نکته: جامعه شناسی تجربه
764 subscribers
449 photos
32 videos
78 files
438 links
جامعه شناسی تجربه
یادداشت ها و فعالیتهای
محمد زینالی اناری:
@Mohamadzeinaliunari
(گروه بحث کانال)
@SoExperience

not for selling
Download Telegram
چشم مخصوص تماشاست اگر بگذارند
و تماشای تو زیباست اگر بگذارند

من از اظهار نظرهای دلم فهمیدم
عشق هم صاحب فتواست اگر بگذارند

دل دُرنایی من این همه بیهوده مگرد
خانه دوست همین جاست اگر بگذارند

سند عقل مُشاع است، همه میدانند
عشق اما فقط از ماست اگر بگذارند

غضب آلوده نگاهم مکنید، ای مردم !
دل من مال شماهاست اگر بگذارند

«محمود اکرامی‌فر»

@thing
Forwarded from نکته: جامعه شناسی تجربه (محمد زینالی)
پدیدارشناسی بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی
http://nlai.ir/Portals/61/pdf/padidar_zeynali.pdf

@thing
Forwarded from یادداشت
پاواروُت

محمد زینالی اُناری

در فرهنگ شهری اردبیل، به سبقت از سمت راست در میدان ها "پاواروُت" گفته می شود، معنایش این است که شخصی بتواند دور میدان را از از دورترین نقاط به مرکز میدان دور زده و از راهی حاشیه ای به طوری که باقی ماشین ها جلویش نباشند، بگذرد و از همه جلو بیفتد. شاعری گله کرده بود که آموزگار هندسه را نمی بخشد، چرا که بر خلاف درس او، کوتاه ترین راه، هیچوقت خط راست نبوده است. به نظر رابرت مرتون، گاه کج رفتن و کجروی بخشی از مردم را از دیگران جلو می اندازد. رفتار ترافیکی مردم، مظهری از رفتار اجتماعی آنان است. وقتی کجروی در امور آن ها را ترقی می دهد، طبیعتاً آن ها مدام به این فکر هستند که پاواروت بلندی بردارند و با رد شدن از دور ماشین های دیگر راه خود را بقاپند.

سالها پیش در مجموعه ای کار می کردم که مدلش چنان گونه شده بود که خیلی از همکارانم وقتی که با جان و دل کار می کردم، به من می گفتند: " فلانی تو خیلی زحمت می کشی اما برای چه؟ به جای ارتقای تو، روزی می رسد کسی را که اصلاً زحمتی نکشده به جای تو ارتقا دهند. همین طور هم شد، پیشگویی های آن ها ناشی از اطلاعاتی بوده است که من به خاطر عشق به کار نسبت به آن بی اعتنا بوده ام. از خارج از سیستم و با تکیه بر نفوذ موفقیت های سیاسی کلان تر، اشخاصی وابسته که اصلاً سیستم ما را نمی شناختند، مدیر شدند و بدون این که زیر و بم کار را بدانند، شروع کردند به دستور دادن و خرابکاری. آن هایی که می خواستند به خاطر امر کردن، که کار راحت تری است، و دریافت حقوق بیشتر مدیر شوند، خوب می دانستند که باید قوسی زده و پاواروُت بلندی بردارند و پشت ماشین های دیگر نمانند.

وقتی در خیابان، میدان و حتی سیستم کاری مردمی ساعت ها می ایستند تا به صورت معقول و با رعایت حقوق و اخلاق راه بروند، یکی می رسد و با دور زدن از همه می تواند جلو بیفتد، آن وقت ساخت میدان، یعنی باز بودن در دیزی، هم به او اجازه ی چنین دور زدنی را می دهد، ساخت سیستم های اقتصادی و اجتماعی هم این اجازه را می دهد که برخی از افراد با پیوستن به دیگران یا سیستم های خارج از محور اصلی راه به طور جادویی امتیازی را درون سیستم به دست بیاورند. در نتیجه، ارزش و اهمیت آن راه های عقلانی و سیستمی از بین می رود و امروز شاهد آن هستیم که بسیاری از ترافیک ها در حاشیه ی میدان اتفاق می افتد. یعنی دور زدن و باندبازی هم دیگر شورش در آمده است.

