⛨ روانپژوهشگران ⛨☤🍎
مطالب علمی و کاربردی #روانشناسی
نسل سوم روانشناسان و مشاوران ایران


#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی


09019095990




https://t.me/third_generation
#روانپژوهشگران
#روان_حامی
#نسل_سوم
Forwarded from 🍎 روان حامی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
‼️ خواب ، همیشه موضوع مهمی بوده و هست ، لطفا مراقب کیفیت خوابتون باشید.

🍎
⁨ ‌قرص خواب بخوریم تا سرطان نگیریمدکتر عبدال
حزینی، انکولوژیست در گفت‌وگو با رسانه تصویری «آن»:برای کاهش خطر سرطان، تقویت سیستم ایمنی و خواب کافی نقش حیاتی دارد. خواب خوب باعث سم‌زدایی بدن و بهبود عملکرد سیستم ایمنی می‌شود. در بسیاری از بیماران سرطانی، مشکلات خواب دیده می‌شود که می‌تواند بر روند درمان نیز تأثیر منفی بگذارد.اصلاح خواب و استفاده مناسب از قرص‌های خواب‌آور تحت نظر پزشک می‌تواند به بهبود وضعیت بیماران و تقویت سیستم ایمنی کمک کند. تجربه عملی نشان می‌دهد که اصلاح الگوی خواب نه تنها در درمان بهتر مؤثر است بلکه می‌تواند به پیشگیری از سرطان نیز کمک کند.




نشر و اطلاع رسانی سلامت و روانشناسی تخصصی و عمومی
https://T.me/ravan_hami


#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی

09019095990
💊سه داروی جدید ضدافسردگی؛که در سال ۲۰۲۵، توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، تایید شد. •Esketamine (Spravato)• Lumateperone (Caplyta)• Gepirone (Exxua)‏Esketamine🔹نخستین اسپری بینی با اثربخشی سریع در بیماران مبتلا به افسردگی مقاوم به درمان. ‏Lumateperone🔹به‌عنوان درمان کمکی در افسردگی پایدار. ‏Gepirone🔹با مکانیسمی متمایز از داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین (SSRIs)، وارد بازار جهانی درمان افسردگی شد.این داروها نشان‌دهنده‌ی گذار درمان افسردگی از رویکردهای کلاسیک، به سمت درمان‌های هدفمند، سریع‌الاثر و مبتنی بر نوروشیمی دقیق هستند.


🍎☤⛨ روانپژوهشگران ⛨☤🍎
مطالب علمی و کاربردی #روانشناسی
نسل سوم روانشناسان و مشاوران ایران


#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی


09019095990




https://t.me/third_generation
#روانپژوهشگران
#روان_حامی
#نسل_سوم
آیا قهوه می‌تواند از ما در برابر افسردگی محافظت کند!؟

اگر چه داروهای زیادی برای درمان افسردگی وجود دارند؛ اما برای همه مؤثر نیستند. برای افرادی که افسردگی مقاوم به درمان دارند، کتامین یا درمان با تشنج الکتریکی (ECT) می‌تواند مؤثر باشد و تحقیقات جدید نشان می‌دهد که این روش‌های درمان با تحریک موج آدنوزین در مغز عمل می‌کنند. کافئین گیرنده‌های آدنوزین را مسدود می‌کند و بنابراین ممکن است آدنوزین را کاهش دهد. از طرف دیگر نوشیدن منظم قهوه می‌تواند از بدن در برابر افسردگی محافظت کند.

دانشمندان برای حل این تناقض به این نتیجه رسیدند که نوشیدنی منظم قهوه در کاهش افسردگی مؤثر است؛ اما باید قبل از درمان‌ با کتامین یا ETC از مصرف قهوه اجتناب کرد.

#پزشکی_سلامت #قهوه

🍎☤⛨ روانپژوهشگران ⛨☤🍎
مطالب علمی و کاربردی #روانشناسی
نسل سوم روانشناسان و مشاوران ایران


#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی


09019095990




https://t.me/third_generation
#روانپژوهشگران
#روان_حامی
#نسل_سوم
«اِنکارِ بیماری» (Denial of Illness / Denial)

یک اصطلاح روان‌پزشکی و روان‌شناختی است و به وضعیتی گفته می‌شود که فرد وجود بیماری یا شدت آن را نمی‌پذیرد؛ حتی وقتی شواهد پزشکی یا روان‌شناختی روشن وجود دارد.

