شوخ/مدعی
محمد زینالی اُناری
همه ما وارث تاج و تخت حکومت های قاجاری که نه، وارث اشعار و موسیقی ای هستیم که از آن دوران به جای مانده است. میراث فرهنگی مردم ایران عمدتا از زمان قاجاری قابل دستیابی است و دوران قاجاری برای ما یک آرکیتایپ یا الگوی اساسی از بسیاری زمینه های فرهنگی و اجتماعی است. حتی در زمینه اقتصاد هم ما از آن دوران ارث برده ایم و شاکله ی فرهنگ اقتصادی ما هم از آن دوران مبنا گرفته است. دیوان سالاری و مدیریت اراده های مردم هم از آن دوران آغازیدن گرفته است. اما در این میان باید به یک الگوی شخصیتی از ویژگی فردی عموم مردم اشاره شود که از آن دوران ماندگار شده است.
همه ی ما شخصیتی نه چندان جدی و نه چندان شوخی داریم. درست است، وقتی که قدرت دست ما است و همه کس زیر مجموعه ما هستند، بلد هستیم جدی باشیم و عنان همه را در دست داشته باشیم. آن گاه است که بسیار جدی هستیم و مانند قزاق های دوران قاجار با اقتدار و با اراده صحبت میکنیم. اما دقیقاً وقتی که آدمی به مراتب جدیتر از خود را می بینیم و قدرت نگه داشتن آن اطوار جدی را نداریم و چه بسا مورد اعتراض واقع گردیدیم، دست به دامن روی شوخ اخلاقمان میشویم و در برابر یک آدم جدی دیگر به مراتب ساده و مودب هستیم. تا جایی که وقتی از حرفهایی که خود به جد زده بودیم، سوال میشود زود میگوئیم : شوخی کردم!
چرا که وقتی جدی هستیم، حرف هایی کاملا قدرتمندانه بر اساس تصمیم خود ادا می کنیم و وقتی که قدرتی برتر پیش روی ما است، به سرعت خود را در برابر او خاکسار می بینیم. این وجه دوگانه جدی و شوخ ما، از آن بر می خیزد که وقتی جدی هستیم حرف خاصی نزده ایم و وقتی اوضاع بر علیه ما شد، سریع موضع خود را عوض می کنیم. چه بسیار شما با افرادی مواجه شده اید که وقتی همه چیز دست آنان است، عرصه را برای شما تنگ کرده اند و وقتی قدرت خاصی ندارند و از ایشان در مورد آن سختگیری های شان پرسش شود، همه چیز را تا حد یک موضوع ساده تقلیل می دهند. نمونه ی بسیاری از این قضایا را عمدتاً در جک ها و داستان های فکاهی دیده ایم.
جستجوی عمیقتر این شخصیت، نشان از آن است که قدرت از گذشته در جامعه ما عنصری تنها و فاقد معنای درونی بوده است. در اغلب موارد، قدرت یک امر ناظر بر افراد بوده و به مفاهیم درونی و ناب تکیه نداشته و به همین جهت عرفا آن را نکوهش کرده اند. به همین جهت وقتی عنصر معرفتی در قدرت وجود نداشت، بیشتر ابزاری کنترل کننده انسانها بوده و همه ی ادعاها صرفاً ناشی از نظم کنترل کننده ی انسان ها میبود. همین قدرت، وقتی که در پیشگاه قدرت برتر از خود قرار میگیرد، به شدت تحقیر میشود و با زدن خود به طفولیت در برابر قدرت بالاتر از خودش، به خود و ادعاهای خود میخندد و این موجب شکل گرفتن شخصیت شوخ او شده است.
عرفا همیشه از حقایق ازلی و ناب سخن می گفتند و نوعی تشبه به مالکیت حقیقت که در داستان های فراعنه موجود است، در نزد آدمهای دوستدار تاج و تخت و به ظاهر مدعی حقیقت وجود داشت و چه بسا امروز هم در خیل عظیمی از علاقمندان به مشارکت سیاسی دیده شود. اما وقتی که همین انسان های مدعی، که امثال حافظ نیز از دست آنها نالیده اند، در برابر فرد قویتر از خود قرار می گیرند، قدرت خود را تهی میبینند و آن همه ادعاهایشان از حقیقت و برتری فرو میریزد. این، شخصیت دوگانه، صفتی است که نزد انسانهای سلطه جوی محلی ما هم دیده میشد که پیش قدرتمند زبون بوده و پیش ضعیف ستیغ می کشیدند. وقتی با این افراد مواجه شدید، خود را دست کم نگیرید، امروز همه مردم توده ی برابر و شهروند هستند و کسی مدعی نظم و حقیقت نیست، مگر مدیران ساختارهای اداری که آنها هم زود بازنشسته و ضعیف میشوند.
@thing
محمد زینالی اُناری
همه ما وارث تاج و تخت حکومت های قاجاری که نه، وارث اشعار و موسیقی ای هستیم که از آن دوران به جای مانده است. میراث فرهنگی مردم ایران عمدتا از زمان قاجاری قابل دستیابی است و دوران قاجاری برای ما یک آرکیتایپ یا الگوی اساسی از بسیاری زمینه های فرهنگی و اجتماعی است. حتی در زمینه اقتصاد هم ما از آن دوران ارث برده ایم و شاکله ی فرهنگ اقتصادی ما هم از آن دوران مبنا گرفته است. دیوان سالاری و مدیریت اراده های مردم هم از آن دوران آغازیدن گرفته است. اما در این میان باید به یک الگوی شخصیتی از ویژگی فردی عموم مردم اشاره شود که از آن دوران ماندگار شده است.
همه ی ما شخصیتی نه چندان جدی و نه چندان شوخی داریم. درست است، وقتی که قدرت دست ما است و همه کس زیر مجموعه ما هستند، بلد هستیم جدی باشیم و عنان همه را در دست داشته باشیم. آن گاه است که بسیار جدی هستیم و مانند قزاق های دوران قاجار با اقتدار و با اراده صحبت میکنیم. اما دقیقاً وقتی که آدمی به مراتب جدیتر از خود را می بینیم و قدرت نگه داشتن آن اطوار جدی را نداریم و چه بسا مورد اعتراض واقع گردیدیم، دست به دامن روی شوخ اخلاقمان میشویم و در برابر یک آدم جدی دیگر به مراتب ساده و مودب هستیم. تا جایی که وقتی از حرفهایی که خود به جد زده بودیم، سوال میشود زود میگوئیم : شوخی کردم!
چرا که وقتی جدی هستیم، حرف هایی کاملا قدرتمندانه بر اساس تصمیم خود ادا می کنیم و وقتی که قدرتی برتر پیش روی ما است، به سرعت خود را در برابر او خاکسار می بینیم. این وجه دوگانه جدی و شوخ ما، از آن بر می خیزد که وقتی جدی هستیم حرف خاصی نزده ایم و وقتی اوضاع بر علیه ما شد، سریع موضع خود را عوض می کنیم. چه بسیار شما با افرادی مواجه شده اید که وقتی همه چیز دست آنان است، عرصه را برای شما تنگ کرده اند و وقتی قدرت خاصی ندارند و از ایشان در مورد آن سختگیری های شان پرسش شود، همه چیز را تا حد یک موضوع ساده تقلیل می دهند. نمونه ی بسیاری از این قضایا را عمدتاً در جک ها و داستان های فکاهی دیده ایم.
جستجوی عمیقتر این شخصیت، نشان از آن است که قدرت از گذشته در جامعه ما عنصری تنها و فاقد معنای درونی بوده است. در اغلب موارد، قدرت یک امر ناظر بر افراد بوده و به مفاهیم درونی و ناب تکیه نداشته و به همین جهت عرفا آن را نکوهش کرده اند. به همین جهت وقتی عنصر معرفتی در قدرت وجود نداشت، بیشتر ابزاری کنترل کننده انسانها بوده و همه ی ادعاها صرفاً ناشی از نظم کنترل کننده ی انسان ها میبود. همین قدرت، وقتی که در پیشگاه قدرت برتر از خود قرار میگیرد، به شدت تحقیر میشود و با زدن خود به طفولیت در برابر قدرت بالاتر از خودش، به خود و ادعاهای خود میخندد و این موجب شکل گرفتن شخصیت شوخ او شده است.
عرفا همیشه از حقایق ازلی و ناب سخن می گفتند و نوعی تشبه به مالکیت حقیقت که در داستان های فراعنه موجود است، در نزد آدمهای دوستدار تاج و تخت و به ظاهر مدعی حقیقت وجود داشت و چه بسا امروز هم در خیل عظیمی از علاقمندان به مشارکت سیاسی دیده شود. اما وقتی که همین انسان های مدعی، که امثال حافظ نیز از دست آنها نالیده اند، در برابر فرد قویتر از خود قرار می گیرند، قدرت خود را تهی میبینند و آن همه ادعاهایشان از حقیقت و برتری فرو میریزد. این، شخصیت دوگانه، صفتی است که نزد انسانهای سلطه جوی محلی ما هم دیده میشد که پیش قدرتمند زبون بوده و پیش ضعیف ستیغ می کشیدند. وقتی با این افراد مواجه شدید، خود را دست کم نگیرید، امروز همه مردم توده ی برابر و شهروند هستند و کسی مدعی نظم و حقیقت نیست، مگر مدیران ساختارهای اداری که آنها هم زود بازنشسته و ضعیف میشوند.
@thing
از این ستون به اون ستون فرجه، از این شهر به اون شهر گردنه اس
محمد زینالی اُناری
گردنه از خود ترمینال شروع میشود. وقتی شهرداری ها اجاره ترمینال را که همیشه پر از تردد است، به قیمتی به فروشگاه ها می دهند تا آن ها کلوچه ای که رویش ۱۰۰۰تومان قیمت دارد را به گزاف بفروشند. هیچ وقت تجربه نخواهید کرد که در ترمینال یا حتی مسیرهای مسافرتی وقتی اتوبوس نگه داشته شود، جنسی مرغوب با قیمتی مطلوب ملاحظه کنید. نفس این که این ها هم وطنانی هستند که زحمت کشیده و خدماتی ارائه می دهند و نباید بر سر آن چانه بزنیم، مطلوب است، اما این عمل در واقع یادگیری نوعی گردنه اندیشی و راهزنی در سیستم اقتصادی است. بسیاری از مردم در همین گردنه ها بزرگ شده و کار یاد گرفته اند و این را نیک می دانند که سر بزنگاه می توانند خوب معامله کنند و از ناتوانی یا نیاز دیگران خوب سود ببرند.
این دیگر ماکیاولیسم و لیبرالیسم نیست، عیاری است. اقتصاد به سبک عیاری، فقط مترصد گردنه ها است. شهردارانی هم که ادعای مدیریت جهادی و اخلاق مداری دارند، نتوانسته اند تا کنون فرصت کنند و سیستم گردنه اندیشی را از اقتصاد شهری بر چینند. بر عکس فکر می کنند این سنت ها همین هستند که هستند و باید به همین روال اداره کنند. سنت گردنه اندیشی از اقتصاد سنتی و بومی ما بر می خیزد که در آن دلال ها مترصد این هستند که فردی ناآشنا وارد بازار شود و تا جایی که می توانند او را بچاپند تا این که انبان خود را از سکه پر و انبان او را از سکه تهی کنند. به این صورت گردنه ها وارد اقتصاد شهری شده اند و ترمینال و مسیر جاده و حتی گوشه و کنار روزمره شهر را پر کرده اند.
ایام آغاز سال جدید، عمدتاً توأم است با گران تر شدن هزینه بلیط های سفر و اقامت؛ در حالی که این ایام زمان شلوغی سفر و گردش مردم است و قاعده منصفانه این است که برای فروش بیشتر تخفیف ویژه ارائه نماید. اما جدا از این که زیرکی فروشندگان مجاب می کند که وقتی مشتری سر و دست می شکند، گران حساب کنند، از سوی مراجع ذی صلاح هم هزینه ها بالا میرود. به همین خاطر عیدی هایی که پیش از آغاز سال به کارمندان، کارگران و ... اعطا می شود، همه به صورت قانونی از سوی اقتصاد گردنه اندیش ربوده می شود. این سنتی است که در همه جهان شناخته شده است. کارگردان انیمیشن رابین هود هم این تفاهم اقتصادی را با انداختن یک سکه به درون کاسه درویش و افراشتن چندین سکه نشان داده است.
عید نوروز، از دیرباز یادآور بهار، شادی، صله رحم و صمیمیت بوده است، اما اقتصاد جدید ما وقتی زندگی ها از شیوه روستایی به شیوه شهری و ملیتی در آمده است، به جای صمیمیت روستا و فرهنگ همیاری آن، از الگوهای عیاری و راهزنی فرهنگ پذیر شده و دلالی و دریوزه مسلکی را فرهنگ بازارهای خود نموده است. این عکس العمل به شلوغی شهرها و شلوغی راه ها، شاید نه از وجدان روستانشینان مهاجر یا حتی اربابان شهر که از فرهنگ لوطی گری نابهنجار شده که زاده محمدی آن را در کتابش تشریح کرده است، شکل گرفته است. به این صورت که به جای این که فرهنگ صمیمیت مهاجران روستایی یا اشراف شهری تولید کننده فرهنگ سازمانی بازار مسافرت و عوارض شهری شود، فرهنگ لوطیان شاپو به سرِ سیبیلو در این جا دیده می شود، اگرچه خود آن ها لباس و تیپ شان را عوض کرده اند.
سفر، جایجایی و تغییر موضع انسان و حتی فروختن فرش و اساس برای راه انداختن کار، یاد آور تلاش انسان برای در آوردن یک لقمه نان است و این ضرب المثل که "از این ستون به اون ستون فرجه" اما اینک می توان این برداشت را از اقتصاد شهرمان و به ویژه در ایام عید نوروز که همه اغلب مسافر ترمینال ها و یا جاده های ایران عزیز هستیم، بگوئیم که "از این شهر به اون شهر گردنه اس" چه بسا این که داخل شهرهای ما هم گردنه کم نیست و اگر ناشی باشید و ندانید که کجای کارتان می لنگد، یک همشهری که به زودی قرار است به او شهروند بگوئیم، کاری خواهد کرد که همه جای شما بلنگد. امیدوارم در سال ۹۶ این حال ما تغییر یابد و رفتار سر گردنه ای از ابلاغیه های قیمت و اجاره های فروش گاه های ترمینال وسر جاده دود شود و به هوا رود.
@thing
محمد زینالی اُناری
گردنه از خود ترمینال شروع میشود. وقتی شهرداری ها اجاره ترمینال را که همیشه پر از تردد است، به قیمتی به فروشگاه ها می دهند تا آن ها کلوچه ای که رویش ۱۰۰۰تومان قیمت دارد را به گزاف بفروشند. هیچ وقت تجربه نخواهید کرد که در ترمینال یا حتی مسیرهای مسافرتی وقتی اتوبوس نگه داشته شود، جنسی مرغوب با قیمتی مطلوب ملاحظه کنید. نفس این که این ها هم وطنانی هستند که زحمت کشیده و خدماتی ارائه می دهند و نباید بر سر آن چانه بزنیم، مطلوب است، اما این عمل در واقع یادگیری نوعی گردنه اندیشی و راهزنی در سیستم اقتصادی است. بسیاری از مردم در همین گردنه ها بزرگ شده و کار یاد گرفته اند و این را نیک می دانند که سر بزنگاه می توانند خوب معامله کنند و از ناتوانی یا نیاز دیگران خوب سود ببرند.
این دیگر ماکیاولیسم و لیبرالیسم نیست، عیاری است. اقتصاد به سبک عیاری، فقط مترصد گردنه ها است. شهردارانی هم که ادعای مدیریت جهادی و اخلاق مداری دارند، نتوانسته اند تا کنون فرصت کنند و سیستم گردنه اندیشی را از اقتصاد شهری بر چینند. بر عکس فکر می کنند این سنت ها همین هستند که هستند و باید به همین روال اداره کنند. سنت گردنه اندیشی از اقتصاد سنتی و بومی ما بر می خیزد که در آن دلال ها مترصد این هستند که فردی ناآشنا وارد بازار شود و تا جایی که می توانند او را بچاپند تا این که انبان خود را از سکه پر و انبان او را از سکه تهی کنند. به این صورت گردنه ها وارد اقتصاد شهری شده اند و ترمینال و مسیر جاده و حتی گوشه و کنار روزمره شهر را پر کرده اند.