نتیجه ی این همه کمربندزنی و قاپ زنی امتیازات این شده است که امروز ساحلی بر لب دریای آشنابازی و دوست پارتی پیدا شده است و هیچ کس دیگر به راه عقلانی سیستم برای ارتقای شغلی نگاه نمی کند، کار کردن ارج و مزد ندارد و مزد را آن کسی می گیرد جان برادر که پاواروُت برمیدارد و اصلاً کار واقعی را سرلوحه ی فعالیت های خود قرار نمی دهد. کار عقلانی و توجه دقیق به ارزشهای اصلی سازمان ها و امور پیش رو از بین می رود. در نتیجه پاواروُتیسم موجب می شود که هیچ کاری ارزش نداشته باشد و اگر امروز آمار اختلاس ها، تلاش برای استخدام پسر کارکنان حتی در دانشگاه ها و ... دیده می شود، نشان از آن است که در جامعه ی ما کار با اجر و مزد دیگر ارزش و معنایش را از دست داده است و راه راست، راه رستگاری نیست.

خدایا به فریاد ما برس🙏🏻

@ardabilnote
ساعت بدون باتری
یادداشت ستون روزمرْگی روزنامه همشهرِی
محمد زینالی اُناری، 6 آبان1396

@thing
09(08-06).pdf
1.4 MB
ساعت بدون باتری
یادداشت ستون روزمرْگی روزنامه همشهرِی
محمد زینالی اُناری، 6 آبان1396

@thing
کلاه مسخره

محمد زینالی اُناری

در فیلم ماه تلخ، مردی و زنی با هم زندگی میکنند که پس از حوادثی، مرد دل زن را میشکند و تا جایی پی الواتی و خوشگذرانی خود میرود که طی حادثه ای ویلچرنشین شود. از آن پس، زن از او نگهداری میکند و در این حین، سعی میکند آن دل شکستن را جبران کرده و او را، که پس از جدایی از زن به خوشگذرانی و زن بارگی پرداخته است، با صحنه های ارتباط خود با مردان مواجه کند. او برای مرد کلاهی منقول دار میخرد که روی ویلچر بنشیند و لحظه ها را بگذراند و خودش با مردی به اتاق دیگر میرود و و این صحنه پیش روی بیننده است: « مرد در جایش نشسته است صداهای آنها از اتاق دیگر می آید ».

به موازات اتفاقات داستانی فیلم، پس از آن که مرد کلاه را به سر میگذارد، آن را « کلاه مسخره » ای مینامد که ضامن تحقیر شدن و تبدیل شدنش به مردی است که زن همراهش جلوی او با دیگران میرقصد و در کنار گوشش با دیگران شوخی و تفریح میکند. کلاه مسخره، نشانه ی تحقیر شدن، سکوت به ناچار و تماشای تحقیر آمیز شخصی است که پیشتر همراز، همدل و همآیند او در زندگی عاطفی اش بوده است. کلاه مسخره، نشانه ی تبدیل شدن به دلقک، خواجه و هر شخصیت مشهوری است که از دیرباز، همواره عنصری تحقیر شده، بیخاصیت و فاقد توان به شمار رفته و تماشاگر عشقبازیها و غارت عواطف و اموال خود بوده است.

وقتی مردم ایران در غفلت شاهی که اسیر خرافات و شعرهای مسخره شده بود و احتمالاً تاج پادشاهی اش خاصیت جادویی اجدادش را نداشت، بر تخت راحتش نشست و به گفتن لاطائلات پرداخت تا این که محمود افغان با گروهش آمد و سرزمینش را تصرف کرد، ایران هیبتش را از دست داد و افسانه های امروزی باغ، معماری و تمدن صفویه که در کتابهای تاریخی ذکر میشود ،دچار گسست و تخریب شد. پس از فتح و غارت اصفهان، نوادگان صفوی کلاه مسخره را بر سر گذاشتند تا از بین رفتن تمدن چندین صدساله ی دست آورد اسماعیل و عباس را ببینند. این کلاه ماند و ماند ،تا این که ایران در دوره ی دموکراسی و جمهوریت توسط چکمه های سنگین رضاخان منسجم و منظم شد تا حکومت پدرپسری او تاج و کلاه بر سر کند.

مردم ایران از این کلاه های پدرپسری خاطره ی خوبی نداشتند و حمیت و جمعیت خود را شکل دادند تا خود بتوانند مالک و صاحب کشور خود باشند و با رای خود سرزمینی آباد و شکوفا، توأم با قدرت و جدیت مردمی بسازند تا دیگر کسی نیاید که آن را به چنگ مشتی خرافات و هذیان های شاعرانه بسپارد تا مگر محمود افغانی دگرباره بیاید. اما مردم دل معشوقه شان، سرزمینشان را دوباره شکستند و اسیر روزمرگی و رهایی از جدیت شدند و خرافاتی چون کریستال، پاساژهای مجلل و لباسهای بِرَند آن ها را فرا گرفت تا این که هزینه و فرصتی برای پرداختن به کتاب، مجله، سیاست و تاریخ نداشته باشند. آنها واقعیتهای سرزمین خود را رها کرده و به خوشگذرانی در میان اشیاء و تفریحات خود پرداختند.