تعریف دقیق

انکار بیماری یعنی:

نپذیرفتن این‌که مشکلی وجود دارد؛

نادیده گرفتن علائم یا ربط‌دادن آن‌ها به عوامل بی‌اهمیت؛

باور نکردن تشخیص پزشک یا درمانگر؛

یا کم‌اهمیت جلوه‌دادن مشکل.


چرا اتفاق می‌افتد؟

۱. مکانیسم دفاعی روانی: ذهن برای محافظت از فرد در برابر اضطراب، ترس یا درد روانی، مشکل را انکار می‌کند.
۲. برخی اختلال‌ها: در بعضی بیماری‌ها مثل اسکیزوفرنی، دوقطبی، زوال عقل یا سکته مغزی ممکن است فرد توانایی شناخت مشکل را از دست بدهد (به آن آنوزوگنوزیا می‌گویند که از انکار ساده شدیدتر است).
۳. ترس از پیامدها: فرد نمی‌خواهد برچسب «بیمار» بگیرد یا نگران آینده و درمان است.

مثال‌ها

فردی که اضطراب شدید دارد ولی می‌گوید «من فقط کمی خسته‌ام».

کسی که فشار خون بسیار بالا دارد اما می‌گوید «هیچیم نیست، پزشک زیادی حساس است».

فردی با افسردگی که می‌گوید «من افسرده نیستم، فقط بدبیاری آورده‌ام».


تفاوت با «آنوزوگنوزیا»

انکار (Denial): بیشتر روانی است؛ فرد نمی‌خواهد بپذیرد.

آنوزوگنوزیا (Anosognosia): بیشتر عصبی ـ شناختی است؛ فرد نمی‌تواند بپذیرد، چون مشکل را واقعاً درک نمی‌کند.


🍎☤⛨ روانپژوهشگران ⛨☤🍎
مطالب علمی و کاربردی #روانشناسی
نسل سوم روانشناسان و مشاوران ایران


#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی


09019095990




https://t.me/third_generation
#روانپژوهشگران
#روان_حامی
#نسل_سوم
«بی‌تفاوتی زیبا» ترجمهٔ اصطلاح روان‌پزشکی

La belle indifférence
است.

تعریف

«بی‌تفاوتی زیبا» حالتی است که فرد با وجود داشتن یک علامت شدید جسمی یا عصبی (مثلاً فلج دست، نابینایی گذرا، تشنج‌مانند)، غیرعادی آرام، بی‌تفاوت و بدون نگرانی به نظر می‌رسد؛ انگار مشکل برایش اهمیت ندارد.

این اصطلاح در کجا به‌کار می‌رود؟

بیشتر در اختلال‌های تبدیلی / اختلال علائم عصبی-کارکردی (Conversion Disorder / Functional Neurological Symptom Disorder) دیده می‌شود، جایی که فرد علائم جسمی واقعی دارد اما علت آن‌ها روان‌شناختی است.

چرا «زیبا»؟

زیبا به معنای «غیرمعمول و عجیب» است؛ یعنی بی‌تفاوتی‌ای که با شدت علامت همخوانی ندارد و برای درمانگر جلب توجه می‌کند.

مثال

فردی دستش ناگهان فلج شده، اما در مصاحبه با لبخند و آرامش می‌گوید:
«اِه، دستم حرکت نمی‌کنه… زیاد مهم نیست؛ درست می‌شه.»

🍎☤⛨ روانپژوهشگران ⛨☤🍎
مطالب علمی و کاربردی #روانشناسی
نسل سوم روانشناسان و مشاوران ایران


#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی


09019095990




https://t.me/third_generation
#روانپژوهشگران
#روان_حامی
#نسل_سوم
تمارض (Malingering) یک اختلال روان‌پزشکیِ رسمی نیست، بلکه یک رفتار هدفمند است که فرد برای به‌دست آوردن نفع خاصی، نشانه‌های جسمی یا روانی را جعل یا اغراق می‌کند.

