نکته: جامعه شناسی تجربه
764 subscribers
449 photos
32 videos
78 files
438 links
جامعه شناسی تجربه
یادداشت ها و فعالیتهای
محمد زینالی اناری:
@Mohamadzeinaliunari
(گروه بحث کانال)
@SoExperience

not for selling
Download Telegram
امتداد زندگی ما، مانند این برق زغال هست
که با انرژی خود آن را در افق زمان و مکان
چرخ می دهیم
@thing
هنرپیشه هایی که در تلویزیون برادرها پرورش می یابند، در یالثارات برادرها تشبیث می شوند
خود می سازند و خود می شکنن و مردم هم که سرگرم . . .
@thing
راز شکسپیر[1]: در جستجوی میراث معنوی
محمد زینالی اُناری
هفته نامه امید اردبیل، سال پنجم، شماره ۷۳، دوم مرداد ۱۳۹۵
وقتی مولوی و سه تار را ترکیه، افغانستان و آذربایجان به نام خود ثبت کردند، دود از سر سازمانهای میراث فرهنگی و رسانه های ما به هوا خاست که ای داد، ... بردند. میراث معنوی، یک گوهر فکری از درک و فهمی است که از گذشته به ارث رسیده و ارزشمند میباشد. اما میراث معنوی که کاسه بشقابی یا متری سّنار زمین ملکی نیست که در فاصله یک شب هزار معاملاتی املاک گرد ان صف بچینند. خدا میداند وقتی برنامۀ فروش یک زمین متراژ بالا یا خرید ساختمانی اداری باشد، سوداگران مثل مدافعهای تیم ملی ترکیه در بازیهای جام جهانی 2002، چهار نفری در برابر مهاجم برزیل صف می کشند که عجب معامله ای است!

میراث معنوی، هنجارهای ذهنی و قواعد زندگی است که از طریق جشن ها، داستان ها، توصیه ها، شعرها و حتی حسّها به ارث میرسد و بنابراین مادی نیست و فقط در تصورات انسانها جای دارد. از این رو در جامعه ای که مادیات ملاک ارزشهای انسانی باشد و حتی تصور خوب و بد اعمال نیز با پاداش و تنبیه جسمانی همراه باشد، طبیعی است عادت به استفاده از فکر برای نگه داری ارزشهای معنوی وجود ندارد. یک تعدادی درس خوانده و علاقمند به اشعار و مریض روشنفکری هستند که به صورت اشتباهی علاقمند این موضوعات میشوند والا راه عموم مردم به سوی سوداگری و تجارت است.

وانفسا در چنین جامعه ای، در استفاده از میراث معنوی جهانی است. هیچ گاه امکان ندارد از کنار تولیدات صنعتی که از خارج به کشور آمده است، ساکت و آرام عبور کنیم. فورا سعی میکنیم پهباد خارجی را شبیه سازی کنیم، در حالی که مولوی و سه تار و .. را دیگران به اسم خود مینویسند. یا برویم و این ور و آن ور درس هسته ای و پزشکی بخوانیم و در داخل نسبت به تکرار آزمایشها و تقلید مکاتب غربی در فیزیک و شیمی همت گماریم اما نتوانیم حتی شاگردانی که پرورش میدهیم را به کار بگیریم. چرا که حتی شیوه استاد و شاگردی که میراثی معنوی است، نتوانسته ایم احیا کنیم.

بلی وانفسا در چنین جامعه ای، این است که اگر روزی اسم شاعر و نویسنده ای غربی را در ایران بشنویم، با کوکاکولا و یا پفک عوضی بگیریم، بس که فکرمان به خوردن و مادیات است و اصلا سراغ تفسیر و نقد نوشته های مشاهیر جهان نرفته ایم. روزی نیز سلمان در پی یافتن مراد خود، از فارس به عربستان رفته بود. چون دارای سلوک و معنویت بود، پیامبر اسلام در رژۀ تعجب اعراب متعصب او را پذیرفت و به همه ثابت کرد که فقط با تقوا نزد خدا گرامی است و قبیله گرایی و نژاد پرستی یا به قول امروزیها ناسیونالیسم، ملاک تشخیص خدا نیست. این تقوا است که ارزش است و این فرهنگ است که ارزش میسازد.

در شرایطی سالنهای سینما و تئاترمان را میگشائیم که به جای اکران تئاترهای وزین و عمیق جهان که موجب بیداری مردم دنیا از فهمیدن راست و دروغ شده است، فقط قابلیت فهمیدن خنده و کاریکلماتور برای مان مانده است. بلی مشکل اصلی ما در این است که نویسنده هایی که در دنیا مشهور به روشنفکری و معنویت است را هم نمیتوانیم بپذیریم و بازسازی ناسیونالیستی از صحابه ای هستیم که برای پذیرفتن سلمان به مسلمانی غرولمب میکردند. ایا اکتساب فرهنگی که بتواند برایمان ارزش بسازد غلط است و فقط پهباد مفید است؟

اصلا آیا ما باید فقط در مادی بودن جهانی شدن را قبول داشته باشیم و در فرهنگی بودن، باید سالیان سال صبر کنیم تا کسی بتواند نمایشنامه ای برای راست و دروغ بنویسد؟ آیا آشنایی فقط با نام یک خارجی که دعوی فهماندن راست و دروغ به مردم داشت، مخالف انسانیت و ایمان است؟ طبیعتاً در جامعه ای که مادیات چشم و دل بسیاری را در بر گرفته و اجازۀ آشنایی با مفاهیم معنوی دنیا را برایشان باقی نگذاشته است، شاید اصلا سبک سنگین کردن راست و دروغ توسط مردم برای نگهبانان گنج دردسر ساز باشد.