در غیاب آگاهی مردم، مدتی خرافات و اوهام آن را به تاراج داد؛ اینک غریزۀ پدرپسری هم دوباره باز گشته و هر بروکرات و فن سالاری سهمی از اطلاعات و قدرت پیش روی خود را به امکانات فرزندش اختصاص می دهد. دانشگاهها، یعنی سرزمینهایی که قرار بود مداد (جوهر یا درون) معلمانش از خون شهدا گران بهاتر باشد، اسیر روزمرّگی و عافیت طلبی شده اند تا تکلیفهای درسی اش در بازارها داد و ستد شود در نتیجه به قدری آبها اسراف میشود تا زمینها از آب تهی شود. غفلت از واقعیتها آن قدر شدید است که مسلمانانی که پیامبرشان فرار مردم از همسایگی با فقرا را نهی میکند و ذُلَفا را به عقد جویبر در می آورد، 15 میلیون نفر را به گوشۀ محقّر شهر طرد می کنند تا اعضای جامعه با همدیگر غریبه شوند.

مردم کلاهی منقول دار بر سر و جامعه و واقعیت های آن را به حال خود گذاشته اند، آن ها صدای غارت بیت المال را می شنوند، آن ها صحنه های تجاری پرپول و اسرافکارانه را می بینند، آن ها نفس چکه های آب هایی که تمام می شود را می بویند. آن ها به خاطر عافیت و ضرورت های کذایی، به خرید و فروش مدرک دانشگاهی می پردازند و همه ی این قبیل تحقیرها و بدبختی های خود را در ذیر کلاه منقول داری که بر گذاشته اند، قبول می کنند. وقتی آن ها را به شنیدن اخبارِ مسائل و مشکلات جامعه مانند رونق دلالی و رانت برخی و بیماری و تنگدستی برخی دیگر دعوت کنید، می گویند حال خوش مان را خراب نکن، این قبیل اتفاقات عادی شده است؛ آن ها کلاه منقول دارشان را بر سر گذاشته و سرگرم تماشای رقص و شنیدن آهنگ هایی هستند که نمی دانند به چه قیمتی برایشان تمام خواهد شد.

@thing
کسب و کار عشق
محمد زینالی اناری
اعتماد، ۸آبان۱۳۹۶

@thing
من به فرزندم از دوران نوزادی تقسیم کار صنعتی را یاد داده ام
اما معلم او به این منطق نمره ی غلط داده است

@thing
فضای مجازی وچالش های پیش رو

مطهره یوسف نژاد، دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه شناسی

شاید از آن زمان که گیدنز در کتاب جامعه شناسی کاریکاتوری از یک کودک و دختر جوانی را که از طریق چت کردن با هم آشنا شده بودند نیاورده بود ، هیچ کسی تصور نمی کرد روزی این کاریکاتور اغراق آمیز به واقعیت بپیوندد و در فضای مجازی مرزهای جنسی،سنی و قومی از هم فروبپاشد. این روزها فضای مجازی برای بسیاری از ما تبدیل به یک دغدغه ی روز شده است به طوری که انجام دادن مهم ترین کارهایمان هم با استفاده از آن انجام می گردد. از انجام خرده فعالیت های اقتصادی مثل خرید اینترنتی وسایل ضروری خانه گرفته تا انجام بخشی از آداب اجتماعی مثل تبریک گفتن و تسلیت گفتن به آشنایان و دوستان و یا افرادی که حتی یک بار هم آن ها را ندیده ایم. امروزه نوجوانان و جوانان ایرانی برای تطبیق دادن برنامه ی روزانه ی خود با این فضا ، دست به تلاش های بسیار می زنند.

آنها زمان زیادی را با گوشی های هوشمند سپری می کنند و به نوعی بیشتر اوقات خود را در فضای مجازی سپری می کنند. اما چرا این فضا برای نوجوانان و جوانان هیچگاه تکراری نمی گردد؟ یکی از دلایل این امر متنوع بودن کارکترها و سوژه های فضای مجازی است. اگر خاطرتان باشد زمانی در فضای مجازی چالش #همین_الان_یهویی به پرشمارترین هشتک تبدیل شده بود و بسیاری از جوانان برای انداختن عکسهایی از خود در محیطهای اجتماعی مثل خانه ، محل کار ، پارک و..... تلاش می کردند. اما اگر دقت کرده باشید این عکس ها در آن واحد گرفته نمی شد و بسیار شکیل تر و جذاب تر از واقع می نمود و در واقع آن "نقاب اجتماعی" که هر کنشگر برای نشان دادن خود به دیگران از آن استفاده می کند ، در این افراد دیده می شد.

