نکته: جامعه شناسی تجربه
764 subscribers
449 photos
32 videos
78 files
438 links
جامعه شناسی تجربه
یادداشت ها و فعالیتهای
محمد زینالی اناری:
@Mohamadzeinaliunari
(گروه بحث کانال)
@SoExperience

not for selling
Download Telegram
Forwarded from كليدملی 😷
@kelidemelli
اظهارنظر دکترنجفی درباره ۴۰درصد نیروی انسانی و نگرانی‌هایی از ناکارآمدی
یادداشتی از محسن جلالپور فعال بازرگانی و رئیس سابق اتاق ایران
http://kelidemelli.com/fa/news/7077
نمایی از شهر اردبیل،ساعت۱۶، ۷دی۱۳۹۵

@thing
افسانه میز: درباره آئین شهروندی
محمد زینالی اناری، ۸دی۱۳۹۵روزنامه اعتماد

@thing
باید با یک خانه تکانی اساسی، به تدریج این نظم مسلط آسیب ساز شهر را به هم بزنیم تا الگوی شهرنشینی حاشیه ای را بتوانیم دگرگون كنيم. حتی همین امروز هم اگر گروهی بخواهند خانه ای بزرگ در حاشیه شهر برای خود فراهم کنند، این امر برایشا ن میسر است و می توان به جای نام های فلان آباد، شهرک های حاشیه ای را به محلی امن برای زندگی تبدیل كرد. به شرط آنکه به چنین موضوع هایی فکر شود. فرم های شهری که اجازه شکل گرفتن طبقات غریبه است فرصتی می دهد برای زیرزمینی شدن اتفاقات بزهکارانه و یا سبک های زندگی. از این رو همانطور که در قدیم، محلات شش گانه شهری درشهرهاي نسل دوم ايران وجود داشت، باید بتوانیم به فکر محلاتی سلسله مراتبی در حاشیه ی شهر، آن هم به شیوه مدرن باشیم. باید بتوانیم شهرک ها را سازماندهي کنیم و برای آن ها نظام کنترل اجتماعی تعریف کنیم. لذا طراحی فرم های شهرنشینی برای چنین امری ضروری است که کمتر مد نظر شهر سازان قرار گرفته است. چرا که ساختن شهر، بيشتر رویکردی عمرانی و خانه سازی دارد. شهرهای ما، به شیوه ای که بشود گفت شهرسازی، ساخته نمی شوند. به خصوص شهرهاي نسل دوم،  عبارت از خانه سازی هایی انفرادی است که توسط شهرداری با راه کشی و تجمیع زباله کنترل می شوند. شهر باید توسط اقتصاد دان، گرافیست های شهری، طراحان اجتماعی و برنامه ریزان آموزشی و صنعتی طراحی شود و مهندسان عمران فقط می توانند اجرا کننده طرح های عمرانی آن باشند. در واقع ما برای اجتماعی کردن مبارزه با موادمخدر، می بینیم که شهرهای ما را به این صورت می سازند و افرادی در رأس تصمیمات آن قرار می گیرند که فاقد خرد مطلق هستند و سیستم اداره شهری ما ایراد دارد و تک بعدی است. مقدمه  تفکر به اجتماعی کردن مبارزه با مواد مخدر، اجتماعی کردن اداره شهر است و نمی توان بدون چنین امور مهمی شروع به اصلاح اخلاقی و ترمیم سبک های زندگی شهری كرد. اصلاح هر معضلی، ریشه در اصلاح چشم انداز فکری ما در اداره زندگی دارد. در مدیریت و ساختن شهرها به مهندسی مجدد، بازاندیشی و تفکر نقادانه نیازمندیم به خصوص نگاه بومی و انسان شناسانه که ضروری است.

http://www.ghanoondaily.ir/fa/news/detail/12212

@thing
رنج ۷۵۰هزار اسکیزوفرنی

@thing
استاندارد شدن و مطرود شدن
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه

سبک زندگی، موضوعی است که در سالهای اخیر به کثرت مورد توجه قرار گرفته است. داشتن سبک زندگی سالم، پر طراوت و با نشاط از آرزوهای عموم مردم است. اما همه به یک شیوه نخواهند توانست به این مطلوب دست یابند. در میان تجربه های عینی مردم از برساخته شدن سبک تنوع وجود دارد و تا کنون این تنوع مورد توجه قرار نگرفته است. علیرغم توجه سیاستگذاران به وظائف خطیر در قبال سبک زندگی، توجه ها به این موضوع بیشتر به صورت کلیت و به چسباندن تمدن به کنار واژه سبک زندگی ختم پیدا کرد، در حالی که یکی از نکات مورد توجه، عدم اجبار مردم به سبک زندگی خاص بوده است.

عدم توجه به تفاوتهای زیستی افراد، موجب میشود که با تقلیل تنوع های زندگی به یک سبک، همه مردم برای شیوه ای از مصرف و زندگی روزمره استاندارد شوند. با استاندارد کردن زندگی، تفاوتهای افراد نادیده گرفته شود تا جایی که حتی از چرخه ی زندگی عادی خارج می شوند و اصلا به بعد معنوی و کمال جویی مرسوم در جامعه هم نرسد. حیطه ی ابزاری زندگی، آنها را زمینگیر میکند و چون قدرت استاندارد شدن در تجربه ی زیستی مرجح جامعه را ندارند، به کل حذف می شوند.

سبک زندگی، قائم به فردیت و منش های برخاسته از شیوه های عملی تطبیق بدن افراد با محیط زندگی است. محیط پیرامون و تجربه های بیمارگونه یا مخاطره آمیز آدم ها میتواند فردیت های متنوعی ایجاد کند که نتوانند در چرخه زندگی سالم قرار گیرند. عاملان اجتماعی که در چرخه ی استاندارد زندگی قرار دارند، به این تفاوت ها توجه نکرده و افرادی که تفاوت هایی دارند را به رعایت امور استاندارد شده اجبار می کنند و در واقع تنوع به شدت سرکوب میشود. توجه به این نکته لازم است که تفاوت ها، ناشی از شرایط شکل گیری تجربه ها است و سپهر اجتماعی یا ابزارهای اولیه ی زندگی مسئول این پیش آمدها است.

استاندارد شدن در اثر نادیده گرفتن ویژگی های اقلیمی، تجربه های متنوع فردی، ویژگی های خانوادگی، تفاوتهای فیزیولوژیک، نقص ها و آسیب های روانی و جسمی، تنوع های نگرش، تفاوتهای نسلی و ... شده و موجب شکل گرفتن تجارب طرد و گاه بی خانمانی در جامعه می شود. اما مسئولیت تطبیق این پیش آمدها با استانداردها به عهده خود افراد گذاشته می شود. در زندگی افرادی که به خاطر بی توجهی جامعه و گاه اختلاط مفهومی، دچار تفاوت های تجربی در زندگی می شوند، سبک متعارضی ایجاد می شود که جامعه و ذهنیت عمومی هم آن را نمیپذیرد و با انگ زنی و طرد، آنها را خارج از چرخه زندگی میکند.

این طردها و برچسبها در طبقات پایین که افراد به همبستگی با دیگران و حمایت های دیگران بیشتر نیاز دارند، اثرگذار است. طبقات بالا از این حیث آسیب چندانی را تجربه نمی کنند و چه بسا در تثبیت مشروعیت تجربه ی خود و توسعه ی آن در میان طبقات پایین نیز موثر می گردند. آن ها فقر حمایتی ندارند و در برآوردن نیاز، متکی به خودند. نتیجه ی زیان ده استاندارد کردن زندگی و ذهنی کردن موضوعات مربوط به آن را افرادی می دهند که به دلیل برچسب خوردن امکان حفظ خود در بافت اجتماع را ندارند. اعتیاد، تجرب های است که جامعه و نظارت ناکافی و سودجویی عاملان زیرزمینی در رخ دادن آن دخیل اند، اما معتاد بار این تجربه ی مطرود را به تنهایی بر دوش میکشد.