[1] نام کتابی است از مارتین لینگز در باره آثار شکسپیر
@thing
اوج معرفت: درباره آواز محمدرضا شجریان

خبرآنلاین، فرهنگ > موسیقی - محمد زینالی*

آواز خواندن، کنشی است که با خود هزاران معنا از کنج و گوشۀ دل مردم برچیده و به خود آنان می‌نماید. خواندن، مهارتی است که دارای زیبایی شناسی خاص خود بوده، بیانی از زندگی جمعی می‌آفریند. ترانه‌ها و تصنیف‌های ایرانی، تعمیمی از نداها و زمزمه‌های گروهی مردم گوشه و کنار این سرزمین هستند. موسیقی‌ای که بازنمای وجود، زندگی و احساس است، در نوع ایرانی آن، متکی بر گوشه‌های آوازی است که سرشار از احساسات ماندگار مردم بوده، به گستردگی جغرافیای فرهنگی ایران شکل گرفته است. آواز خواندن محمدرضا شجریان، باراندن خطی ممتد از صدا بود که از چیده شدن واژه های شعر بر گوشه‌های آوازی خلق می‌شد. 

او از ادای خطوط صدا، تصانیفی خواند که از سوار شدن گوشه‌های هفت دستگاه بر موج‌های زمان، کاروانی از پایداری، همبستگی و بیان می آفرید. بیان در آواز ایرانی، عبارت از شعری است که خود سرشار از قواعد ادبی بیان است. بیان، ادای گوشه‌هایی که از جغرافیای تاریخی احساس مردم برگرفته شده، بر بستری از صدای سازهایی که سرشار از آوای طبیعت‌اند، می‌غلطد. موج‌های صدای او، از احساس‌های انباشته شده مردم و پروازهای نفس انسانی او بر خاسته، به بانگ‌هایی انجامید که نمونه‌های بی نظیری از آواز ایرانی هستند. او از غوغای جهان ایرانی، غوغای جانی آفریده است.

خود شعر به عنوان پاره‌های بامعنای صدا، دارای معرفتی عمیق از زندگی و سخن ناب روزگار است. شعر، منطقی درونی دارد که از رهیافتش به معنای زندگی شکل می گیرد. آن چه احساس را در خواندن شعر می آفریند، معنایی است که توسط شاعر در جملاتی پر شده و مهم‌تر از آن، داشتن چشمانی بینا و قلبی شاعر است که آن معنای راستین را از شعر بگیرد. خواننده، یک شعر را با تمام احساس و معنای ناب آن، از شاعر گرفته و دوباره خلق می کند. 

خواندن می تواند دارای اسلوبهای بیانی صدادهی و دمیدن بر نفس نیز باشد. این نوع کنش یا دیالوگ با مردم، مهارتی است از عمق درون که به استخراج احساس فردی خواننده از دنیای نیوشیده شده بر میخیزد. او در اوج خواندن، در حال شهود احساس از شعر و بیان آن است. خواننده ادراک کننده ای ناب از حسی است که می‌توان آن را از رساترین صدای گویای شعر دریافت. او همین درک صحیح را با  حسی که از آن خود ایران است به او بازپس می داد. اینک او، نجوای درونی ما است.

اما خواندن شعر، تصادفی و بازی بی هزینه با احساس نبوده و خواندن یا تولید آواز، موضوعیتی ناب از دریافت احساس از فضای اجتماعی می‌طلبد. هر خواندنی، موضوعیتی در زمانی می‌طلبد و هر شعری فرصتی برای رهایی احساس و خرق معنا پیش می‌گذارد. ساختن مجدد معنا، از تطبیق حس‌های نهفته شده در شعرها با زندگی و روزگار برخاسته و برای او فرصت تفسیر یا سرودن معنا می‌داد. محمدرضا شجریان، انسان موقعیت شناسی بود که احساس را از زندگی مردم دریافت، و آن را با شعری ناب بیان میکرد. او شعر را در فضای خاصی از وجود و ادراک زمانه خوانده، با دریافت و بیان احساس روحی تازه در جان می‌دمید. یک خوانندۀ جاودانه، کسی است که شعر و شعور را نیوشده و آن را با غنی ترین احساس بیان کند. 

از طرفی فردیت و عمر هنری خواننده نیز اهمیت زیادی در آفرینش احساس او دارد. تاریخ زندگی او، می‌تواند او را مانند قهرمانان قومی، مترجم احساس مردم یا چون آوازه ای گذری که محتاج نان است بنماید. تولید صنعتی موسیقی نیز، می‌تواند خواننده را همانند دوره گردی که سبک زندگی میفروشد، گذرا و بدون پیوند با تاریخ زندگی مردم سازد. اما تولید پیوستۀ معنا و تبدیل شدن به ذات زندگی مردم، مختص خواننده ای است که می‌تواند مرشد معنا و راهنمای احساس مردمش باشد. شجریان کسی است که فردیت خود، طبیعت صدا و هیجان خواندنش را از خیزش احساس مردم گرفته و با معرفتی از ذخیرۀ زبانی گیرای همان جماعت بیان کرد. او زندگی ایرانی را به آواز ترجمه کرده است.

روز وصل دوستداران یاد باد
یاد باد ان روزگاران یاد باد

http://www.khabaronline.ir/detail/561227/culture/music

@thing
به یک مهمانی دعوت شده‌ام

اگر کفش پاشنه‌ بلند بپوشم
حرف‌های اغوا‌گرانه خواهند زد
ریشه‌های چند‌همسری بررسی خواهد شد

اگر کفش تخت بپوشم
سیاست‌های غلط دولت
فشار روی مطبوعات
گرانی نان و کاغذ و مسکن
وارد صورت جلسه می‌شود

اگر کتانی بپوشم
می‌روند سراغ حق طلاق و حضانت
این که شهادت زن امکان ندارد نصف مرد باشد




دلم می‌خواهد
پابرهنه بروم
پابرهنه برگردم...

#سارا_محمدی_اردهالی

@thing
توسعه یافتگی استانها، رابطه مستقیم با فعالیت مطبوعات دارد
محمد زینالی اُناری

‌اگر کتاب تاریخ مطبوعات اردبیل را ورق بزنیم می‌بینیم این شهر نه چندان توسعه یافته در گذشته هم دارای مطبوعات زیادی بوده که دست اندرکاران آن لقمه نان‌شان را با بیان مسائل و رواج دادن گفت‌وگو در استان درمی‌آورند. البته این درآوردن نان، بیمه شدن و بسیاری از موضوعیت‌های شغلی این قشر، انگار نه انگار که یک مسئولیت همگانی است و باید مدام در روز خبرنگار گوشزد شود و از یاد برود؛ انگار که این جامعه به این رویه عادت کرده و نمی‌تواند ترک کند.