یکی از چالش های پرطرفدار دیگر چالش #سلفی است که معادل فارسی آن خودانگاره است این چالش هم به دنبال بازنمایی فرد ایجاد شده است. فردی که سعی دارد خود را در فضای مجازی آن طوری که" می پسندند " نشان دهد. فرد در قبال واکنش های مختلف بازخوردهای متفاوتی از خود نشان می دهد. در واقع گذاشتن تصاویری از خود به منظور گرفتن تاییدی است از جانب دیگران نه نظرات واقع بینانه.

گاهی گرفتن برخی خودانگاره ها فرد را با خطرات جدی مثل افتادن از برج، پرت شدن از رودخانه و سایر اتفاقات ناگوار روبرو می سازد اما از دید فرد آن چیزی که مهم است "بهتر دیده شدن" است. اخیرا چالش #کلیشه_برعکس در فضای مجازی با استقبال فراوانی در بین سایر چالش ها روبرو شده و بسیاری از کلیشه های اجتماعی را وارونه جلوه می دهد تا نزد مخاطب طنزآمیز نشان داده شود. می توان ادعا نمود که این کلیشه بیشتر در اعتراض به کلیشه های جنسیتی ، شکل گرفته و قصد دارد آن ها را زیرسوال ببرد چون معمولا در آن جای زن و مرد عوض می گردد و به دنبال آن نقش های آنان نیز جابجا می گردد. مشخص نیست که این کلیشه تا چه زمانی دوام خواهد آورد و چه وقت جای خود را به کلیشه ی جدیدتر می دهد. اما چرا فضای مجازی توانسته جای بقیه ی رسانه های اجتماعی مثل تلویزیون و کتاب را بگیرد؟

آنچه که از مصادیق فوق می توان نتیجه گرفت این است که فضای مجازی با ساختن چالش ها و کلیشه های جدید باعث می گردد تا با ایجاد تنوع های اینچنینی این فضا را برای مخاطبین خود سرگرم کننده سازد و مخاطب را منتظر برنامه ای نگه دارد که از آن بی خبر است . شاید دلیل دیگری که باعث شده فضای مجازی در بین رسانه های دیگر برگ برنده داشته باشد ، در دسترس بودن آن نسبت به سایر رسانه ها باشد. چون فرد در هر محیطی می تواند از آخرین اخبار و تحولات آگاه شود و درمورد این تحولات نظرات خود را با دیگران به اشتراک بگذارد. قابلیت دیگر این فضا تبدیل شدن آن به همه ی رسانه های دیگر است هرچند که محدودیت های خاص خود را هم دارد.

با توجه به مطالب گفته شده باید خاطر نشان کرد که استفاده از هر وسیله ای در کنار آثار و پیامدهای مثبت ، نکات منفی خود را هم دارد.فضای مجازی هم از این قاعده مستثنی نیست. پیامدهایی که این فضا میتواند با خود به همراه آورد عبارتند از : بحران هویت ، آسیبهای اخلاقی ، افت تحصیلی ، بروز رفتارهای پرخاشگرانه و بسیاری از آسیبهای دیگر که می توان به آنها اشاره نمود. شاید یکی از افرادی که می توانند به کودکان و نوجوانان کمک کنند نزدیک ترین افراد به آنها یعنی والدین شان باشند. گوشی های هوشمند که بعضی از والدین از آن برای سرگرم شدن کودکانشان استفاده می کنند شاید در برهه ای آن ها را آرام نگه دارد اما این آرامش پیش از طوفان گاهی باعث خسارات زیادی به کانون گرم خانواده گردد. از آنجایی که گوشی های هوشمند و لپ تاپ ها دنباله ی وسایل ارتباطی قدیمی تری مثل روزنامه هستند، ما باید از این وسیله ی ارتباطی در زمان خاصی و به منظور اطلاع رسانی استفاده کنیم .

