از باغ تا دریچه
محمد زینالی اُناری
در دوران جوانی و نوجوانی، بیشتر شاهد این بودم که معلم ها، مدیران و حتی گاهی عمو و دایی ای که خود را متشبه به معلمان می کردند، مسئولیت مستقیم ارشاد و کنترل دوره ی جوانی را برعهده داشتند. کنترل دوره ی جوانی، یا کنترل غریزه ی جنسی، یک موضوع اساسی در هر جامعه ای است که مسئولیت ساخت دادن به تولید مثل و نظم اخلاقی و حفاظت از انسان ها در برابر هر گونه بی هنجاری های ممکن را بر عهده دارد. در آن دوره، اتفاقی پنجاه شصت ساله افتاده بود و شهر زادگاه من، سرشار از آدم هایی بود که از محیط های روستایی و عشایری متنوع اعم از باغ و مرتع به درون شهری پر از آدم پرت شده بودند.
آن ها در روستاهایی که آشنا بودند، جز میدان مرکزی روستا و باغ های اقوام فضای متفاوتی در ذهن نداشتند و به همین خاطر با پدیده های عجیب زندگی شهری احساس غرابت نداشتند. بسیاری از افراد دیگری که شباهت زیادی به معلمان و عموهای من داشتند، به عنوان مدیران اجتماعی و فرهنگی جامعه فعالیت می کردند و همه با فضاهای جدید شهر همچون پارک ها و بلوارها احساسی نامأنوس داشتند. پارک و بلوار، محصول توسعه ی صنعت شهرسازی بود که مستقیما از غرب در دل شهرهای ایرانی تقلید شده بود و مردم اصلا هیچ رای و نظری درباره ی آن نداشتند، مگر رای و نظری مبهم و سرشار از راز وارگی.
هنوز هم که هنوز است، پارک های شهری، فضایی نامأنوس و بی معنی تلقی می شود. پارک ها و خیابان های اغلب شهرهای ایران، آن گونه که باغ ها و مسیرهای زندگی بومی روستایی در دل ها جا داشتند، در داخل روابط اجتماعی شهرنشینان پذیرفته نشده است. لذا، بسیاری از نصایحی که در دوران نوجوانی می شنیدم، اعم از این که "عاشق شدن در پارک و خیابان کار بدی است و ازدواج های حاصل از آن آخر و عاقبت ندارد"؛ این ماجرا حتی تا کتاب های "جوانان چرا؟" و ماجراهای مربوط به چشم چرانی و روابط دختر و پسر در خیابان هم پیش رفته بود. خلاصه این که پارک و خیابان، تبدیل شده بودند به مکان های تهمت و هیچ جوانی حق تردد بدون برچسب در آن جا را نداشت، مثل امروز نبود که برای پیاده روی تبلیغ هم می شود.
امروز دریچه ی جدیدی هم پیش روی مردم ایران باز شده و این دریچه هم به موضع اتهام تبدیل شده است. این دریچه را هم ایرانی ها نساخته اند و میراث جوامع خلاق برای ما ایرانی ها است. از این طریق می توانیم با دوستان دوره ی جوانی، عین آن زمان که در دانشگاه با هم بودیم، ارتباط داشته باشیم. می توانیم بدون حضور فیزیکی با خانواده های دور از دسترسمان، با مبادله ی عکس ها و صداهایمان، از حال هم خبردار شویم. حتی می توانیم با هم بحث های شبانه ی علمی و فرهنگی برگزار کنیم و با نوشتن یا گفتن نسبت به هم اندیشی درباره ی زندگی و روزگار خود اقدام کنیم. اما معلم های کنترل کننده، باز هم هستند و از عشق هایی می ترسند که این وسط پا بگیرد، چه عشق هایی که مانند زمان طوفان عاشقی در پارک ها و خیابان ها شکل می گیرد، چه عشق هایی که فروشندگان برای کتاب و مجله دنبال می کنند.
شاید بهتر آن باشد که برگردیم به زندگی در روستا و گشتن در باغ و دورانی که از هر ده فرزند شش تایش می مرد و این قدر به دریچه های جدیدی که قدرت مدیریت حریم آن را نداریم، دشنام ندهیم. فکر ما هنوز در باغ ها است و هر پنجشنبه و جمعه، مردم دنبال کباب خوردن در باغ به کوه و روستاها می زنند و هنوز پارک ها و سینماهای ما به محل هم اندیشی تمدن جدید تبدیل نشده است. تا چه رسد به این که به جای جک فرستادن و دیدزدن عکس همدیگر در دریچه های تلفنی (تلگرام) به هم اندیشی بپردازیم. تمدن جدید، هنوز برای ما مانند میوه ای کال بی مزه است. اما آیا واقعا میتوان به آن زمان که صد سالی از وقوعش گذشته برگشت؟
@thing
محمد زینالی اُناری
در دوران جوانی و نوجوانی، بیشتر شاهد این بودم که معلم ها، مدیران و حتی گاهی عمو و دایی ای که خود را متشبه به معلمان می کردند، مسئولیت مستقیم ارشاد و کنترل دوره ی جوانی را برعهده داشتند. کنترل دوره ی جوانی، یا کنترل غریزه ی جنسی، یک موضوع اساسی در هر جامعه ای است که مسئولیت ساخت دادن به تولید مثل و نظم اخلاقی و حفاظت از انسان ها در برابر هر گونه بی هنجاری های ممکن را بر عهده دارد. در آن دوره، اتفاقی پنجاه شصت ساله افتاده بود و شهر زادگاه من، سرشار از آدم هایی بود که از محیط های روستایی و عشایری متنوع اعم از باغ و مرتع به درون شهری پر از آدم پرت شده بودند.