یک خبرنگار بیش از نان خوردن و سایر ملزومات، با نوشتن و حرف زدن زنده است و از این رو برخلاف مشاغل دیگر شاید به جای پرداختن به نان شب و پیگیری قانون‌گذاری برای حقوق خود، مدام به پیگیری معضلات جامعه و مشقت‌های زندگی مردم می‌پردازد، حال آن که خود این موضوع نیز بسیار سخت و طاقت فرساست. همه دلخوشی یک خبرنگار این است که از طرف مردم بنویسد و حرف بزند و این صدا در جامعه طنین انداز شود تا به عنوان نماینده مردم، صدای‌شان را به گوش دست اندرکاران برساند تا آن مقام محترم به داد جامعه برسد و سخن مردم و مشکلات‌شان را به گوش بسپارد.

خبرنگاران استان به جهت تعهدی که دارند در زمانه‌ای که بسیاری از اساتید دانشگاه‌ها از دست یازیدن به تحلیل مسائل جامعه خودداری می‌کنند، خود به مطالعه و ادامه تحصیل می‌پردازند تا بتوانند مسائل جامعه را نیز تحلیل کنند. آنها می‌نویسند و می‌گویند و اصرار می‌کنند و انتقاد، اما تا جایی که تجربه شده است در سال‌هایی که به ویژه خبرگزاری‌های زیادی نیز در سایت استانی فعال شده‌اند، صدای این گروه چندان اثری ندارد. تاکنون هیچ کسی به خاطر سخنان منتشره در مطبوعات، گفتمان خود را عوض نکرده و یا در کارهایش بازنگری نکرده است. درست است که فروغ فرخزاد می‌گفت تنها صداست که می‌ماند اما گویا امروزه صدا حتی در زمانه خود هم اثری ندارد.

مدیران می‌آیند و می‌روند و هیچ وقعی به نوشته‌های مطبوعات ندارند تا جایی که شاید هیچ یک تحلیل‌گرهای استان را نشناسند و به صداهای آنان اهمیت ندهند و می‌شود گفت نوشتن در مطبوعات بی‌خواننده امروزی استان در نهایت به تحقیر می‌انجامد. از میان این همه متون تولید شده در مطبوعات چقدر تحلیل و گزارش منتشر شده است که کسی به آن توجه کند. آنچه تنها به چشم می‌آید انتشار اخبار جلسات و رپرتاژهای ادارات است که توسط روابط عمومی‌های سازمان‌ها صورت می‌گیرد. آری، نوشتار مطبوعات مورد توجه هیچ ارگان ملی و یا مردمی نیست و انگار که اصلا کاری جدی محسوب نمی‌شود، طبیعی است که نان درآوردن در این کار هم سخت باشد. البته نکته مهم این است که میزان توسعه یافتگی استان‌ها هم با جدی گرفته شدن این حوزه رابطه مستقیم دارد.

همه می‌دانند که خوانندگان مطبوعات به ویژه مطبوعات محلی آماری کم دارند و مهم این است که مدیران استان نیز در میان این جماعت بوده و هیچ‌گاه نخواسته‌اند دست به ایجاد گفت‌وگوی محلی در استان اردبیل بزنند. نه دانشگاهیان و نه مدیران و نه بسیاری از مردم به این گفت‌وگو که از شعارهای فخرآفرین دولت کنونی است، وقعی نمی‌نهند و انگار قرار است با همین شیوه نیز عمر دولت سپری شود، چون تغییری محسوس در رویکرد مدیران نبوده است. در این میان دست و پا زدن خبرنگاران و مطبوعاتی‌ها در ورق‌های کاغذی و مجازی به جای مانده تا شاید برای بقای این حوزه صرفا به ایجاد صدا و نمایش گفت‌وگو بپردازند که این روزها چندان شنیدن ندارد.

www.isna.ir/news/94051709867

@thing
روباه پرسید:
"با این پولها می خواهی چکار کنی؟"

"می خواهم با آن یک رخت گلابتون دوزی که دکمه هاش ازالماس باشد برای بابام بخرم و بعد هم یک کتابچه برای خودم بخرم".

"برای خودت؟"

"بله برای خودم مگر من چم هست؟ من می خواهم به دبستان بروم و بچه خوبی باشم".

روباه گفت:
"بیا این پای مرا ببین و دیگر نام دبستان را به زبان نیار. تقصیر دبستان بود که پای من لنگ شد".

گربه گفت:
"من هم از بس به درس و مشق علاقه داشتم چشمام رو روی آن ها گذاشتم و کور شدم".

در این هنگام سیره خوش خط و خالی که روی شاخه درخت نشسته بود گفت:
"ای پینوکیو از من داشته باش و از معاشر ناجنس احتراز کن والا پشیمان خواهی شد".

پینوکیو آدمک چوبی، نوشته کارلو کولودی، ترجمه صادق چوبک، انتشارات امیرکبیر، سال ۱۳۸۶، ص ۶۰

@thing
در محضر درس جعفر صادق (ع) تمام علوم آن زمان تدریس می شد و در بعضی از آن ها برای اولین مرتبه در یک محضر درس اسلامی تدریس می گردید چون جعفر صادق عقیده داشت که هر قدر علوم پیشرفت نماید سبب تقویت دین می شود.

در محضر درس جعفر صادق (ع) فلسفه تدریس می شد در صورتی که در همان موقع، عده ای از مدرسین اسلامی سخت از تدریس فلسفه پرهیز می کردند و عقیده داشتند که تدریس فلسفه سبب می شود که عقیده ی مومنین سست گردد.

علاوه بر فلسفه، در محضر درس جعفر صادق علوم فیزیک و شیمی و طب و جغرافیا و حساب و هندسه غیر از علوم دین تدریس می گردید.