ایام آغاز سال جدید، عمدتاً توأم است با گران تر شدن هزینه بلیط های سفر و اقامت؛ در حالی که این ایام زمان شلوغی سفر و گردش مردم است و قاعده منصفانه این است که برای فروش بیشتر تخفیف ویژه ارائه نماید. اما جدا از این که زیرکی فروشندگان مجاب می کند که وقتی مشتری سر و دست می شکند، گران حساب کنند، از سوی مراجع ذی صلاح هم هزینه ها بالا میرود. به همین خاطر عیدی هایی که پیش از آغاز سال به کارمندان، کارگران و ... اعطا می شود، همه به صورت قانونی از سوی اقتصاد گردنه اندیش ربوده می شود. این سنتی است که در همه جهان شناخته شده است. کارگردان انیمیشن رابین هود هم این تفاهم اقتصادی را با انداختن یک سکه به درون کاسه درویش و افراشتن چندین سکه نشان داده است.
عید نوروز، از دیرباز یادآور بهار، شادی، صله رحم و صمیمیت بوده است، اما اقتصاد جدید ما وقتی زندگی ها از شیوه روستایی به شیوه شهری و ملیتی در آمده است، به جای صمیمیت روستا و فرهنگ همیاری آن، از الگوهای عیاری و راهزنی فرهنگ پذیر شده و دلالی و دریوزه مسلکی را فرهنگ بازارهای خود نموده است. این عکس العمل به شلوغی شهرها و شلوغی راه ها، شاید نه از وجدان روستانشینان مهاجر یا حتی اربابان شهر که از فرهنگ لوطی گری نابهنجار شده که زاده محمدی آن را در کتابش تشریح کرده است، شکل گرفته است. به این صورت که به جای این که فرهنگ صمیمیت مهاجران روستایی یا اشراف شهری تولید کننده فرهنگ سازمانی بازار مسافرت و عوارض شهری شود، فرهنگ لوطیان شاپو به سرِ سیبیلو در این جا دیده می شود، اگرچه خود آن ها لباس و تیپ شان را عوض کرده اند.
سفر، جایجایی و تغییر موضع انسان و حتی فروختن فرش و اساس برای راه انداختن کار، یاد آور تلاش انسان برای در آوردن یک لقمه نان است و این ضرب المثل که "از این ستون به اون ستون فرجه" اما اینک می توان این برداشت را از اقتصاد شهرمان و به ویژه در ایام عید نوروز که همه اغلب مسافر ترمینال ها و یا جاده های ایران عزیز هستیم، بگوئیم که "از این شهر به اون شهر گردنه اس" چه بسا این که داخل شهرهای ما هم گردنه کم نیست و اگر ناشی باشید و ندانید که کجای کارتان می لنگد، یک همشهری که به زودی قرار است به او شهروند بگوئیم، کاری خواهد کرد که همه جای شما بلنگد. امیدوارم در سال ۹۶ این حال ما تغییر یابد و رفتار سر گردنه ای از ابلاغیه های قیمت و اجاره های فروش گاه های ترمینال وسر جاده دود شود و به هوا رود.
@thing
مخارج نوجوانان
بخش اول
زیگموند باومن؛ برگردان: عرفان ثابتی
درآمد: فشارهای اجتماعی دنیای مدرن و تلاش برای پذیرش در گروه همسالان، نوجوانان را وامیدارد تا در رقابتی پایانناپذیر بر سر مصرف کالاها شرکت کنند، رقابتی که هزینههای مصرفی خانواده را به طور فزایندهای افزایش میدهد. این مقاله به بررسی علل تغییر فرهنگ مصرف نوجوانان نسل جدید میپردازد.[۱]
ادارهی آمار ملی با انتشار جدیدترین «پیمایش مخارج خانوارها» در بریتانیا دربارهی ساختار فعلی بودجهی یک خانوادهی معمولی گزارش داده است: افرادی که با هم زیرِ یک سقف زندگی میکنند، به چه منظوری پول خرج میکنند و چه کسی برای چه چیزی پول میدهد؟ بر اساس این گزارش، یک «نوجوان معمولی» در بریتانیا سالانه بیش از ۱۰۰۰ پوند برای تلفنهای همراه، اِمپیتری پِلیِرها و دانلودها، ۲۴۰ پوند برای اصلاح مو، و ۳۰۰ پوند برای کفشهای ورزشی خرج میکند. اینها تنها هزینههای رایج نیستند بلکه برای محاسبهی کل بودجهی نوجوانان باید پول بلیت سینما، نایتکلاب و پوشاک را هم در نظر گرفت. یک نوجوان معمولی فکر میکند که برای زندگی مناسب، و در واقع «عادی» و برای مقبولیت در میان همسالان خود و جلب احترام آنها به چیزهای دیگری هم نیاز دارد: چیزهایی مانند تلفنِ همراه، که بموقع به نسخهی «جدید و بهبودیافته» ارتقا مییابد و با تازهترین زنگها روزآمد میشود، لپ تاپ، تلویزیون و دیویدی پلیر در اتاق اختصاصی، بعضی از آلات موسیقی و کلاس موسیقی و … . در کل، بر اساس این گزارش، سبک زندگی یک نوجوان معمولی، سالانه ۹۰۰۰ پوند هزینه دارد. اگر تورم را در نظر بگیریم، این رقم ۱۲ برابر مبلغی است که ۳۰ سال قبل یک نوجوان معمولی خرج میکرد.
برای این که این ارقام را بفهمیم و موضع بگیریم، باید به دو نکتهی دیگر توجه کنیم. نکتهی اول: اکنون نوجوانان در مقایسه با زمان آغازِ محاسبات آماری، پول خرج کردن را از سن بسیار کمتری شروع میکنند- و این سن همچنان در حال کاهش است. برای مثال، اخیراً یکی از مؤسسات خیریهی آموزشی در تحقیقی دریافت که هفتسالهها نه تنها میخواهند که تلفن همراه داشته باشند بلکه مایلند که این تلفنها زنگهای مُدِ روز و جدیدترین بازیها را هم داشته باشند.
نکتهی دوم: نوجوانانِ دههی ۱۹۷۰، همچون جانشینان امروزیِ خود، شیفته، فریفته و مسحورِ عجایب بازیهای کُنسولی، واکمنها یا فیلمهای سینمایی بودند؛ اما در آن دوران، همهی این چیزهای دلخواه (شاید به استثنای بلیت سینما) به طور نسبی بسیار گرانتر بودند و بنابراین، در مقایسه با نمونههای پیشرفتهترِ فعلی، عدهی کمتری به آنها دسترس داشتند. این چیزهای دلخواه کالاهایی تجملی و رؤیایی به شمار میرفتند نه مایحتاج اولیه، و تملک آنها نشانهی بخت و اقبالِ بلند شمرده میشد، نه انتظاری مشروع یا حق یا وظیفه. حال که این چیزهای دلخواه ارزانترند، قیمت آنها به طرز وسوسهانگیزی کاهش مییابد و به نحو فریبندهای در دسترس قرار دارند، به دست آوردنِ آنها بخشی عادی از زندگی «طبیعی» و معمولیِ «هر کسی» شده «که سرش به تنش میارزد» و دیگر تملک آنها رویدادی استثنائی و خارق العاده نیست که آن را جشن بگیرند، به یاد سپارند، و از خدا یا بخت و اقبالِ مساعد تشکر کنند. نتیجهی غیرمنتظره اما محتومِ این امر از بین رفتن پیوند عاطفی با این داراییهاست : آنچه واقعاً اهمیت دارد لحظهی اکتساب است و نه دوستیِ پایدار. نیمی از تلفنهای همراهِ نوجوانان گم میشوند، و کفشهای ورزشی، اندکی پس از این که خریده میشوند، دلِ نوجوانان را میزنند و در سطل آشغال میافتند. چیزها به همان سرعتی که مُد میشوند، از مُد میافتند. در بین انبوه وسایلی که به سرعت به دست میآیند و دور انداخته میشوند، به ندرت چیزی «مایهی مباهات و عزیز» میشود؛ و اگر هم بشود، حتماً به سرعت از چشم میافتد. آنچه باید همیشه زنده نگه داشته شود، سبک است و نه وسائل؛ و این سبک، میطلبد که لوازم جانبی آن وسایل با سرعتی فزاینده تعویض شوند.
نامهی اندیشمندانهی جاکومو سِگانتینی، یکی از خوانندگان ایتالیایی آثارم، مرا برانگیخت تا دنیای نوجوانان را بازبینی کنم. او نوشت: «واقعیتِ زندگی من کاملاً متفاوت است. تا حد ممکن، کم مصرف میکنم چون پول ندارم. این وضعیت، باعث سرخوردگیام نشده بلکه مرا به نادیده گرفتنِ پیامهای بازاریابی عادت داده است.» دلیلی ندارم که به صداقت جاکومو شک کنم و تنها میتوانم قدرت ارادهاش را بستایم، حتی اگر بخش عمدهای از این قدرت ناشی از فشارِ ضرورت باشد. جاکومو سِگانتینی به اختیار یا اجبار، خلاف جریان (جریانی نیرومند) شنا میکند. شمار فراوانی از دیگر مردان و زنانِ جوان، درست مثل او «پول ندارند» که مخارج نوعی سبک زندگی را تأمین کنند که به عقیدهی بسیاری مسئلهی مرگ (اجتماعی) یا زندگی (اجتماعی) است.
بخش اول
زیگموند باومن؛ برگردان: عرفان ثابتی
درآمد: فشارهای اجتماعی دنیای مدرن و تلاش برای پذیرش در گروه همسالان، نوجوانان را وامیدارد تا در رقابتی پایانناپذیر بر سر مصرف کالاها شرکت کنند، رقابتی که هزینههای مصرفی خانواده را به طور فزایندهای افزایش میدهد. این مقاله به بررسی علل تغییر فرهنگ مصرف نوجوانان نسل جدید میپردازد.[۱]
ادارهی آمار ملی با انتشار جدیدترین «پیمایش مخارج خانوارها» در بریتانیا دربارهی ساختار فعلی بودجهی یک خانوادهی معمولی گزارش داده است: افرادی که با هم زیرِ یک سقف زندگی میکنند، به چه منظوری پول خرج میکنند و چه کسی برای چه چیزی پول میدهد؟ بر اساس این گزارش، یک «نوجوان معمولی» در بریتانیا سالانه بیش از ۱۰۰۰ پوند برای تلفنهای همراه، اِمپیتری پِلیِرها و دانلودها، ۲۴۰ پوند برای اصلاح مو، و ۳۰۰ پوند برای کفشهای ورزشی خرج میکند. اینها تنها هزینههای رایج نیستند بلکه برای محاسبهی کل بودجهی نوجوانان باید پول بلیت سینما، نایتکلاب و پوشاک را هم در نظر گرفت. یک نوجوان معمولی فکر میکند که برای زندگی مناسب، و در واقع «عادی» و برای مقبولیت در میان همسالان خود و جلب احترام آنها به چیزهای دیگری هم نیاز دارد: چیزهایی مانند تلفنِ همراه، که بموقع به نسخهی «جدید و بهبودیافته» ارتقا مییابد و با تازهترین زنگها روزآمد میشود، لپ تاپ، تلویزیون و دیویدی پلیر در اتاق اختصاصی، بعضی از آلات موسیقی و کلاس موسیقی و … . در کل، بر اساس این گزارش، سبک زندگی یک نوجوان معمولی، سالانه ۹۰۰۰ پوند هزینه دارد. اگر تورم را در نظر بگیریم، این رقم ۱۲ برابر مبلغی است که ۳۰ سال قبل یک نوجوان معمولی خرج میکرد.
برای این که این ارقام را بفهمیم و موضع بگیریم، باید به دو نکتهی دیگر توجه کنیم. نکتهی اول: اکنون نوجوانان در مقایسه با زمان آغازِ محاسبات آماری، پول خرج کردن را از سن بسیار کمتری شروع میکنند- و این سن همچنان در حال کاهش است. برای مثال، اخیراً یکی از مؤسسات خیریهی آموزشی در تحقیقی دریافت که هفتسالهها نه تنها میخواهند که تلفن همراه داشته باشند بلکه مایلند که این تلفنها زنگهای مُدِ روز و جدیدترین بازیها را هم داشته باشند.
نکتهی دوم: نوجوانانِ دههی ۱۹۷۰، همچون جانشینان امروزیِ خود، شیفته، فریفته و مسحورِ عجایب بازیهای کُنسولی، واکمنها یا فیلمهای سینمایی بودند؛ اما در آن دوران، همهی این چیزهای دلخواه (شاید به استثنای بلیت سینما) به طور نسبی بسیار گرانتر بودند و بنابراین، در مقایسه با نمونههای پیشرفتهترِ فعلی، عدهی کمتری به آنها دسترس داشتند. این چیزهای دلخواه کالاهایی تجملی و رؤیایی به شمار میرفتند نه مایحتاج اولیه، و تملک آنها نشانهی بخت و اقبالِ بلند شمرده میشد، نه انتظاری مشروع یا حق یا وظیفه. حال که این چیزهای دلخواه ارزانترند، قیمت آنها به طرز وسوسهانگیزی کاهش مییابد و به نحو فریبندهای در دسترس قرار دارند، به دست آوردنِ آنها بخشی عادی از زندگی «طبیعی» و معمولیِ «هر کسی» شده «که سرش به تنش میارزد» و دیگر تملک آنها رویدادی استثنائی و خارق العاده نیست که آن را جشن بگیرند، به یاد سپارند، و از خدا یا بخت و اقبالِ مساعد تشکر کنند. نتیجهی غیرمنتظره اما محتومِ این امر از بین رفتن پیوند عاطفی با این داراییهاست : آنچه واقعاً اهمیت دارد لحظهی اکتساب است و نه دوستیِ پایدار. نیمی از تلفنهای همراهِ نوجوانان گم میشوند، و کفشهای ورزشی، اندکی پس از این که خریده میشوند، دلِ نوجوانان را میزنند و در سطل آشغال میافتند. چیزها به همان سرعتی که مُد میشوند، از مُد میافتند. در بین انبوه وسایلی که به سرعت به دست میآیند و دور انداخته میشوند، به ندرت چیزی «مایهی مباهات و عزیز» میشود؛ و اگر هم بشود، حتماً به سرعت از چشم میافتد. آنچه باید همیشه زنده نگه داشته شود، سبک است و نه وسائل؛ و این سبک، میطلبد که لوازم جانبی آن وسایل با سرعتی فزاینده تعویض شوند.
نامهی اندیشمندانهی جاکومو سِگانتینی، یکی از خوانندگان ایتالیایی آثارم، مرا برانگیخت تا دنیای نوجوانان را بازبینی کنم. او نوشت: «واقعیتِ زندگی من کاملاً متفاوت است. تا حد ممکن، کم مصرف میکنم چون پول ندارم. این وضعیت، باعث سرخوردگیام نشده بلکه مرا به نادیده گرفتنِ پیامهای بازاریابی عادت داده است.» دلیلی ندارم که به صداقت جاکومو شک کنم و تنها میتوانم قدرت ارادهاش را بستایم، حتی اگر بخش عمدهای از این قدرت ناشی از فشارِ ضرورت باشد. جاکومو سِگانتینی به اختیار یا اجبار، خلاف جریان (جریانی نیرومند) شنا میکند. شمار فراوانی از دیگر مردان و زنانِ جوان، درست مثل او «پول ندارند» که مخارج نوعی سبک زندگی را تأمین کنند که به عقیدهی بسیاری مسئلهی مرگ (اجتماعی) یا زندگی (اجتماعی) است.
مخارج نوجوانان
بخش دوم
زیگموند باومن؛ برگردان: عرفان ثابتی
عدهی زیادی، مصرف کنندگانِ «ناموفق» یا «ناکام»، ناتوان یا شکست خورده به شمار میروند اما این وضعیت باعث خوشحالی آنها نیست و اگر میتوانستند چنین انتخابی نمیکردند. «پیامهای بازاریابی» همه جا حاضرند و به طرز آزارندهای مُصر و مکّارند؛ هر چند حیرتانگیزترین قدرت آنها ناشی از این واقعیت است که «مخاطبان» همسال آنها («نوجوانان معمولی») با ترس آمیخته به احترام به آنها گوش میکنند و تا جایی که میتوانند (و بیش از توانِ خود) میکوشند تا از فرامین و دستورات آنها اطاعت کنند. بنابراین، فقط نباید به «نادیده گرفتنِ» تبلیغات تجاری عادت کنیم بلکه بیش از هر چیز باید به «نادیده گرفتنِ» فشارِ شاید کمتر آزارنده اما قطعاً مؤثرِ اطرافیانِ خود و چشمپوشی از فشارِ معیارهایی عادت کنیم که اطرافیانمان میکوشند خود را با آن مطابقت دهند و انتظار دارند که معاشرانشان نیز چنین کنند. نادیده گرفتن، بیاعتنایی و غلبه بر فشارِ اجتماعی شجاعت زیادی را میطلبد. این کار مستلزم اعصابی پولادین و شخصیتی قوی است؛ در واقع، شخصیتی بسیار قوی که تربیت، پرورش و حفظ آن به رغم همهی مشکلات آسان نیست.
