نکته: جامعه شناسی تجربه
764 subscribers
449 photos
32 videos
78 files
438 links
جامعه شناسی تجربه
یادداشت ها و فعالیتهای
محمد زینالی اناری:
@Mohamadzeinaliunari
(گروه بحث کانال)
@SoExperience

not for selling
Download Telegram
یونیفرم عقیده: در باب ارتش ایدئولوژیک رسانه
محمد زینالی اُناری

خانم نامداری، چهره برگشوده، نقاب برداشته، رخ عیان کرده، دیده بگشود. او به دنیا آمد، همانند نوزادی که در جنین بود، تولدی دیگر که رنگ از رخسارش بیرون زد. دقت و توجه به این قضیه امروزه ناشی از آن است که او لباسی را که از جنبه ی اعتقادی ستایش می کرد، به در آورده است. اعتقاد، حریم خصوصی و حریم عمومی ندارد. همکاری داشتم که به قدر کافی حجب و حیا داشت، اما در محیط کار چادر هم می پوشید، به جهت محل کاری که داشت. او می گفت این یونیفرم است، مانند نظامی ها. او برای سازمان مربوطه می نوشت و تبلیغات فرهنگی هم می کرد، به نظرم می رسید وقتی لباس اعتقادی را این چنین یونیفرم بداند، لابد رنگ جوهر را هم یونیفرم می داند.

رسانه ی ملی تنها یک لایه رنگ به روی هنرمندان می زند، گریم می کند و چادر امروزه به یونیفرم یا گریم تبدیل شده است، وقتی هنرمند مجری می گوید به چادر اعتقاد دارد، احتمالاً اعتقاد هم گریم است. دیرزمانی بود که بسیاری از مردم معمولی برای گرفتن آهن ریش می گذاشتند و توجیه شان نیاز به آهن بود. این گریم مال امروز نیست و مدتی است به همیشگی مردم تبدیل شده است. نامداران بسیاری این گریم ها را می زنند. بسیاری از مردان هم وقتی شعارهای اعتقادی و رزمی شان گلوی حماسه را پاره می کند، وقتی که در محیط های خصوصی شان هستید، صمیمی تر از آن حماسه ها هستند. خدای نکرده وقتی که در ذهن شان هستید ...

همین ها موجب شد که بسیاری از مداحان که خیلیها مردم را توصیه به حرف شنوی از آن ها در مکتب اهل بیت می کردند، خطرناک ظاهر شدند، یا بسیاری از افرادی که نزد مردم به افراد معتمد مشهور بودند، چندان که باید کاری از پیش نبردند و مردم به سیاست و اخلاقیات هم بدبین شدند. حال مردم چگونه بتوانند به سیاست، اخلاق، مداح و مجری گوش کنند؟ این ها معلوم شده است برای مردم یونیفرم می پوشند ویونیفرم می خوانند. مردم به شنیدن جمله هایی که معنای شان چیز دیگری است و احتمالا برای گوینده یا خواننده حق الزحمه است و برای رسانه، جذب اعتبار عادت کرده اند، ان ها می دانند جمله هایی پوچ دریافت می کنند. همین امروز عکسی منتشر شده بود که ماری پوستش را انداخته است؛ اعتقاد هم چنین شده شاید!

شاید بتوان چنین تشبیهی را ارائه کرد، رسانه، سربازانی استخدام کرده است که هیچ گونه اعتقادی به جنگ یا وطن ندارند، بد هم نیست، جنگ نرم، چنین مستخدمانی دارد. اگر قبول نداشته باشیم، آقای تتلو می تواند بهتر تفسیر کند، وقتی مثل یک بانو روسری می پوشد یا به خانواده معزی در مرگ کودکی که به بلوغ نرسیده است، وعظ می کند. ارتش اعتقادی رسانه، وقتی که سلاح می گذارد کنار و مانند حاکمان قدیم لباس مبدل می پوشد، درست عکس آن چه می گوید عمل می کند. سوال این جا است: آیا این سخنان در خود گوینده تأثیر نمی کند؟ پس چرا چنین سخنی را گفتن که گوینده را هم از آن نشان نیست.