مغز متفکر جهان شیعه، مرکز مطالعات اسلامی استراسبورگ، ترجمه و اقتباس ذبیح اله منصوری، سازمان انتشارات جاویدان، سال ۱۳۸۰، ص ۱۷۵

@thing
ایرانی ها هنوز در جستجوی طلا هستند
محمد زینالی اُناری
نکته
@thing
#برند_قلابی

راستی راستی این که برند و بسته بندی برای فروش محصول مهم هستند، نکته ای مقبول هست، اما همه این ها وقتی صورت میگیره که تولیدی در میان باشه

در حال حاضر کلی کارگاه تو ایران برای بسته بندی چای های خارجه ایجاد شده و برخی هم روی بسته بندی می نویسن خای خارجی اعلا - یا چای قدیمی انگلیسی

خجالت هم خوب چیزیه، اون وقت همین ها شاید درباره اقتصاد مقاومتی سخنرانی هم بکنن

@thing
#شهاب_الدین_سهروردی

و بدان که ارباب ریاضت چون علوم بر ایشان حاصل گردد و در معلومات خویش به مسبب الاسباب و آن چه او آفریده، به لطافت، فکر نمایند و به کاهش غذا قوایشان ضعیف گردد، پس فکرشان با قلب و ذکرشان به زبان، موافقت جوید وگاهی که به نغمه ی دل انگیزی و بوی خوشی و دیدن اموری زیبا، استعانت یابند، در این صورت، برای ایشان انوار نورانی حاصل میشود که آنان را ملکه و سکینه می گردد.

باور خردمندان، به کوشش فریدالدین رادمهر، تهران، انتشارات فرزان روز، چاپ دوم، ص۵۰
#معنای_مکان

هیچ مکانی نیست که به نحوی به هویت سوژه مرتبط نباشد و هر مکان هویتی مکانی است معنادار، عاطفی، ناختی، انسان شناختی، کاربردی، اضطراب انگیز، آرامشبخش، زیباییشناختی، هستی شناختی، حسی-ادراکی و غیره

پس مکان معنادار است واین نه به دلیل حضر فیزیکی مکان، بلکه به سبب تعامل و آمیختگی انسان با مکان است. به همین دلیل است که زبان در بسیاری از موارد برای بیان مفاهیم از استعاره ی مکان سود می جوید، که این کنش زبانی بسیار حائز اهمیت است.

نشانه شناسی مکان، به کوشش فرهاد ساسانی، انتشارات سخن، ۱۳۹۱، ص ۹۹

@thing
گذار از ارزشهای مادری به دختری
محمد زینالی اُناری

قدیمی‌ها همیشه از جوانی به خیر یاد می‌کردند. اما امروز همه خود را جوان می‌دانند و تا به سرسرای بیماری‌ها گذرشان نیفتاده، خود را جوانی برنا می‌پندارند. شاید دلیل آن اهمیت یافتن جوانی و با نشاط بودن به جای پختگی و مرشدی دوران قبل است. به هر حال آن چه محسوس است، جوانی مانند اپیدمی همه‌ میان سال‌ها را به سوی خود فرا می‌خواند و برای راهبرد این موضوع، سعی می‌کند فاکتورهای میان سالی را از جوانان بزداید. تا به جای روزمرگی و خستگی، آزادی و فراغت را در این دوران زیادتر کند. 

از جمله علل طولانی شدن دوره‌ی جوانی، تاخیر در ورود به عرصه‌ی اقتصادی و توانمندی اداره‌مالی خانوار است. علت مرجّح این است که جوانانی که قبلا سریعاً دارای شغل‌های ساده می‌شدند تا ازدواج کنند، الان در انتظار اتوپیای کار تضمینی، خانه و امکانات زندگی و اتمام تحصیلات و گذراندن خدمت نظام وظیفه دوران با نشاط جوانی را سپری می‌کنند. در جریان این سپری شدن جوانی، آن‌ها شاهد هجمه‌ی عاطفی و ارتباطی از سوی تکنولوژی های نوین ارتباطی و فرهنگی همچون کامپیوتر و موسیقی قرار می گیرند. 

با طولانی شدن دوره جوانی، نگاه‌ها به زندگی و گذران عمر تغییر کرد. یک پروسه یا چرخه اجتماعی شاید به صورت خود به خود و یا تصادفی تغییر کند. عمدتا در جوامعی که برنامه ریزی بلنگد، پدیده ها تصادفی پیش می آیند. اما رویکردهای جامعه به این پدیده ها، بسته به ظرفیت واندیشه آن جامعه است. با انقلاب اسلامی و احیای ارزشهای اصیل اسلامی، مسائلی چون خانواده و ارزش و مقام زن یا معلم در صدر نگاه های جامعه قرار گرفت و حاصل این گفتمان اسلامی از انقلاب، این بود که روزی چون تولد بانوی دو عالم، به نام روز زن نام گذاری شده و همه ساله در این روز قدر و منزلت زن پاس داشت شد. در این دوره و زمانه بود که سخنان امام خمینی (ره) بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، در همه ی میادین شهرها دیده می شد. این گفتمان نمرده است و تا کنون پا برجا بوده و در چنین روزی که هم عیار با روز مادر در نظر گرفته می‌شود، همه بانوانی که ازدواج کرده‌اند، تقدیس وتکریم می‌شوند. 

اما گفتمان جوانی، خود مفهوم جدیدی را به میان آورد و طبقه یا گروه جدیدی خود را در این میان به معرض جامعه گذاشتند. روزهای زیادی همچون روز ازدواج جوانان و روز جوان و روز دختر نامگذاری شدند و در چنین روزهایی، گروه های جدیدی که در جامعه به دنبال تثبیت ارزشهای وجود خود بودند، مورد توجه قرار گرفتند. طی این روند، روز "دختر" نیز در روز تولد حضرت معصومه (س) نامگذاری شد. این که دختران جامعه  اسلامی مورد توجه قرار گیرند، امر موجه و مبارکی است، اما این امر خود نشان می دهد که دوره دختر بودن قوت و ظرفیت خود را در خلال این چند سال نشان داده و طبیعی است که اپیدمی جوانی در خلال این امر بی تاثیر نبوده است.