بیشترین شیوع تظاهر به تمارض در چه گروه‌هایی دیده می‌شود؟

❶ از نظر جنسیت

مردان بیشتر از زنان رفتارهای تمارضی نشان می‌دهند.
دلیل‌های احتمالی:

مردان بیشتر در معرض موقعیت‌هایی هستند که منافع ثانویه ایجاد می‌کند (فرار از خدمت، مسائل حقوقی و قضایی).

نرخ بالاتر در جمعیت‌های زندانی و افراد درگیر دعاوی قانونی.


❷ از نظر سن

تمارض بیشتر در گروه‌های زیر دیده می‌شود:

سنین نوجوانیِ اواخر تا بزرگسالیِ میانه (تقریباً ۱۸ تا ۵۰ سال)
زیرا این سنین بیشترین ارتباط را با مسئولیت‌های شغلی، نظامی، حقوقی و مالی دارد.

در کودکان و سالمندان شیوع کمتر است، مگر در موارد خاص (مثل فرار از مدرسه یا مشکلات حقوقی خانوادگی).


❸ از نظر شرایط و گروه‌های پرخطر

رفتار تمارض در شرایطی که نفع مشخصی وجود داشته باشد بیشتر دیده می‌شود:

گروه‌هایی که شیوع بالاتر دارند:

محیط‌های نظامی (برای معافیت پزشکی)

محیط‌های قضایی–حقوقی (برای فرار از مسئولیت کیفری یا کاهش مجازات)

افراد بی‌خانمان یا کسانی که دنبال مزایای اجتماعی هستند

محیط‌های کاری با فشار بالا یا تهدید به اخراج

جمعیت زندانیان
(تمارض در زندان‌ها به‌طور معنادار بالاتر از جامعه عمومی گزارش شده است.)


❹ در چه اختلالات یا زمینه‌هایی بیشتر رخ می‌دهد؟

توجه مهم: تمارض یک اختلال نیست، ولی گاهی در کنار برخی مشکلات شخصیتی یا محیطی دیده می‌شود.

ارتباط بیشتر با:

1. اختلال شخصیت ضد اجتماعی (Antisocial Personality Disorder)
– در افراد با ویژگی‌های سوء‌استفاده‌گر یا قانون‌گریز مشاهده بالایی دارد.


2. اختلالات مرتبط با مصرف مواد
– به‌ویژه برای گرفتن داروهای خاص (مثل مسکن‌های قوی).


3. اختلالات جسمانی–روانی
– گاهی تمارض کنار «Somatic Symptom Disorder» یا «Factitious Disorder» دیده می‌شود
اما مهم است که از آن‌ها تفکیک شود:

در اختلال ساختگی (Factitious)، انگیزه درونی و روانی است.

در تمارض، انگیزه کاملاً بیرونی و سودمحور است (پول، معافیت، دارو، فرار از مسئولیت).




❺ موقعیت‌هایی که احتمال تمارض بالاتر می‌رود

درخواست غرامت بیمه‌ای

درخواست مرخصی استعلاجی

ارزیابی برای کم‌توانی یا ازکارافتادگی

مواجهه با به‌هم‌ریختگی مالی یا مشکلات قانونی

مصاحبه‌های روان‌پزشکی پیش‌نظامی



---

جمع‌بندی کوتاه

جنسیت: بیشتر مردان

سن: بیشترین در ۱۸ تا ۵۰ سال

گروه‌ها: زندانیان، نظامی‌ها، افراد درگیر پرونده حقوقی، کسانی که دنبال مزایای مالی یا حمایتی‌اند

اختلالات همراه: شخصیت ضد اجتماعی، مصرف مواد، برخی وضعیت‌های جسمانی–روانی

محرک اصلی: همیشه نفع بیرونی است.