این همه شعبده ها عقل که می کرد اینجا
سامری پیش عصا و ید بیضا می کرد

@thing
مرا خود با تو چیزی در میان هست

و گر نه روی زیبا در جهان هست
...
این بیت را بسیار می توان دوست داشت و البته شاعرش را ؛که بعد قرن ها توانایی دارد دل آدم رو بکوباند به در و دیوار خودش
#سعدی_جان
@thing
ما در پیاله عکس رخ یار دیده ایم

#حافظ
#یک_پیاله_شهر
@thing
خستگي مدرن، صفحه یک از دو
محمد زينالي اُناري
روزنامه اعتماد، 12مرداد 1396

\يك روز يكي از پيشكسوت‌هاي حوزه مالي كه قرار بود چك وامش را بگيرد وقتي وارد اتاق شد پيش از دريافت چك، تعظيم و تكريم اساسي به من كرد كه آن موقع بوي جواني و دانشگاه مي‌دادم و اين تعامل برايم خيلي ناراحت‌كننده شد. از اين قبيل اتفاقات معمولا در جامعه ما زياد است و دست به سينه بودن و تعظيم يكي از تعارفات مرسوم زندگي روزمره ما است. مردم اغلب دست به سينه و گاهي عقب روان به هم احترام مي‌گذارند. يكي از بازي‌هاي اصلي‌تر اين صحنه، عادات زباني است وقتي كه مردم اظهار فروتني، ناتواني و خستگي مي‌كنند.
اغلب مردم ايران در تعاملات روزمره همواره بر موقعيت كوچكي خود و بزرگي ديگري اشاره مي‌كنند. وقتي كه مي‌گويند: «نوكرم، چاكرم، مخلصم، غلامم، قربانم؛ بزرگواريد، ارادتمندم، سروريد، بزرگِ ماييد و...» كه هر كدام يادآور تجربه خاصي از زندگي مواجهه عادي در برابر حكام، خوانين، اربابان و تصور موقعيت فرودستي است. يا اينكه بر ناتواني خود تاكيد كرده و مي‌گويند «دست ما كوتاه و خرما بر نخيل، چه كنيم؟! كاري از دست من ساخته نيست، بذار ببينيم چي ميشه و...» و تجربه‌هاي آن تداعي مي‌شود.
يكي ديگر ازتجربه‌هاي مشابه هم اظهارات پي‌درپي در خصوص درماندگي و بيماري كه يادآور بيماري‌ها و قحطي‌هاي كهن بود: «درمونده‌ام، عجب دردي افتاديم، نمي‌دونم چه اتفاقي قراره بيفته؟ هر كي بيشتر بدونه بيشتر درد مي‌كشه و...». به اين ترتيب بيماري از صورت مادي و عيني تجربه به تصوير ذهني و روانشناختي آن تبديل شده است؛ لذا به جاي بيماري، هذيان بيماري مردم را رنج مي‌دهد و اغلب مردم به جاي اينكه بيمار واقعي باشند، مشكلات عصبي و روحي پيدا مي‌كنند.
زبان فرودستي، ناتواني و بيماري، در ميان توده‌هاي امروزي كه كمتر از يك قرني است شهرهاي امروزي را شكل داده‌اند، ميراثي تاريخي است از تجربه‌هايي كه مردم دوره‌هاي پيش طي كرده و در زبان و فرهنگ خود نمادين و مصور كرده‌اند. آنها اغلب و طي تجربه‌هاي معاصر از روستاها، كوچ نشيني و پشت دروازه‌ها به شهرها مهاجرت كرده و پس از سال‌ها كپرنشيني و تماشاي ثروت و سلامتي داراي حقوق شهروندي، آزادي و رفاه شده‌اند.
تعارف يكي از بازي‌هاي رسمي تعامل اجتماعي است كه چنين مردمي را در صحنه‌هاي رسمي روزمره به اظهارات احساسي نسبت به هم وامي‌دارد. در هر موقعيت تعارفي مي‌توان احساسات دوستي، عشق و بي‌پيرايگي خلق كرد تا دل‌ها به هم مانوس شده و روابط گرم‌تر شوند. اما در ايران، اغلب آنچه ديده مي‌شود، تاكيد بر موقعيت‌هاي دون‌پايين، اظهار چاكري و يادآوري خاطرات فرودستي و تجربه‌هاي حقارت است.
در هنگام گير افتادن در موقعيت‌هاي بد و سخت، انسان‌ها نسبت به آن احساس هبوط كردن، بلا تكليفي و ناتواني مي‌كنند و اين نيز يادآور آن خاطراتي است كه اغلب آنان ناتوان از حل مساله و به دنبال تكيه بر يك قدرت برتر و قهرمان بزرگي بودند تا مشكلات‌شان را حل كند؛ لذا آنها ياد گرفته‌اند در برابر مشكلات بزرگ، زود احساس درماندگي كرده و بازي ناتواني را تكرار كنند و بگويند كه در اين موقعيت جديد زار و نزار افتاده‌اند و «گرفتارند» و نمي‌دانند بايد چه كار كنند.
@thing
خستگي مدرن، صفحه دو از دو