سخن بر این است که در یک دوره زنانگی مترادف با مادری تلقی می شود چرا که حجم عظیمی از جنس زن به محض رسیدن به شرایط ازدواج  از این موهبت بهره مند می شد. اما با گذشت زمان، طبیعت و یا اتفاقات پیش بینی نشده و یا نادیده گرفته شده موجب شده است زنانگی، در طیف خود، عمر بیشتری به دختری بدهد و دختری ژانری از زنانگی محسوب شود. خود این امر نیز چندان مشکل دار به نظر نمی رسد. اما باید توجه کرد که امروزه گذران طولانی مدت جوانی خود به یک الگوی مرجح در زندگی نسلهای جدید تبدیل شده و به زعم تشویقهای زیاد معنوی برای ازدواج راه آن چندان هموار نیست.  البته از آن جایی که در ایران کنونی معضلات و مشکلات عمده ی اقتصادی به وفور وجود داشته و شکل دادن زندگی به خصوص برای برخی اقشار جامعه خود امری سخت و هراس انگیز می‌نماید، همه توجه‌ها معطوف به بخش اقتصادی زندگی است. اما  به نظر می‌رسد معضلات اقتصادی و بی برنامگی در شکل دهی به زندگی نسلهای جدید، منجر به دگرگونی در ارزش‌های جنسیتی، رابطه ای و عاطفی آنان شده و امروزه به ژانر جدید جوانی انجامیده است. امروز دختران زیادی سن دم بخت را گذرانده و به زندگی بدون ازدواج صورت داده اند و گاه انتخاب زندگی انفرادی به وفور دیده می شود.

گشایش در آزادی عمل در اجرای تحقیقات در این زمینه می‌تواند دست آوردهای خوبی برای فهم این دوران و این شرایط داشته باشد، به شرطی که این واقعیت که اظهر من الشمس است را در جامعه کنونی بپذیریم، چرا که قبول افکار عمومی در جامعه فعلی ما یک نوع مشروعیت برای یک مفهوم اجتماعی تلقی می شود تا بتوان بعد از این پذیرش، به مرور به بررسی ابعاد مختلف و کشف لایه های زیرین شکل دهنده آن نیز پرداخت. 

http://kelidemelli.com/fa/news/493/گذار-از-ارزشهای-مادری-به-دختری

@thing 
جهان زنده است به رویش ها...رویش طبیعت و اندیشه...
فاطیما عقیلی
@thing
فرهنگ داد زدن!

خبرآنلاین- جامعه > آسیب‌ها - محمد زینالی اُناری

معلوم نیست از چه زمانی و چه رویدادی ابناء بشر در ایران به شغل شریف داد زدن اشتغال داشته‌اند. این نوع داد زدن، یادآور فرهنگ شهری کهن و داد زدن "شهر در امن و امان است" و "هر آن که شنیده به آنان که نشنیده‌اند بگوید:..." قدیمی است که بلندگو و تابلو و نمادهای امروزی ارتباط نبوده‌اند. تنها چیزی که بود صدای انسان بود و نیاز به داد زدن برای ایجاد ارتباط. الان خوشبختانه رادیو، بلندگو، تابلو، چراغ چشمک زن و ... هست و نیازی به این گونه داد زدن نیست تا انسان ها محترمانه تر و تیزبینانه تر و فردی تر نگاه کنند و ببینند و نیازی به صداهای بلند نباشد.

اما مگر می‌شود از این احساس های قدیمی رها شد، تازه هر وقت هم تمام شود، خواهیم گفت: یادش بخیر میرفتی میدان آزادی داد می زدند آذری، شوش، خزانه ...آذری، شوش، خزانه ... یکی هم آن طرف تر داد می زد اصفهان- کاشان، تبریز-اردبیل و این حرف ها.

داد زدن شغلی است برای برخی از همشهری های ما که کار دیگری جز این را بلد نیستند و شاید هنوز هم فکر می کنند مردم بیش از تابلو و تبلیغات تعاونی های حمل مسافر به صداهای مهیب دادزن ها گوش می کنند. اما فقط این نیست و جز ترمینال و داد زدن های رسمی در آنجا، روحیه دادزنی به سایر رفتارهای ما هم شاید سرایت کرده باشد.

با گذشت زمان و دست یافتن ما ایرانیان به تکنولوژی و امکانات ابزاری دل خوش کنکی که گه گاه اشتباهاً به آن مدرنیسم هم می گوئیم، هنوز روحیات مان عوض نشده و نه همه، بلکه بسیاری از ما هنوز پشت تلفن به داد زدن مشغولیم و در اتوبوس یا جاهای مختلف با داد و هوار صحبت می کنیم.

فرق هم نمی کند از چه قشر یا طبقه ای هستیم، باز هم در میان ما هستند کسانی که حتی در مجلس های رسمی و غیر رسمی هم به داد زدن و جمع کردن مسافر مشغولیم و شاید علت این که با این همه ابزار مدرن هنوز شغل داد زدن در برخی جاها رسم است، همین است. وگرنه بسیاری از مشاغل قدیمی مانند مسگری و درویش خوانی که صداهای بلندشان مشهور است مدتهاست که رخت بربسته اند.

نقل است فردی بلند آواز می خواند و می رفت جای دوری می ایستاد؛ باز برمی‌گشت و می خواند. از او می پرسند که چرا اینگونه؟ می گوید مردم به من می گویند آواز تو از دور خوش است و می خواهم خودم هم ببینم آیا واقعا این گونه است؟! آری داد زدن آن هم در مجامع رسمی، شاید فقط برای خود فرد خوش باشد، چرا که هیچ کسی از صدای مهیب دیگری خوشحال نمی شود و صدای بلند در کل از اقسام حسن و لطف به شمار نمی رود.

روح عصبانیت یا عصبیت هنوز در اجتماع شهری ما زدوده نشده و شاید سالها با شهرنشینی فاصله داریم تا اینکه مشاغلی نظیر داد زدن که بسیار هم در کشور رواج دارد برچیده شود.

مشکل شهرنشینی ما فقط در دادزنی و صداهای بلند خارج از عرف شهری نیست، ما مشکلات دیگری هم داریم که به عدم فهم تابلو و نمادهای امروزی زندگی ربط دارد و دارد رفته رفته مشکل ساز می شود. هنوز تابلوها و علائم رانندگی در بسیاری از جاها به خوبی وجود ندارند و به جای این که به موقع خیابان ها را خط کشی و آدرس نویسی کنند، فورا نقاطی از آن را به صورت برجسته در می آورند و دست اندازها در اجتماع ما روز به روز پیشرفته تر می شوند.