سی سال قبل تنها عدهای خاص و برگزیده، افرادی بسیار مصمّم و شجاع، صبورانه پس انداز میکردند تا رایانهی شخصی یا بلیت فیلمهای کارگردانان و یا بازیگران محبوبِ خود را بخرند. اما در سالهای اخیر، تنها عدهای خاص، بسیار مصمّم و مقاوم، از مقروض شدن برای خریدن جدیدترین اِمپیتری پلیرها و دانلود کردن تازهترین آهنگها خودداری کردهاند. جاکومو سِگانتینی میتواند یکی از این افراد خاص و نه چندان پرشمار باشد، و حدس میزنم که خاص بودن برای او آسان به دست نیامده است؛ خاص بودن باید اغلب دردناک و گاهی حتی تحقیرآمیز بوده باشد و تسلیمِ موج شدن هزینهی مالی دارد. شنا کردن خلاف جریان آب هم هزینه دارد؛ در این مورد، هزینه، مالی نیست اما سنگینتر است و بیشتر صدمه میزند. در یکی از نامههایم نوشتم که سرنوشت، گزینهها را تعیین میکند اما انتخاب از میانِ آنها بسته به شخصیت خودِ آدم است. با توجه به انتخابهای سگانتینی باید گفت که شخصیت او در خورِ ستایش و احترام است.
تأکید جاکومو بر این که «نیندیشیدن به آینده» محال است، مرا متأثر کرد. با توجه به تاریخ نامهی او (چند ماه پس از افولِ اعتباری اخیر و سقوط بازارهای کار) به نظر میرسد که این بار، جاکومو دارد دوباره به صف اکثریت عظیمی از همسالانِ خود میپیوندد. گویا زندگی در میان چرخشِ سرگیجه آور، مهیّج و نفسگیرِ کالاها و هیجانات جدید که تا چندی پیش ابدی به شمار میرفت، دارد از حرکت باز میایستد؛ اگرچه آهنگش کاهش یافته و به احتمال زیاد تا مدتی لنگ لنگان خواهد رفت. جاکومو سِگانتینی به درستی میگوید که «نه چند دوجین بلکه صدها هزار» جوانی که با او به دنیای بزرگسالان قدم میگذارند با چالشی مواجهند که شش ماه قبل هیچ تصوری از آن نداشتند و قطعاً از مهارت لازم برای رویارویی با آن بی بهره بودند. آنها یاد گرفته بودند که با فزونیِ گزینهها و فرصتها کنار بیایند؛ اما حالا باید به سرعت بیاموزند که چگونه در جهانی مبتلا به کمیابیِ گزینهها و فرصتها زندگی کنند. آیا شغلی برایم وجود دارد؟ اگر وجود دارد، چه نوع شغلی است؟ برای دستیابی به آن باید چه کار کنم؟ میتوان به چند شغلِ ممکن اشاره کرد اما هیچ کس نمیتواند تضمین کند که این شغلها هنوز هم وجود داشته باشند، و آن قدر باقی بمانند که مهارتهای لازم برای آنها را کسب کنیم.
خوشحال میشوم اگر جاکومو بتواند، آن طور که میگوید، به صف «جامعهشناسانِ جوان» بپیوندد. اما باید به او (و هر کسی که چنین فکری در سر دارد) هشدار دهم که پیوستن به این صفوفِ خاص، زندگیِ وی را آسانتر نخواهد کرد. با توجه به شخصیت او، این کار ممکن است بر دلواپسیهایش بیفزاید و از همان مقدار آرامش خاطری که برایش باقی مانده نیز بکاهد. زیرا به عنوان یک جامعهشناس، بارها و بارها در زندگی حرفهای درخواهد یافت که «آدمیان فقط چیزی را میآموزند که به دردِ اجدادشان میخورد. درست زیستن چیزی است که تنها میتوان به مردگان آموخت»- این سخنانِ فرناندو پسوا است که بسیاری او را نویسندهی «یکی از مهم ترین متونِ جهانِ مدرن» میدانند.
منبع: سایت فرهنگی صدانت
@thing
بخش دوم
زیگموند باومن؛ برگردان: عرفان ثابتی
عدهی زیادی، مصرف کنندگانِ «ناموفق» یا «ناکام»، ناتوان یا شکست خورده به شمار میروند اما این وضعیت باعث خوشحالی آنها نیست و اگر میتوانستند چنین انتخابی نمیکردند. «پیامهای بازاریابی» همه جا حاضرند و به طرز آزارندهای مُصر و مکّارند؛ هر چند حیرتانگیزترین قدرت آنها ناشی از این واقعیت است که «مخاطبان» همسال آنها («نوجوانان معمولی») با ترس آمیخته به احترام به آنها گوش میکنند و تا جایی که میتوانند (و بیش از توانِ خود) میکوشند تا از فرامین و دستورات آنها اطاعت کنند. بنابراین، فقط نباید به «نادیده گرفتنِ» تبلیغات تجاری عادت کنیم بلکه بیش از هر چیز باید به «نادیده گرفتنِ» فشارِ شاید کمتر آزارنده اما قطعاً مؤثرِ اطرافیانِ خود و چشمپوشی از فشارِ معیارهایی عادت کنیم که اطرافیانمان میکوشند خود را با آن مطابقت دهند و انتظار دارند که معاشرانشان نیز چنین کنند. نادیده گرفتن، بیاعتنایی و غلبه بر فشارِ اجتماعی شجاعت زیادی را میطلبد. این کار مستلزم اعصابی پولادین و شخصیتی قوی است؛ در واقع، شخصیتی بسیار قوی که تربیت، پرورش و حفظ آن به رغم همهی مشکلات آسان نیست.
سی سال قبل تنها عدهای خاص و برگزیده، افرادی بسیار مصمّم و شجاع، صبورانه پس انداز میکردند تا رایانهی شخصی یا بلیت فیلمهای کارگردانان و یا بازیگران محبوبِ خود را بخرند. اما در سالهای اخیر، تنها عدهای خاص، بسیار مصمّم و مقاوم، از مقروض شدن برای خریدن جدیدترین اِمپیتری پلیرها و دانلود کردن تازهترین آهنگها خودداری کردهاند. جاکومو سِگانتینی میتواند یکی از این افراد خاص و نه چندان پرشمار باشد، و حدس میزنم که خاص بودن برای او آسان به دست نیامده است؛ خاص بودن باید اغلب دردناک و گاهی حتی تحقیرآمیز بوده باشد و تسلیمِ موج شدن هزینهی مالی دارد. شنا کردن خلاف جریان آب هم هزینه دارد؛ در این مورد، هزینه، مالی نیست اما سنگینتر است و بیشتر صدمه میزند. در یکی از نامههایم نوشتم که سرنوشت، گزینهها را تعیین میکند اما انتخاب از میانِ آنها بسته به شخصیت خودِ آدم است. با توجه به انتخابهای سگانتینی باید گفت که شخصیت او در خورِ ستایش و احترام است.
تأکید جاکومو بر این که «نیندیشیدن به آینده» محال است، مرا متأثر کرد. با توجه به تاریخ نامهی او (چند ماه پس از افولِ اعتباری اخیر و سقوط بازارهای کار) به نظر میرسد که این بار، جاکومو دارد دوباره به صف اکثریت عظیمی از همسالانِ خود میپیوندد. گویا زندگی در میان چرخشِ سرگیجه آور، مهیّج و نفسگیرِ کالاها و هیجانات جدید که تا چندی پیش ابدی به شمار میرفت، دارد از حرکت باز میایستد؛ اگرچه آهنگش کاهش یافته و به احتمال زیاد تا مدتی لنگ لنگان خواهد رفت. جاکومو سِگانتینی به درستی میگوید که «نه چند دوجین بلکه صدها هزار» جوانی که با او به دنیای بزرگسالان قدم میگذارند با چالشی مواجهند که شش ماه قبل هیچ تصوری از آن نداشتند و قطعاً از مهارت لازم برای رویارویی با آن بی بهره بودند. آنها یاد گرفته بودند که با فزونیِ گزینهها و فرصتها کنار بیایند؛ اما حالا باید به سرعت بیاموزند که چگونه در جهانی مبتلا به کمیابیِ گزینهها و فرصتها زندگی کنند. آیا شغلی برایم وجود دارد؟ اگر وجود دارد، چه نوع شغلی است؟ برای دستیابی به آن باید چه کار کنم؟ میتوان به چند شغلِ ممکن اشاره کرد اما هیچ کس نمیتواند تضمین کند که این شغلها هنوز هم وجود داشته باشند، و آن قدر باقی بمانند که مهارتهای لازم برای آنها را کسب کنیم.
خوشحال میشوم اگر جاکومو بتواند، آن طور که میگوید، به صف «جامعهشناسانِ جوان» بپیوندد. اما باید به او (و هر کسی که چنین فکری در سر دارد) هشدار دهم که پیوستن به این صفوفِ خاص، زندگیِ وی را آسانتر نخواهد کرد. با توجه به شخصیت او، این کار ممکن است بر دلواپسیهایش بیفزاید و از همان مقدار آرامش خاطری که برایش باقی مانده نیز بکاهد. زیرا به عنوان یک جامعهشناس، بارها و بارها در زندگی حرفهای درخواهد یافت که «آدمیان فقط چیزی را میآموزند که به دردِ اجدادشان میخورد. درست زیستن چیزی است که تنها میتوان به مردگان آموخت»- این سخنانِ فرناندو پسوا است که بسیاری او را نویسندهی «یکی از مهم ترین متونِ جهانِ مدرن» میدانند.
منبع: سایت فرهنگی صدانت
@thing
Forwarded from یادداشت
فَشِنِ شورا
محمد زینالی اُناری
یک جک یا کنایه در مورد فوتبال هست که به ادبیات طنزپردازان می توان نوشت: ظریفی گفته که به جای این که بیست و دو نفر را در میدان دنبال یک توپ بدوانید، چند توپ به میدان بیندازید تا بندگان خدا این قدر به پر و پای هم نپیچند. وضع امروزی ثبت نام برای عضویت در شورای شهر هم همین ماجرا را پیش ما گذاشته است و آدم آرزو می کند که کاش مدرسه یا فستیوالی باز می شد و این همه آدم که شمارش از ۱۰۰ در اردبیل بالا رفته است، می رفتند و آن جا در مراسم شرکت می کردند و سه سال آزگار با هم گل می گفتند و گل می شنفتند.
دلایل این که اقبال نسبت به ثبت نام در شورا خیلی پرفروغتر از وضع معمول است، چه می تواند باشد؟ هیچ پاسخی قانع کننده تر از این وجود ندارد که مردم اردبیل هنوز تکلیف شان با شورا روشن نیست و نتوانسته اند مفهوم و معنای این موضوع را بفهمند. آیا شورا برای عضویت همه کس و همه ی گروه های موجود است؟ ایا شورا برای نشان دادن رشادت یا ژست های خودنمایانه است؟ آیا شورا برای احساس حضور و وجود افراد است؟ برای همین باید به قصه ی کوتاه دیگری اشاره کنم.
کمی اگر تخفیف بدهید، موضوع این است که حدود یک و نیم سال پیش و نه ماه مانده به انتخابات مجلس شورای اسلامی یکی از آشنایان را دیدم که بعد از احوال پرسی کوتاهی گفت: می خواهم بیایم ( ایستیه م گئله م) گفتم خوب تو الان پیش من هستی و در حال راه رفتن با هم حرف می زنیم. گفت نه می خواهم بیایم و باشم. گفتم خوب دیگر سعی کن کارت را از تهران به اردبیل بگیری. بعد با نگاهی عاقل اندر سفیه که تو مقصود مرا یا حرف آدمیزاد را نمی فهمی به من گفت: می خواهم بیایم و ورود کنم به مجلس. بعد من یاد این حرف های آدم بزرگ ها افتادم و به ایشان گفتم عقلت را از دست داده ای؟ او هم شروع کرد به گفتن دلایلش.
حال که این همه آدم دلیل برای آمدن دارند، باید به سراغ دلیل های آن ها برویم و ببینیم هر فردی چه دلایلی برای حضور خود ذکر می کند؟ آیا همه درد شهر و شهرنشینی و شهروندی و ساماندهی به اردبیل را دارند؟ اگر چنین است، چرا شیوه حضور خودشان را ساماندهی نمی کنند؟ آیا صد و اندی از مردم شهر که برای عضویت و رقابت آماده می شوند در این خصوص با هم تعامل داشته اند که به وجود همدیگر اعتماد کرده و گوی سبقت یا افتخار خدمت را به او تقدیم کنند؟
یا این که میزان اعتماد مردم به هم پایین است و خود می خواهند به عهد شهروندی و نمایندگی مردم وفا کنند. اما در جامعه ای که نمایندگان یا کاندیداها این قدر به هم اعتماد پایینی دارند، چرا انتظار دارند مردم به آن ها اعتماد کنند. در واقع می توان نتیجه گرفت موضوع، به نمایندگی حقوق مردم مربوط نیست و قصه چیز دیگری است. این حضورها و آمدن ها، دلیل مسئولیت پذیری اجتماعی ندارد و بیشتر چنین می نماید که دلایل فردگرایانه و شخصی می باشند.
خوب وقتی دلایل اعضایی که خود را لایق نمایندگی مردم می دانند این قدر شخصی است، وضع بدتر می شود. به این می ماند که روزی از کاندیدایی پرسیدم نظرت درباره سروش، ملکیان و روشنفکران و نواندیشی دینی چیست؟ طرفداران کاندیدایی که قرار است برود مجلس و در خصوص حقوق، مقتضیات زندگی، اعتبارات و قوانین فرهنگی و .. تصمیم گیری کند معترض شدند که چرا تفتیش عقاید می کنی؟!! در حالی که تفتیش عقاید چیز دیگری است و نماینده برای نمایندگی مردم باید از اعتقادات سیاسی و فرهنگی خود آن ها را روشن و مطمئن کند. تحت تأثیر این رفتارها است که نمایندگی و حتی شورایی شدن به امری شخصی تبدیل می شود.
حال این امور شخصی طبیعی است که به جای این که به دم زدن به سخنرانی های صریح و عقلایی به شعارهای سطحی و تصویرهای زیبا تکیه کنند و فریب و اغوا جای تفاهم و تصریح را بگیرد. افراد زیادی با همین ابزار خودرا به عنوان یار و یاور مردم معرفی کنند و با تکیه با گروه های خودی و دوستان یا هم قبیله ای های زیادشان وارد انتخابات شوند. جدال سیاسی و فرهنگی شهر به آوردگاه قبیله ای و ژست هایی شبیه مراسم عروسی تبدیل شود و به تدریج به جایی برسیم که شورا دیگر به محلی برای میهمانی یا سالن مد و فشن تبدیل شود.
این جا بحران "اخلاق"، اعتماد و تعریف مسئله ای به نام شورا و نمایندگی برای مردم وجود دارد و نشان می دهد که در سالهای گذشته، متولیان فرهنگی و اخلاقی جامعه به جای تطهیر و سلامت بخشی به اخلاق، کار دیگری کردند تا به تدریج ما با وضع رقت بار خودنمایی و قبیله گرایی روبر و شویم. این انتخابات هم تمام خواهد شد و شاید باز هم صدای دعوای همسر عضو شورا یا رواج پیدا کردن آسفالت های بی کیفیت و عناصر تخریب کننده دیگر در شهر باشیم. اما باید به خود بیاییم و فکری برای سامان دادن به امور جمعه کنیم. از چند سیاستمدار و فیلسوف اخلاق دعوت کنیم ما را برای فرهنگ تصمیم گیری و فرهنگ زندگی جمعی و انتخاب نماینده اماده کنند.
@ardabilnote
محمد زینالی اُناری
یک جک یا کنایه در مورد فوتبال هست که به ادبیات طنزپردازان می توان نوشت: ظریفی گفته که به جای این که بیست و دو نفر را در میدان دنبال یک توپ بدوانید، چند توپ به میدان بیندازید تا بندگان خدا این قدر به پر و پای هم نپیچند. وضع امروزی ثبت نام برای عضویت در شورای شهر هم همین ماجرا را پیش ما گذاشته است و آدم آرزو می کند که کاش مدرسه یا فستیوالی باز می شد و این همه آدم که شمارش از ۱۰۰ در اردبیل بالا رفته است، می رفتند و آن جا در مراسم شرکت می کردند و سه سال آزگار با هم گل می گفتند و گل می شنفتند.