برای داشتن سبک زندگی سالم و در نتیجه داشتن انسانهای اخلاقی و اهل معنویت، باید تنوع ها و تجاربهای عارضی و حتی سمپتوم های اجتماعی را مورد توجه قرار داد. برای این که کسی در جامعه حاشیه ای و فاقد بعد اجتماعی نشود، میتوان فرصت پذیرش و ارتقای فرصت های زندگی را به همه داد. آنگاه می توان این رویکردهای متنوع را به سوی سلامت اجتماعی هدایت کرد.

انتظارات نظام اجتماعی می تواند پس از حل شدن راهبرد عملی در خصوص اموری چون برچسب های طرد و کنار زنی قابل تصور است. آن چه باید مورد توجه باشد، این است که مفهوم سبک زندگی، بیشتر ناظر بر تجارب برساخته عینی انسانها است و نباید آن را به عنوان سلول مفاهیم تمدنی در نظر گرفت. سبک زندگی مفهومی است که یک تمدن می تواند آن را هدایت و راهبرد کند و قدرت خود را در سامان دهی به آن نشان دهد، نه این که این مفهوم را برای توسعه ی مفهومی خود مصرف کند. البته با در نظر گرفتن رویکردی مجزا می توان پس از ارتقای سلامت عمومی و شکل دادن به سبک های زندگی سالم، مفاهیم تمدنی را هم به خوبی رهگیری کرد.

@thing
اتاق
مطهره یوسف نژاد، دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه شناسی

اتاق(room) داستان زندگی دختر جوانی است که توسط مردی به نام نیک ربوده می شود و به مدت هفت سال در اتاقی کوچک محبوس می گردد. او در این زمان صاحب فرزندی به نام جک می شود و از طریق او موفق به فرار می شود. جک شخصیت اصلی داستان پسر بچه ای پنج ساله است که دنیای بیرون از اتاق را تا به حال ندیده و تنها وسیله ی ارتباطی اش با دنیای بیرون تلویزیون است. وقتی او برای اولین بار با دنیای بیرون از اتاق مواجه می شود احساس می کند وارد سیاره ی دیگری شده و انسانها موجودات دیگری هستند از جنسی دیگر. می توانیم فضایی که کودک و مادر در آن به مدت هفت سال محبوس بودند را به دنیای مجازی تشبیه کنیم. دنیایی که ارتباط ما را با دنیای حقیقی که در آن انسانهایی حقیقی زندگی می کنند (هرچند به مدت کوتاهی) قطع می کند. در بخشی از فیلم جک از مادرش می پرسد آیا شخصیتهای داخل تلویزیون واقعی و ملموس هستند یا چیزهای انتزاعی؟مادر پاسخ می دهد اینها همگی واقعی هستند اما در اینجا به صورت مجازی به نمایش درمی آیند. اگر بخواهیم افلاطونی به این قضیه نگاه کنیم باید بگوییم جک تنها سایه ای از دنیا را دیده بود. در پایان داستان جک به همراه مادرش به همان اتاق می روند تا ببینند چه تغییری کرده. جک که تصور می کرد دنیای اتاق خیلی بزرگ است اکنون با دیدن دنیای بیرون از اتاق، بر این باور می شود که اتاق چقدر کوچک تر از آن چیزی است که قبلا می پنداشته!