@thing
Forwarded from یادداشت
13960810-3944-14-12.pdf
2.1 MB
جامعه و خودکشی

محمد زینالی اُناری
اعتماد، 10آبان1396

@thing
Forwarded from Deleted Account
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
⭕️فیلم قبل از خودکشی دو دختر اصفهانی که خود را از پل چمران اصفهان به پایین پرت کرده اند ‼️
@iranvatanmast⚡️
Forwarded from Ahmad Bokharaei
براي اينكه خودكشي را طبيعي و عادي براي جامعه در حال گذار ايران قلمداد نكرديد و مانند برخي همكاران، صورت مساله را پاك نكرديد ممنون و جالب بود.
Forwarded from Ahmad Bokharaei
با احترام . باور كردنش سخت است..... بغض گلويم را ميفشارد....
چند ماه پیش دختر یک پروفسور که جزء 10 دانشمند برتر الکترونیک جهان بود، در اردبیل خود را از بالای بام به زمین پرتاب کرد، فقط به خاطر این که نمره اش خوب نبوده. خودکشی، با احساسات کمیک نوجوانی در حال افزایش است.
آن خودکشی عادی که در جهان وجود دارد، در ایران نیست. در ایران خودکشی های ناشی از فقر با خودکشی های عادی جهان برابر است(حتی الامکان در شهر من). اخیرا می بینم که خودکشی های طبقه ی متوسط هم افزایش می یابد. پارسال من مشخصات یازده ماه خودکشی را در استان اردبیل بررسی کردم و اغلب آن ها در حواشی شهر و خانواده های فقیر بوده، اما امسال اتفاقات عجیبی افتاده است.
Forwarded from Deleted Account
سلام
جناب زينالي از دقت نظر شما در پرداختن به مسايل انضمامي و قلم شيوايتان لذت بردم.
يك نكته به ذهنم رسيد در نقد نوشته ي شما كه عرض ميكنم:
من از شما، كه ژورناليست نيستيد بلكه فارغ التحصيل علوم اجتماعي هستيد، انتظار دارم نوشته هاي شما را بتوان درونِ سنت هاي موجود يا بالقوه ي علوم انساني (در گسترده ترين معنا) جستجو كرد. چنين كه در اين نوشته جستجو ميكنم يكي ردپاي سي رايت ميلز را ميبينم [تبديل مسائل فردي به اجتماعي] و دوركيم [علت واقعيت هاي اجتماعي، واقعيت هاي اجتماعي ديگر است]. اما با استفاده ي مكرر از مفهوم "جامعه" به جايِ "واقعيت اجتماعي"، درواقع متن به نوعي روانشناسي گراييِ انتقام جويانه بدل مي شود.
تعريفي كه از جامعه داده ايد (كه خانواده و محله و شهر را مصداق هاي آن دانسته ايد) و بعد مدعي شده ايد كه "جامعه، فرد را مي كشد"، ما را به كدام نتيجه گيري دقيق مي رساند؟ خانواده فرد را مي كشد؟ محله مي كشد؟ شهر مي كشد؟
بدين ترتيب متن به سمت و سوي "جامعه هراسي" مي رود، شبيه متن هاي دهه ي ٦٠ و ٧٠ روزنامه ها كه با ترساندن نوجوان ها تلاش مي كرد آنها را از فعاليت هاي خطرناكي چون دوستي با ناهمجنس منصرف كند.
تفاوت اين كه هر واقعيت اجتماعي را با واقعيت اجتماعي مشخص ديگر توضيح دهيم با "جامعه را مقصر آسيب ها معرفي كردن" تفاوت بين قلم زدن در يك سنت فكري و دور شدن از تدقيق مسئله است. دانش تلاش ميكند مسئله را محدود كند و پاسخ هاي مشخص و قابل رديابي دهد، نه اينكه حرفي كلي بزند و مسئله را از سر خود باز كند.
از راهنمایی شما ممنون هستم. من سعی کرده ام نوک این جامعه هراسی را که می فرمائید، به عدم تدقیق در خصوص واکاوی خودکشی ها متمایل کنم. از جامعه ای که در خصوص فهم جزئی تر روابط خود و تجربه های اعضایش وسواس نیست، باید ترسید. اما روانشناسان می خواهند از جامعه بترسانند و مدام پول بگیرند و مشاوره یا آموزش بدهند. لکن منظور من بیشتر گوشزد کردن ضرورت واکاوی کلینیکی پرونده های خودکشی است تا به صورت عامیانه( تقلیل گرایی مسئولان و مدیران به فقر و ...) و گناهکار خواندن فرد خودکشی کننده با آن برخورد نشود. تلنگری هم به این زده ام که اگر خودکشی های جدید با زمینه ی عاشقانه، آبرومندانه و مخاطراتی چون ورشکستگی و جا زدن در زندگی در حال افزایش باشند، باید کار اساسی صورت گیرد. باز هم از تذکر شما ممنون، در صورت پرداختن مجدد سعی می کنم در خصوص مفاهیمم بررسی مجددی داشته باشم.
Forwarded from Parsa
همه مغازه‌دارهای کنار پل "نیلوفر" و "ع" را دیده‌اند؛ از کنار مغازه‌های آنها رد شده‌اند و رفته‌اند روی پل، از نرده‌ها رفته‌اند آن طرف، "ع" خودش را پایین انداخته، اما نیلوفر ترسیده، برگشته آن طرف نرده، اما دوباره از نرده‌ها رد شده، پایین را نگاه کرده جوی خون زیر سر "ع" را دیده، اما به فاصله چند دقیقه بعد خودش را پایین انداخته است!