محمد زينالي اُناري
روزنامه اعتماد، 12مرداد 1396
تجربه‌هاي طولاني بيماري، قحطي و خشكسالي، مردم ايران را در قرن‌هاي اخير مبتلا به يك نوع احساس خستگي نسبت به بيماري كرده است. مردم اغلب در برابر بيماري‌هاي جديد مقاومند، اما بيماري‌هاي قبلي آنها را به نوعي خسته و نالان كرده و همواره يادآور ادبيات ناله و بي‌حالي كرده است. خستگي به ضمير نهاني مردم تبديل شده و پريشاني و بي‌حالي در زندگي روزمره‌ موج مي‌زند. آن جديتي كه بايد در سخنان روزمره بر سلامتي و سرحالي باشد وجود نداشته و به تدريج اصرار بر ناراحتي، پيري و بيماري موجب شدت آن مي‌شود.
عادت‌واره‌هاي زباني، شكل‌دهنده احساسات و حالاتي است كه از تجربه‌هاي متعدد انسان‌ها در طول تاريخ انباشته شده است؛ از اين رو فروتني‌ها، ناتواني‌ها و پريشاني‌ها، ناشي از تكرارهاي زباني متوالي‌اي است كه به شكل گرفتن عادات نمايشي خاصي منجر شده است. تا اينكه توده‌ها در وضعيت وجودي خود اسير عاداتي شوند كه پيشتر به دليل وجود داشتن تجربه‌هاي طولاني آن در ذهن و ضميرشان انباشته شده است. اما با از بين رفتن اين تجربه‌ها، مردم همچنان در اسارت عادت‌هاي زباني و حتي اجراهاي نمايشي كه از دستورات ذهني و قواعد گفتاري وضعيت وجودي نشات مي‌گيرد، مانده‌اند.
انسان خسته ايراني، دچار وضعيت وجودي از خستگي شده و به جاي حالت‌هاي خستگي، از خود رفتاري نشان مي‌دهد كه او را به اشتباه، خسته جا مي‌زند. اين حالت، از ناحيه زبان و شاعرانگي تراژيك، به صورت تصوراتي از خستگي باقي مانده و همواره در ادبيات گفتاري آنها نشاني از گرفتاري و هبوط ديده مي‌شود. تلاش براي رهاياندن اين انسان از چنين وضعيتي، با تغيير دادن شرايط وجودي وي، بسي ارزشمند و انسان‌دوستانه، اما ناكام مي‌نمايد. گفتار خستگي، جوهري شده در زبان و انديشه انسان از وضع وجودي‌اش بوده و با تغيير شرايط پيراموني دگرگون نخواهد شد.
توده‌هاي ايراني كه ميراث‌دار تجربه‌هاي متعدد فرودستي، ناتواني و بيماري بوده‌اند، به شكل دادن تعارف، واويلاها و ادبيات روزمره خانگي مي‌پردازند كه با وجود رفع شدن موقعيت‌هاي پيشين، همواره ذهن و رفتار مردم را تحت تاثير قرار مي‌دهد. اين ديگر خستگي واقعي نيست، اما خستگي جديد تصوري باقيمانده و به طور روزانه تكرار شونده است. آيا مردمي كه همواره خود را نوكر و ارادتمند مي‌پنداشتند مي‌توانند به موقعيت برابر بينديشند؟ آيا افرادي كه به يادگيري و سلامتي ايمان ندارند، مي‌توانند در ياد گرفتن و حفظ سلامتي خود تلاش بيشتري كنند؟ همه اينها بستگي به اين دارد كه چقدر در خصوص اجراهاي روزمره و گفت‌وگوهاي بين انساني خود خرق عادت مي‌كنند.
@thing
جذبه ی سیاسی در زمینه ی جنسیتی
محمد زینالی اُناری

فضای عمومی ایران خیلی ظریف و حساس شده و هر آن ممکن است حساسیت آن برانگیخته شده و هر تحلیل بی اساسی به سرعت ذهن و فکر مردم را جهت دهد. یکی از دلایل آن این است که فقر سواد رسانه ای و به طور کلی فقر فلسفه و تعقل در تعاملات عمومی مردم ایران بیداد می کند و ضمن این که هیچ نکته ی مهمی را به درستی در نمی یابد، به سرعت نیز آفت می پذیرد. این شرایط، بسیار بحرانی و نگران کننده است و هر آن ممکن است مانند یک بمب بترکد.

از گذشته بسیار تکرار می کردند که یا رب مباد که گدا معتبر شود، یا یکی از ضرب المثل های محلی می گوید که یک گدا وقتی هم ارباب شود، رفتارهای قدیمی او تا چهل نسل خانواده اش بقا خواهد داشت. جامعه ی ما از نظر ارتباطی و تعاملات عمومی به شدت فقیر بوده و در خصوص تفاهمات عمومی به شدت بی تجربه است. چرا که جامعه ایران با دولت تدبیر و امید و همین نمایندگان مظلوم در حال توسعه ی فضاهای ارتباطی است.