آن ها در روستاهایی که آشنا بودند، جز میدان مرکزی روستا و باغ های اقوام فضای متفاوتی در ذهن نداشتند و به همین خاطر با پدیده های عجیب زندگی شهری احساس غرابت نداشتند. بسیاری از افراد دیگری که شباهت زیادی به معلمان و عموهای من داشتند، به عنوان مدیران اجتماعی و فرهنگی جامعه فعالیت می کردند و همه با فضاهای جدید شهر همچون پارک ها و بلوارها احساسی نامأنوس داشتند. پارک و بلوار، محصول توسعه ی صنعت شهرسازی بود که مستقیما از غرب در دل شهرهای ایرانی تقلید شده بود و مردم اصلا هیچ رای و نظری درباره ی آن نداشتند، مگر رای و نظری مبهم و سرشار از راز وارگی.
هنوز هم که هنوز است، پارک های شهری، فضایی نامأنوس و بی معنی تلقی می شود. پارک ها و خیابان های اغلب شهرهای ایران، آن گونه که باغ ها و مسیرهای زندگی بومی روستایی در دل ها جا داشتند، در داخل روابط اجتماعی شهرنشینان پذیرفته نشده است. لذا، بسیاری از نصایحی که در دوران نوجوانی می شنیدم، اعم از این که "عاشق شدن در پارک و خیابان کار بدی است و ازدواج های حاصل از آن آخر و عاقبت ندارد"؛ این ماجرا حتی تا کتاب های "جوانان چرا؟" و ماجراهای مربوط به چشم چرانی و روابط دختر و پسر در خیابان هم پیش رفته بود. خلاصه این که پارک و خیابان، تبدیل شده بودند به مکان های تهمت و هیچ جوانی حق تردد بدون برچسب در آن جا را نداشت، مثل امروز نبود که برای پیاده روی تبلیغ هم می شود.
امروز دریچه ی جدیدی هم پیش روی مردم ایران باز شده و این دریچه هم به موضع اتهام تبدیل شده است. این دریچه را هم ایرانی ها نساخته اند و میراث جوامع خلاق برای ما ایرانی ها است. از این طریق می توانیم با دوستان دوره ی جوانی، عین آن زمان که در دانشگاه با هم بودیم، ارتباط داشته باشیم. می توانیم بدون حضور فیزیکی با خانواده های دور از دسترسمان، با مبادله ی عکس ها و صداهایمان، از حال هم خبردار شویم. حتی می توانیم با هم بحث های شبانه ی علمی و فرهنگی برگزار کنیم و با نوشتن یا گفتن نسبت به هم اندیشی درباره ی زندگی و روزگار خود اقدام کنیم. اما معلم های کنترل کننده، باز هم هستند و از عشق هایی می ترسند که این وسط پا بگیرد، چه عشق هایی که مانند زمان طوفان عاشقی در پارک ها و خیابان ها شکل می گیرد، چه عشق هایی که فروشندگان برای کتاب و مجله دنبال می کنند.
شاید بهتر آن باشد که برگردیم به زندگی در روستا و گشتن در باغ و دورانی که از هر ده فرزند شش تایش می مرد و این قدر به دریچه های جدیدی که قدرت مدیریت حریم آن را نداریم، دشنام ندهیم. فکر ما هنوز در باغ ها است و هر پنجشنبه و جمعه، مردم دنبال کباب خوردن در باغ به کوه و روستاها می زنند و هنوز پارک ها و سینماهای ما به محل هم اندیشی تمدن جدید تبدیل نشده است. تا چه رسد به این که به جای جک فرستادن و دیدزدن عکس همدیگر در دریچه های تلفنی (تلگرام) به هم اندیشی بپردازیم. تمدن جدید، هنوز برای ما مانند میوه ای کال بی مزه است. اما آیا واقعا میتوان به آن زمان که صد سالی از وقوعش گذشته برگشت؟
@thing
Forwarded from یادداشت
Forwarded from حسن معین - منطقِ جامعه
📌اگر دوست دارید زوایای خاص زندگی روزمره را مطالعه کنید و به معنای نهفته برخی بدیهیات پی ببرید، ما کانال " نکته" را به شما پیشنهاد می کنیم؛ "نکته" به پدیدارشناسی زندگی روزمره می پردازد.
@thing
💦
@thing
💦
Forwarded from یادداشت
خبرگزاری کتاب ايران (IBNA)
ایبنا - جلد کتابها چه ارتباطی به طبقه اجتماعی خریدارانشان دارد؟/ یادداشت محمد زینالی اُناری
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) قرار داده است به موضوع «طبقه اجتماعی خریداران کتاب و جلد آنها» پرداخته است.
Forwarded from یادداشت
ایسنا | اردبیل
علم بهتر است یا "ثروت": درباره ی بازاندیشی نسبت به این موضوع
علم بهتر است یا
"ثروت": درباره ی بازاندیشی نسبت به این موضوع
محمد زینالی اُناری،
مسئول گروه مطالعات فرهنگی و نیازسنجی جهاد دانشگاهی اردبیل در یاداشت خود در خصوص
برتری علم و ثروت آورده است، همه ی معلم های دوران دبیرستان، ما…
"ثروت": درباره ی بازاندیشی نسبت به این موضوع
محمد زینالی اُناری،
مسئول گروه مطالعات فرهنگی و نیازسنجی جهاد دانشگاهی اردبیل در یاداشت خود در خصوص
برتری علم و ثروت آورده است، همه ی معلم های دوران دبیرستان، ما…
چشم مخصوص تماشاست اگر بگذارند
و تماشای تو زیباست اگر بگذارند
من از اظهار نظرهای دلم فهمیدم
عشق هم صاحب فتواست اگر بگذارند
دل دُرنایی من این همه بیهوده مگرد
خانه دوست همین جاست اگر بگذارند
سند عقل مُشاع است، همه میدانند
عشق اما فقط از ماست اگر بگذارند
غضب آلوده نگاهم مکنید، ای مردم !