🍎☤⛨ روانپژوهشگران ⛨☤🍎
مطالب علمی و کاربردی #روانشناسی
نسل سوم روانشناسان و مشاوران ایران


#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی


09019095990




https://t.me/third_generation
#روانپژوهشگران
#روان_حامی
#نسل_سوم
در طبقه‌بندی‌های جدید (DSM-۵-TR)، «اختلال جسمانی‌سازی» و «اختلال تبدیل» هر دو زیرمجموعهٔ اختلالاتِ علائم جسمانی (Somatic Symptom and Related Disorders) هستند، اما تفاوت‌های مهمی دارند:


---

❖ ➊ اختلال جسمانی‌سازی (Somatic Symptom Disorder – SSD)

تعریف:
فرد یک یا چند علامت جسمی واقعی و آزاردهنده دارد (مثلاً درد، خستگی، تپش قلب، مشکلات گوارشی) که توضیح پزشکی کافی ندارند یا با شدتِ تجربه‌شده تناسب ندارند.
نکتهٔ اصلی این است که مشغولیت ذهنی، اضطراب سلامت و رفتارهای جستجوی کمک شدید است.

ویژگی‌های کلیدی:

علائم مزمن‌تر و پایدارتر

تمرکز بر «درد» یا «ناراحتی فیزیکی»

نگرانی بسیار شدید دربارهٔ بیماری

مراجعهٔ مکرر به پزشکان

علائم عموماً غیرعصبی (غش، درد، تهوع، حساسیت‌های بدنی و …)



---

❖ ➋ اختلال تبدیل (Functional Neurological Symptom Disorder – FND)

تعریف:
فرد علائم نورولوژیک واقعی بروز می‌دهد، اما علت عصبی یا ساختمانی برای آن‌ها پیدا نمی‌شود.
این علائم معمولاً به‌صورت ناگهانی ایجاد می‌شوند و با عوامل هیجانی یا استرس شدید ارتباط دارند.

ویژگی‌های کلیدی:

علائم شبیه اختلالات عصبی هستند، مثل:

ضعف یا فلج

لرزش یا حرکات غیرارادی

حملات شبه‌تشنج

نابینایی یا کوری موقت

اختلال در راه رفتن

اختلال در گفتار (گرفتگی صدا، لالی)


معمولاً شروع ناگهانی

اغلب ارتباط با رویداد روانی یا تعارض درونی



---

❖ ➌ تفاوت‌های اصلـی

مورد جسمانی‌سازی اختلال تبدیل

نوع علامت علائم بدنی عمومی (درد، خستگی، مشکلات گوارشی…) علائم نورولوژیک (فلج، تشنج، نابینایی…)
شروع تدریجی و مزمن ناگهانی
تمرکز فرد نگرانی شدید دربارهٔ بیماری اختلال در عملکرد عصبی
ارتباط با استرس ممکن هست بسیار محتمل و اغلب واضح
مراجعه به پزشک زیاد و تکراری معمولاً با اورژانس یا نورولوژی شروع می‌شود
هدف تشخیص کاهش فاجعه‌سازی و تنظیم هیجان بازآموزی حرکتی/حسی و درمان روان‌تنی



---

❖ ➍ در عمل بالینی

جسمانی‌سازی بیشتر شبیه «نگرانی شدید از علائم» است.

اختلال تبدیل بیشتر شبیه «اختلال عملکرد سیستم عصبی» بدون علت عضوی است.



🍎☤⛨ روانپژوهشگران ⛨☤🍎
مطالب علمی و کاربردی #روانشناسی
نسل سوم روانشناسان و مشاوران ایران


#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی


09019095990




https://t.me/third_generation
#روانپژوهشگران
#روان_حامی
#نسل_سوم
خود‌بیمار‌انگاری
(Hypochondriasis / Health Anxiety)
و
اضطراب بیماری
(Illness Anxiety Disorder)
دو مفهوم نزدیک به هم‌اند و امروزه در روان‌پزشکی عمدتاً در قالب اختلال اضطراب بیماری تعریف می‌شوند.


---

✦ اضطراب بیماری چیست؟

اضطراب بیماری یعنی درگیر شدن مکرّر ذهن با این ترس که فرد به یک بیماری جدّی مبتلاست یا به‌زودی خواهد شد؛ حتی وقتی:

معاینات پزشکی سالم‌اند،

پزشکان بیماری را تأیید نمی‌کنند،

یا علائم بدن کم‌اهمیت‌اند.