دلایل این که اقبال نسبت به ثبت نام در شورا خیلی پرفروغتر از وضع معمول است، چه می تواند باشد؟ هیچ پاسخی قانع کننده تر از این وجود ندارد که مردم اردبیل هنوز تکلیف شان با شورا روشن نیست و نتوانسته اند مفهوم و معنای این موضوع را بفهمند. آیا شورا برای عضویت همه کس و همه ی گروه های موجود است؟ ایا شورا برای نشان دادن رشادت یا ژست های خودنمایانه است؟ آیا شورا برای احساس حضور و وجود افراد است؟ برای همین باید به قصه ی کوتاه دیگری اشاره کنم.
کمی اگر تخفیف بدهید، موضوع این است که حدود یک و نیم سال پیش و نه ماه مانده به انتخابات مجلس شورای اسلامی یکی از آشنایان را دیدم که بعد از احوال پرسی کوتاهی گفت: می خواهم بیایم ( ایستیه م گئله م) گفتم خوب تو الان پیش من هستی و در حال راه رفتن با هم حرف می زنیم. گفت نه می خواهم بیایم و باشم. گفتم خوب دیگر سعی کن کارت را از تهران به اردبیل بگیری. بعد با نگاهی عاقل اندر سفیه که تو مقصود مرا یا حرف آدمیزاد را نمی فهمی به من گفت: می خواهم بیایم و ورود کنم به مجلس. بعد من یاد این حرف های آدم بزرگ ها افتادم و به ایشان گفتم عقلت را از دست داده ای؟ او هم شروع کرد به گفتن دلایلش.
حال که این همه آدم دلیل برای آمدن دارند، باید به سراغ دلیل های آن ها برویم و ببینیم هر فردی چه دلایلی برای حضور خود ذکر می کند؟ آیا همه درد شهر و شهرنشینی و شهروندی و ساماندهی به اردبیل را دارند؟ اگر چنین است، چرا شیوه حضور خودشان را ساماندهی نمی کنند؟ آیا صد و اندی از مردم شهر که برای عضویت و رقابت آماده می شوند در این خصوص با هم تعامل داشته اند که به وجود همدیگر اعتماد کرده و گوی سبقت یا افتخار خدمت را به او تقدیم کنند؟
یا این که میزان اعتماد مردم به هم پایین است و خود می خواهند به عهد شهروندی و نمایندگی مردم وفا کنند. اما در جامعه ای که نمایندگان یا کاندیداها این قدر به هم اعتماد پایینی دارند، چرا انتظار دارند مردم به آن ها اعتماد کنند. در واقع می توان نتیجه گرفت موضوع، به نمایندگی حقوق مردم مربوط نیست و قصه چیز دیگری است. این حضورها و آمدن ها، دلیل مسئولیت پذیری اجتماعی ندارد و بیشتر چنین می نماید که دلایل فردگرایانه و شخصی می باشند.
خوب وقتی دلایل اعضایی که خود را لایق نمایندگی مردم می دانند این قدر شخصی است، وضع بدتر می شود. به این می ماند که روزی از کاندیدایی پرسیدم نظرت درباره سروش، ملکیان و روشنفکران و نواندیشی دینی چیست؟ طرفداران کاندیدایی که قرار است برود مجلس و در خصوص حقوق، مقتضیات زندگی، اعتبارات و قوانین فرهنگی و .. تصمیم گیری کند معترض شدند که چرا تفتیش عقاید می کنی؟!! در حالی که تفتیش عقاید چیز دیگری است و نماینده برای نمایندگی مردم باید از اعتقادات سیاسی و فرهنگی خود آن ها را روشن و مطمئن کند. تحت تأثیر این رفتارها است که نمایندگی و حتی شورایی شدن به امری شخصی تبدیل می شود.
حال این امور شخصی طبیعی است که به جای این که به دم زدن به سخنرانی های صریح و عقلایی به شعارهای سطحی و تصویرهای زیبا تکیه کنند و فریب و اغوا جای تفاهم و تصریح را بگیرد. افراد زیادی با همین ابزار خودرا به عنوان یار و یاور مردم معرفی کنند و با تکیه با گروه های خودی و دوستان یا هم قبیله ای های زیادشان وارد انتخابات شوند. جدال سیاسی و فرهنگی شهر به آوردگاه قبیله ای و ژست هایی شبیه مراسم عروسی تبدیل شود و به تدریج به جایی برسیم که شورا دیگر به محلی برای میهمانی یا سالن مد و فشن تبدیل شود.
این جا بحران "اخلاق"، اعتماد و تعریف مسئله ای به نام شورا و نمایندگی برای مردم وجود دارد و نشان می دهد که در سالهای گذشته، متولیان فرهنگی و اخلاقی جامعه به جای تطهیر و سلامت بخشی به اخلاق، کار دیگری کردند تا به تدریج ما با وضع رقت بار خودنمایی و قبیله گرایی روبر و شویم. این انتخابات هم تمام خواهد شد و شاید باز هم صدای دعوای همسر عضو شورا یا رواج پیدا کردن آسفالت های بی کیفیت و عناصر تخریب کننده دیگر در شهر باشیم. اما باید به خود بیاییم و فکری برای سامان دادن به امور جمعه کنیم. از چند سیاستمدار و فیلسوف اخلاق دعوت کنیم ما را برای فرهنگ تصمیم گیری و فرهنگ زندگی جمعی و انتخاب نماینده اماده کنند.
@ardabilnote
جنبش های اودیپی
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
فروید در خصوص تحلیل رابطه والدین و فرزند به اسطوره ی اودیپ اشاره می کند. در این اسطوره رئیس یک قبیله پدرسالار زنانی دارد که پسرانش که به سبب تعدد هنوز با پدر خود آشنا نیستند، او را می کشند تا آنان را هم از زنان قبیله نصیبی باشد. چرا که قاعده در این قبیله آن بوده که همه زنان از آن پدر بود و پسران را از برگزیدن همسری نصیبی نبوده است. فروید از این داستان به تحلیل حسادت پسر برای قیاس خود در رابطه مادر و پدرش استفاده کرده است. این داستان در سپهرهای اخلاقی و سیاسی هم قابل تصور است.
رعیت وقتی به دنیا آمد، از شیوه تربیتش قرار شد فقط کارگری کند و مثل سیزیف بار بکشد و خسته شود، ان گاه دوباره روز از نو و روزی از نو و دوباره بار بکشد و خسته شود و این چرخه در زندگی او تکرار می شد و به انحاء مختلف مالیات و هزینه میهمانان و سفره ی خان را در روستاها می دادند و از دنیا خبر نداشتند و هر گروهی در چنگ خان و بیگ افتاده بودند و می دانستند باید تا آخرالزمان این وضع را تحمل کنند، بلکه یک منجی بیاید و گشایشی شود.
اما همین رعیت وقتی به شهر آمد و زرق و برق شهر نصیب او نشد و روزنامه ها را خواند و چرخ بر هم زدن را یاد گرفت، دیگر منتظر نشد و در قالبهای گروه های کارگری جنبشی انجام داد که ۲۹ اسفند طعم موفقیت را چشید. همین جنبش بود که به جنبش مشروطه که بیشتر از سوی شوالیه های سیاسی شروع شده بود و توده ی آگاه نداشت، پیوست تا بتواند وزنه ای اساسی در انقلاب ۵۷ از خودش نشان دهد. این بار این رعیت بود که علیه آقایی و سروری اربابان و به زبان مارکسیستی شان، اشراف یا فئودال ها قیام کردند و زمینه های موفقیت را هم فراهم آوردند.
حال فرقی ندارد وقتی که این رابطه در میان پدر و پسر، ارباب و رعیت، سیاستمدار و هنرمند، ... و کارمند و بیکار دیده شود. در هر صورت وقتی یک رابطه مسلط قراردادی شده در جامعه وجود داشته باشد و گروهی از قدرت و امکانات بهره مند باشند، گروه زیر دست که مدت ها نگهبان سر چهار راه و مامور بادیگارد بودند، روزی در کنار هم می نشینند و می گویند ما را هم از این فرصت و قدرت باید نصیبی باشد. بعد جنبش های ادیپی همچون قیام خرده فرهنگ ها علیه فرهنگ رسمی شروع می شود و چه بسا نگهبانانی که تا دیروز محافظ و بادیگارد انقلابیون بودند، بخواهند سهمی در قدرت و منزلت داشته باشند.
هر قدر فرصت برای در کنار هم نشینی فرزندان، کارگران و سربازان فراهم شود، امکان شکل گیری جنبش های اودیپی بیشتر فراهم است و به ویژه این که هر قدر این گروه در ساختار جامعه مدنی دخالت داده نشوند و به حاشیه رانده شوند، امکان این جنبش ها بیشتر و بیشتر است. رئوس قدرت همواره باید در نظر داشته باشند که جامعه به سوی نظام انفورماتیک و ارتباطات شبکه ای پیش می رود و گروه های حاشیه ای مطرود به سرعت می توانند انجمن های مخفی تشکیل داده و برای تصاحب سپهر قدرت شبکه سازی کنند.
گردش نخبگان یا شکل دادن به جنبش های مدنی فرصتی است برای این که جنبش های اودیپی به جای جنبه های غیر رسمی و ویرانگرش، به شکل الگوهای رسمی از شبکه سازی و مطالبه قدرت به شمار روند و اگر جنبش های رسمی ساماندهی شوند، ویرانگر و خرابکار نخواهند بود. چه بسا همین جنبش ها برای خود به دنبال مانیفستی باشند که بتوانند هم برای جامعه و مسائل از یاد رفته اش کاری بکنند و هم در موضوع قدرت و خواست های مدنی خود را بنمایانند.
جنبش های سبز که توسط زنان برای احیای محیط زیست انجام شده است، یکی از راه های مبتکرانه ای است که در جهان توسط زنان دنبال شده و دست آوردهای مدنی هم داشته که جهان را متوجه مسئله تخریب محیط زیست نموده و توانایی زنان را در راه انداختن جنبش های مدنی و مداخله های سیاسی نشان داده است. در این صورت، این جنبش ها نه به کشتن یکی از والدین که به موضوعی چون تقاضای مشروع نیازهای انسانی شباهت دارد. در غیر این صورت، هم مسائل اجتماعی و مدنی که چه بسا غفلت از آن ها دردسر ساز می شود، کنار می مانند هم امکان شکل گیری جنبش های اودیپی وجود دارد.
جنبش های اودیپی ویران گرند. آن ها از انسان های ساده و بی قدرت، ناگهان افراد قدرتمندی می سازد که علیه سیستم مسلط و نظم اجتماعی می شوند و آن را از بین می برند. ان ها خسارت های زیادی به جامعه می زنند که مانند ارزش یکی از والدین، قابل بازگشت نیست. از دست رفتن نظم و نظام جامعه یکی از تبعات غفلت قدرتمندان یا نخبگان از گروه هایی است که برای آن ها هنوز هم که هنوز است، فاقد مطالبه و فاقد غریزه قدرت تصور می شود. دولت ها معمولا از گروه های فاقد قدرت غفلت می کنند و وقتی به فکر آن می افتند که به صورت ویرانگری شروع به شکل گیری موج تهاجمی کرده اند.
فرزندان، یا افراد ساده ای که در جامعه هستند، گروه های فاقد قدرت و بدون هویتی را تشکیل می دهند که اگرچه امکان شکل گیری قدرت در
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
فروید در خصوص تحلیل رابطه والدین و فرزند به اسطوره ی اودیپ اشاره می کند. در این اسطوره رئیس یک قبیله پدرسالار زنانی دارد که پسرانش که به سبب تعدد هنوز با پدر خود آشنا نیستند، او را می کشند تا آنان را هم از زنان قبیله نصیبی باشد. چرا که قاعده در این قبیله آن بوده که همه زنان از آن پدر بود و پسران را از برگزیدن همسری نصیبی نبوده است. فروید از این داستان به تحلیل حسادت پسر برای قیاس خود در رابطه مادر و پدرش استفاده کرده است. این داستان در سپهرهای اخلاقی و سیاسی هم قابل تصور است.
رعیت وقتی به دنیا آمد، از شیوه تربیتش قرار شد فقط کارگری کند و مثل سیزیف بار بکشد و خسته شود، ان گاه دوباره روز از نو و روزی از نو و دوباره بار بکشد و خسته شود و این چرخه در زندگی او تکرار می شد و به انحاء مختلف مالیات و هزینه میهمانان و سفره ی خان را در روستاها می دادند و از دنیا خبر نداشتند و هر گروهی در چنگ خان و بیگ افتاده بودند و می دانستند باید تا آخرالزمان این وضع را تحمل کنند، بلکه یک منجی بیاید و گشایشی شود.
اما همین رعیت وقتی به شهر آمد و زرق و برق شهر نصیب او نشد و روزنامه ها را خواند و چرخ بر هم زدن را یاد گرفت، دیگر منتظر نشد و در قالبهای گروه های کارگری جنبشی انجام داد که ۲۹ اسفند طعم موفقیت را چشید. همین جنبش بود که به جنبش مشروطه که بیشتر از سوی شوالیه های سیاسی شروع شده بود و توده ی آگاه نداشت، پیوست تا بتواند وزنه ای اساسی در انقلاب ۵۷ از خودش نشان دهد. این بار این رعیت بود که علیه آقایی و سروری اربابان و به زبان مارکسیستی شان، اشراف یا فئودال ها قیام کردند و زمینه های موفقیت را هم فراهم آوردند.
حال فرقی ندارد وقتی که این رابطه در میان پدر و پسر، ارباب و رعیت، سیاستمدار و هنرمند، ... و کارمند و بیکار دیده شود. در هر صورت وقتی یک رابطه مسلط قراردادی شده در جامعه وجود داشته باشد و گروهی از قدرت و امکانات بهره مند باشند، گروه زیر دست که مدت ها نگهبان سر چهار راه و مامور بادیگارد بودند، روزی در کنار هم می نشینند و می گویند ما را هم از این فرصت و قدرت باید نصیبی باشد. بعد جنبش های ادیپی همچون قیام خرده فرهنگ ها علیه فرهنگ رسمی شروع می شود و چه بسا نگهبانانی که تا دیروز محافظ و بادیگارد انقلابیون بودند، بخواهند سهمی در قدرت و منزلت داشته باشند.
هر قدر فرصت برای در کنار هم نشینی فرزندان، کارگران و سربازان فراهم شود، امکان شکل گیری جنبش های اودیپی بیشتر فراهم است و به ویژه این که هر قدر این گروه در ساختار جامعه مدنی دخالت داده نشوند و به حاشیه رانده شوند، امکان این جنبش ها بیشتر و بیشتر است. رئوس قدرت همواره باید در نظر داشته باشند که جامعه به سوی نظام انفورماتیک و ارتباطات شبکه ای پیش می رود و گروه های حاشیه ای مطرود به سرعت می توانند انجمن های مخفی تشکیل داده و برای تصاحب سپهر قدرت شبکه سازی کنند.
گردش نخبگان یا شکل دادن به جنبش های مدنی فرصتی است برای این که جنبش های اودیپی به جای جنبه های غیر رسمی و ویرانگرش، به شکل الگوهای رسمی از شبکه سازی و مطالبه قدرت به شمار روند و اگر جنبش های رسمی ساماندهی شوند، ویرانگر و خرابکار نخواهند بود. چه بسا همین جنبش ها برای خود به دنبال مانیفستی باشند که بتوانند هم برای جامعه و مسائل از یاد رفته اش کاری بکنند و هم در موضوع قدرت و خواست های مدنی خود را بنمایانند.
جنبش های سبز که توسط زنان برای احیای محیط زیست انجام شده است، یکی از راه های مبتکرانه ای است که در جهان توسط زنان دنبال شده و دست آوردهای مدنی هم داشته که جهان را متوجه مسئله تخریب محیط زیست نموده و توانایی زنان را در راه انداختن جنبش های مدنی و مداخله های سیاسی نشان داده است. در این صورت، این جنبش ها نه به کشتن یکی از والدین که به موضوعی چون تقاضای مشروع نیازهای انسانی شباهت دارد. در غیر این صورت، هم مسائل اجتماعی و مدنی که چه بسا غفلت از آن ها دردسر ساز می شود، کنار می مانند هم امکان شکل گیری جنبش های اودیپی وجود دارد.