دل من مال شماهاست اگر بگذارند
«محمود اکرامیفر»
@thing
و تماشای تو زیباست اگر بگذارند
من از اظهار نظرهای دلم فهمیدم
عشق هم صاحب فتواست اگر بگذارند
دل دُرنایی من این همه بیهوده مگرد
خانه دوست همین جاست اگر بگذارند
سند عقل مُشاع است، همه میدانند
عشق اما فقط از ماست اگر بگذارند
غضب آلوده نگاهم مکنید، ای مردم !
دل من مال شماهاست اگر بگذارند
«محمود اکرامیفر»
@thing
Forwarded from نکته: جامعه شناسی تجربه (محمد زینالی)
Forwarded from یادداشت
پاواروُت
محمد زینالی اُناری
در فرهنگ شهری اردبیل، به سبقت از سمت راست در میدان ها "پاواروُت" گفته می شود، معنایش این است که شخصی بتواند دور میدان را از از دورترین نقاط به مرکز میدان دور زده و از راهی حاشیه ای به طوری که باقی ماشین ها جلویش نباشند، بگذرد و از همه جلو بیفتد. شاعری گله کرده بود که آموزگار هندسه را نمی بخشد، چرا که بر خلاف درس او، کوتاه ترین راه، هیچوقت خط راست نبوده است. به نظر رابرت مرتون، گاه کج رفتن و کجروی بخشی از مردم را از دیگران جلو می اندازد. رفتار ترافیکی مردم، مظهری از رفتار اجتماعی آنان است. وقتی کجروی در امور آن ها را ترقی می دهد، طبیعتاً آن ها مدام به این فکر هستند که پاواروت بلندی بردارند و با رد شدن از دور ماشین های دیگر راه خود را بقاپند.
سالها پیش در مجموعه ای کار می کردم که مدلش چنان گونه شده بود که خیلی از همکارانم وقتی که با جان و دل کار می کردم، به من می گفتند: " فلانی تو خیلی زحمت می کشی اما برای چه؟ به جای ارتقای تو، روزی می رسد کسی را که اصلاً زحمتی نکشده به جای تو ارتقا دهند. همین طور هم شد، پیشگویی های آن ها ناشی از اطلاعاتی بوده است که من به خاطر عشق به کار نسبت به آن بی اعتنا بوده ام. از خارج از سیستم و با تکیه بر نفوذ موفقیت های سیاسی کلان تر، اشخاصی وابسته که اصلاً سیستم ما را نمی شناختند، مدیر شدند و بدون این که زیر و بم کار را بدانند، شروع کردند به دستور دادن و خرابکاری. آن هایی که می خواستند به خاطر امر کردن، که کار راحت تری است، و دریافت حقوق بیشتر مدیر شوند، خوب می دانستند که باید قوسی زده و پاواروُت بلندی بردارند و پشت ماشین های دیگر نمانند.
وقتی در خیابان، میدان و حتی سیستم کاری مردمی ساعت ها می ایستند تا به صورت معقول و با رعایت حقوق و اخلاق راه بروند، یکی می رسد و با دور زدن از همه می تواند جلو بیفتد، آن وقت ساخت میدان، یعنی باز بودن در دیزی، هم به او اجازه ی چنین دور زدنی را می دهد، ساخت سیستم های اقتصادی و اجتماعی هم این اجازه را می دهد که برخی از افراد با پیوستن به دیگران یا سیستم های خارج از محور اصلی راه به طور جادویی امتیازی را درون سیستم به دست بیاورند. در نتیجه، ارزش و اهمیت آن راه های عقلانی و سیستمی از بین می رود و امروز شاهد آن هستیم که بسیاری از ترافیک ها در حاشیه ی میدان اتفاق می افتد. یعنی دور زدن و باندبازی هم دیگر شورش در آمده است.
نتیجه ی این همه کمربندزنی و قاپ زنی امتیازات این شده است که امروز ساحلی بر لب دریای آشنابازی و دوست پارتی پیدا شده است و هیچ کس دیگر به راه عقلانی سیستم برای ارتقای شغلی نگاه نمی کند، کار کردن ارج و مزد ندارد و مزد را آن کسی می گیرد جان برادر که پاواروُت برمیدارد و اصلاً کار واقعی را سرلوحه ی فعالیت های خود قرار نمی دهد. کار عقلانی و توجه دقیق به ارزشهای اصلی سازمان ها و امور پیش رو از بین می رود. در نتیجه پاواروُتیسم موجب می شود که هیچ کاری ارزش نداشته باشد و اگر امروز آمار اختلاس ها، تلاش برای استخدام پسر کارکنان حتی در دانشگاه ها و ... دیده می شود، نشان از آن است که در جامعه ی ما کار با اجر و مزد دیگر ارزش و معنایش را از دست داده است و راه راست، راه رستگاری نیست.