به گزارش ایسنا، روایت همه مثل هم است، صدای پایین افتادن دخترها از پل چمران را در 29 مهر ماه یادشان است. می‌گویند: "می‌خندیدند، برای همین فکر نمی‌کردیم، بخواهند خودکشی کنند." یکی از مغازه‌دارها، عکس دخترها را هنگامی که از روی پل بالا می‌روند و یکی دیگر عکس آنها را وقتی که کف خیابان افتاده‌اند، گرفته‌ است.

یکی می‌گوید بعد از اینکه دخترها پایین پریدند نیلوفر سرش را بلند کرد و روی پای "ع" گذاشت و یکی دیگر تعریف می‌کند وقتی افتاد سرش روی پای "ع" افتاد. تا اینجای کار مشخص است که هر دو خودکشی کرده‌اند. این مسئله را تمام مغازه دارها با قطعیت می‌گویند.

روی پل که بروید همه مغازه‌دارها از پایین حواسشان است، صبح هم که من روی پل بودم همه دیده بودند؛ می‌گویند "گفتیم یکی دیگر هم رفت برای خودکشی" انگار دخترها نخستین مورد نبوده‌اند، یکی از مغازه دارها می‌گوید "چندمین بار است؛ یکی را مردم نجات دادند، یکی را آتش نشانی." آخرین مورد همین سه چهار روز گذشته بوده، به آتش نشانی زنگ زده‌اند همه فکر کرده بودند مرد جوان می‌خواهد خودکشی کند اما بعد معلوم شده برقکار بوده و سیم کشی‌ چراغ‌های پل را درست می‌کرده.

بیشترین چیزی که روی پل آدم را می‌ترساند صدای خودروهایی است که با سرعت عبور می‌کنند و گاهی بوق می‌زنند، اما همه می‌گویند "ع" شجاع بود، عمویش از موتور سواری برادرزاده‌اش تعریف می‌کند، که بعد از یکی دو بار خاموش کردن، با سرعت از جلویش رد شده، از اینکه وقتی "ع" بچه بوده چطور از کوه بالا می‌رفته است، شاید اگر دختر این قدر شجاع نبود وقتی روی پل رفت مثل من از نیمه راه بر می‌گشت اما بر نگشته...

سه روز پس از سقوط دخترها از پل؛ حوالی خانه "ع"، اعلامیه فوت جوان ناکام با عکسش روی دیوارهای نصب شده و شمار بنرهای تسلیت جلوی خانه بیشتر شده، فردا هفتم "ع" است، خانه خلوت‌تر از روزهای نخست است اما از بی تابی پیرزن (مادربزرگ "ع") که سه روز است دختر را ندیده، چیزی کم نشده است: "رفتم بازار صفا خرید کنم "ع" روی پل بوده و من ندیدیم. تاکسی‌های دم پل من رو میشناسن، احوال پرسی کردم. مادر برگشتم و دیدم زیر پل قیامته. نگو "ع" بوده. همه دیدنش رو پل! گفتند این "ع" است ولی اون یکی رو نشناختن، اما یکیو نفرستادن رو پل!"

"ع" از شش سالگی همراه با خانواده پدریش زندگی می‌کرده است: " الهی دورش بگردم عاطفه داشت. حیف شد مادر. سه روزه خانه خالی شده، ندیدمش. 9 صبح رفت کتابخانه." عکس قاب شده "ع" را می‌آورد و ادامه می‌دهد: "معدلش 20 بود مادر، چاپ کنید این دختر، دخترخوبی بود. چقدر عاطفه داشت."