این اضطراب معمولاً شدید، مزمن و رنج‌آور است.


---

✦ خودبیمار‌انگاری چیست؟

خودبیمار‌انگاری اصطلاح قدیمی‌تر است و تقریباً همان اختلال اضطراب بیماری محسوب می‌شود.
در این حالت فرد:

علائم معمولی بدن را نشانه بیماری سنگین می‌داند،

مدام اینترنت را درباره علائم جست‌وجو می‌کند،

به‌طور مکرر به پزشک مراجعه می‌کند یا آزمایش می‌دهد،

یا برعکس، از ترس تشخیص، اجتناب می‌کند و اصلاً به پزشک نمی‌رود.



---

✦ نشانه‌های رایج

۱. نگرانی دائمی درباره بیماری‌های جدی مثل سرطان، ام‌اس، مشکلات قلبی.
۲. توجه و رصد مداوم علائم کوچک بدن (تپش قلب، مورمور، دردهای گذرا).
۳. نیاز مکرر به اطمینان گرفتن از پزشک یا اطرافیان.
۴. جست‌وجوی افراطی در اینترنت (Cyberchondria).
۵. اجتناب از فعالیت‌ها، مکان‌ها یا آزمایش‌ها.
۶. اضطراب شدید حتی با نتایج طبیعی آزمایش‌ها.


---

✦ چه تفاوتی میان «اضطراب بیماری» و «وسواس» وجود دارد؟

در اضطراب بیماری، محور اصلی ترس از بیماری است.

در وسواس فکری–عملی (OCD)، فرد معمولاً می‌داند افکارش غیرمنطقی است، اما نمی‌تواند جلوی رفتارهای وسواسی را بگیرد.

گاهی این دو همپوشانی دارند.



---

✦ علت‌ها

حساسیت بالای بدنی (Somatic sensitivity)

تجربه بیماری جدی در خانواده یا نزدیکان

شخصیت‌های مضطرب یا وسواسی

یادگیری از محیط (مثلاً مراقبت‌های بیش از حد والدین)

فشارهای زندگی و استرس‌های مزمن



---

✦ درمان چیست؟

بهترین درمان‌ها ترکیبی هستند:

❶ درمان شناختی–رفتاری (CBT) مخصوص اضطراب بیماری

مؤثرترین روش. شامل:

تصحیح افکار فاجعه‌ساز،

کاهش رفتارهای اطمینان‌گیری،

مواجهه تدریجی با علائم بدنی،

آموزش تحمل نااطمینانی.


❷ دارودرمانی

در موارد متوسط تا شدید:

SSRIها مانند سرترالین، اس‌سیتالوپرام، فلوکستین

اثرشان در کاهش اضطراب و چرخه نگرانی است.


❸ سبک زندگی

کاهش سرچ پزشکی

تنظیم خواب

ورزش منظم

محدود کردن مصرف کافئین



---

🍎☤⛨ روانپژوهشگران ⛨☤🍎
مطالب علمی و کاربردی #روانشناسی
نسل سوم روانشناسان و مشاوران ایران