معلوم نیست تا چه زمانی باید با این روحیه چوب لای چرخ گذاشتن زندگی کنیم؛ ایا قرار نیست وقت آن فرا برسد ملتی شویم که با تابلوهای رسمی سرعتهای خود را کنترل می کنیم؟!

طبیعی است تا این گونه روحیه‌ها در مجامع جمعی وجود دارد، قوانین را بر اساس ترس و بهت جاری خواهند ساخت و ملت باید به صورت غیرعقلانی در اجتماع ابزاری فعلی مان هم شاغل شوند و قانون وضع کنند تا این که بخواهیم با علائم و زبان های امروزی که ناشی از ارتباطات جهانی و قرض گرفتن قانونهای عقلانی دنیا است با هم ارتباط برقرار کنیم. مگر این که بخواهیم واقعا در هنگام استفاده از ابزارهای مدرن، خود نیز شهروندی مدرن شده و با هنجارهای عقلانی آن سازگار شویم.


http://www.khabaronline.ir/detail/469358/society/social-damage

https://telegram.me/thing
سیاست ممنوعیت

محمد زینالی اُناری*

می گویند حاکم شهر زمانی برای عبور مردم از روی پل پول میگرفت؛ هیچ کس چیزی نمی گفت، مدتی بعد دستور داد هم پول بگیرند، هم فلک بزنند، مردم شکوه کردند که تعداد کسانی که فلک می زنند کم است. این داستان های قدیمی که از دوران قاجار و افشاریه نقل می شود، نشان از شیوه حکومت داری چوپانانی است که مدت ها بر کشور مسلط شدند و در آن با ترس و منع مردم را نگه داشتند تا کسی نتواند نزدیک ایشان شود و ببیند که ملوک را عظمتی نیست، اما اینک که شیوه حکومت مبتنی بر دموکراسی و نه عظمت قجری است، وجود این قبیل داستان ها و شیوه ها در مدیریت جامعه خود تعجب برانگیز است. البته این شیوه با گذر زمان و تغییر امکانات، شکل خود را عوض کرده، اما روح مسلط بر آن بی شباهت به شیوه های ذکر شده نیست.

به این صورت می بایست موانعی چیده می شد و برای اداره مردم، آن ها را مدت ها پشت درها می گذاشتند و گاه با چوب و فلک می زدند تا آن ها جرأت بیرون آمدن از پوست خود را نداشتند. ترس و بیشتر از آن خطر گرفتار شدن در چنگال عقوبت مالکان و حاکمان موجب می شد، هیچ کس حرف اضافه ای نزده و از هر مانعی که بر سر راهش بود، به دقت عبور می کرد. زندگی شده بود پر از مانع و پر از تسلیم و سربزیری، هیچ کس حق و جرأت سر براوردن نداشت، مبادا که بر او نهیب وارد شود و محکوم شود به برانگیختن عقل. عقلی که غیرقابل قرارداد و ناپیدا بود و پر از ممنوعیت و اشکال های زیاد که با گذشتن از هر یک ممکن بود از آدمیزاد خرده گرفته شود. تا جایی که داشتن زبان و گفتن سخن از جانب مردم، به امر نکوهیده تبدیل شده و بدون اذن و اجازه ی مالکان حق گفتن و نشستن نداشتند و به تدریج به انسان های فاقد منطق درونی تبدیل شده بودند. 

در این نگاه به رفت و آمد و سکنات انسان، از سوی حاکمانی که پیشینه رمه گردانی و نظم عشایری داشتند، چشم اندازی چوپانی نهفته بود و گرچه رفته رفته تغییر پیدا کرد و به علم و دانش و توسعه کشور هم پرداخت، اما ظاهرا آنچه از این سیاست باقی مانده است، منطق و خرد ممنوعیتی است که هنوز هم وجود دارد. مردم در این نوع دیدگاه، آدم هایی هستند که برای نظم و ترتیب داشتن باید مدام بر سر راه آنها موانع و اشکالاتی گذاشت تا مبادا خطایی از آنها سر برزند و ملوک و خدایگان عقل و نظم بر آن ها خشم گیرند. در این نگاه، برای جلوگیری از نابهنجاری باید مردم را ترساند و منع کرد و از جلوی خطر و نافرمانی رماند تا مبادا این رفتار تبیین شده و به دیگران هم تسری یابد. در نتیجه اخلاق ناشی از چوپانی ناشی از دید رمه ای به انسان ها شکل گرفته و در این خرد ساکن شده است. 

خرد در چنین جامعه ای با خشونت بیرونی قابل شکل گرفتن است و انسان به خودی خود دارای خرد و نظم درونی نیست. حتی در چنین چشم اندازی دموکراسی به معنای برخاستن بی نظمی ها و خطرهای ناشی از مردم بوده و در نتیجه ی آزادی و عدالت ناشی از آن، به تدریج مردم به آشوب و بی نظمی خواهند رسید، چرا که آن ها قدرت تشخیص مسیر خود را نداشته و هر آن امکان گم شدنشان وجود دارد و به همین جهت لازم است موانعی بر سر راه ایشان وجود داشته باشد تا مبادا خود را به خطر بیندازند و طعمه گرگ حوادث شوند. به همین جهت هم هست که مدام جلوی راهشان دست اندازهایی چیده می شود تا مبادا نادانسته و با سرعت زیاد جانشان را از دست بدهند. یا این که برای نفی و عذاب از عدم مالکیت، جریمه های سنگین بر انان گذاشته و فقط در ازای آن اجازه سرعت و اوج گرفتن با ماشین های پرسرعت را بدهند. 