جنبش های اودیپی ویران گرند. آن ها از انسان های ساده و بی قدرت، ناگهان افراد قدرتمندی می سازد که علیه سیستم مسلط و نظم اجتماعی می شوند و آن را از بین می برند. ان ها خسارت های زیادی به جامعه می زنند که مانند ارزش یکی از والدین، قابل بازگشت نیست. از دست رفتن نظم و نظام جامعه یکی از تبعات غفلت قدرتمندان یا نخبگان از گروه هایی است که برای آن ها هنوز هم که هنوز است، فاقد مطالبه و فاقد غریزه قدرت تصور می شود. دولت ها معمولا از گروه های فاقد قدرت غفلت می کنند و وقتی به فکر آن می افتند که به صورت ویرانگری شروع به شکل گیری موج تهاجمی کرده اند.
فرزندان، یا افراد ساده ای که در جامعه هستند، گروه های فاقد قدرت و بدون هویتی را تشکیل می دهند که اگرچه امکان شکل گیری قدرت در
اغلب آن ها توسط قدرت کنترل می شود، اما امروز میبینیم که گروه هایی که سابق بر این مسئولیت حفاظت و تنظیم امنیت را داشته اند، به صورت گروه های در جست و جوی قدرت در آمده و فرصت نظام بخشی به جامعه را از دست دولتمردان و تحصیل کردگان سیاست در آورده اند. نفوذ نظامیان به سیاست و دست اندازی آنان به قدرت پدیده ای است که در کشورهای کره جنوبی، برزیل و ... تجربه شده و پس از سالها از زیان های خود پشیمان شده اند.
جنبش های اودیپی، زیان بار هستند و قدرت و نظم را با هم از بین می برند و تجربه های جهانی نشان داده است که سرنوشت آن ها با پشیمانی همراه است. در داستان اودیپ هم فرزندان پس از مدتی متوجه شدند که کسی را که همه زنان را از آن خود داشت و توسط آنان کشته شده است، پدرشان بوده است و همین دانش موجب پشیمانی آنان می شود. اما پشیمانی دیگر سودی ندارد و همین مسئله موجب می شود که آنان احساس گناه کرده و مدت ها در فکر کردن به تبعات این کارشان احساس گناه کنند. اگرچه در
کره جنوبی این قضیه زود سر هم شد، اما برزیل هنوز هم زیان های بیست سال حکومت نظامی را می پردازد.
@thing
جنبش های اودیپی، زیان بار هستند و قدرت و نظم را با هم از بین می برند و تجربه های جهانی نشان داده است که سرنوشت آن ها با پشیمانی همراه است. در داستان اودیپ هم فرزندان پس از مدتی متوجه شدند که کسی را که همه زنان را از آن خود داشت و توسط آنان کشته شده است، پدرشان بوده است و همین دانش موجب پشیمانی آنان می شود. اما پشیمانی دیگر سودی ندارد و همین مسئله موجب می شود که آنان احساس گناه کرده و مدت ها در فکر کردن به تبعات این کارشان احساس گناه کنند. اگرچه در
کره جنوبی این قضیه زود سر هم شد، اما برزیل هنوز هم زیان های بیست سال حکومت نظامی را می پردازد.
@thing
خدامنشی، کدخدا منشی
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
در منفعت و فایده شورای شهر می توان گفت که این پدیده، که یکی از نمودهای مردم سالاری است، یک راه مفید در اداره جامعه است، اما می تواند به صورت ناسالم هم از ان استفاده نمود. فایده این نوع نگرش این است که نیاز جامعه به هم اندیشی در مدیریت و امور اجرایی شهر تبیین شده و مثل گذشته امری در انحصار مدیران دولتی محسوب نمی شود. اما برای این قاعده بهتر است که از میان مردم، اهل فکر و اندیشه گرد هم آمده و در مورد امور عمومی جامعه هم اندیشی کنند.
شهرداری، جایی مثل خانه است اما می توان به آن گفت دموکراسی خانه ها، لذا یک دموکراسی از مردم هم برای خانه داری جمعی نیاز است. به همین جهت هم از اول قرار بود عضویت در شورا بیشتر داوطلبانه و غیر دولتی و بدون حقوق و درآمد باشد تا روحیه داوطلبی عامل پیشران عضویت در آن باشد. اما اینک شورا بیش از آن که موضع داوطلبی باشد، موضع منافع و مسائل اقتصادی شهر را به خود گرفته است، چیزی که یکی از قدیمی ترین مسائل این کشور بود و همواره گروه هایی به صورت ارباب حاکمیت منافع عمومی را داشتند.
تعریف شهر، می تواند بومیِ بومی باشد، در واقع، شهر یک جهان عقلانی برای زندگی گروهی از مردم است. اما شهرهای ما بیش از آن که عقلانی باشند، اسطوره ای هستند. شورایی که باید در شهر عقلانی شکل گیرد، می تواند مبتنی بر تراکم عقلانیت ها مبتنی بوده و از میان اصنافی یا فعالانی که بیشتر در امور عمومی شهری دخیل اند عضو بپذیرد. از این رو نمایندگی جامعه می تواند شبیه نمایندگی عقل و خرد که بهترین هدیه خدا به آدمی است تبدیل شود تا مردم سالاری ای این گونه، بتواند مدیریت عقلا یا ولایت نیکان را یادآور کند.
اما شورای شهر ما، بیش از آن که ترکیب یا تصعیدی از عقلانیت ها باشد، تراکمی از اسطوره ها و روحیه های بومی مردم است. به همین جهت هم روحیه بومی در آن بیشتر دیده می شود، نظیر این که شورا شباهت بیشتری به کدخدا منشی و لوطی گری شباهت دارد. چرا که بیشتر از آن که روحیه مدنی و حس شهروندی بر شهرهای ما احاطه داشته باشد، به جهت مهاجرت های ناشی از فقر روستایی در صد سال اخیر و داشتن روحیه ایلی، بیشتر قبیله سالاری و کدخدامنشی حاکم است یا در محیط های شهری قدیم که لوطی گری و جوانمردی حاکم بود به جای اخلاق اداری بر جامعه حاکم شده است.
لذا به جای این که خدامنشی و نوعی مردم سالاری که نشان دهنده خلیفت الهی و جایگزینی عقل در جامعه باشد، کدخدامنشی و قبیله سالاری بر آن حاکم است. البته این قبیله سالاری به جای این که به قبایل و روستائیان را بیشتر مد نظر داشته باشد، به نوعی جدید در امده و توده ها یا گروه های اجتماعی را به مانند قبایل اداره می کند. لذا می توان به ان قبیله گرایی جدید عنوان کرد. از این رو به جای خدامنشی که در نمود عقل مفید و کارآمد است، عقلی پدرسالار که ادعای ملک داری و حاکمیت بر امور عمومی دارد در جامعه مسلط شده است.
اصناف، دانش های جدید و کاربردی و تخصص های مدرن که زندگی امروزی را هدایت می کنند، می توانند تکیه گاه خوبی برای حذف روحیه های بومی ای که برای مدیریت شهری ناکارآمد بوده اند باشند. ویژگی این نوع مدیریت های بومی هر چه هست، دست آوردش این بود که بعد از رسیدن به جایگاه شورا، شیوه ای خودفرمان و فارغ از علم و تخصص را پیشه کرده و شهرهای ایران را به شکلی درآوردند که حتی این روزها تخصص ها هم شاید به این زوری نتوانند برای آن کار بکنند. حال می توان از تخصص هایی کمک گرفت که می دانند مدیریت نابخردانه شهر در این سالها چه پیامدهایی اعم از اسیبهای اجتماعی و مشکلات زیست محیطی داشته است.
برای همین، دیگر باید فعالان صنعتی و خدماتی بنشینند و کلاهشان را قاضی کنند و مطالعه کنند. باید دید کدام مشاغل بیشتر می توانند مسائل جمعی و عمومی شهر را حل کنند؟ باید دید وضعیت امروز شهرهای ما چیست؟ باید دید مسئولیت شکل گیری این وضعیت بر عهده چه نوع تفکرهایی بوده است؟ در حال حاضر شهرهای ایران نیازمند خردورزی و عقلانیت مردم هستند تا از این بحران ترافیک و ناسلامتی که محصول تفکرهای ساده اندیش بودند گذر کرده و به زودی به شرایطی بیفتند که بتوان در آن ها از شکوفایی، رونق و کیفیت زندگی صحبت کرد.
@thing
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
در منفعت و فایده شورای شهر می توان گفت که این پدیده، که یکی از نمودهای مردم سالاری است، یک راه مفید در اداره جامعه است، اما می تواند به صورت ناسالم هم از ان استفاده نمود. فایده این نوع نگرش این است که نیاز جامعه به هم اندیشی در مدیریت و امور اجرایی شهر تبیین شده و مثل گذشته امری در انحصار مدیران دولتی محسوب نمی شود. اما برای این قاعده بهتر است که از میان مردم، اهل فکر و اندیشه گرد هم آمده و در مورد امور عمومی جامعه هم اندیشی کنند.
شهرداری، جایی مثل خانه است اما می توان به آن گفت دموکراسی خانه ها، لذا یک دموکراسی از مردم هم برای خانه داری جمعی نیاز است. به همین جهت هم از اول قرار بود عضویت در شورا بیشتر داوطلبانه و غیر دولتی و بدون حقوق و درآمد باشد تا روحیه داوطلبی عامل پیشران عضویت در آن باشد. اما اینک شورا بیش از آن که موضع داوطلبی باشد، موضع منافع و مسائل اقتصادی شهر را به خود گرفته است، چیزی که یکی از قدیمی ترین مسائل این کشور بود و همواره گروه هایی به صورت ارباب حاکمیت منافع عمومی را داشتند.
تعریف شهر، می تواند بومیِ بومی باشد، در واقع، شهر یک جهان عقلانی برای زندگی گروهی از مردم است. اما شهرهای ما بیش از آن که عقلانی باشند، اسطوره ای هستند. شورایی که باید در شهر عقلانی شکل گیرد، می تواند مبتنی بر تراکم عقلانیت ها مبتنی بوده و از میان اصنافی یا فعالانی که بیشتر در امور عمومی شهری دخیل اند عضو بپذیرد. از این رو نمایندگی جامعه می تواند شبیه نمایندگی عقل و خرد که بهترین هدیه خدا به آدمی است تبدیل شود تا مردم سالاری ای این گونه، بتواند مدیریت عقلا یا ولایت نیکان را یادآور کند.
اما شورای شهر ما، بیش از آن که ترکیب یا تصعیدی از عقلانیت ها باشد، تراکمی از اسطوره ها و روحیه های بومی مردم است. به همین جهت هم روحیه بومی در آن بیشتر دیده می شود، نظیر این که شورا شباهت بیشتری به کدخدا منشی و لوطی گری شباهت دارد. چرا که بیشتر از آن که روحیه مدنی و حس شهروندی بر شهرهای ما احاطه داشته باشد، به جهت مهاجرت های ناشی از فقر روستایی در صد سال اخیر و داشتن روحیه ایلی، بیشتر قبیله سالاری و کدخدامنشی حاکم است یا در محیط های شهری قدیم که لوطی گری و جوانمردی حاکم بود به جای اخلاق اداری بر جامعه حاکم شده است.
لذا به جای این که خدامنشی و نوعی مردم سالاری که نشان دهنده خلیفت الهی و جایگزینی عقل در جامعه باشد، کدخدامنشی و قبیله سالاری بر آن حاکم است. البته این قبیله سالاری به جای این که به قبایل و روستائیان را بیشتر مد نظر داشته باشد، به نوعی جدید در امده و توده ها یا گروه های اجتماعی را به مانند قبایل اداره می کند. لذا می توان به ان قبیله گرایی جدید عنوان کرد. از این رو به جای خدامنشی که در نمود عقل مفید و کارآمد است، عقلی پدرسالار که ادعای ملک داری و حاکمیت بر امور عمومی دارد در جامعه مسلط شده است.
اصناف، دانش های جدید و کاربردی و تخصص های مدرن که زندگی امروزی را هدایت می کنند، می توانند تکیه گاه خوبی برای حذف روحیه های بومی ای که برای مدیریت شهری ناکارآمد بوده اند باشند. ویژگی این نوع مدیریت های بومی هر چه هست، دست آوردش این بود که بعد از رسیدن به جایگاه شورا، شیوه ای خودفرمان و فارغ از علم و تخصص را پیشه کرده و شهرهای ایران را به شکلی درآوردند که حتی این روزها تخصص ها هم شاید به این زوری نتوانند برای آن کار بکنند. حال می توان از تخصص هایی کمک گرفت که می دانند مدیریت نابخردانه شهر در این سالها چه پیامدهایی اعم از اسیبهای اجتماعی و مشکلات زیست محیطی داشته است.
برای همین، دیگر باید فعالان صنعتی و خدماتی بنشینند و کلاهشان را قاضی کنند و مطالعه کنند. باید دید کدام مشاغل بیشتر می توانند مسائل جمعی و عمومی شهر را حل کنند؟ باید دید وضعیت امروز شهرهای ما چیست؟ باید دید مسئولیت شکل گیری این وضعیت بر عهده چه نوع تفکرهایی بوده است؟ در حال حاضر شهرهای ایران نیازمند خردورزی و عقلانیت مردم هستند تا از این بحران ترافیک و ناسلامتی که محصول تفکرهای ساده اندیش بودند گذر کرده و به زودی به شرایطی بیفتند که بتوان در آن ها از شکوفایی، رونق و کیفیت زندگی صحبت کرد.
@thing
دیزنی لند ایرانی
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
سرزمین جادوها یا دیزنی لند، شهرک ها یا پارک هایی بازساخته شده شبیه قصرهای جادویی ای است که در کارتون های کودکانه مانند سرزمین عجایب و ... دیده می شد. این پارک ها در کشورهای غربی مثل آمریکا و ... شکل گرفته اند و تصورات کودکانه و خیال انگیز را تبدیل به واقعیتی عینی می کنند. در این شهرک ها، دیگر از زندگی خسته کننده ی خشک و بی روح روزانه خبری نیست. دیزنی لند، پارکی است که فضای ان رنگی، حبابی و کودکانه است و ورود به آن دنیا لحظه ها را از حالت روزمره در آورده و تفریح به همراه کودکان شاد و پر انرژی، خستگی را از جان والدین هم در می آورد.
دیزنی لندها، فضاهایی هستند که زندگی آرمانشهری را برای کودکان و حتی والدینی که کودک دوست هستند خلق می کنند. زندگی بدون ارمانشهرهای تفریحی، آن هم برای والدین امکان ندارد و این نیاز را کارتونیست ها برای کودکانی که سالهای سال جذب داستان های جذاب خیال انگیز شده بودند، تحقق بخشیدند. فضاهای دل انگیز و خیال انگیز می توانستند در کنار فضاهای روزمره شکل گرفته و تصاویر ذهنی کودکان و بزرگان را حقیقت بخشند. آن آرمانشهر ذهنی اینک به واقعیت کودکانه زندگی تبدیل شده است.
شهرهای ایران هم دیزنی لند دارند. پارک های سرپوشیده کمی در شهرها وجود دارد که البته آن ها هم هزینه ی زیادی برای خانواده های ایرانی که اغلب فقیر و متوسط به پایین هستند تحمیل می کند. اما دیزنی لند برای ایرانی ها نه خیال انگیز که از متن زندگی روزمره شان شکل گرفته است. سازندگان کارتونهای تخیلی در ایران زندگی نمی کنند و چیز دیگری به ساختن دیزنی لند اقدام کرده است. آرمانشهر کودکان ایرانی رفتن به سرزمین های خیال انگیز نیست. این سرزمین ها که هیچ، حتی خیابان های سالم، زیبا و امن که در فیلمهای معمولی خارجی دیده می شود، برای مردم ایران خیال انگیز شده است.
دیزنی لند ایرانی، بیش از آن که بازسازی فرهنگ کارتونی باشد، بازسازی جمعه بازارهایی است که از دیرباز مکان آرمانی عشایر و ایلیاتی بود که آن جا خرید می کردند. هنوز هم البته این جمعه بازارها و ... به مدد طرفداران دست فروشی و رفاه طبقات بی نام و نشان در شب و روز اجرا می شود و با هنرنمایی خود بازار و نظام قیمت ها و حتی نظارت بر اقتصاد بازار را دست خوش تخریب می کنند. اما با وضعیت بد بیکاری که در ده سال اخیر رخ داد، بسیاری از طرفداران مشاغل تجاری از سوی دولتهای قبل به خوداشتغالی تشویق شدند و این مسائل خروجی ای جز باز کردن سوپرمارکت های بسیار در خیابان های شهر نداشت.