اهر آن ممکن است که اتفاقی بیفتد و هزاران تحلیل گر فاقد سواد رسانه ای آن را عَلَم کنند و مدعی حقیقتی باشند که تنها برای خودشان عیان است. و این نشان می دهد که توسعه ی ارتباطی اگرچه نتایج اجتماعی خوبی خواهد داشت، اما باید در این زمینه به توسعه ی فرهنگی هم دقت نمود و یکی از ضرورت های آن، انجام مطالعات و برنامه های عمومی ای است تا سواد فلسفی مردم را از دگرگونی طبع ارتباطی خود بالا ببرد.

اما ارتباطات عمومی بی تجربه ی ما ممکن است در غیاب توانمندسازی و ورود تحلیل گران واقعی، به زودی خود را می بازد و چه بسا موضوعی را در کل جامعه به طور کل غلط جا بیندازد. یکی از این اتفاقات، جوی بود که بعد از عکس صمیمانه ی نمایندگان مجلس با خانم موگرینی- که چند سال قبل اولین شخصیتی بود که بعد از موفقیت مذاکرات طاقت فرسای ایران و اروپا به ایران آمد- رخ داد. سپس به دلیل فضای فکری جنسیت زده ی ایرانی، کدبندی عکس انداختن آقا ازخانم به سرعت مورد توجه قرار گرفته و نمایندگان مذکور مورد شماتت افکار عامه قرار گرفتند.

فضای اجتماعی ایران، به شدت دچار جنسیت زدگی شده و جذبه ی زنان را تنها به کالبد و شخصیت زنانه ی آن ها اختصاص داده است و این پیش زمینه ی ذهنی به خاطر تجربه های متفاوت نمایندگان فعلی در زندگی روزمره شان، در مورد آنان صادق نیست. اما طبیعی است که مردم با پیش زمینه های تجربی خود و آثار سوء قوانینی که همزاد با تبلیغ و فروش لوازم آرایشی و عمل جراحی در گذشته به تفکیک روابط زن و مرد و رازورزانه تر شدن آن هم کمک کرده است، در مورد اتفاقات روز قضاوت می کنند.

تفکیک جنسی فراوانی که در جامعه ایرانی و در تمام رده ها وجود داشته، موجب شده که کمپلکسی از قضاوت های ساده شکل گرفته، نثار نمایندگان شود. پیچیدگی ماجرا به این دلیل است که زن بودن همکار دیپلماتیک، خارجی بودن او، تفکیک های رایج جنسیتی در ایران و انتظارات (برخی از) مردم از عمل نمایندگان به عرف رایج از نقطه نظر روابط جداسازی شده موجب شد که چنین حیرتی در جامعه شکل بگیرد.

هر شخصی ممکن است در هنگام حضور و ورود یکی از همکاران جهانی عرصه ی دیپلماسی که بعد از سالها درگیری و مشکلات اساسی برای ایران، مذاکرات را به نتیجه رسانده است، با او احساس صمیمیت کند. طبیعی است که حد معقولی از صمیمیت میان همکاران وجود داشته و این موضوع فارغ از جنسیت، به جذبه ای است که یک شخصیت سیاسی ورای کالبد جنسی خود و با رعایت موازین اخلاقی و بومی کشورها عمل می کند.

باید تذکر داد که این یک رابطه ی همکاری و جذبه ی شخصیت اداری و علمی فرد بوده و همچنین، نمایندگان افرادی هستند که اغلب با حمایت لیست امید در مجلس نشسته اند و عکس العملی که از بابت قوانین و انتظارات جدایی سازی و سخت گیریهای نمایندگان اصولگرا و همفکران امروزی شان نثار نمایندگان لیست امید می شود، بی انصافی است.