بدین ترتیب به جای این که مردم را دارای قوه ادراک، تخیل و منطق بپنداریم و نشانه ها و تابلوهای بیشتر و بیشتر برای راهنمایی شان بر در و دروازه بگذاریم، تا با دیدن آن و توصیه های ایمنی به فکر رفته و در اعمال خود تجدید نظر کنند، مدام جلوی راه شان چاله ها و تپاله های اسفالت درست می کنیم تا جایی که در کشور ما مانع تراشی و اشکال درست کردن و جریمه و فلک به بانکداری، شهرداری و حتی فناوری های اطلاعات هم رسیده و در این وانفسای سرمایه داری ناپیدا، هر کس و ناکسی که می تواند از دیگران جریمه می گیرد و تنبیه می کند. رفته رفته جریمه گرفتن از مردم به سود ناشی از ممنوعیت و ابهام در فهم منطق بیرونی تبدیل می شود و مردم باید کار کنند و مدام جریمه بدهند چرا که نگاه به آن ها مبتنی بر آن نیست که آن ها دارای عقل و شعور هستند و در دموکراسی موجود بایستی عقل و شعور آن ها جامعه را اداره کند، برعکس، آن ها در جریان آموزش اجتماعی شان مدام عقل زدوده و منطق زدوده می شوند تا فقط با موانع و جریمه های بیرونی نظم گیرند و سامان یابند. 

در عین حال دولت و حاکمیت هم به جای آن که تبدیل به خرد جمعی و برآیند عقل و شعور مردم باشد، خوان ناخواه، تبدیل به اسطوره های ترسناکی می شوند که پشت ممنوعیت ها و موانع پنهان شوند و عقل و منطق آن قابل فهم نباشد. هر کسی که خواست به خواست مردم و
گله های آنها توجه کند، تا به پشت پرده های اقتدار و دولت رفت، در میان هاله های ممنوعیت فرو رفته و در پیچ و خم دستورات و قواعدی که سالها سامان یافته اند گیر کند. کار دولت و شهرداری ها اداره ی قواعد ممنوعیت و اشکال ها و جریمه ها و ستاندن هزینه گناه ها و نادانی ها از مردم است. به جای این که مردم بدانند با چه قواعدی زندگی می کنند، تبدیل به رمه هایی می شوند که مدام باید دنبال آن بگردند که از چه کاری منع می شوند و چه راهی باز است. چه کاری هزینه دارد و چه کاری سود دارد، آرامش و لذت در چه مسیری دیده می شود و در چه مسیری ناپیدا است.

http://kelidemelli.com/fa/news/4215/سیاست-ممنوعیت

https://telegram.me/thing
آموزش تحلیلی جامعه شناسی (1)

#نهاد
نهاد، یک مجموعه از قراردادهای ذهنی و تفاهم های جا افتاده میان مردمی است که عضویت پیوسته یا گسسته ی آن را دارند و می تواند به تدریج رشد و گسترش یابد؛ مثال: محلات قدیمی، نهادی بودند که از تجمع و حضور مردم و گفت و گوها و اشتراکات آن ها شکل می گرفتند. می توان گفت دوستانی که گاه در سر کوچه جمع می شوند یک نهاد کوچک از تشکیل می دهند که می توان آن را نهاد دوستی نام گذاشت.

#کنش
کنش، در واقع عمل انسان در ارتباط با هر فرد یا پدیده ای است که روبرو یا در ذهن خود دارد. مهم این است که فرد توسط یک سری نمادهای بیرونی موضوع یا نکته ای تشخیص داده و متعاقبا به خلق نمادهایی برای ایجاد ارتباط با ان می پردازد؛ مثالی بارز از کنش، رفتار متقابلی است که مردم در قبال هم دارند و همچنین "کار کردن"، کنش با رویکرد عقلانی به هدف بقا و زندگی می باشد. فرد در جریان کنش، فهمی از عمل خود را در تعاملش با دیگران اجرایی می کند.

#قشر/طبقه
گروهی هستند از افرادی که نقش/سرمایه ای مشابه با هم و متفاوت با سایر گروه های جامعه دارند و از این نظر می توان جامعه را تشکیل یافته از قشرها/طبقات متعددی دانست که به خاطر موقعیت/درآمد دارای ویژگیهای خاصی باشند؛ گارگران طبقه ای تشکیل می دهند که از حیث شخصیت و درآمد ویژگی های خاص خود را دارند. در کنار این ها، می توان پزشکان را با منزلت بالا و درآمدهای متناسب با آن در نظر گرفت. یک معلم هم اگرچه منزلت بالایی دارد، اما شاید درآمد کمی در ایران داشته باشد.

#تحلیل_جامعه_شناختی

یک کارگر به قصد برآورده کردن معیشت خود در نهاد صنعت عضویت می یابد که در آن مهندسی هم برای همین منظور به طراحی پرداخته و صنعت را تقویت می کنند. از این نظر دو طبقه شغلی ایجاد می شود که درآمدهای یکسانی نداشته اما هدف یکسانی دارند: رشد نهاد صنعتی و معیشت فردی. کارگران از اقشار کم درآمد جامعه به شمار آمده و نمی توانند در نهادهای متعددی که یک مهندس در آنها عضویت دارد داشته باشند. تنوع کنش های کارگر، به جهت این که درآمد و حتی منزلت پایینی دارد متفاوت با مهندس است. مهندس بیشتر سفر می کند و در نهادهای متعددی چون قشر شناگران آماتور، گردشگران آخر هفته و بهره مندان از رستوران های شهر می باشد. یک کارگر همواره به عنوان قشر کم در آمد به شمار رفته و عمدتا در وضعیت مالی پایینی است و از سوی دیگر در شرایط کنونی هر لحظه امکان دارد به جهت مشکلات نهاد صنعت کار خود را از دست بدهد. در سالهای اخیر بیشتر کارگران با تعطیلی صنعت رو به کارهای کم درآمدتری چون دستفروشی و باز کردن سوپرمارکتهای کوچه و گذر آورده اند.

https://telegram.me/thing
Forwarded from كليدملی 😷
در بخشی از یادداشت:
برچسب زنی و خشونتی که در دوران پهلوی ازافراد بیعاروناموجه سرمی‌زد، سر از سیاست و مطبوعات درآورده که این مصداق بارز گندیدن نمک است.
http://kelidemelli.com/fa/news/5845
مقاله ویژه