@thing
هميشه اين جا شلوغ است هميشه
سنگي انگار كه خورده به شيشه
همه دارند مي شوند سرگردان
آدم ها شده اند مجلة گيشه
با فاصله ها كاري به هم ندارند
شبيه تمامي درختان بيشه
كيف هاي قشنگ خريدهاي تميز
بلندي و پستي ستون هاي كليشه
قلب فرهادهاي آن هم که خسته شده
تمام شده در اين مغازه ها تيشه
كشاكش قيمت و فروشگاه های رقيب
كه دوشيده تمام حواس های بی ريشه
از اين جا رد شو از چهـــار راهي كه
تمام نمي شود شلوغی همّيشه

@thing
درباره کریسمس
مطهره_یوسف نژاد، دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه شناسی

هر جامعه ای از آداب و رسوم ، فرهنگ و سنت خاصی تشکیل شده که آن را از سایر جوامع متمایز می کند. فرهنگ هر جامعه ای در شکل گیری هویت و نگاه افراد جامعه به مسائل پیرامون خود نقش بسزایی دارد. با توسعه ی تکنولوژی و فناوری های ارتباطی ، سنت و آداب و رسوم ، به گونه ای دیگر در شکل گیری هویت افراد نقش ایفا می کنند.

جوامع سنتی در برخورد با تکنولوژی مواضع متناقضی را در پیش می گیرند. از آنجایی که تکنولوژی ، فرهنگی که از آن برخاسته را هم با خود به همراه می آورد ، نقش و اهمیت مهمی در دگردیسی های فرهنگی جوامع ایفا می کند. شبکه های اجتماعی مجازی یکی از این مصادیق است. اینستاگرام ، تلگرام و... به عنوان ابزارهای ارتباطی شناخته شده ، از جوامعی برخاسته اند که دارای فرهنگی مغایر با فرهنگ جوامع شرقی است. تبریک های متعدد ایرانیان در اینستاگرام به این دلیل است که تکنولوژی به تنهایی و به خودی خود نمی تواند وارد جامعه ای شود و فرهنگ جوامع (در اینجا شرقی) را تحت تاثیر خود قرار ندهد. در جامعه ی ما ، بسیاری از جوانان دچار تناقضات هویتی هستند.

آنها از طرفی به شدت پایبند به سنتهای گذشته ی خود هستند . مثلا این را میتوان در تجمعات مردمی در مقبره ی کورش و پرستش او  یا انجام مراسم منسوخ قمه زنی در روز عاشورا مشاهده کرد. اما از طرفی همین جوانان برای عقب نماندن از قافله ی جهانی شدن کریسمس مسیحی را به هم تبریک می گویند. تزیین درخت کریسمس و قرار دادن آن در خانه ای که روی طاقچه ی آن قرآن قرار گرفته تناقض عجیبی است این تناقضات در جوامعی یافت می شود که نتوانسته فرهنگ مشترک و واحدی را به جوانان معرفی کند. درواقع جوانان ایرانی با استفاده از شبکه های مجازی هم خواهان نشان دادن سنتهایشان و هم خواهان نشان دادن همرنگ شدن شان با فرهنگ جوامع غربی هستند.

رویکرد دومی که در این زمینه وجود دارد آن است که بر خلاف جوامع سنتی گذشته که دارایی های مالی افراد (سرمایه ی اقتصادی) برای معرفی او دارای اهمیت بودند ، اکنون این سرمایه های فرهنگی هستند که بسیار مهم شده اند. افراد برای معرفی خود به دیگران از طریق معرفی کتابی که خوانده اند یا شعری که سروده اند یا کافه ی مجللی که رفته اند خود را معرفی می کنند. تبریک کریسمس برای معرفی خود به عنوان یک کنشگر جهانی نه محلی یا بومی رویکرد جدیدی را در جامعه شناسی باز می کند که نیاز به بررسی بیشتری دارد.

@thing
اذن ملوکانه به داشتن و ساختن کالسکه
اولینهای تهران، سعدوندیان، نگارستان کتاب، ص ۱۳۷