با " زهرا" فردای روز حادثه هم حرف زده بودیم. عمه "ع" است: "هیچ کسی باور نمی‌کند، همه می گویند چقدر شاد بود. با نیلوفر امسال هم مدرسه‌ای شده بود. این دوتا با هم خیلی جور شده بودند. تا جایی که هر روز 4 تا 5 ساعت با هم وقت می‌گذراندند. بیشتر دوست داشت کلیپ‌های داب اسمش پر کند." دوست صمیمی "ع"، گلاره بود که همین چند وقت پیش هم با "ع" و مادربزرگش به مشهد رفته است. اما در پرس و جوهای خانواده گفته چیزی از نهنگ آبی نمی‌داند.

"ع" متولد 81.4.15 است و امسال 15 ساله شده بود. زهرا می‌گوید"هیچکسی جای مادر را نمی‌گیرد. "ع" همیشه کمبود مادرش را احساس می‌کرد. من می‌گفتم وظیفه مادری رو برای شماها انجام میدم. مشکل "ع" بی مادری بود، اما مشکل نیلوفر چی بود؟"

پلیس هنوز وسائل "ع" را به خانواده‌اش تحویل نداده است، همه اعضای خانواده می‌خواهند بدانند پلیس بر چه اساسی ابتدا در رسانه‌ها علت مرگ دخترها را نهنگ آبی عنوان و بعد این مسئله تکذیب شده است. خانواده علاوه بر این به گفته‌های وزیر ارتباطات که در برنامه تیتر حاضر شده معترض هستند "بر چه اساسی گفتند مادر "ع" سال گذشته خودکشی کرده است؟ دلیل مرگ هست. سال فوت مادر هم هست."

پلیس تا کنون با خانواده "ع" صحبت نکرده است. در کلیپی که بعداً در فضای مجازی منتشر شد خاله "ع" گفته بود که جای بریدگی را روی دست خواهر زده‌اش دیده است. زهرا می‌گوید "نمی‌دانم کلیپ‌های باغ رضوان را چه کسی گرفته است. بعد از مراسم خاکسپاری گفتند خاله‌های "ع" با پلیس آگاهی رفته‌اند. نمی‌دانم چرا پلیس آگاهی اصلاً سراغ ما نیامد تا با من یا عموهاش صحبت کند؟ "ع" همیشه با ما زندگی می‌کرد و تنها سه روز آخر میهمان خاله‌اش بود."

مادربزرگ می‌گوید " رشتم و رشتم، کپه پنه شد، رفت گِل آسمون مادر. این (زهرا) تقدیر کِش "ع" بود. 9 سال است که پدرش سکته کرده. ما اهواز بودیم کاش نیامده بودم. "ع"،
Forwarded from Parsa
جان هم می‌خواست می‌دادند. این قلب داره از اینجا (اشاره به قفسه سینه) میزنه بیرون... اون اتاقشه. می‌خواهم خانه را بفروشم. نه کمدش را میتونم ببینم نه لیوانی که آب می‌خورد، رفت مادر." از توی آشپزخانه یک لیوان بر می‌دارد و می‌بوسد. "غازی درست می‌کردم می‌بردم مدرسه تا زنگ تفریح غازی را بدهند دستش. می‌گفتن مادر مگه می‌میره؟. ننه دخترم خوب بود تمام ریگ بیابان که میشناسنش براش گریه می کنن."

نخستین دلایل مرگ دو نوجوان اصفهانی، از سوی پلیس اصفهان مطرح شد که صراحتاً آن را مرتبط با چالش نهنگ آبی عنوان می‌کرد. پس از آن وزیر ارتباطات فناوری اطلاعات با انتشار متنی در اینستاگرام به مرگ دو دختر اصفهانی واکنش نشان داد و در این باره نوشت: "خبر خودکشی دو دختر نوجوان به دلیل پیروی از رفتارهای شیطان‌گونه در فضای مجازی برای شنوندگان ناراحت‌کننده و بهت‌آور بود. بنده نیز از شنیدن خبر متاثر شدم. بایستی بپذیریم که در کنار منافع بسیار، آفات جدی هم در فضای مجازی وجود دارد. به عنوان یک پدر، فرزندانم را به عضویت در شبکه‌های اجتماعی تشویق نکرده‌ام و آنها نیز تاکنون عضویتی نداشته‌اند و همچنان با حضور یک بزرگتر از فضای مجازی بهره می‌گیرند." اما ارتباط مرگ دخترها با چالش نهنگ آبی فردای همان روز از سوی رییس اورژانس اجتماعی کشور رد شد!