زوال «شال» خلخال

روزنامه اطلاعات، دوشنبه ۲۰ بهمن ۱۳۹۳

شال، پارچه ای پشمی است که از پشم گوسفند برای تهیه‌ آن استفاده می‌شود. خود شال به صورت پارچه ضخیم است که از آن در تهیه‌ البسه‌ مخصوص و پوشاک گرم استفاده می‌شود. کت، پالتو، شلوار، کلاه، شال گردن، شال کمر و جلیقه از این محصولات است. این محصول پارچه‌ ضخیم و تک رنگی است که از پشم گوسفندان در دستگاه شال بافی بافته می‌شود. این هنر ارزشمند تا به امروز به همان شیوه‌ قدیمی و سنتی رواج دارد. انواع مختلف شال از نظر جنس نخ‌های تار و پود متفاوت اند و از این رو موارد استعمال مختلف داشته و در منطقه‌ کلور خلخال به دلیل سرد و مرطوب بودن محیط زندگی می‌بایست از شال در تهیه‌ پوشاک استفاده شود. نژاد گوسفندان منطقه ترک با نژاد مناطق دیگر مثل تالش که یکی دیگر از شهرهای تولید کننده شال است، تفاوت عمده دارد که البته شرایط آب و هوایی هم در آن بی تاثیر نیست. جنس پشم گوسفندان تالش تمیز تر و سفیدتر از سایر مناطق است. رنگ این پشم‌ها سفید، عاجی و سیاه است. در تالش شال نقش خاصی ندارد و کاملا یک دست سیاه یا سفید است.

اما شال‌های منطقه کلور به رنگ ساده بافته می‌شود. رنگ پشم به صورت سفید، قهوه ای و سیاه خالص است که هر کدام جداگانه بافته می‌شود و هرگز رنگ‌ها را با هم مخلوط نمی کنند.از کت و شلوار پشمی شال، بیشتر در فصل زمستان استفاده می‌شود. مخصوصا چوپانان که با گله می‌روند. علاوه بر پوشیدن این لباس، شولا که یک نوع بالا پوش که از همین جنس شال بوده است، نیز از روی آن می‌انداختند.
شال گردنی هم از شال درست می کردند، مانند همان شال گردن معمولی، با این تفاوت که جنس آن کاملاً از پشم مرغوب بوده که توسط زنان و دختران بافته می شد. برای زنان هم پوشش شال کمر رواج داشت. شکل آنان مانند نوعی روسری بزرگ بود که زنان به هنگام کار در مزارع برنج آن را به کمر می‌بندند. شال برای تهیه سیاه چادر، یک نوع محصول که استفاده دیگری داشته و از آن برای ایمنی مکان‌های زیستی موقت در برابر باران استفاده می‌شد کاربرد داشته است. سیاه چادر همانند شال بود با این تفاوت که از موی بز بافته می شد. به همین دلیل این چادر‌ها به خاطر جنسیت موی بز، انعطاف کمتری داشته درحالی که شال همیشه از پشم بافته شده و از انعطاف بیشتری برخوردار بوده است.

مواد اولیه‌ تولید شال از نخ پشمی است که از گوسفند به دست می‌آید. روستای «شال» و کلور به علت استعداد پرورش دام و هم چنین ارتباط تولیدکنندگان این صنعت با دامداران امکان تهیه‌ مواد اولیه را داشته اند. هم اکنون نیز این منطقه دارای توانایی‌های قابل ملاحظه ای در زمینه‌ پرورش دام است.
صنایع دستی تولیدی در این منطقه عمدتاً توسط زنان روستایی و در منزل انجام می‌شده است. کارگاه‌های شخصی که در اندرون خانه برپا می‌شده مأمن زنانی بود که در زمان‌های فراغت از کشاورزی به این فعالیت‌ها مشغول بوده اند. در گذشته تولید و مصرف شال در بین عشایر کوچ نشین بسیار معمول بوده و تولید و داد و ستد آن به خوبی انجام و هر تخته پارچه شال با قیمت مناسب خریداری و استفاده می شد که در این میان تولید کننده می توانست از این صنعت به عنوان منبع درآمد برای خود و خانواده اش استفاده کند.برای دستگاه شال بافی شش عدد پایه چوبی نیاز است. دو عدد پایه کوچک در جلو برای نصب قاتک چله پیچ لازم است از دو عدد پایه بزرگ که بین دو پایه چوبی جلو و عقب قراردارد، دفتین(دفه)، شانه، ورد، و قرقره‌ها آویخته می شود و بالاخره دو عدد پایه کوچک در عقب برای غلتک پارچه مورد استفاده قرار می گیرد.

چنانچه شال ساده و بدون طرح باشد بافت آن سریع تر انجام می‌گیرد و بالعکس در صورت طرح دار بودن بافت زمان بر و طاقت فرسا است. عرض شال غالبا نیم متر و طول آن به دلخواه بافنده متغیر است و گاه به بیش از سه متر می رسد. البته شال را برای استفاده در تهیه پوشاک و دیگر مصنوعات برش می دهند و به هم می دوزند سپس آن را در داخل طشتی آب با شیوه ای خاص با پا می کوبند. این همان عملی است که نمدمالی هم نامیده می شود. این کار باعث ضخامت شال و در هم تنیده شدن نخ های تار و پود می شود. پس از طی این مراحل می توان شال را برای تهیه تن پوش های زنانه و مردانه به کار برد. تن پوش هایی ضخیم که اجازه نفوذ سوز و سرمای زمستان را به بدن نمی دهند.

رشته شال بافی از دو قرن پیش در منطقه کلور سابقه داشته است که متاسفانه این صنعت به مرور زمان به فراموشی سپرده شده و حتی افراد خبره و ماهر در این صنعت انگشت شماراند که آنها هم به علت نداشتن امکانات نتوانسته اند به احیاء این صنعت زیبای ایرانی بپردازند. امروزه فقط زنان خانه دار منطقه خلخال از نخ های این شال لباس هایی را که شامل کت و شلوار، کلاه، گیوه و شال گردن است بافته و استفاده می کند.

نبود امکانات و وضعیت بد اقتصادی مردم برای تهیه پشم مرغوب به دلیل گران بودن آن برای صنعت