خدایا به فریاد ما برس🙏🏻
@ardabilnote
محمد زینالی اُناری
در فرهنگ شهری اردبیل، به سبقت از سمت راست در میدان ها "پاواروُت" گفته می شود، معنایش این است که شخصی بتواند دور میدان را از از دورترین نقاط به مرکز میدان دور زده و از راهی حاشیه ای به طوری که باقی ماشین ها جلویش نباشند، بگذرد و از همه جلو بیفتد. شاعری گله کرده بود که آموزگار هندسه را نمی بخشد، چرا که بر خلاف درس او، کوتاه ترین راه، هیچوقت خط راست نبوده است. به نظر رابرت مرتون، گاه کج رفتن و کجروی بخشی از مردم را از دیگران جلو می اندازد. رفتار ترافیکی مردم، مظهری از رفتار اجتماعی آنان است. وقتی کجروی در امور آن ها را ترقی می دهد، طبیعتاً آن ها مدام به این فکر هستند که پاواروت بلندی بردارند و با رد شدن از دور ماشین های دیگر راه خود را بقاپند.
سالها پیش در مجموعه ای کار می کردم که مدلش چنان گونه شده بود که خیلی از همکارانم وقتی که با جان و دل کار می کردم، به من می گفتند: " فلانی تو خیلی زحمت می کشی اما برای چه؟ به جای ارتقای تو، روزی می رسد کسی را که اصلاً زحمتی نکشده به جای تو ارتقا دهند. همین طور هم شد، پیشگویی های آن ها ناشی از اطلاعاتی بوده است که من به خاطر عشق به کار نسبت به آن بی اعتنا بوده ام. از خارج از سیستم و با تکیه بر نفوذ موفقیت های سیاسی کلان تر، اشخاصی وابسته که اصلاً سیستم ما را نمی شناختند، مدیر شدند و بدون این که زیر و بم کار را بدانند، شروع کردند به دستور دادن و خرابکاری. آن هایی که می خواستند به خاطر امر کردن، که کار راحت تری است، و دریافت حقوق بیشتر مدیر شوند، خوب می دانستند که باید قوسی زده و پاواروُت بلندی بردارند و پشت ماشین های دیگر نمانند.
وقتی در خیابان، میدان و حتی سیستم کاری مردمی ساعت ها می ایستند تا به صورت معقول و با رعایت حقوق و اخلاق راه بروند، یکی می رسد و با دور زدن از همه می تواند جلو بیفتد، آن وقت ساخت میدان، یعنی باز بودن در دیزی، هم به او اجازه ی چنین دور زدنی را می دهد، ساخت سیستم های اقتصادی و اجتماعی هم این اجازه را می دهد که برخی از افراد با پیوستن به دیگران یا سیستم های خارج از محور اصلی راه به طور جادویی امتیازی را درون سیستم به دست بیاورند. در نتیجه، ارزش و اهمیت آن راه های عقلانی و سیستمی از بین می رود و امروز شاهد آن هستیم که بسیاری از ترافیک ها در حاشیه ی میدان اتفاق می افتد. یعنی دور زدن و باندبازی هم دیگر شورش در آمده است.
نتیجه ی این همه کمربندزنی و قاپ زنی امتیازات این شده است که امروز ساحلی بر لب دریای آشنابازی و دوست پارتی پیدا شده است و هیچ کس دیگر به راه عقلانی سیستم برای ارتقای شغلی نگاه نمی کند، کار کردن ارج و مزد ندارد و مزد را آن کسی می گیرد جان برادر که پاواروُت برمیدارد و اصلاً کار واقعی را سرلوحه ی فعالیت های خود قرار نمی دهد. کار عقلانی و توجه دقیق به ارزشهای اصلی سازمان ها و امور پیش رو از بین می رود. در نتیجه پاواروُتیسم موجب می شود که هیچ کاری ارزش نداشته باشد و اگر امروز آمار اختلاس ها، تلاش برای استخدام پسر کارکنان حتی در دانشگاه ها و ... دیده می شود، نشان از آن است که در جامعه ی ما کار با اجر و مزد دیگر ارزش و معنایش را از دست داده است و راه راست، راه رستگاری نیست.
خدایا به فریاد ما برس🙏🏻
@ardabilnote
کلاه مسخره
محمد زینالی اُناری
در فیلم ماه تلخ، مردی و زنی با هم زندگی میکنند که پس از حوادثی، مرد دل زن را میشکند و تا جایی پی الواتی و خوشگذرانی خود میرود که طی حادثه ای ویلچرنشین شود. از آن پس، زن از او نگهداری میکند و در این حین، سعی میکند آن دل شکستن را جبران کرده و او را، که پس از جدایی از زن به خوشگذرانی و زن بارگی پرداخته است، با صحنه های ارتباط خود با مردان مواجه کند. او برای مرد کلاهی منقول دار میخرد که روی ویلچر بنشیند و لحظه ها را بگذراند و خودش با مردی به اتاق دیگر میرود و و این صحنه پیش روی بیننده است: « مرد در جایش نشسته است صداهای آنها از اتاق دیگر می آید ».
به موازات اتفاقات داستانی فیلم، پس از آن که مرد کلاه را به سر میگذارد، آن را « کلاه مسخره » ای مینامد که ضامن تحقیر شدن و تبدیل شدنش به مردی است که زن همراهش جلوی او با دیگران میرقصد و در کنار گوشش با دیگران شوخی و تفریح میکند. کلاه مسخره، نشانه ی تحقیر شدن، سکوت به ناچار و تماشای تحقیر آمیز شخصی است که پیشتر همراز، همدل و همآیند او در زندگی عاطفی اش بوده است. کلاه مسخره، نشانه ی تبدیل شدن به دلقک، خواجه و هر شخصیت مشهوری است که از دیرباز، همواره عنصری تحقیر شده، بیخاصیت و فاقد توان به شمار رفته و تماشاگر عشقبازیها و غارت عواطف و اموال خود بوده است.