امروز وقتی از ورودی یک خیابان وارد می شوید، می توانید این حس را بکنید که در دیزنی لند یا جمعه بازاری دائمی قرار گرفته اید که به جای کارتون و تخیل برای کودکان شما انبوهی از شکلات های کاکایویی، نوشابه، پفک، سیگار، ماکارونی و روغن نباتی تعارف می کنند. سهم والدین هم لوازم خانگی، کریستال و ... است تا بروند و چشم و هم چشمی با اقوام نزدیک و همکاران راه بیندازند. دست آخر تعداد زیاد رستوران ها و ساندویچی ها و بستنی های آماده است تا همبرگر زغالی و بستنی های مونتاژ شده به مردم تعارف کنند. دیزنی لند ایرانی، شبیه نمونه های خارجی و بازسازی کارتون و برای کودکان نیست، دیزنی لند ایرانی جایی برای خانواده ها است برای این که زندگی روزمره و عصر هر روز آن ها تبدیل به خرید و خوردن شود.
@thing
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
سرزمین جادوها یا دیزنی لند، شهرک ها یا پارک هایی بازساخته شده شبیه قصرهای جادویی ای است که در کارتون های کودکانه مانند سرزمین عجایب و ... دیده می شد. این پارک ها در کشورهای غربی مثل آمریکا و ... شکل گرفته اند و تصورات کودکانه و خیال انگیز را تبدیل به واقعیتی عینی می کنند. در این شهرک ها، دیگر از زندگی خسته کننده ی خشک و بی روح روزانه خبری نیست. دیزنی لند، پارکی است که فضای ان رنگی، حبابی و کودکانه است و ورود به آن دنیا لحظه ها را از حالت روزمره در آورده و تفریح به همراه کودکان شاد و پر انرژی، خستگی را از جان والدین هم در می آورد.
دیزنی لندها، فضاهایی هستند که زندگی آرمانشهری را برای کودکان و حتی والدینی که کودک دوست هستند خلق می کنند. زندگی بدون ارمانشهرهای تفریحی، آن هم برای والدین امکان ندارد و این نیاز را کارتونیست ها برای کودکانی که سالهای سال جذب داستان های جذاب خیال انگیز شده بودند، تحقق بخشیدند. فضاهای دل انگیز و خیال انگیز می توانستند در کنار فضاهای روزمره شکل گرفته و تصاویر ذهنی کودکان و بزرگان را حقیقت بخشند. آن آرمانشهر ذهنی اینک به واقعیت کودکانه زندگی تبدیل شده است.
شهرهای ایران هم دیزنی لند دارند. پارک های سرپوشیده کمی در شهرها وجود دارد که البته آن ها هم هزینه ی زیادی برای خانواده های ایرانی که اغلب فقیر و متوسط به پایین هستند تحمیل می کند. اما دیزنی لند برای ایرانی ها نه خیال انگیز که از متن زندگی روزمره شان شکل گرفته است. سازندگان کارتونهای تخیلی در ایران زندگی نمی کنند و چیز دیگری به ساختن دیزنی لند اقدام کرده است. آرمانشهر کودکان ایرانی رفتن به سرزمین های خیال انگیز نیست. این سرزمین ها که هیچ، حتی خیابان های سالم، زیبا و امن که در فیلمهای معمولی خارجی دیده می شود، برای مردم ایران خیال انگیز شده است.
دیزنی لند ایرانی، بیش از آن که بازسازی فرهنگ کارتونی باشد، بازسازی جمعه بازارهایی است که از دیرباز مکان آرمانی عشایر و ایلیاتی بود که آن جا خرید می کردند. هنوز هم البته این جمعه بازارها و ... به مدد طرفداران دست فروشی و رفاه طبقات بی نام و نشان در شب و روز اجرا می شود و با هنرنمایی خود بازار و نظام قیمت ها و حتی نظارت بر اقتصاد بازار را دست خوش تخریب می کنند. اما با وضعیت بد بیکاری که در ده سال اخیر رخ داد، بسیاری از طرفداران مشاغل تجاری از سوی دولتهای قبل به خوداشتغالی تشویق شدند و این مسائل خروجی ای جز باز کردن سوپرمارکت های بسیار در خیابان های شهر نداشت.
امروز وقتی از ورودی یک خیابان وارد می شوید، می توانید این حس را بکنید که در دیزنی لند یا جمعه بازاری دائمی قرار گرفته اید که به جای کارتون و تخیل برای کودکان شما انبوهی از شکلات های کاکایویی، نوشابه، پفک، سیگار، ماکارونی و روغن نباتی تعارف می کنند. سهم والدین هم لوازم خانگی، کریستال و ... است تا بروند و چشم و هم چشمی با اقوام نزدیک و همکاران راه بیندازند. دست آخر تعداد زیاد رستوران ها و ساندویچی ها و بستنی های آماده است تا همبرگر زغالی و بستنی های مونتاژ شده به مردم تعارف کنند. دیزنی لند ایرانی، شبیه نمونه های خارجی و بازسازی کارتون و برای کودکان نیست، دیزنی لند ایرانی جایی برای خانواده ها است برای این که زندگی روزمره و عصر هر روز آن ها تبدیل به خرید و خوردن شود.
@thing
رازوارگی شورا
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
ثبت نام شوراها، نشان دهنده ی این است که تعداد زیادی از شهروندان علاقمند به عضویت در شورا هستند. تحلیلها باید آغاز شود و بیان کند که چرا این همه شهروند به جای اتحاد و نخبه گزینی علاقمند به حضور در شورای شهر هستند. آیا احساس تکلیف دوباره گل کرده است؟ آیا بیکاری زیاد شده است؟ آیا شورا خیلی جاذبه دارد؟ آیا دست ها برای شورایی شدن زیاد شده است؟ آیا بزرگتر و کوچکتر دیگر ارزش ندارد؟
در هر حال امروز حتی برخی پشت در بسته هم ماندند و چه بسا اگر این روزها همین طور ادامه می یافت، روز به روز داوطلبان عضویت در شورا بیشتر و بیشتر می شدند. این که چرا این اتفاق می افتد، موضوعی است که لازم است فرم ها و یا مصاحبه های این داوطلبان به درستی مورد بررسی قرار گیرد و یک تحقیق اساسی برای این حضور پرشور برگزار شود. باید بررسی کرد و دید که خود داوطلبان چه می گویند و از میان این سخنان سعی کرد به راز این حضور پرشور پی برد.
در اغلب حضورهای پرشور معمولا روزنامه نگاران معمولی و افراطی از هر سو می نویسند و مردم را تشویق می کنند و تحلیلگران جا افتاده هم در مطبوعات و سایر رسانه ها به گفتن علل حضور فلانی و بهمانی در یک طیف و ریزش یا رویش طرفداران انقلاب و از این حرف ها سخن می گویند. اما عضویت در شورا آن قدر که در سیاست های کلی کشور همچون ریاست جمهوری و .. اثر گذار باشد، آن هم با این تعداد، برای روزنامه نگاران حساس نیست و اتفاقا اغلب توجه ها به خوزستان و کردستان و ... است که ببینند چه حرفهایی از روسای جمهوری حاضر و سابق و السابقین گفته می شود.
اما فرضیه هایی می توان در مورد حضور سرشار مردم در عضویت شورا ساخت و درباره آن ها اندیشید که سوال های مطرح شده می تواند به شکل دادن این فرضیه ها بیانجامد. اما همان طور که در یاداشت های پیشین اشاره شده بود، جنبش های اودیپی، می تواند یکی از فرضیه های قابل ذکر برای حضور مردم در عضویت شورا باشد. به این صورت که بسیاری از مردم، متخصصین و صاحبان علقه و نظر به شهر و تقسم منافع ان، با توجه به اتفاقاتی که در گذشته و توسط اعضای پیشین شوراها در اقتصاد شهری رخ داد، به خصوص در زمینه تهران، علاقمند شده اند این موضوع مهم را خود شخصا بررسی و حل و فصل کنند.
وقتی تصادفی رخ می دهد، همه یک گوشه پارک می کنند تا بروند و ببینند چه خبر است و آن قدر که هیجان دیدن حادثه همه را به سوی محل تصادف یا دعوا و .. می کشاند، حواس شان نیست که از شخصی که از روبرو می آید بپرسند چه شده است. به علاوه، دیدن یک اتفاق چیز دیگری است. در دموکراسی ایرانی، اغلب منتخبین مجلس و شورا بدون کسب نظر از مردم و رأسا در مورد همه چیز احساس نخبگی می کنند و این که منتخبین مردم ایران خود را نخبه و همه چیز دان بدانند، اتفاق تازه ای نبوده است. لذا می توان این فرض را بنا نهاد که رازوارگی اتفاقات شهر آن هم از دریچه شورا (و مجلس و ریاست جمهوری) می طلبد بسیاری از مردم بخواهند خود رأسا بروند و شانس خود را برای دیدن این که در شهر چه خبر است، بیازمایند.
این فقط یک فرضیه است!
@thing
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
ثبت نام شوراها، نشان دهنده ی این است که تعداد زیادی از شهروندان علاقمند به عضویت در شورا هستند. تحلیلها باید آغاز شود و بیان کند که چرا این همه شهروند به جای اتحاد و نخبه گزینی علاقمند به حضور در شورای شهر هستند. آیا احساس تکلیف دوباره گل کرده است؟ آیا بیکاری زیاد شده است؟ آیا شورا خیلی جاذبه دارد؟ آیا دست ها برای شورایی شدن زیاد شده است؟ آیا بزرگتر و کوچکتر دیگر ارزش ندارد؟
در هر حال امروز حتی برخی پشت در بسته هم ماندند و چه بسا اگر این روزها همین طور ادامه می یافت، روز به روز داوطلبان عضویت در شورا بیشتر و بیشتر می شدند. این که چرا این اتفاق می افتد، موضوعی است که لازم است فرم ها و یا مصاحبه های این داوطلبان به درستی مورد بررسی قرار گیرد و یک تحقیق اساسی برای این حضور پرشور برگزار شود. باید بررسی کرد و دید که خود داوطلبان چه می گویند و از میان این سخنان سعی کرد به راز این حضور پرشور پی برد.
در اغلب حضورهای پرشور معمولا روزنامه نگاران معمولی و افراطی از هر سو می نویسند و مردم را تشویق می کنند و تحلیلگران جا افتاده هم در مطبوعات و سایر رسانه ها به گفتن علل حضور فلانی و بهمانی در یک طیف و ریزش یا رویش طرفداران انقلاب و از این حرف ها سخن می گویند. اما عضویت در شورا آن قدر که در سیاست های کلی کشور همچون ریاست جمهوری و .. اثر گذار باشد، آن هم با این تعداد، برای روزنامه نگاران حساس نیست و اتفاقا اغلب توجه ها به خوزستان و کردستان و ... است که ببینند چه حرفهایی از روسای جمهوری حاضر و سابق و السابقین گفته می شود.
اما فرضیه هایی می توان در مورد حضور سرشار مردم در عضویت شورا ساخت و درباره آن ها اندیشید که سوال های مطرح شده می تواند به شکل دادن این فرضیه ها بیانجامد. اما همان طور که در یاداشت های پیشین اشاره شده بود، جنبش های اودیپی، می تواند یکی از فرضیه های قابل ذکر برای حضور مردم در عضویت شورا باشد. به این صورت که بسیاری از مردم، متخصصین و صاحبان علقه و نظر به شهر و تقسم منافع ان، با توجه به اتفاقاتی که در گذشته و توسط اعضای پیشین شوراها در اقتصاد شهری رخ داد، به خصوص در زمینه تهران، علاقمند شده اند این موضوع مهم را خود شخصا بررسی و حل و فصل کنند.
وقتی تصادفی رخ می دهد، همه یک گوشه پارک می کنند تا بروند و ببینند چه خبر است و آن قدر که هیجان دیدن حادثه همه را به سوی محل تصادف یا دعوا و .. می کشاند، حواس شان نیست که از شخصی که از روبرو می آید بپرسند چه شده است. به علاوه، دیدن یک اتفاق چیز دیگری است. در دموکراسی ایرانی، اغلب منتخبین مجلس و شورا بدون کسب نظر از مردم و رأسا در مورد همه چیز احساس نخبگی می کنند و این که منتخبین مردم ایران خود را نخبه و همه چیز دان بدانند، اتفاق تازه ای نبوده است. لذا می توان این فرض را بنا نهاد که رازوارگی اتفاقات شهر آن هم از دریچه شورا (و مجلس و ریاست جمهوری) می طلبد بسیاری از مردم بخواهند خود رأسا بروند و شانس خود را برای دیدن این که در شهر چه خبر است، بیازمایند.
این فقط یک فرضیه است!
@thing
https://www.farsnews.ir/news/13960108000088/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D9%81%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF
@thing
@thing
خبرگزاری فارس
خبرگزاری فارس - آیا در اردبیل افکار عمومی وجود دارد؟
افکار عمومی نقش تعیین کننده ای در جامعه دارد و با حساسیت و پیگیری کارشناسی می تواند به حل آسیب های اجتماعی کمک کند.
📎 رازوارگی شورا
توضیحات دکتر اسحاق رسولی
🔹 تحلیل ظریفی هست در عین حال به نظر می رسد که کثرت ثبت نام کنندگان در انتخابات ها و از جمله شورای شهر از زوایای مختلفی قابل بررسی است. یکی از ویژگی های فرهنگی کشور ما پذیرش فاصله قدرت هست بر اساس مطالعات فرهنگی آقای هافستد که حدود ۶۴ کشور و از جمله ایران را بررسی کرده است. در ایران فاصله قدرت زیاد هست. مردم صاحبان پست و مقام را خیلی تحویل می گیرند.
از طرف دیگر گسترش دانش آموختگان دانشگاهی و نیاز آنها به تحرک اجتماعی بیشتر نیز در این زمینه مشهود هست.
اغلب ما دنبال مهم بودن هستیم تا مفید بودن و این مساله ریشه تاریخی دارد که در طول تاریخ عده محدودی بدلیل خانوادگی در مسند قدرت قرار گرفته اند و هر کاری دلشان خواسته انجام داده اند و بدون تلاش و نشان دادن نبوغی خاص از همه چیز و قدرت برخوردار شده اند و عده وسیعی باحسرت به آنها نگاه کرده اند. اکنون جامعه در صدد رهایی از عقده های تاریخی هست. تا یک روزنه ای برای قدرت باز می شود عده وسیعی هجوم می آورند.
⭕️ در سنت چنين بود در قرن 21چرا؟
🔹 به نظر مي رسد ساختار هم سنت را پذيرش کرده که به افکار مدرن رويکرد مدرن و احزاب روي خوش نشان نمي دهد ساختار منزلت ها را مثل رکن الدين و ...سلطنه فعلن بين اشخاص با عناوين جديد شورا، هيئت علمي، مدير منزلت مي دهد؛ ما هنوز از مشروطه تاکنون در دوره گذر هستیم و یکی از معضلات جامعه ما طولانی شدن بیش از حد این دوره هست؛ هنوز در مورد مشارکت سیاسی به صورت سازمان دهی شده که همان احزاب هستند به صورت کج دار و مریز حرکت می شود.
توضیحات دکتر اسحاق رسولی
🔹 تحلیل ظریفی هست در عین حال به نظر می رسد که کثرت ثبت نام کنندگان در انتخابات ها و از جمله شورای شهر از زوایای مختلفی قابل بررسی است. یکی از ویژگی های فرهنگی کشور ما پذیرش فاصله قدرت هست بر اساس مطالعات فرهنگی آقای هافستد که حدود ۶۴ کشور و از جمله ایران را بررسی کرده است. در ایران فاصله قدرت زیاد هست. مردم صاحبان پست و مقام را خیلی تحویل می گیرند.
از طرف دیگر گسترش دانش آموختگان دانشگاهی و نیاز آنها به تحرک اجتماعی بیشتر نیز در این زمینه مشهود هست.
اغلب ما دنبال مهم بودن هستیم تا مفید بودن و این مساله ریشه تاریخی دارد که در طول تاریخ عده محدودی بدلیل خانوادگی در مسند قدرت قرار گرفته اند و هر کاری دلشان خواسته انجام داده اند و بدون تلاش و نشان دادن نبوغی خاص از همه چیز و قدرت برخوردار شده اند و عده وسیعی باحسرت به آنها نگاه کرده اند. اکنون جامعه در صدد رهایی از عقده های تاریخی هست. تا یک روزنه ای برای قدرت باز می شود عده وسیعی هجوم می آورند.
⭕️ در سنت چنين بود در قرن 21چرا؟
🔹 به نظر مي رسد ساختار هم سنت را پذيرش کرده که به افکار مدرن رويکرد مدرن و احزاب روي خوش نشان نمي دهد ساختار منزلت ها را مثل رکن الدين و ...سلطنه فعلن بين اشخاص با عناوين جديد شورا، هيئت علمي، مدير منزلت مي دهد؛ ما هنوز از مشروطه تاکنون در دوره گذر هستیم و یکی از معضلات جامعه ما طولانی شدن بیش از حد این دوره هست؛ هنوز در مورد مشارکت سیاسی به صورت سازمان دهی شده که همان احزاب هستند به صورت کج دار و مریز حرکت می شود.