@thing
نگاه جنسیتی در اجتماع مردسالار

حسین بشیری گیوی

در مراسم تحلیف رئیس جمهور روحانی در مجلس برخی از نمایندگان مجلس با "فدریکا موگرنینی " زن موفق سپهر سیاسی اتحادیه اروپا عکس سلفی گرفتند. در این میان در فضای مجازی این عمل نمایندگان مجلس با هجو و توهین روبرو شد. تقریبا اکثر نویسندگان و در هر دو جنسیت این عمل نمایندگان را توهین آمیز خواندند. این رفتار شهروندان نشان داد که سپهر مردانه و مردانگی در اجتماع ایران ریشه ای عمیق دارد. حال اگر به جای "موگرنینی" با "اوباما" ، "گوترش" ، "ماندلا" ، "کوفی عنان" نمایندگان عکس سلفی می گرفتند باز افراد اینچنین رفتار می کردند؟
سپهر مردانگی ایران هم در ساختار و هم در کارکرد مردسالاری را تولید و بازتولید می کند. در این قضیه همگان شاهد بودند که عکس سلفی گرفتن با موگرنینی مذبوح بود. در این مجلس نمایندگان با بسیاری از شخصیت های مذهبی و سیاسی مرد عکس سلفی گرفته بودند ولی افکار عمومی حساسیتی نسبت به این عمل نشان نداده بودند. در حالیکه سلفی گرفتن با یک زن موفق و تاثیرگذار در سپهر سیاسی اروپا حساسیت ایجاد کرد. این مسئله نشان داد که زنان باید سپهر زنانگی را در اجتماع ایران تقویت کنند. تا زمانیکه سپهر مردانگی در ایران جولان دهد زنان با مشکلات عدیده ای مواجه خواهند شد. عدالت جنسیتی باید در رویکرد سیاسیون و قانون گذاران خصوصا افکار عمومی باید نهادینه شود. عدالت جنسیتی سرآغاز ورد به جهان مدرن می باشد.
در هر روی رویکرد مردسالاری در اجتماع ایران از نقطه نظر جامعه مدنی خیلی خطرناک می باشد. رویکرد مردسالاری اجتماع ایران را با آسیب های اجتماعی عدیده ای مواجه می کند. این رویکرد باید در اجتماع ایران اصلاح شود و در این میان کار زنان خطیرتر است
حرف تکراری خبر نیست
محمد زینالی اُناری

این روزها دیگر عادت کرده ایم به این که هر سال روز خبرنگار بیاید و برود و از خبرنگاران تجلیل شود. تلاش های انسان ها همیشه ارزشمند و ستایش برانگیز بوده است و خصوصاً در زمینه های ارتباطی و اطلاعاتی که توانسته است در عصر جدید معجزه بیافریند. یکی از زمینه های پیدایش توسعه و تحول، ارتباطات و هم اندیشی های مردم بوده و در ایران هم با همین زمینه و با پیدایش چاپ و طبع بوده که مشروطه و توسعه آغاز شده است. اما طبیعتا هر کاری، می تواند حدی از ارزشمندی و شکوفایی داشته باشد و انام تکراری هر عملی، خصوصا در زمینه ارتباطات کار مفید محسوب نمی شود و چه بسا با بی اثری، رفته رفته به شغل کاذب یا سرگرمی تبدیل شود.

ویژگی خبر، در پیدایش آگاهی ناشی از آن نهفته است و می توان گفت که خبر یعنی آگاهی و تازگی. اما در ایران سالها است که خبر به ابزاری دولتی و اداری تبدیل شده و رفته رفته چنان شده است که می توان به آن گفت « دیگر شورش هم در آمده است ». خبر، علی رغم تازگی روزمره اش، باید آگاهی بخش و ارزش فلسفی شنیدن را داشته باشد. خبر می تواند در جهان عادی شده، اطلاع از ناآگاهی ها بدهد، اما ما سال ها است که اخبار دور و برمان تبدیل شده است از روابط اداری تازه و تحت سیطره ی روابط عمومی دولت و شرکت ها دولتی و غیر دولتی.

در همین سال ها است که ناگهان خبرهای بسیار بزرگی به ناگهانی منتشر می شود و این ناشی از همین فرسودگی ارتباطات است. چرا که اخبار مهم زیر انبوهی از پنهان گری ها و غفلت ها مانده و می پوسد، تا این که روزی نشانه ای از یک گسل یا عارضه ی اساسی در جامعه پیدا شود. یقینا آسیب های اجتماعی، اخلاقی و اقتصادی، همان چیزی هستند که مانند سرطانی چرکین در زیر پوست های جامعه جان می گیرند و گاه به صورت تاولی بر پوست یا سرفه و سردردی خود را نشان می دهند. اما نشان دادن از نشانه های مشهود، دیگر اثری نمی کند و این جا است که آسیب های ناشی از بیماری بر ان مردم وارد شده است.

در طول سالیان سال، اخبار در حوزه های اجتماعی، اقتصادی و ... دست خوش مسامحه و مصالحه گردیده و حرف های مهم و اتفاقات اساسی را ذکر نمی کند و ارتباطات به یک سری سخنان ادواری تبدیل شده است. چرا که هم سیستم های اداری سعی می کنند از خود بگویند و هم یسستم های تجاری. اما زندگی روزمره ی مردم و آن اتفاقات اساسی که ناشی از اشتباهات و حتی خلاقیت های اداری رخ می دهد، زیر آوار اطلاعات می ماند و کشف نمی شود. چرا که تنها جایی که خبرگزاری وابسته ندارد، جامعه است. چرا که در سال های اخیر، خبرگزاری آزاد و جویای اخبار واقعی در دل زندگی شکل نبسته و آن چه راه اندازی می شود، دست گاه های تبلیغاتی سیاسی و اقتصادی است.