وقتی مردم ایران در غفلت شاهی که اسیر خرافات و شعرهای مسخره شده بود و احتمالاً تاج پادشاهی اش خاصیت جادویی اجدادش را نداشت، بر تخت راحتش نشست و به گفتن لاطائلات پرداخت تا این که محمود افغان با گروهش آمد و سرزمینش را تصرف کرد، ایران هیبتش را از دست داد و افسانه های امروزی باغ، معماری و تمدن صفویه که در کتابهای تاریخی ذکر میشود ،دچار گسست و تخریب شد. پس از فتح و غارت اصفهان، نوادگان صفوی کلاه مسخره را بر سر گذاشتند تا از بین رفتن تمدن چندین صدساله ی دست آورد اسماعیل و عباس را ببینند. این کلاه ماند و ماند ،تا این که ایران در دوره ی دموکراسی و جمهوریت توسط چکمه های سنگین رضاخان منسجم و منظم شد تا حکومت پدرپسری او تاج و کلاه بر سر کند.
مردم ایران از این کلاه های پدرپسری خاطره ی خوبی نداشتند و حمیت و جمعیت خود را شکل دادند تا خود بتوانند مالک و صاحب کشور خود باشند و با رای خود سرزمینی آباد و شکوفا، توأم با قدرت و جدیت مردمی بسازند تا دیگر کسی نیاید که آن را به چنگ مشتی خرافات و هذیان های شاعرانه بسپارد تا مگر محمود افغانی دگرباره بیاید. اما مردم دل معشوقه شان، سرزمینشان را دوباره شکستند و اسیر روزمرگی و رهایی از جدیت شدند و خرافاتی چون کریستال، پاساژهای مجلل و لباسهای بِرَند آن ها را فرا گرفت تا این که هزینه و فرصتی برای پرداختن به کتاب، مجله، سیاست و تاریخ نداشته باشند. آنها واقعیتهای سرزمین خود را رها کرده و به خوشگذرانی در میان اشیاء و تفریحات خود پرداختند.
در غیاب آگاهی مردم، مدتی خرافات و اوهام آن را به تاراج داد؛ اینک غریزۀ پدرپسری هم دوباره باز گشته و هر بروکرات و فن سالاری سهمی از اطلاعات و قدرت پیش روی خود را به امکانات فرزندش اختصاص می دهد. دانشگاهها، یعنی سرزمینهایی که قرار بود مداد (جوهر یا درون) معلمانش از خون شهدا گران بهاتر باشد، اسیر روزمرّگی و عافیت طلبی شده اند تا تکلیفهای درسی اش در بازارها داد و ستد شود در نتیجه به قدری آبها اسراف میشود تا زمینها از آب تهی شود. غفلت از واقعیتها آن قدر شدید است که مسلمانانی که پیامبرشان فرار مردم از همسایگی با فقرا را نهی میکند و ذُلَفا را به عقد جویبر در می آورد، 15 میلیون نفر را به گوشۀ محقّر شهر طرد می کنند تا اعضای جامعه با همدیگر غریبه شوند.
مردم کلاهی منقول دار بر سر و جامعه و واقعیت های آن را به حال خود گذاشته اند، آن ها صدای غارت بیت المال را می شنوند، آن ها صحنه های تجاری پرپول و اسرافکارانه را می بینند، آن ها نفس چکه های آب هایی که تمام می شود را می بویند. آن ها به خاطر عافیت و ضرورت های کذایی، به خرید و فروش مدرک دانشگاهی می پردازند و همه ی این قبیل تحقیرها و بدبختی های خود را در ذیر کلاه منقول داری که بر گذاشته اند، قبول می کنند. وقتی آن ها را به شنیدن اخبارِ مسائل و مشکلات جامعه مانند رونق دلالی و رانت برخی و بیماری و تنگدستی برخی دیگر دعوت کنید، می گویند حال خوش مان را خراب نکن، این قبیل اتفاقات عادی شده است؛ آن ها کلاه منقول دارشان را بر سر گذاشته و سرگرم تماشای رقص و شنیدن آهنگ هایی هستند که نمی دانند به چه قیمتی برایشان تمام خواهد شد.
@thing
محمد زینالی اُناری
در فیلم ماه تلخ، مردی و زنی با هم زندگی میکنند که پس از حوادثی، مرد دل زن را میشکند و تا جایی پی الواتی و خوشگذرانی خود میرود که طی حادثه ای ویلچرنشین شود. از آن پس، زن از او نگهداری میکند و در این حین، سعی میکند آن دل شکستن را جبران کرده و او را، که پس از جدایی از زن به خوشگذرانی و زن بارگی پرداخته است، با صحنه های ارتباط خود با مردان مواجه کند. او برای مرد کلاهی منقول دار میخرد که روی ویلچر بنشیند و لحظه ها را بگذراند و خودش با مردی به اتاق دیگر میرود و و این صحنه پیش روی بیننده است: « مرد در جایش نشسته است صداهای آنها از اتاق دیگر می آید ».
به موازات اتفاقات داستانی فیلم، پس از آن که مرد کلاه را به سر میگذارد، آن را « کلاه مسخره » ای مینامد که ضامن تحقیر شدن و تبدیل شدنش به مردی است که زن همراهش جلوی او با دیگران میرقصد و در کنار گوشش با دیگران شوخی و تفریح میکند. کلاه مسخره، نشانه ی تحقیر شدن، سکوت به ناچار و تماشای تحقیر آمیز شخصی است که پیشتر همراز، همدل و همآیند او در زندگی عاطفی اش بوده است. کلاه مسخره، نشانه ی تبدیل شدن به دلقک، خواجه و هر شخصیت مشهوری است که از دیرباز، همواره عنصری تحقیر شده، بیخاصیت و فاقد توان به شمار رفته و تماشاگر عشقبازیها و غارت عواطف و اموال خود بوده است.