خانواده هنوز دنبال ردی از ارتباط مرگ دخترها با چالش نهنگ آبی هستند: " روزی که "ع" را برده بودند بیمارستان و ما منتظر بودیم مادر را به بیمارستان بیاورند تا اگر حالش بد شد توی بیمارستان باشه خاله‌ش به من اینها را گفت. خاله‌اش گفت. توی مصاحبه تلوزیونی هم گفته. من چیزی روی دست "ع" ندیدم اما خاله‌اش میگه اثر بریدگی روی بازوهای "ع" را دیده. چرا توی بیمارستان به من گفت؟" این‌ها را زهرا می‌گوید. پدر "ع" دنبال حرف را می‌گیرد و ادامه می‌دهد "روز اول حراست بیمارستان به من گفت بازی نهنگ آبی بوده؟ توی پاسگاه گفتن نهنگ آبی بوده؟ همه همون روز اول می‌گفتند."

عمه "ع" می‌گوید "من میگم کسی که قصد خودکشی داشته باشه زندگی براش بی‌معنی است. یک هفته نمی‌شینه بگه عمه چطوری انتخاب رشته کنم. معلمون گفته پزشکی زیاده نمی خواد بری، عمه چه رشته‌ای برم؟ بیاد بشینه بگه عمه میخوام تحقیق‌های هفته دیگه مدرسم رو آماده کنم. کسی که میخواد خودکشی کنه میگه ول کن دیگه برای چی درس بخونم؟ باشه من میگم مشکلات خانوادگی بوده، نیلوفر چی؟ اونم به خاطر مشکلات "ع" خودشو انداخت پایین؟"

پنجشنبه گذشته اسدبیگی - رییس اورژانس اجتماعی بهزیستی کشور در گفت و گو با روزنامه ایران گفته بود "نیلوفر" - دختر نجات‌یافته - در نخستین اظهاراتش بیان کرده، قصد خودکشی نداشته و برای نجات دوستش جلو رفته که ناخواسته سقوط کرده است! او گفته "پس از پیدا شدن علائم خاص روی بدن دختر فوت شده شایعاتی مطرح شد و این زخم‌ها را به بازی یا چالش خاصی ربط دادند اما واقعیت این است که خراش‌های روی دست‌های نوجوان جان‌باخته به خاطر تلاش ناکام وی برای خودکشی در گذشته بوده است."

زهرا می‌گوید " 20 دقیقه قبل از این اتفاق به پدرش زنگ زده و گفته شلوار فرم برادرش رو کوتاه کنه، آخه کسی که می‌خواهد خودکشی کنه موضوع اصلاً براش اهمیت داره؟ برای چنین چیز کوچیکی زنگ می زنه؟" پلیس آگاهی با گذشت پنج روز از این حادثه هنوز با خانواده "ع" صحبت نکرده است. ذهن خانواده درگیر سووالات زیادی است. زهرا چت‌های تلگرامیش با برادر زاده‌اش را نشان می‌دهد، همه پیام‌ها صمیمانه است.

خانواده "ع" به صحبت‌های وزیر ارتباطات در برنامه تیتر اشاره می‌کنند" وزیر گفته مادر "ع" پارسال خودکشی کرد! ما فوت نامه داریم، تاریخ مرگ روی سنگ قبر هست. مدارک پزشکی قانونی در مورد دلیل فوت هست. چطوری میگن؟ مگه میشه بگه به این دلیل رفته خودشو انداخته پایین؟ "ع" خودشو انداخته پایین به دلیل مشکلات خانوادگی، نیلوفرم به دلیل مشکلات "ع" خودشو انداخته پایین؟! این‌ها چی میگن تو رسانه‌ها؟! کسی که مشکل داره میتونه درس بخونه؟"

****************

فضای بیمارستان این بار سنگین‌تر است، نیلوفر کاملاً هوشیار و از ای سی یو به بخش منتقل شده و قرار است ساعت دو و نیم برای عکس برداری از کمرش به بیمارستان الزهرا منتقل شود. از کنار در اتاق تکان خوردن پاهایش که باند پیچی شده را می‌توان دید. پدرش می‌گوید "جراحی پاها خوب بوده"، و تاکید می‌کند "پلیس آگاهی گفته شماره هر کسی را که می‌خواهد درباره این موضوع با خانواده صحبت کند به آن‌ها بدهم!" می‌گوید "نیلوفر نمی‌داند که "ع" در این حادثه جان خود را از دست داده است" و تاکید می‌کند:" هنوز چیزی از ماجرا نپرسیده‌ایم و نیلوفر هم چیزی نگفته است."

***************

چالش این کشور "چالش نهنگ آبی نیست"؛ چالش مسئولانی هستند که تلاش‌شان به جای پیشگیری از آسیب‌ها، کتمان آن‌هاست. چالش آن مسئولی است که در نخستین واکنش به این حادثه فقط می‌خواهد بگوید پدر خوبی است