#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی


09019095990




https://t.me/third_generation
#روانپژوهشگران
#روان_حامی
#نسل_سوم
«پاراسوشال» واژه سالِ واژه‌نامه کمبریج شد؛ گویای افزایش روابط «ناسلامت» و «یک‌سویه» با سلبریتی‌ها، اینفلوئنسرها و حتی چت‌بات‌های هوش مصنوعی.اگر هنوز از این که تیلور سوئیفت به پیام‌های تبریک شما برای نامزدی‌اش با تراویس کلسی پاسخ نداده دلخورید، «واژه سال» واژه‌نامه کمبریج با شما حرف می‌زند: «پاراسوشال».این واژه برای توصیف رابطه‌ای به کار می‌رود (یا «رابطه پاراسوشال» ـ PSR) که در آن فرد احساس می‌کند یک چهره مشهور را در سطحی شخصی می‌شناسد، با این که هرگز او را ملاقات نکرده است.این فقط دومین بار است که یک صفت عنوان «واژه سال» را می‌گیرد؛ پس از «پارانوئید» در سال ۲۰۱۶، و واژه‌نامه کمبریج این واژه را چنین تعریف می‌کند: «درگیر یا مرتبط با پیوندی که کسی میان خود و یک چهره مشهورِ ناشناخته، یک شخصیت در کتاب، فیلم، سریال تلویزیونی و… یا یک هوش مصنوعی احساس می‌کند.»این اصطلاح را دو جامعه‌شناس، دونالد هورتون و ریچارد وول، در سال ۱۹۵۶ ابداع کردند تا توضیح دهند بینندگان تلویزیون چگونه با شخصیت‌های تلویزیونی روابط «پاراسوشال» شکل می‌دهند.از آن زمان، این پدیده، که با زبان هواداری پیوند خورده است، به‌صورت تصاعدی رشد کرده است، چرا که شبکه‌های اجتماعی به تقویت روابط پاراسوشال با سلبریتی‌ها، اینفلوئنسرها و چهره‌های آنلاین ادامه می‌دهند؛ رابطه‌هایی که مردم در جهان واقعی هیچ پیوند شخصی با طرف مقابل ندارند.واژه‌نامه کمبریج در توضیح چرایی انتخاب «پاراسوشال» به‌عنوان واژه سال می‌نویسد: «با شدت گرفتن صمیمیتی که هواداران در شبکه‌های اجتماعی نسبت به چهره‌های محبوب‌شان احساس می‌کنند و با افزایش محبوبیت همراهان مبتنی بر هوش مصنوعی که می‌توانند شخصیت‌هایی به خود بگیرند، واژه‌ای که این رابطه‌های یک‌سویه را توصیف می‌کند، یعنی «پاراسوشال»، در کانون توجه قرار گرفته است.»کالین مکینتاش، سردبیر ارشد واژه‌نامه کمبریج، گفت این واژه «روح زمانهٔ ۲۰۲۵ را به دام می‌اندازد» و نشان می‌دهد زبان چگونه تغییر می‌کند.«پاراسوشال در سال ۲۰۲۵ به چند دلیل برجسته شد. علاقه عمومی به این اصطلاح امسال به‌طور چشمگیری افزایش یافت؛ همان‌طور که از داده‌های ما پیداست، تعداد جست‌وجوهای آن در واژه‌نامهٔ کمبریج و همچنین در گوگل در چندین مقطع جهش کرد.»

مطالب علمی و کاربردی در حوزه روانشناسی


#روانشناس_بالینی
#طرحواره_درمانی
#رفتاردرمانی_دیالکتیک
#DBT
#روانکاوی
#پژوهشگر
#روانپژوهشگر
#بامن_حرف_بزن

#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی

https://t.me/psycho_Coaching
در طرحواره‌درمانی شش سبک یا شیوهٔ مقابله‌ای (Coping Styles) مطرح می‌شود که فرد برای کنار آمدن با فعال‌شدن طرحواره‌ها از آن‌ها استفاده می‌کند. این سبک‌ها معمولاً ناکارآمد هستند و به حفظ طرحواره کمک می‌کنند.

در ادامه هر شش سبک، با توضیح رسمی و ساده آورده شده‌اند:


---

➊ تسلیم (Submission)

فرد دقیقاً همان‌طور رفتار می‌کند که طرحواره می‌گوید.
یعنی تسلیمِ پیام درونی طرحواره می‌شود.

مثال‌ها:

در طرحوارهٔ «نقص و شرم»: گوشه‌گیری، کوچک‌نمایی خود.

در طرحوارهٔ «وابستگی»: اتکا به دیگران در تصمیم‌گیری.



---

➋ فرار / اجتناب (Avoidance)

فرد هر تجربه‌ای را که ممکن است طرحواره را فعال کند، دور می‌زند.
هدف: مواجه نشدن با درد هیجانی.

مثال‌ها:

اجتناب از صمیمیت برای فرار از احتمال طرد.

فرار به کار یا گوشی برای مواجه نشدن با احساسات.



---

➌ جبران افراطی (Overcompensation)

بر خلاف طرحواره عمل می‌کند، امّا افراطی و ناسازگارانه.
نوعی «قیام علیه طرحواره» بدون درمان ریشه‌ای.