وقتی مردم ایران در غفلت شاهی که اسیر خرافات و شعرهای مسخره شده بود و احتمالاً تاج پادشاهی اش خاصیت جادویی اجدادش را نداشت، بر تخت راحتش نشست و به گفتن لاطائلات پرداخت تا این که محمود افغان با گروهش آمد و سرزمینش را تصرف کرد، ایران هیبتش را از دست داد و افسانه های امروزی باغ، معماری و تمدن صفویه که در کتابهای تاریخی ذکر میشود ،دچار گسست و تخریب شد. پس از فتح و غارت اصفهان، نوادگان صفوی کلاه مسخره را بر سر گذاشتند تا از بین رفتن تمدن چندین صدساله ی دست آورد اسماعیل و عباس را ببینند. این کلاه ماند و ماند ،تا این که ایران در دوره ی دموکراسی و جمهوریت توسط چکمه های سنگین رضاخان منسجم و منظم شد تا حکومت پدرپسری او تاج و کلاه بر سر کند.
مردم ایران از این کلاه های پدرپسری خاطره ی خوبی نداشتند و حمیت و جمعیت خود را شکل دادند تا خود بتوانند مالک و صاحب کشور خود باشند و با رای خود سرزمینی آباد و شکوفا، توأم با قدرت و جدیت مردمی بسازند تا دیگر کسی نیاید که آن را به چنگ مشتی خرافات و هذیان های شاعرانه بسپارد تا مگر محمود افغانی دگرباره بیاید. اما مردم دل معشوقه شان، سرزمینشان را دوباره شکستند و اسیر روزمرگی و رهایی از جدیت شدند و خرافاتی چون کریستال، پاساژهای مجلل و لباسهای بِرَند آن ها را فرا گرفت تا این که هزینه و فرصتی برای پرداختن به کتاب، مجله، سیاست و تاریخ نداشته باشند. آنها واقعیتهای سرزمین خود را رها کرده و به خوشگذرانی در میان اشیاء و تفریحات خود پرداختند.
در غیاب آگاهی مردم، مدتی خرافات و اوهام آن را به تاراج داد؛ اینک غریزۀ پدرپسری هم دوباره باز گشته و هر بروکرات و فن سالاری سهمی از اطلاعات و قدرت پیش روی خود را به امکانات فرزندش اختصاص می دهد. دانشگاهها، یعنی سرزمینهایی که قرار بود مداد (جوهر یا درون) معلمانش از خون شهدا گران بهاتر باشد، اسیر روزمرّگی و عافیت طلبی شده اند تا تکلیفهای درسی اش در بازارها داد و ستد شود در نتیجه به قدری آبها اسراف میشود تا زمینها از آب تهی شود. غفلت از واقعیتها آن قدر شدید است که مسلمانانی که پیامبرشان فرار مردم از همسایگی با فقرا را نهی میکند و ذُلَفا را به عقد جویبر در می آورد، 15 میلیون نفر را به گوشۀ محقّر شهر طرد می کنند تا اعضای جامعه با همدیگر غریبه شوند.
مردم کلاهی منقول دار بر سر و جامعه و واقعیت های آن را به حال خود گذاشته اند، آن ها صدای غارت بیت المال را می شنوند، آن ها صحنه های تجاری پرپول و اسرافکارانه را می بینند، آن ها نفس چکه های آب هایی که تمام می شود را می بویند. آن ها به خاطر عافیت و ضرورت های کذایی، به خرید و فروش مدرک دانشگاهی می پردازند و همه ی این قبیل تحقیرها و بدبختی های خود را در ذیر کلاه منقول داری که بر گذاشته اند، قبول می کنند. وقتی آن ها را به شنیدن اخبارِ مسائل و مشکلات جامعه مانند رونق دلالی و رانت برخی و بیماری و تنگدستی برخی دیگر دعوت کنید، می گویند حال خوش مان را خراب نکن، این قبیل اتفاقات عادی شده است؛ آن ها کلاه منقول دارشان را بر سر گذاشته و سرگرم تماشای رقص و شنیدن آهنگ هایی هستند که نمی دانند به چه قیمتی برایشان تمام خواهد شد.
@thing
من به فرزندم از دوران نوزادی تقسیم کار صنعتی را یاد داده ام
اما معلم او به این منطق نمره ی غلط داده است
@thing
اما معلم او به این منطق نمره ی غلط داده است
@thing
فضای مجازی وچالش های پیش رو
مطهره یوسف نژاد، دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه شناسی
شاید از آن زمان که گیدنز در کتاب جامعه شناسی کاریکاتوری از یک کودک و دختر جوانی را که از طریق چت کردن با هم آشنا شده بودند نیاورده بود ، هیچ کسی تصور نمی کرد روزی این کاریکاتور اغراق آمیز به واقعیت بپیوندد و در فضای مجازی مرزهای جنسی،سنی و قومی از هم فروبپاشد. این روزها فضای مجازی برای بسیاری از ما تبدیل به یک دغدغه ی روز شده است به طوری که انجام دادن مهم ترین کارهایمان هم با استفاده از آن انجام می گردد. از انجام خرده فعالیت های اقتصادی مثل خرید اینترنتی وسایل ضروری خانه گرفته تا انجام بخشی از آداب اجتماعی مثل تبریک گفتن و تسلیت گفتن به آشنایان و دوستان و یا افرادی که حتی یک بار هم آن ها را ندیده ایم. امروزه نوجوانان و جوانان ایرانی برای تطبیق دادن برنامه ی روزانه ی خود با این فضا ، دست به تلاش های بسیار می زنند.