لذا روز خبرنگار، شاید برای تشویق و تبلیغ اداری سازمان های دولتی و شرکت ها مناسب باشد و همه بخواهند از خبرنگاران تجلیل و قدردانی کنند، اما طبیعی است که این اتفاق مانند روز معلم و روز کارگر نیست تا کل جامعه ملتهب شده و دست به سوی خبرنگاران و سختی های کار آن ها دراز کند. در چنین روزی جای تقدیر از معدود خبرنگاران با قلم های مقدسی است که برای زندگی مردم از جان و نان خود گذشته اند و تهور و شجاعتی به خرج داده اند تا در جایی که آگاهی و اطلاعات می رود که به زیر لحاف روزمرگی برود، هشدار کنند.

@thing
Forwarded from یادداشت
صدا ۱۴۲.3gpp
9.9 MB
نوشتن ساختن انباشتن
درباره مسئولیت اجتماعی خبرنگار
محمد زینالی اناری

@thing
Forwarded from یادداشت
حقیقت برای من در اینجا است
#معماری_حاشیه
#آرازعلی_اردبیل

@thing
Track 5
🔻تصنیف"سیل اشک"دردستگاه ماهور
🔻آهنگساز وسرپرست گروه: استاد فرامرز پایور
🔻خواننده:بهرام باجلان
🔻اجرا:گروه پایور
@houshangzarif
میهمانی تازه
اعتماد، 21مرداد1396
محمد زینالی اُناری

@thing
تَن ها تلاش زیادی میکنند که تنها نباشند و نمانند؛ ولی آدم ها نمیدانند طبیعت تنهایشان نمی گذارد اگر تن ها طبیعت را بلد باشند.
#کمی_صدای_پای_باد
@thing
نئوخرافه

از یک طرف خشایار دیهمی دنبال تجهیز کتابخانه است و از طرف دیگر گروه هایی در حال ساخت و ساز بازیهای وهم آلود هستند.

@thing
Forwarded from یادداشت
زندگی در میدان
روزنامه اعتماد، 25مرداد1396
محمد زینالی اُناری

@thing
عشق کودکانه
محمد زینالی اُناری

بیدار زنی: وقتی گریه میکند، امان از اشک می‌برد و این احساس آزادی لحظه‌ای را پیش امدادگر برای زخم‌های بدن، دردهای روح و خاطره‌های کودکی آزاد می‌کند. گریه، از این رو است که کسی به طور موقت و لحظه‌ای همدم و یاور او است. او اشک می‌ریزد و از زخم هایی که ندانم‌کاری بر او و جان فرزندش زده است صحبت می‌کند.  نه یکی، نه دو تا که تعداد این قبیل کودک‌های کار زیاد است.

عشق کودکانه، آن‌چه می‌توان آن را به ازدواج زودرس دختران بر اساس هنجارهای قومی و قبیله‌ای توصیف کرد، عشقی است که پیش از رسیدن بلوغ مربوط به عشق رمانتیک به سر این دختران می‌آید. شش سالگی، ده سالگی و چهارده سالگی، زمانی است که آن‌ها شوهر را به جای عروسک برمی‌گزینند. عشق عروسکی کودکانه‌ی آن‌ها، هنگامی شکل می‌گیرد که در کوچه توسط شوهر دزدیده می‌شوند یا از مدرسه به سوی مشاطه برده می‌شوند.

شرایط کاملاً نابرابر است. از یک طرف دوران، دوران بازی و تفریح است. از طرف دیگر، همه چیز جدی است و مسئولیت بر دوش آن‌ها است. سپس کارهای خانگی و مسئولیت تولید مثل آغاز می‌شود. آن‌ها مانند برده پا می‌شویند و تن می‌آرایند. کودکان می‌میرند، اما آن‌ها مسئولیت زایمان دارند. هنوز راز عروسک برملا نشده که راز عروس برملا می‌شود و درد درون جانش را به هم می پیچد. او اسیر راز بقا می شود اما به علت عجله‌ی داماد، دلش از خون پر می‌شود. هیچ کس لحظه‌ای نمی‌پرسد که علت مرگ کودکان چیست؟ کودکانی که موفق می‌شوند در دل این کودک منعقد شوند هم پس از تولد و راه رفتن، به کار باربری و کار خیابانی گماشته می‌شود. او را می‌شناسید! به او می‌گویند گدا، سمج، پیله و …

کودکان کار امروزی، فرزندان مادرانی هستند که خود در دوران کودکی به بار نشسته و دل یک مرد میان‌سال را برده تا پای او را بمالد و رختش را بشوید. آنان بردگانی هستند که از مادری بی نام و نشان و رتق و فتق‌کننده‌ی جسم و تن هر مردی که اراده کند، به دنیا می‌آیند. تنها چیزی که در این چرخه‌ی تکراری کار و کُلفتی دیده می‌شود، غریزه است و دردهایی که زندگی غریزی به جای می‌گذارد.