مثال‌ها:

در طرحوارهٔ نقص: خودنمایی، کمال‌گرایی افراطی.

در طرحوارهٔ بی‌اعتمادی: کنترل‌گری، سخت‌گیری بیش‌ازحد.



---

➍ واکنش هیجانی (Emotional Coping)

فرد با فوران هیجانی یا غرق‌شدن در احساسات به طرحواره پاسخ می‌دهد، بدون این‌که از عقلانیت و تنظیم هیجان استفاده کند.

مثال‌ها:

گریهٔ شدید، خشم ناگهانی، اضطراب شدید.

ناامیدی و فروپاشی هنگام فعال‌شدن طرحواره.



---

➎ منزوی‌سازی هیجان (Detached Coping / Emotional Suppression)

فرد هیجانات خود را خاموش می‌کند، فاصلهٔ روانی می‌گیرد و بی‌حسی عاطفی ایجاد می‌کند.

مثال‌ها:

سرد شدن در رابطه.

بی‌تفاوتی ظاهری، بی‌احساسی.



---

➏ سبک‌های رفتاری جبرانی (Compulsive/Overcontrolled Coping)

تمرکز بر رفتارهای کنترل‌شده، خشک و وظیفه‌محور برای کنترل اضطراب طرحواره.

مثال‌ها:

کار زیاد، نظم افراطی، مراقبت اجباری.

سخت‌گیری با خود برای جلوگیری از «اشتباه».



---

جمع‌بندی کوتاه

شش سبک مقابله‌ای در طرحواره‌درمانی:

١. تسلیم
٢. اجتناب / فرار
٣. جبران افراطی
٤. واکنش هیجانی
٥. منزوی‌سازی هیجان
٦. رفتارهای جبرانی کنترل‌شده

🍎☤⛨ روانپژوهشگران ⛨☤🍎
مطالب علمی و کاربردی #روانشناسی
نسل سوم روانشناسان و مشاوران ایران


#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی


09019095990




https://t.me/third_generation
#روانپژوهشگران
#روان_حامی
#نسل_سوم
در ادامه...

دو نوع تقسیم‌بندی دیگر نیز در طرحواره‌درمانی وجود دارد که در منابع مختلف دیده می‌شود. درواقع یک تقسیم‌بندی اصلی سه‌گانه وجود دارد و سایر انواع معمولاً زیرشاخه‌ها یا توضیح‌های تفصیلی همان سه‌گانه‌اند.

۱) تقسیم‌بندی کلاسیک (سه‌گانه) ـ رایج‌ترین و معتبرترین

این تقسیم‌بندی بنیادینِ طرحواره‌درمانی است:

➊ تسلیم (Surrender)

رفتار منطبق بر طرحواره.

➋ اجتناب (Avoidance)

فرار از فعال شدن طرحواره.

➌ جبران افراطی (Overcompensation)

عمل بر خلاف طرحواره اما افراطی و ناسازگار.

این سه سبک، پایهٔ همۀ مدل‌های مقابله‌ای هستند و در کتاب یانگ به‌عنوان Coping Styles مطرح شده‌اند.


---

۲) تقسیم‌بندی براساس «شیوه‌های کنترل هیجان» (Emotion Regulation Modes)

این مدل، سه سبک اصلی را جزئی‌تر می‌کند و گاهی در آموزش‌های بالینی استفاده می‌شود:

گروه اول: سبک‌های تجربه‌گریزی (Experiential Avoidance)

بی‌حسی عاطفی

حواس‌پرتی اجباری

فاصله‌گیری ذهنی

مصرف مواد برای اجتناب


گروه دوم: سبک‌های تسلیم‌گرایانه (Schema Surrender Variants)

وابستگی

اطاعت‌گری

انتخاب روابط تحقیرکننده

کوچک‌نمایی خود


گروه سوم: سبک‌های جبرانی (Overcompensatory Variants)

کنترل‌گری

کمال‌گرایی افراطی

پرخاش‌گری

خودشیفتگی جبرانی


اینها در حقیقت نسخهٔ گسترده‌شدهٔ همان سه‌گانه هستند.