آنها زمان زیادی را با گوشی های هوشمند سپری می کنند و به نوعی بیشتر اوقات خود را در فضای مجازی سپری می کنند. اما چرا این فضا برای نوجوانان و جوانان هیچگاه تکراری نمی گردد؟ یکی از دلایل این امر متنوع بودن کارکترها و سوژه های فضای مجازی است. اگر خاطرتان باشد زمانی در فضای مجازی چالش #همین_الان_یهویی به پرشمارترین هشتک تبدیل شده بود و بسیاری از جوانان برای انداختن عکسهایی از خود در محیطهای اجتماعی مثل خانه ، محل کار ، پارک و..... تلاش می کردند. اما اگر دقت کرده باشید این عکس ها در آن واحد گرفته نمی شد و بسیار شکیل تر و جذاب تر از واقع می نمود و در واقع آن "نقاب اجتماعی" که هر کنشگر برای نشان دادن خود به دیگران از آن استفاده می کند ، در این افراد دیده می شد.
یکی از چالش های پرطرفدار دیگر چالش #سلفی است که معادل فارسی آن خودانگاره است این چالش هم به دنبال بازنمایی فرد ایجاد شده است. فردی که سعی دارد خود را در فضای مجازی آن طوری که" می پسندند " نشان دهد. فرد در قبال واکنش های مختلف بازخوردهای متفاوتی از خود نشان می دهد. در واقع گذاشتن تصاویری از خود به منظور گرفتن تاییدی است از جانب دیگران نه نظرات واقع بینانه.
گاهی گرفتن برخی خودانگاره ها فرد را با خطرات جدی مثل افتادن از برج، پرت شدن از رودخانه و سایر اتفاقات ناگوار روبرو می سازد اما از دید فرد آن چیزی که مهم است "بهتر دیده شدن" است. اخیرا چالش #کلیشه_برعکس در فضای مجازی با استقبال فراوانی در بین سایر چالش ها روبرو شده و بسیاری از کلیشه های اجتماعی را وارونه جلوه می دهد تا نزد مخاطب طنزآمیز نشان داده شود. می توان ادعا نمود که این کلیشه بیشتر در اعتراض به کلیشه های جنسیتی ، شکل گرفته و قصد دارد آن ها را زیرسوال ببرد چون معمولا در آن جای زن و مرد عوض می گردد و به دنبال آن نقش های آنان نیز جابجا می گردد. مشخص نیست که این کلیشه تا چه زمانی دوام خواهد آورد و چه وقت جای خود را به کلیشه ی جدیدتر می دهد. اما چرا فضای مجازی توانسته جای بقیه ی رسانه های اجتماعی مثل تلویزیون و کتاب را بگیرد؟
آنچه که از مصادیق فوق می توان نتیجه گرفت این است که فضای مجازی با ساختن چالش ها و کلیشه های جدید باعث می گردد تا با ایجاد تنوع های اینچنینی این فضا را برای مخاطبین خود سرگرم کننده سازد و مخاطب را منتظر برنامه ای نگه دارد که از آن بی خبر است . شاید دلیل دیگری که باعث شده فضای مجازی در بین رسانه های دیگر برگ برنده داشته باشد ، در دسترس بودن آن نسبت به سایر رسانه ها باشد. چون فرد در هر محیطی می تواند از آخرین اخبار و تحولات آگاه شود و درمورد این تحولات نظرات خود را با دیگران به اشتراک بگذارد. قابلیت دیگر این فضا تبدیل شدن آن به همه ی رسانه های دیگر است هرچند که محدودیت های خاص خود را هم دارد.
با توجه به مطالب گفته شده باید خاطر نشان کرد که استفاده از هر وسیله ای در کنار آثار و پیامدهای مثبت ، نکات منفی خود را هم دارد.فضای مجازی هم از این قاعده مستثنی نیست. پیامدهایی که این فضا میتواند با خود به همراه آورد عبارتند از : بحران هویت ، آسیبهای اخلاقی ، افت تحصیلی ، بروز رفتارهای پرخاشگرانه و بسیاری از آسیبهای دیگر که می توان به آنها اشاره نمود. شاید یکی از افرادی که می توانند به کودکان و نوجوانان کمک کنند نزدیک ترین افراد به آنها یعنی والدین شان باشند. گوشی های هوشمند که بعضی از والدین از آن برای سرگرم شدن کودکانشان استفاده می کنند شاید در برهه ای آن ها را آرام نگه دارد اما این آرامش پیش از طوفان گاهی باعث خسارات زیادی به کانون گرم خانواده گردد. از آنجایی که گوشی های هوشمند و لپ تاپ ها دنباله ی وسایل ارتباطی قدیمی تری مثل روزنامه هستند، ما باید از این وسیله ی ارتباطی در زمان خاصی و به منظور اطلاع رسانی استفاده کنیم .