Forwarded from حسن معین - منطقِ جامعه
✨اولین ویژه نامه اتحادیه جامعه شناسان ایرانی در تلگرام(اجادت)
با موضوع "شوراها" ✨
هشتم فروردین
✅مصائب ورود ورزشكاران و هنرمندان به عرصه سياست
✍️محمد امین قانعی راد
https://t.me/MAminGhaneirad/754
✅تاملی بر تخصص گرایی در شورای شهر
✍️شهروز فروتن کیا
https://t.me/foroutankia/121
✅اداره شهر بیش از تعمیر دستشویی به تخصص نیاز دارد.
✍️محمد فاضلی
https://t.me/fazeli_mohammad/642
✅تهران، دستشویی، و انتخابات شورا!
✍️مهران صولتی
https://t.me/solati_mehran/276
✅در دفاع از ایده تخصص گرایی در شورای شهر فاضلی
جمال عبداله پور
https://t.me/Social_Science/6554
✅شورای شهر، ورزشکاران و متخصصان
✍️علی سرزعیم
https://t.me/ali_sarzaeem/982
✅قدمهایی که قدسی زدایی شدهاند
✍️محمد رضا پویافر
https://t.me/mr_pouyafar/186
✅رازوارگی شورا
✍️محمد زینالی اُناری
https://t.me/thing/544
✅پیرامون انتخابات شورای اسلامی
✍️حسن رشیدی
https://t.me/DrHassanRashidi/564
✅ اهمیت درخواست یاری از شهروندان
✍️سیامک زند رضوی
https://t.me/siamakzandrazavi/1322
✅شعوراجتماعي،وجدان فردي،بازتاب اجتماعي
✍️ شيرين ولي پوري
https://t.me/criminalsociology/5753
✅بهسوی برنامههای انتخاباتی«سنجشپذیر»
✍️میثم هاشم خانی
https://t.me/social_Economics/776
✅با غرب تهران چه میکنیم؟ نگاهی به سوء مدیریت شهری در ایران
✍️سید جواد میری
https://t.me/seyedjavadmiri/1233
با موضوع "شوراها" ✨
هشتم فروردین
✅مصائب ورود ورزشكاران و هنرمندان به عرصه سياست
✍️محمد امین قانعی راد
https://t.me/MAminGhaneirad/754
✅تاملی بر تخصص گرایی در شورای شهر
✍️شهروز فروتن کیا
https://t.me/foroutankia/121
✅اداره شهر بیش از تعمیر دستشویی به تخصص نیاز دارد.
✍️محمد فاضلی
https://t.me/fazeli_mohammad/642
✅تهران، دستشویی، و انتخابات شورا!
✍️مهران صولتی
https://t.me/solati_mehran/276
✅در دفاع از ایده تخصص گرایی در شورای شهر فاضلی
جمال عبداله پور
https://t.me/Social_Science/6554
✅شورای شهر، ورزشکاران و متخصصان
✍️علی سرزعیم
https://t.me/ali_sarzaeem/982
✅قدمهایی که قدسی زدایی شدهاند
✍️محمد رضا پویافر
https://t.me/mr_pouyafar/186
✅رازوارگی شورا
✍️محمد زینالی اُناری
https://t.me/thing/544
✅پیرامون انتخابات شورای اسلامی
✍️حسن رشیدی
https://t.me/DrHassanRashidi/564
✅ اهمیت درخواست یاری از شهروندان
✍️سیامک زند رضوی
https://t.me/siamakzandrazavi/1322
✅شعوراجتماعي،وجدان فردي،بازتاب اجتماعي
✍️ شيرين ولي پوري
https://t.me/criminalsociology/5753
✅بهسوی برنامههای انتخاباتی«سنجشپذیر»
✍️میثم هاشم خانی
https://t.me/social_Economics/776
✅با غرب تهران چه میکنیم؟ نگاهی به سوء مدیریت شهری در ایران
✍️سید جواد میری
https://t.me/seyedjavadmiri/1233
Forwarded from یادداشت
"کار انسانی" عضو شورا
محمد زینالی اُناری
اغلب مردم مشاغلی را به رسمیت می شناسند که تجاری، تولیدی و اداری مالی بوده و مستقیما در همه آن ها پول نقش اصلی را دارد. بر فرض مثال آن ها بیشتر از پزشک این مصداق را در نظر دارند که پس از معاینه دارو یا عمل جراحی و .. به آن ها تجویز و اجرا کند یا مهندس برای آن ها نقشه و خانه تدارک ببیند. به نظر آن ها مشاغل بیشتر حالت مبادله ای دارند و مردم باید پول داده و خدمات یا کار آن ها را بخرند. مشاغل هم فکر می کنند که باید کار آن چنان عینی و قابل تصور مردم باشد که آن را دیده و بپسندند تا بخرند. به همین دلیل بسته بندی و دکوراسیون مکان در عرضه خدمات دیرزمانی است که اهمیت زیادی یافته است.
در عصر بازگشت به انسان که آن را پست مدرن هم می خوانند، نوع دیگری از کار هم وجود دارد که برای جامعه ما هم اکنون کمتر شناخته شده است. بسیاری از معترضان به سیستم اداری مدرن جوامع شعار بازگشت به انسان و انسان مداری در خدمات خود را مد نظر قرار دادند تا جایی که تقابلی عارفانه از سوی گروهی از فیلسوفان با جریان غالب به میان آمد که به انسان، فهم او و زندگی او اصلی ترین توجه را داشت. بعد از آن، توجه به همه اقشار جامعه مد نظر قرار گرفت و همه رفتند سراغ آن که کاری کنند که وضع بشر بهتر شود و همه بتوانند فعال و پویا شوند. مردم دیگر فقط مشتری خدمات نبودند و روابط هم فقط مادی قلمداد نشد. در این شرایط مشتری ها دارای حقوقی انسانی بودند و به درک و فهم آن ها اهمیت زیادی قائل می شد تا جایی که حتی بانک ها هم برای مشتری ها بهترین صندلی را تدارک می دیدند.
بخشی از کار مختص این است که بدون وجود کالا و خدات فقط با مردم صحبت کرده و آرائ و نیازهای ان ها بشنوند تا بتوانند از فرصت های اجتماعی به سود مردم استفاده کنند. آن ها سعی می کردند مردم را برای اکتساب مهارت ها و احقاق حقوق شان توانمند کنند. " کار انسانی" محور اصلی مشاغل اجتماعی و حتی اقتصادی و پزشکی شد. پرستاری از جنبه مراقبت پزشکی به سمت نظریه های روانشناسی و جامعه شناسی رفت تا بتواند به مراقبت بالینی تبدیل شود. از تلفیق سیاستگذاری، روانشناسی و اقتصاد، رشته ای به عنوان مددکاری اجتماعی شکل گرفت تا گروه های اجتماعی ضعیف را حتی در رده ی نفر به نفر توانمند کند تا دیگر محتاج کمک های مردمی و صدقات امداد نباشند. رونشناسان سعی می کردند وقت زیادی بگذارند تا بیماران پریشان بتوانند با تجدید روحیه خود حتی جایزه نوبل ریاضی هم بگیرند.
کار اصلی بسیاری از هنرمندان و سیاستمداران این شد که از آکتور بودن و قانونگذاری صرف به سمت انسان مداری رفته و سعی کنند از طریق گفت و گو و اهمیت قائل شدن به دیدگاه های مردم ساعتهای زیادی به شنیدن نظرات مردم و دیدن مشکلات آن ها بگذارند. از این رو بسیاری از هنرمندان و سیاستمداران جزء جنبش های اجتماعی محیط زیست و طرفداری از صلح شدند تا در برابر قدرت های رسمی با نیازهای مردم همسو باشند و جامعه را توسعه دهند. در حال حاضر هم بسیاری از رشته های دیگر سعی می کنند جامعه را با کاربری انسانی طراحی و توسعه بخشند.
هم اینک خدمات بسیاری وجود دارد که کار آن ها به جای ارائه ی بودجه و مواجب، باید کار انسانی قلمداد شود. آن ها باید زمان ارزنده ای برای مخاطبان بگذارند با خونسردی و خنده رویی با مردم صحبت کنند. راهنمایی های مکرر بکنند تا مشتری خدمات آن ها را بتواند به خوبی دریافت کند. دیگر زمانه "مشکل خودتان است و به من ارتباطی ندارد" گذشته است. سازمان های امدادی و حمایتی باید اغلب کارشان را با شنیدن و گفت و گو کردن با مددجویان و نیازمندان بگذرانند. کار انسانی می تواند انسان های ضعیف و فاقد قدرت را تقویت کرده و نیاز آن ها به کمک، دیده شدن و همدردی را مرتفع کند. چرا که مردم آسیب دیده بیش از این که به پول و امکانات ناقص نیاز داشته باشند نیازمند فهمیده شدن، شنیده شدن و مورد اعتماد و پذیرش قرار گرفته شدن هستند. طراحی و توسعه کار انسانی از شنیده شدن پیام مولوی و سعدی توسط متخصصان فهیم رشته های روانشناسی، پرستاری و اقتصاد آغاز شده است.
یک داوطلب شورا هم باید کسی باشد که کار انسانی را ملاک و پیشه ی خود قرار داده باشد. به ویژه این که او در این زمینه تخصص داشته باشد. آن ها باید بیش از این که تجربه تولید، خدمات و برش و ترکیب داشته باشند، متکی بر فهمیدن، شنیدن و فعالیت کردن به نفع گروه های فاقد قدرت و فاقد توان باشند، چرا که مردم بعد از رای دادن، توانایی و قدرت خود را به این افراد وا می نهند و منتظر دیده شدن و شنیده شدن و وارد کردن سخن آن ها به ساحت قدرت می باشند. نماینده شورا باید بتوند با همه گروه های مردم ارتباط داشته و در شهر نیازسنجی کند.
کار انسانی کاری است که با اهمیت دادن به مردم شهر می تواند موجب توسعه اعتماد، برابری، آموزش، توانمندی و در نهایت توسعه اقتصادی درون زا شود.
@thing
محمد زینالی اُناری
اغلب مردم مشاغلی را به رسمیت می شناسند که تجاری، تولیدی و اداری مالی بوده و مستقیما در همه آن ها پول نقش اصلی را دارد. بر فرض مثال آن ها بیشتر از پزشک این مصداق را در نظر دارند که پس از معاینه دارو یا عمل جراحی و .. به آن ها تجویز و اجرا کند یا مهندس برای آن ها نقشه و خانه تدارک ببیند. به نظر آن ها مشاغل بیشتر حالت مبادله ای دارند و مردم باید پول داده و خدمات یا کار آن ها را بخرند. مشاغل هم فکر می کنند که باید کار آن چنان عینی و قابل تصور مردم باشد که آن را دیده و بپسندند تا بخرند. به همین دلیل بسته بندی و دکوراسیون مکان در عرضه خدمات دیرزمانی است که اهمیت زیادی یافته است.
در عصر بازگشت به انسان که آن را پست مدرن هم می خوانند، نوع دیگری از کار هم وجود دارد که برای جامعه ما هم اکنون کمتر شناخته شده است. بسیاری از معترضان به سیستم اداری مدرن جوامع شعار بازگشت به انسان و انسان مداری در خدمات خود را مد نظر قرار دادند تا جایی که تقابلی عارفانه از سوی گروهی از فیلسوفان با جریان غالب به میان آمد که به انسان، فهم او و زندگی او اصلی ترین توجه را داشت. بعد از آن، توجه به همه اقشار جامعه مد نظر قرار گرفت و همه رفتند سراغ آن که کاری کنند که وضع بشر بهتر شود و همه بتوانند فعال و پویا شوند. مردم دیگر فقط مشتری خدمات نبودند و روابط هم فقط مادی قلمداد نشد. در این شرایط مشتری ها دارای حقوقی انسانی بودند و به درک و فهم آن ها اهمیت زیادی قائل می شد تا جایی که حتی بانک ها هم برای مشتری ها بهترین صندلی را تدارک می دیدند.
بخشی از کار مختص این است که بدون وجود کالا و خدات فقط با مردم صحبت کرده و آرائ و نیازهای ان ها بشنوند تا بتوانند از فرصت های اجتماعی به سود مردم استفاده کنند. آن ها سعی می کردند مردم را برای اکتساب مهارت ها و احقاق حقوق شان توانمند کنند. " کار انسانی" محور اصلی مشاغل اجتماعی و حتی اقتصادی و پزشکی شد. پرستاری از جنبه مراقبت پزشکی به سمت نظریه های روانشناسی و جامعه شناسی رفت تا بتواند به مراقبت بالینی تبدیل شود. از تلفیق سیاستگذاری، روانشناسی و اقتصاد، رشته ای به عنوان مددکاری اجتماعی شکل گرفت تا گروه های اجتماعی ضعیف را حتی در رده ی نفر به نفر توانمند کند تا دیگر محتاج کمک های مردمی و صدقات امداد نباشند. رونشناسان سعی می کردند وقت زیادی بگذارند تا بیماران پریشان بتوانند با تجدید روحیه خود حتی جایزه نوبل ریاضی هم بگیرند.
کار اصلی بسیاری از هنرمندان و سیاستمداران این شد که از آکتور بودن و قانونگذاری صرف به سمت انسان مداری رفته و سعی کنند از طریق گفت و گو و اهمیت قائل شدن به دیدگاه های مردم ساعتهای زیادی به شنیدن نظرات مردم و دیدن مشکلات آن ها بگذارند. از این رو بسیاری از هنرمندان و سیاستمداران جزء جنبش های اجتماعی محیط زیست و طرفداری از صلح شدند تا در برابر قدرت های رسمی با نیازهای مردم همسو باشند و جامعه را توسعه دهند. در حال حاضر هم بسیاری از رشته های دیگر سعی می کنند جامعه را با کاربری انسانی طراحی و توسعه بخشند.
هم اینک خدمات بسیاری وجود دارد که کار آن ها به جای ارائه ی بودجه و مواجب، باید کار انسانی قلمداد شود. آن ها باید زمان ارزنده ای برای مخاطبان بگذارند با خونسردی و خنده رویی با مردم صحبت کنند. راهنمایی های مکرر بکنند تا مشتری خدمات آن ها را بتواند به خوبی دریافت کند. دیگر زمانه "مشکل خودتان است و به من ارتباطی ندارد" گذشته است. سازمان های امدادی و حمایتی باید اغلب کارشان را با شنیدن و گفت و گو کردن با مددجویان و نیازمندان بگذرانند. کار انسانی می تواند انسان های ضعیف و فاقد قدرت را تقویت کرده و نیاز آن ها به کمک، دیده شدن و همدردی را مرتفع کند. چرا که مردم آسیب دیده بیش از این که به پول و امکانات ناقص نیاز داشته باشند نیازمند فهمیده شدن، شنیده شدن و مورد اعتماد و پذیرش قرار گرفته شدن هستند. طراحی و توسعه کار انسانی از شنیده شدن پیام مولوی و سعدی توسط متخصصان فهیم رشته های روانشناسی، پرستاری و اقتصاد آغاز شده است.
یک داوطلب شورا هم باید کسی باشد که کار انسانی را ملاک و پیشه ی خود قرار داده باشد. به ویژه این که او در این زمینه تخصص داشته باشد. آن ها باید بیش از این که تجربه تولید، خدمات و برش و ترکیب داشته باشند، متکی بر فهمیدن، شنیدن و فعالیت کردن به نفع گروه های فاقد قدرت و فاقد توان باشند، چرا که مردم بعد از رای دادن، توانایی و قدرت خود را به این افراد وا می نهند و منتظر دیده شدن و شنیده شدن و وارد کردن سخن آن ها به ساحت قدرت می باشند. نماینده شورا باید بتوند با همه گروه های مردم ارتباط داشته و در شهر نیازسنجی کند.
کار انسانی کاری است که با اهمیت دادن به مردم شهر می تواند موجب توسعه اعتماد، برابری، آموزش، توانمندی و در نهایت توسعه اقتصادی درون زا شود.