---

۳) تقسیم‌بندی براساس «مودهای ناسازگار» (Maladaptive Schema Modes)

در این تقسیم‌بندی، سبک‌های مقابله‌ای در قالب مودها توضیح داده می‌شود. مهم‌ترین مودهای مقابله‌ای:

➊ کودک منزوی (Detached Child Mode)

اجتناب، بی‌حسی، کناره‌گیری.

➋ کودک عصبانی (Angry Child)

واکنش هیجانی.

➌ بزرگسال مطیع / تسلیم‌شونده (Compliant Surrenderer)

تسلیم طرحواره.

➍ حامی افراط‌کننده / خود شیفته جبرانی (Overcompensator / Narcissistic Mode)

جبران افراطی.

➎ حامی تنبیه‌گر (Punitive Parent)

تنبیه خود پس از تحریک طرحواره.

این تقسیم‌بندی بیشتر در مدل مودها استفاده می‌شود و نگاه فرایندی‌تر دارد.


---

جمع‌بندی

بنابراین دو تقسیم‌بندی معتبر دیگر وجود دارد:

سه‌گانهٔ اصلی (تسلیم – اجتناب – جبران) ← پایه و استاندارد.

تقسیم‌بندی جزئی‌تر (تجربه‌گریزی، تسلیم‌گرایی، جبران‌گرایی).

تقسیم‌بندی مودها (منزوی، عصبانی، مطیع، جبران‌گر، تنبیه‌گر و …).


🍎☤⛨ روانپژوهشگران ⛨☤🍎
مطالب علمی و کاربردی #روانشناسی
نسل سوم روانشناسان و مشاوران ایران


#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی


09019095990




https://t.me/third_generation
#روانپژوهشگران
#روان_حامی
#نسل_سوم
دانشگاه هاروارد: قرار گرفتن در معرض نور هنگام خواب خطر بیماری قلبی را افزایش می‌دهد

🔹پژوهش تازه‌ای از دانشگاه هاروارد نشان می‌دهد قرار گرفتن در معرض نور مصنوعی هنگام خواب بسیار کم می‌تواند خطر بیماری قلبی را افزایش دهد. طبق این مطالعه که با تصویربرداری مغزی و اندازه‌گیری میزان نور شب انجام شد، نور شب فعالیت استرسی مغز را بالا می‌برد، التهاب عروقی ایجاد می‌کند و احتمال حمله قلبی را بیشتر می‌کند.

🔹بررسی ۴۶۶ فرد طی ۱۰ سال نشان داد هرچه نور شبانه بیشتر باشد، خطر بیماری قلبی نیز به‌طور خطی افزایش می‌یابد؛ تا حدی که افزایش نور به اندازه یک انحراف معیار، خطر را در ۵ سال ۳۵٪ و در ۱۰ سال ۲۲٪ بالا برد.

🔹این اثر حتی با در نظر گرفتن عوامل خطر دیگر نیز پابرجا بود و در محلات پرنور و کم‌برخوردار شدیدتر دیده شد. پژوهشگران خواستار کاهش نورپردازی شهری و توجه سیاست‌گذاران به آلودگی نوری هستند.

🔹برای کاهش خطر، توصیه می‌شود اتاق خواب را تاریک نگه دارید، پیش از خواب از صفحه‌نمایش‌ها دوری کنید و از پرده‌های ضخیم یا چشم‌بند استفاده کنید. نور شب تنها قلب را تحت‌تأثیر قرار نمی‌دهد؛ بلکه با مختل کردن ساعت زیستی می‌تواند کیفیت خواب را کاهش دهد و خطر زوال شناختی و آلزایمر را نیز افزایش دهد.

برشی از گزارش ایندیپندنت

🍎☤⛨ روانپژوهشگران ⛨☤🍎
مطالب علمی و کاربردی #روانشناسی
نسل سوم روانشناسان و مشاوران ایران


#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی


09019095990




https://t.me/third_generation
#روانپژوهشگران
#روان_حامی
#نسل_سوم
سوزنده تر از داغ تو، داغی نبود

پژمرده تر از تو گل به باغی نبود

روشنگر دل هایی و اما افسوس

بر گمشده قبر تو چراغی نبود

شهادت حضرت فاطمه «س» تسلیت باد