وقتی فرزند دختر باشد دوباره وقت آن می‌رسد که در سن ده یا سیزده سالگی به فکر رهایی از دست مادر و کتک‌های پدر بیفتد و زندگی از نو و زاد و ولد از نو. عشقی به کوچکی قلب ساده‌ی او به سراغش می‌آید و دوباره مردی او را به صیغه‌ی دست و پایش در می‌آورد، از دستش کتک بخورد و پایش را بمالد. در این نظم پیش‌رونده تنها چیزی که وجود دارد زندگی نامتعالی انسانی است که او را محصور کرده است.

عشق، پروژه‌ی پرابهتی است که برای آدم‌های کوچک و ذهن کودکانه بسیار ثقیل است، نه جان توان تحملش را دارد و نه ذهن. اما آن‌ها قرائت این نام و تکرار مداوم واژه را به ناگهانی بر دهان خود می‌بینند، شاید برای این‌که از شریک زندگی نکبت به درون دالان طولانی یک زندگی نکبت بار دیگر بیفتند. این رنجی است که دوران کودکی انسان‌های جا مانده از تمدن قرن بیست و یک را به دست گرفته است. آن‌ها هنوز پشت دروازه‌ها مانده و هنوز وارد تمدن شهری نشده‌اند. آن‌چه کارخانه‌ی فقر و شبکه‌های اجتماعی خارج از دستور توسعه‌ی انسانی برای خود تدارک می‌بینند، ترکیبی کودکانه از نیاز و آرایش با باور به زندگی آرمانی، شوهر و خانه‌داری است. آرزوهای بزرگ به یک عروسی و کلبه‌ی کوچک بسنده می‌کند و به سادگی دوست داشتن یک عروسک عروس می‌شود.

اگرچه امروز همه از عدم استقبال جوانان به ازدواج و افزایش سن ازدواج صحبت می کنند اما به موازات همین تجربه، تجربه ی دیگری درون فرهنگ فقر و مناطق خارج از محدوده‌های فرهنگ رسمی خلق می‌شود و کودکان ترک تحصیل کرده و به صورت نامتعارفی به برگزیدن همراه می‌اندیشند. این شاید به باور تبدیل شده باشد و مدام تکرار شود، عشق کودکانه هم مانند عشق رمانتیک، در ایران به نهاد تبدیل شده است. آن ها از وقتی که از روستای ساده‌ی خود کوچ کرده و با فرمول ساده ی معیشتی آن در شهر به مردم، کارهای ساده و عشق‌های دروغینش اعتماد کرده و  به این چرخه افتاده‌اند.

آیا نمی‌توان درون شهرنشینی، این گروه را هم به عنوان یک حیات زیسته مشاهده کرده و فرصت زندگی بهتری بدان‌ها داد؟ طبیعی است که چنین عشق‌هایی یک چرخه‌ی ارگانیکی پویا در شهر شکل داده‌اند و مدام در حال بازتولید خود هستند؛ ولی اگر شهرنشینان می‌توانند این بار برجام را در مصاف با نهادی که عشق‌های کودکانه را تکرار می‌کند، تکرار کنند.

https://t.me/iv?url=http://bidarzani.com/27811&rhash=3ec4f87be6d7d1

@thing
دانشگاه و ملاک های باور
محمد زینالی اُناری

مردم باورهای خود را از طریق تقویت سیستم شناختی خود در ارتباط با فهم جهان واقعی بازسازی می کنند. آن ها واقعیت های روزمره درباره ی مواد شیمیایی، جنس کالاها و راست گویی متصدی خدمات عمومی، را با توجه به تجربه های دانش ورزانه ی خود در می یابند. افراد به تأثیر تجربه های خلاقانه ی خود، متقاضی سخنان و ادعاهای تولید کنندگان و صاحبان خدمات می شوند. یعنی اگر اخباری در مورد تولید خازن های الکتریکی گفته شود، آن جنس از مشتریان که تحصیل کرده اند، متوجه کارکرد و عملکرد آن خواهند بود، مگر این که درس خود را به صورت مناسبی نخوانده باشند. یا این که وقتی تحقیقاتی درباره ی خواص موارد از تلویزیون بیان شود، کسانی از اعای جامعه آن را خواهد فهمید که دروس مربوطه در حین تحصیل را خوب خوانده باشند.