@thing
مطهره یوسف نژاد، دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه شناسی
شاید از آن زمان که گیدنز در کتاب جامعه شناسی کاریکاتوری از یک کودک و دختر جوانی را که از طریق چت کردن با هم آشنا شده بودند نیاورده بود ، هیچ کسی تصور نمی کرد روزی این کاریکاتور اغراق آمیز به واقعیت بپیوندد و در فضای مجازی مرزهای جنسی،سنی و قومی از هم فروبپاشد. این روزها فضای مجازی برای بسیاری از ما تبدیل به یک دغدغه ی روز شده است به طوری که انجام دادن مهم ترین کارهایمان هم با استفاده از آن انجام می گردد. از انجام خرده فعالیت های اقتصادی مثل خرید اینترنتی وسایل ضروری خانه گرفته تا انجام بخشی از آداب اجتماعی مثل تبریک گفتن و تسلیت گفتن به آشنایان و دوستان و یا افرادی که حتی یک بار هم آن ها را ندیده ایم. امروزه نوجوانان و جوانان ایرانی برای تطبیق دادن برنامه ی روزانه ی خود با این فضا ، دست به تلاش های بسیار می زنند.
آنها زمان زیادی را با گوشی های هوشمند سپری می کنند و به نوعی بیشتر اوقات خود را در فضای مجازی سپری می کنند. اما چرا این فضا برای نوجوانان و جوانان هیچگاه تکراری نمی گردد؟ یکی از دلایل این امر متنوع بودن کارکترها و سوژه های فضای مجازی است. اگر خاطرتان باشد زمانی در فضای مجازی چالش #همین_الان_یهویی به پرشمارترین هشتک تبدیل شده بود و بسیاری از جوانان برای انداختن عکسهایی از خود در محیطهای اجتماعی مثل خانه ، محل کار ، پارک و..... تلاش می کردند. اما اگر دقت کرده باشید این عکس ها در آن واحد گرفته نمی شد و بسیار شکیل تر و جذاب تر از واقع می نمود و در واقع آن "نقاب اجتماعی" که هر کنشگر برای نشان دادن خود به دیگران از آن استفاده می کند ، در این افراد دیده می شد.
یکی از چالش های پرطرفدار دیگر چالش #سلفی است که معادل فارسی آن خودانگاره است این چالش هم به دنبال بازنمایی فرد ایجاد شده است. فردی که سعی دارد خود را در فضای مجازی آن طوری که" می پسندند " نشان دهد. فرد در قبال واکنش های مختلف بازخوردهای متفاوتی از خود نشان می دهد. در واقع گذاشتن تصاویری از خود به منظور گرفتن تاییدی است از جانب دیگران نه نظرات واقع بینانه.
گاهی گرفتن برخی خودانگاره ها فرد را با خطرات جدی مثل افتادن از برج، پرت شدن از رودخانه و سایر اتفاقات ناگوار روبرو می سازد اما از دید فرد آن چیزی که مهم است "بهتر دیده شدن" است. اخیرا چالش #کلیشه_برعکس در فضای مجازی با استقبال فراوانی در بین سایر چالش ها روبرو شده و بسیاری از کلیشه های اجتماعی را وارونه جلوه می دهد تا نزد مخاطب طنزآمیز نشان داده شود. می توان ادعا نمود که این کلیشه بیشتر در اعتراض به کلیشه های جنسیتی ، شکل گرفته و قصد دارد آن ها را زیرسوال ببرد چون معمولا در آن جای زن و مرد عوض می گردد و به دنبال آن نقش های آنان نیز جابجا می گردد. مشخص نیست که این کلیشه تا چه زمانی دوام خواهد آورد و چه وقت جای خود را به کلیشه ی جدیدتر می دهد. اما چرا فضای مجازی توانسته جای بقیه ی رسانه های اجتماعی مثل تلویزیون و کتاب را بگیرد؟
آنچه که از مصادیق فوق می توان نتیجه گرفت این است که فضای مجازی با ساختن چالش ها و کلیشه های جدید باعث می گردد تا با ایجاد تنوع های اینچنینی این فضا را برای مخاطبین خود سرگرم کننده سازد و مخاطب را منتظر برنامه ای نگه دارد که از آن بی خبر است . شاید دلیل دیگری که باعث شده فضای مجازی در بین رسانه های دیگر برگ برنده داشته باشد ، در دسترس بودن آن نسبت به سایر رسانه ها باشد. چون فرد در هر محیطی می تواند از آخرین اخبار و تحولات آگاه شود و درمورد این تحولات نظرات خود را با دیگران به اشتراک بگذارد. قابلیت دیگر این فضا تبدیل شدن آن به همه ی رسانه های دیگر است هرچند که محدودیت های خاص خود را هم دارد.
با توجه به مطالب گفته شده باید خاطر نشان کرد که استفاده از هر وسیله ای در کنار آثار و پیامدهای مثبت ، نکات منفی خود را هم دارد.فضای مجازی هم از این قاعده مستثنی نیست. پیامدهایی که این فضا میتواند با خود به همراه آورد عبارتند از : بحران هویت ، آسیبهای اخلاقی ، افت تحصیلی ، بروز رفتارهای پرخاشگرانه و بسیاری از آسیبهای دیگر که می توان به آنها اشاره نمود. شاید یکی از افرادی که می توانند به کودکان و نوجوانان کمک کنند نزدیک ترین افراد به آنها یعنی والدین شان باشند. گوشی های هوشمند که بعضی از والدین از آن برای سرگرم شدن کودکانشان استفاده می کنند شاید در برهه ای آن ها را آرام نگه دارد اما این آرامش پیش از طوفان گاهی باعث خسارات زیادی به کانون گرم خانواده گردد. از آنجایی که گوشی های هوشمند و لپ تاپ ها دنباله ی وسایل ارتباطی قدیمی تری مثل روزنامه هستند، ما باید از این وسیله ی ارتباطی در زمان خاصی و به منظور اطلاع رسانی استفاده کنیم .
@thing
Forwarded from یادداشت
13960810-3944-14-12.pdf
2.1 MB