@thing
جنبش های اودیپی، چپ گرایی بومی
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
همه فکر می کنند چپ، یک تفکر غربی است و یا از سوی روسیه یا تفکرات مارکسی تولید شده و در کتابهای ترجمه ای وجود دارد. اما به نظر می رسد تا کششی از جانب بوم ایرانی نباشد، کوشش مترجمان به جایی نمی رسد. این که گروهی پولدار باشند و گروه دیگری فاقد پول باشند، در همه جا بوده و تقسیم منابع یک مشکل دردسرساز در جهان بوده است. پیامبران نیز هر وقت قیام کرده اند، پیامی برای این مشکلات داشته اند و امثال جویبر و ذلفا را به همراهی هم فرا خوانده اند. اما طبیعتا چپ در جامعه ما کمتر تئوریزه شده و تئوری های موجود که در کتابها دیده می شوند قضیه را بهتر توضیح می دهند.
نوعی چپ گرایی بومی هست که شاید اگر اصلا بحثهای مارکسی و لنینیستی را هم نخوانیم، باز موجودیت دارد. در واقع موضوعی که چپ ها مطالبه می کنند، یک اتفاق جهانی است. در همه جا وقتی دو نفر باشند که سهم بیشتر و کمتر داشته باشند، مشکلات و دردسرها شروع می شود، چه این که این مشکلات بر سر منابع اولیه زندگی و معیشت باشد که در فرد دیگری این موضوع به شکل دیگری نمود می یابد. داستان هابیل و قابیل از اولین داستان هایی است که قدمت تاریخی دارند. در آن هم نزاع بر سر مالکیت می باشد، منتها به نظر می رسد که وضعیت زندگی و زیبایی در این داستان مورد توجه قرار گرفته است.
این داستان را ما در شعر شاعران هم می بینیم وقتی که بسیاری از شاعران عاشق دختران قاجاری می شدند و عشق های درباری شهره زبان ها بوده، از این رو بوده که سطح زندگی در این نوع از معیشت بهتر بوده و طبیعتا افراد جلوه های بهتری در نسبت با سایر اقشار جامعه داشته اند. همین وضعیت نشان می دهد که تفاوت میان گروه های جامعه بسیار است و پس از عشق شاعران، نوبت احساس سایر مردم می رسد که مقایسه ای بکنند و ببینند که چرا ما در این وضعیت هستیم و چرا او در آن وضعیت. به تدریج نارضایتی بر سر داشته ها بالا می گیرد تا این که اتفاقاتی بیفتد.
ابن خلدون این قضیه را به خوبی توصیف کرده است. وقتی گروه هایی به صورت خشن و سخت روح در سرزمین های کوهستانی و به سبک کوچران زندگی می کردند، می دیدند که گروهی در شهر به زیبایی و خرمی زندگی می کنند. به همین دلیل کولی ها و کوچ رو ها اغلب مدت ها در شهرها به صورت پرسه زن ظاهر می شدند و ناگهان گروهی از بیابانگردان به شهر حمله می کردند و منابع را از دست شهرنشینان مرفه در می آوردند. به تدریج همین گروه جدید هم وقتی مردان را تار و مار کردند و زنان را از آن خود کردند، پس از مدتی شهر نشین می شدند و نفر بعدی تیم بعدی، یعنی بیابانگردان جدیدی به آن ها حمله می کردند.
این قضیه در ایران هم اتفاق افتاده بود و حکوتهای عشایری در سالهای قبل به صورت نادرشاه و باقرشاه بر وضعیت موجود خروج کرده و ادعای سلطنت می کردند. آن ها از وضعیت کشور و دروغ بودن حکومت ناله کرده و سپس با جنگ خونینی آن را از آن خود می کردند. تا همین اواخر هم عشایر به شهرها حمله داشتند و در زمان احمدشاه هم شهرهای آذربایجان و کردستان اسیر تاراج عشایر پیرامون شده بودند، چه این که همین گروه ها هم در سطح منطقه با هم متحد شده بودند. این، یکی از آخرین بارهایی بود که نظم شهری عشایر را پس زد و به تدریج مدرنیته ایرانی آغاز شد. اما موضوع حکومتهای محلی و دعوایشان با سیستم مرکزی بر سر زبان به جای ماند.
حال در هر زمانی و به صورت متفاوتی امکان این که گروه های اقلیت شکل بگیرند و با متصدیان صدارت دچار تضاد شوند وجود دارد. آن چه در میان پایین شهر و بالای شهر تهران شاهد بودیم، یکی از این پدیده ها بود که کم هم روی سیاست و فضای اجتماعی بی تأثیر نبود. تضادهای شهری روستایی، جوانی و پیری در مدیریت کشور، پایتخت نشین و شهرستان نشین هم در بسیاری از مطالبات بی تأثیر نبود اما خوبی این قبیل از تضادها این است که ورقه برگشته و از سری تضادهای همراه با خشونت به تضادهای مدنی تبدیل شده است. هم اکنون همین موضوع در قبیله گرایی حاشیه نشینان و شهروندان قدیمی هم بروز می دهد.
این نوع تضاد بیش از آن که به سیاستهای غربی و تبیین های چپ از حکومت آرمانی و ... بپردازد، بیشتر بر اساس بافت بومی و باورهای درونی قبایل و گروه های شهرنشین بر می گردد. در این که حزب توده و داستان های مارکسیستی در شکل گرفتن عقاید چپ در شهرنشینان موثر بوده اند، شاید شکی نباشد. اما بیشتر از این، زمینه بومی توزیع ثروت و توجه به پیشرفت شهرکهای داخل یک شهر و تقسیمات جغرافیایی متعدد دیگر دخیل بوده است. با هر اندازه کاهش منابع یک طبقه، سطح کیفیت زندگی، سواد و توانایی فعالیت آن در جامعه تضعیف شده و ابعاد متفاوتی از تفاوت اجتماعی میان این دو گروه ایجاد می شود که رسیدن به تفاهم در جامعه را سخت می کند.
ادامه 👇👇👇👇👇
@thing
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
همه فکر می کنند چپ، یک تفکر غربی است و یا از سوی روسیه یا تفکرات مارکسی تولید شده و در کتابهای ترجمه ای وجود دارد. اما به نظر می رسد تا کششی از جانب بوم ایرانی نباشد، کوشش مترجمان به جایی نمی رسد. این که گروهی پولدار باشند و گروه دیگری فاقد پول باشند، در همه جا بوده و تقسیم منابع یک مشکل دردسرساز در جهان بوده است. پیامبران نیز هر وقت قیام کرده اند، پیامی برای این مشکلات داشته اند و امثال جویبر و ذلفا را به همراهی هم فرا خوانده اند. اما طبیعتا چپ در جامعه ما کمتر تئوریزه شده و تئوری های موجود که در کتابها دیده می شوند قضیه را بهتر توضیح می دهند.
نوعی چپ گرایی بومی هست که شاید اگر اصلا بحثهای مارکسی و لنینیستی را هم نخوانیم، باز موجودیت دارد. در واقع موضوعی که چپ ها مطالبه می کنند، یک اتفاق جهانی است. در همه جا وقتی دو نفر باشند که سهم بیشتر و کمتر داشته باشند، مشکلات و دردسرها شروع می شود، چه این که این مشکلات بر سر منابع اولیه زندگی و معیشت باشد که در فرد دیگری این موضوع به شکل دیگری نمود می یابد. داستان هابیل و قابیل از اولین داستان هایی است که قدمت تاریخی دارند. در آن هم نزاع بر سر مالکیت می باشد، منتها به نظر می رسد که وضعیت زندگی و زیبایی در این داستان مورد توجه قرار گرفته است.
این داستان را ما در شعر شاعران هم می بینیم وقتی که بسیاری از شاعران عاشق دختران قاجاری می شدند و عشق های درباری شهره زبان ها بوده، از این رو بوده که سطح زندگی در این نوع از معیشت بهتر بوده و طبیعتا افراد جلوه های بهتری در نسبت با سایر اقشار جامعه داشته اند. همین وضعیت نشان می دهد که تفاوت میان گروه های جامعه بسیار است و پس از عشق شاعران، نوبت احساس سایر مردم می رسد که مقایسه ای بکنند و ببینند که چرا ما در این وضعیت هستیم و چرا او در آن وضعیت. به تدریج نارضایتی بر سر داشته ها بالا می گیرد تا این که اتفاقاتی بیفتد.
ابن خلدون این قضیه را به خوبی توصیف کرده است. وقتی گروه هایی به صورت خشن و سخت روح در سرزمین های کوهستانی و به سبک کوچران زندگی می کردند، می دیدند که گروهی در شهر به زیبایی و خرمی زندگی می کنند. به همین دلیل کولی ها و کوچ رو ها اغلب مدت ها در شهرها به صورت پرسه زن ظاهر می شدند و ناگهان گروهی از بیابانگردان به شهر حمله می کردند و منابع را از دست شهرنشینان مرفه در می آوردند. به تدریج همین گروه جدید هم وقتی مردان را تار و مار کردند و زنان را از آن خود کردند، پس از مدتی شهر نشین می شدند و نفر بعدی تیم بعدی، یعنی بیابانگردان جدیدی به آن ها حمله می کردند.
این قضیه در ایران هم اتفاق افتاده بود و حکوتهای عشایری در سالهای قبل به صورت نادرشاه و باقرشاه بر وضعیت موجود خروج کرده و ادعای سلطنت می کردند. آن ها از وضعیت کشور و دروغ بودن حکومت ناله کرده و سپس با جنگ خونینی آن را از آن خود می کردند. تا همین اواخر هم عشایر به شهرها حمله داشتند و در زمان احمدشاه هم شهرهای آذربایجان و کردستان اسیر تاراج عشایر پیرامون شده بودند، چه این که همین گروه ها هم در سطح منطقه با هم متحد شده بودند. این، یکی از آخرین بارهایی بود که نظم شهری عشایر را پس زد و به تدریج مدرنیته ایرانی آغاز شد. اما موضوع حکومتهای محلی و دعوایشان با سیستم مرکزی بر سر زبان به جای ماند.
حال در هر زمانی و به صورت متفاوتی امکان این که گروه های اقلیت شکل بگیرند و با متصدیان صدارت دچار تضاد شوند وجود دارد. آن چه در میان پایین شهر و بالای شهر تهران شاهد بودیم، یکی از این پدیده ها بود که کم هم روی سیاست و فضای اجتماعی بی تأثیر نبود. تضادهای شهری روستایی، جوانی و پیری در مدیریت کشور، پایتخت نشین و شهرستان نشین هم در بسیاری از مطالبات بی تأثیر نبود اما خوبی این قبیل از تضادها این است که ورقه برگشته و از سری تضادهای همراه با خشونت به تضادهای مدنی تبدیل شده است. هم اکنون همین موضوع در قبیله گرایی حاشیه نشینان و شهروندان قدیمی هم بروز می دهد.
این نوع تضاد بیش از آن که به سیاستهای غربی و تبیین های چپ از حکومت آرمانی و ... بپردازد، بیشتر بر اساس بافت بومی و باورهای درونی قبایل و گروه های شهرنشین بر می گردد. در این که حزب توده و داستان های مارکسیستی در شکل گرفتن عقاید چپ در شهرنشینان موثر بوده اند، شاید شکی نباشد. اما بیشتر از این، زمینه بومی توزیع ثروت و توجه به پیشرفت شهرکهای داخل یک شهر و تقسیمات جغرافیایی متعدد دیگر دخیل بوده است. با هر اندازه کاهش منابع یک طبقه، سطح کیفیت زندگی، سواد و توانایی فعالیت آن در جامعه تضعیف شده و ابعاد متفاوتی از تفاوت اجتماعی میان این دو گروه ایجاد می شود که رسیدن به تفاهم در جامعه را سخت می کند.
ادامه 👇👇👇👇👇
@thing
جنبش های اودیپی: چپ گرایی بومی صفحه دوم
در بسیاری از کشورهای دیگر، این کشمکش ها خیلی پیشتر اتفاق افتاده اند تا جایی که بر اساس انواع تبیین ها نظم های سیاسی از سوی گروه های متفکر پیشنهاد می شود و رفته رفته تبیین های سیاسی ای وجود دارد که بتواند از همه این نظریه های سیاسی به ترتیب تناسب استفاده کرده و مسائل را سامان دهند. اما در جامعه ما متاسفانه مدل سازی های نظری به سختی صورت میگیرد و به جای این که تبیین های سیاسی رخ دهد، به خاطر برخی مسائل نظری (که در آینده به آن ها خواهم پرداخت)، این گروه ها نتوانسته اند به مرحله تبیین برسند. در نتیجه مدام گرایش دارند خشونت های اسطوره ای را به خودیادآور شده و گاه به دوران پیشامدرن ریجت کنند.
از این رو است که گاه شرایط دوران قاجار در نظر ها زنده شده و توسط گروه های سیاسی سیاست های طرد و حذف رقیب رخ می دهد. جنبش های اودیپی، هر از گاهی که نه، مدام در بطن و روح جامعه وجود دارد و هر حکومتی بخواهد آن را نادیده بگیرد، با خشونتهای ناشی از رقابت و یا حسادت گروه های مختلف روبرو خواهد شد. ماجراهایی که توسط مهاجرین در اروپا اتفاق افتاد و انگلیس و آمریکا راه خود را به مهاجرین بستند، کم از این داستان سراغ ندارد. چه این که ان تفاوتهای شهرنشینی به سرعت دامنه تفاوتهای شرقی و غربی و گرفتاری های خاورمیانه را به میدان فرا خواند و چه اتفاقاتی که نیفتاد.
با شکل گرفتن رویه های همراه با طرد و تحقیر گروه ها در برنامه های اجتماعی تفاوتهای بسیاری ایجاد می شود که گاه به دو فرهنگ و دو سبک زندگی متفاوت می انجامد که تحمل شیوه دیگر از زیست جهان را نداشته نسبت به حدوث و وجود تفکرهای متفاوت خشم می گیرند. در نتیجه باید گفت یکی از فعالیت های دولت ها در اسناد و برنامه هایشان باید ابتدائا بر مبارزه با نابرابری و سپس برنامه ریزی و سیاستهای برابری مبتنی باشد. بی توجهی به این نکات موجب می شود که همواره گروه هایی رانده شده در جامعه باشند که به دنبال رهایی بگردند وچه بسا اسیر تفکرات کوتاه مدتی همچون دزدی و حیله گری شوند که آن ها را به جان جامعه بیندازد.
@thing
در بسیاری از کشورهای دیگر، این کشمکش ها خیلی پیشتر اتفاق افتاده اند تا جایی که بر اساس انواع تبیین ها نظم های سیاسی از سوی گروه های متفکر پیشنهاد می شود و رفته رفته تبیین های سیاسی ای وجود دارد که بتواند از همه این نظریه های سیاسی به ترتیب تناسب استفاده کرده و مسائل را سامان دهند. اما در جامعه ما متاسفانه مدل سازی های نظری به سختی صورت میگیرد و به جای این که تبیین های سیاسی رخ دهد، به خاطر برخی مسائل نظری (که در آینده به آن ها خواهم پرداخت)، این گروه ها نتوانسته اند به مرحله تبیین برسند. در نتیجه مدام گرایش دارند خشونت های اسطوره ای را به خودیادآور شده و گاه به دوران پیشامدرن ریجت کنند.
از این رو است که گاه شرایط دوران قاجار در نظر ها زنده شده و توسط گروه های سیاسی سیاست های طرد و حذف رقیب رخ می دهد. جنبش های اودیپی، هر از گاهی که نه، مدام در بطن و روح جامعه وجود دارد و هر حکومتی بخواهد آن را نادیده بگیرد، با خشونتهای ناشی از رقابت و یا حسادت گروه های مختلف روبرو خواهد شد. ماجراهایی که توسط مهاجرین در اروپا اتفاق افتاد و انگلیس و آمریکا راه خود را به مهاجرین بستند، کم از این داستان سراغ ندارد. چه این که ان تفاوتهای شهرنشینی به سرعت دامنه تفاوتهای شرقی و غربی و گرفتاری های خاورمیانه را به میدان فرا خواند و چه اتفاقاتی که نیفتاد.
با شکل گرفتن رویه های همراه با طرد و تحقیر گروه ها در برنامه های اجتماعی تفاوتهای بسیاری ایجاد می شود که گاه به دو فرهنگ و دو سبک زندگی متفاوت می انجامد که تحمل شیوه دیگر از زیست جهان را نداشته نسبت به حدوث و وجود تفکرهای متفاوت خشم می گیرند. در نتیجه باید گفت یکی از فعالیت های دولت ها در اسناد و برنامه هایشان باید ابتدائا بر مبارزه با نابرابری و سپس برنامه ریزی و سیاستهای برابری مبتنی باشد. بی توجهی به این نکات موجب می شود که همواره گروه هایی رانده شده در جامعه باشند که به دنبال رهایی بگردند وچه بسا اسیر تفکرات کوتاه مدتی همچون دزدی و حیله گری شوند که آن ها را به جان جامعه بیندازد.
@thing