به این صورت آموزش و خلاقیتی که در دانشگاه بنشان دارد، مستقیما در فهم اخبار میان مردم کارکرد پیدا می کند. در واقع وقتی دانشجویان خلاقی در جامعه زندگی کرده و به علوم شیمی، فیزیک، روابط بین الملل و الکترونیک وارد باشند، مشتریان فهیم اخباری هستند که درباره ی جنس کالا یا انرژی گفته می شود. البته این حیات بین الاذهانی در میان مردم است که به باورپذیری اخبار مشروعیت قائل می شود. مردم درباره ی اخبار گفت و گو می کنند و این افراد، به عنوان مرجع های فکری با مردم گفتگو می کنند و در واقع با رسانه دیالکتیک می کنند. اما وقتی دانشجویان به خصوص در سطوح عالی از تقلب و خرید و فروش پایان نامه یا کلاس دانشگاه هایی استفاده می کنند که به دلیل مشتری مداری شان، ریاضت علمی لازم را از دانشجویان نمی خواهند، باورهای شان در خصوص صدق اخبار میزان و عیار جامعه نخواهد بود. در نتیجه می توان گفت وقتی جنس خلاقیتی که در دانشگاه شکل می گیرد رفته رفته ضعیفتر شود، به تدریج هم مبادله کننده و هم مبادله شونده، به انسان هایی فاقد کیفیت ذهنی لازم در فم صدق و کذب اخبار تبدیل می شوند.

اگر جامعه از خلاقیت و استدلال تزریق شده باشد، ممکن است مجری تلویزیونی موضوعاتی که میگوید، برای مردم خنده دار به نظر برسد، چرا که او نه تنها سخن خاصی نمی گوید، بلکه بیانی دارد که مشتری اش به سادگی می تواند اشکالات آن را بیاید. اما برای این که مردم تبلیغات ساده را باور کنند و کالاها یا خدمات موجود که ارزش مصرفی کمی هم دارند را پذیرش کنند، نیازمند قدرت کمی از عیار ذهنی مشتریان می باشند. ذهن بیننده ی تلویزیونی و مشتری کالا، باید همان قدر که تولید کننده ی تبلیغات بازار و اسپانسرهای صاحب رسانه های متنوع می خواهند، بفهمد. بنابر این، آن ها شروع به تولید بازارچه هایی می کنند که بتواند مشتری ها را به افرادی فاقد سماجت لازم در مورد کیفیت کالا یا پیام های تلویزیونی تبدیل کند. بازارچه هایی که می توانند در کاهش میزان خلاقیت و ریاضیت علمی موثر باشند.

خرید و فروش پایان نامه یا رونق دانشگاه هایی که به بنگاه اقتصادی شباهت دارند، می تواند مانند دسیسه ای در برابر دانش متعارف یا عقل سلیم جامعه عمل کند. ضعف و سستی دانش متعارف مردم موجب می شود که رسانه هایی چون کانال های تلگرامی و ... دست به تولید انواع اطلاعاتی بزنند که ارزش مصرفی خاصی نداشته، تنها وقت و انرژی مردم را مورد استفاده قرار می دهد. به این صورت، مردمی که اخبار و اطلاعات واصله درباره ی کالا، رویدادها و ... را دریافت می کنند، تنها بر اساس توانایی ذهنی شان که مبتنی بر تجربه آن ها در دوران دانشگاه می باشد، تحلیل می کنند. همین افراد هستند که می توانستند مروج اطلاعات شاخص در جامعه باشند، اما رفته رفته رو به تنزل می روند. به این طریق می توان دید که چرا میزان سادگی مردم روز به روز افزایش پیدا می کند و نیازمندی های شدید درباره ی اخبارهای تولیدی ناب و سبک سنگین کردن آن از بین می رود.

دسیسه وقتی شکل می گیرد که اغلب مردم به خاطر تقویت خود و تطبیق خود با نظام مشروعیت سازمانی به دنبال تحصیلات کم عیار بروند. آن ها امروز خود را با جامعه تطبیق می دهند، فارغ از این که مقاومت جامعه را در برابر داده های غلط کاهش داده اند. تولید انبوه دانشگاه های پولی، مبتنی بر رضایتمندی مشتری، میزان تاب آوری جامعه در برابر اطلاعات انباشته را- که با افزایش سرسام آور شبکه های تلویزیونی، سایتهای اینترنتی و کانال های تلگرامی همراه بود- کاهش می دهد. لذا گمان می رود که در آینده هولوکاستی از بی معنایی و مخاطره جامعه ایرانی را در نوردد. با توجه به چنین شرایطی، جامعه ایرانی به شدت در معرض بی معنایی و سستی گرفتن ملاک های صدق می باشد.

@thing
شرایط سرخپوستی
محمد زینالی اُناری
روزنامه ی اعتماد، 31مرداد1396

@thing