@thing
وقتی او را به سلطنت برداشتند دهانش بوی شیر می داد

@thing
من اونم: آدم‌هاي دو بعدي
محمد زينالي اُناري پژوهشگر فرهنگ عامه
وقتي بازي جهانگيرخان، پسر همسايه را مي‌بينم، ياد دوران كودكي خودم مي‌افتم. او هر كاري كه مي‌كند، اسم يكي از هنرپيشه‌ها يا نقش‌ها مثل مختار و اسپايدرمن را مي‌آورد و مي‌گويد «من مثل مختار شمشير رو مي‌زنم.» جايي هم مي‌گويد« چرا نتونم؟! كه مثل مرد عنكبوتي ميپرم و از بالا ميام سراغت». گاهي هم كه اسم شخصيت‌هاي اسباب‌بازي‌اي را كه نمي‌داند، ‌مي‌گويد«من اونم.» هر «من» ملغمه‌اي از «اون»ها است كه اعمالش را با يادگيري و ديدن در صحنه‌هاي پيرامون خود، از اين افراد خاص، ياد مي‌گيرد.
در دنياي امروز ديگر از پسر سركوچه و مرشد خانقاه و بت‌بودا گذر شده و ستاره‌هايي كه عكس‌شان و بازي‌شان در طول روز تكرار و تكرار مي‌شود و نه در بزرگسالي كه ما اين ملغمه را بارها زيسته‌ايم، ما در دوران رشد و كودكي تصاوير و بازي‌ها را تكرار مي‌كنيم تا اعمال را ياد بگيريم. به خاطر همين است كه ژست‌ها و تيپ‌هاي دوران نوجواني و جواني خود را به ياد آورده و مي‌گوييم، مردان آن روزگار عجب مرداني بودند!
در گذشته، يكي از توصيه‌هاي اكيد روزمره والدين اين بود كه با پسران سر كوچه سر و كاري نداشته باشيم و در خيابان زياد به اين و آن نگاه نكنيم، چون سر بلوا نمي‌توانيم امنيت خود را حفظ كنيم. در بيست، ‌سي سال گذشته، كوچه و خيابان از فقر آدم‌هاي قابل بازنمود مثبت در زندگي جوانان رنج مي‌برد. امروز هم اين نقش جايش را به عكس‌ها و استندهاي بزرگ تبليغاتي زيادي داده كه بيست سال پيش در شهرهاي فيلم‌هاي خارجي ديده مي‌شد.
نمي‌توان گفت ما زندگي استارها و نقش‌هاي مهم را بازي مي‌كنيم يا آنها ما را بازي مي‌كنند، اما اين نكته را بايد مورد ارزيابي قرار دهيم كه ما در طول عمر چه تعداد افراد قابل بازي در زندگي‌مان مي‌بينيم كه از درستي بازي آنها صد‌در‌صد مطمئن هستيم. مرشدهاي زندگي درست و حسابي ما چه كساني هستند؟ فكر مي‌كنم حاكمان اعمال روزمره اين دوره و زمانه بمباراني از نقش‌هاي سينمايي و تلويزيوني هستند با (عمدتا) تم‌هاي تصويري دو بعدي در تصاوير گرافيكي‌هاي سر چهارراه و غذاهاي‌مان هم از ماكاروني گرفته تا برنج‌هايي كه در تلويزيون تبليغ مي‌شود. به زودي غذاهاي محلي، اگر زماني ميراث فرهنگي سرش به جشن‌هاي متنوع ديگري گرم شد از رونق مي‌افتند، چون تمركز بر يك سري آداب و رسوم ثابت در ميان اين افراد است.
چگونه بپوشيم، چگونه بخوريم، چگونه عاشق شويم و...؛ چيزي است كه پسران دو بعدي پوستري و تلويزيوني به فرزندان‌مان ياد مي‌دهند. فرزندان مانند كاسه‌هايي خالي هستند كه پر از ستاره‌هاي مختلف با اعمال ريز و درشت و فرهنگ زندگي متجملانه و خيالي‌شان مي‌شوند. نمي‌توان گفت صنعت نمايش و استارينگ مانند همان پسران سر كوچه قديمي هستند كه به واسطه‌اي براي پروراندن فرزندان در فضاي بي‌دفاع شهري تبديل شده‌اند، اما مهم‌تر اين است كه پس چه مي‌توان گفت؟
آنها افعال را مي‌آموزند، خوردن، ورزش و پوشيدن را از آنها مي‌آموزيم. اما نكته مهم اين است كه وقتي مي‌خواهيم شعر خواندن و خلاقيت براي كار كردن را ياد بگيريم، دچار فقر انعكاس آدم‌هاي خلاق در زندگي هستيم. لذا در امر مصرف قوي‌تر از امر توليد هستيم. همه كرسي‌هاي اقتصادي از تقويت توليدات داخلي حرف مي‌زنند، اما شهر با زبان اين آدم‌ها فقط از مصرف سخن مي‌گويد و آن هم چه بليغ!
ستاره‌ها، فهم ارگانيستي از زندگي و وجود داشتن را به ما مي‌آموزند. با ديدن اعمال و رفتار روزمره آنها و انتشارش از طريق تبليغات و توزيع كالا آنها را در مركز فهم خودمان از اعمال روزمره قرار مي‌دهيم. آنچه به آن مي‌گويند هويت، امروزه با انباني از آدم‌هاي بيروني و آموزش اعمال روزمره از آنها شكل مي‌گيرد. در حالي كه فهم مكانيستي از واقعيت وجودي يا كاركردي از خود را بايد از معلم‌هاي ساده‌پوش، والدين بدهكار و دانشمندان، كه در لاي صفحات نزديك آخر روزنامه هستند، بجوييم كه آنها به حاشيه‌اي رفته و ما كاركرد خلاقانه ياد نمي‌گيريم.
ستاره‌ها، بيشتر فراغت‌ها و جنبه‌هاي جذاب زندگي را به ما ياد مي‌دهند و كار و توليد كه نيازمند يادگيري سخت و مرارت‌بارند، در سپهر شهري ديده نمي‌شود. به همين خاطر شايد كار و توليد را كمتر مي‌فهميم و مدام به فكر مصرف كردن و تفريح يا روزمره هستيم. تازه وقتي جهانگيرخان دنبال تكرار اعمال مختار و اسپايدرمن است، كار جور ديگري بيخ پيدا مي‌كند، اين كار يعني قهرمان بازي هر روزه با شمشير و روياي شبانه‌روزي پرش از ارتفاع ممكن است كار دست ما كه دانشمندان را در صفحات نزديك به آخر روزنامه‌ها مي‌جوييم، بدهد. جهانگير خاني وجود ندارد، آنچه هست، ستاره‌ها و هنرپيشه‌هاي خارق‌العاده و خيالي هستند كه سيستم احساسات پسرك خيال‌پرداز را تهييج و خود را در ذهنش دروني كرده‌اند. آنها از طريق پوسترها و بنرهاي شهري، ذهنيتي جاودان و تلقيني شده و در اعمال روزمره آفريده مي‌شوند. معلم‌
ها هم كه ياد آمدن‌شان سخت است. سالي اگر يك بار براي جهانگيرخان جشن تولد نگيرند، نامش هم از يادش مي‌رود. هميشه تكرار مي‌كند، من اسپايدرمنم، من مختارم، من مي‌پرم، من مي‌زنم و من مي‌خورم.
جهان امروز دنياي اقتصاد افعال و اعمال است. زندگي ما با افعال‌مان تجسم مي‌يابد؛ مي‌خوابيم، بلند مي‌شويم، مي‌خوريم، مي‌خوانيم، مي‌فهميم و كار مي‌كنيم. اقتصاد سياسي افعال و اعمال به وجود مي‌آيد و همه سعي مي‌كنند براي پيشرفت خودشان اعمال ديگران را آن هم توسط افراد آشنا به مردم، تحت سيطره داشته باشند. رقابت بر سر اين است؛ چگونه هر يك از اين اعمال مي‌توانند فربه‌تر و موثرتر باشند؟
روزنامه اعتماد، ۱۴ دی ۱۳۹۵
http://etemadnewspaper.ir/?News_Id=64401

@thing
محبوبیت
روزنامه اعتماد۱۹دی۱۳۹۵

@thing