نکته: جامعه شناسی تجربه
764 subscribers
449 photos
32 videos
78 files
438 links
جامعه شناسی تجربه
یادداشت ها و فعالیتهای
محمد زینالی اناری:
@Mohamadzeinaliunari
(گروه بحث کانال)
@SoExperience

not for selling
Download Telegram
تباهی، پایان عشق‌های پوشالی
جام جم

قتل عاشقانه، نتیجه یک حالت هیجانی است

محمد زینالی‌اناری، جامعه‌شناس و پژوهشگر نیز درباره این‌که چرا قتل، راه حل نهایی قاتلان جانی است، به «جام‌جم» بیان می‌کند:

«معتقدم این حالت هیجانی که به آن عشق می‌گویند، فقط یک حالت استمرار در هیجان در خودبودن یا تنها نبودن و تعلق به جهان داشتن است و هیچ مفهوم غایی یا معرفت انسانی نیست.

انسان‌ها به عشق باور دارند و وقتی به سوی این موضوع پرت می‌شوند، نمی‌دانند که این فقط یک حالت است و با ترشحاتی که در مغزشان انجام می‌شود نیز این حالت تبدیل به یک معرفت وجودی از ایثارگری یا شیدایی می‌شود.

خشونت وقتی اتفاق می‌افتد که فعل و انفعالات درونی اعم از جسمی و ذهنی، به تیره‌ترین وجه رخ می‌دهد.»

برای تو می‌میرم، خطرناک است

این جامعه‌شناس در توضیح قتل‌های عاشقانه اظهار می‌کند: «کشتن معشوق و خود، هیچ کار خاصی نیست، اصل کشته شدن وقتی رخ می‌دهد که فرد می‌گوید برای تو می‌میرم، این مردن، شدت عشق را می‌رساند و اگرچه همه این واژه را می‌گویند ولی فقط عده خاصی می‌توانند برای کسی بمیرند، یعنی قرار گرفتن در حالتی از اوج شور، برای هر کسی رخ نمی‌دهد.

برخی‌ها هم بیمار و معتاد این حالت هستند. وقتی قاتل متوجه می‌شود که معشوق دیگر از آن وی نیست، تخلیه می‌شود و می‌میرد و در آن حالت، دیگر او عاشق نیست و یک مرده محسوب می‌شود و فردی را که پیشتر درون او بود، همچون قاتل خود می‌بیند و انتقام می‌گیرد.»

http://jamejamonline.ir/online/2234134347452019370/تباهی،-پایان-عشق‌های-پوشالی

@thing
جغرافیای خشک خاورمیانه و خشونت برخاسته از آن

@thing
ایلیا ادینبورگ، از کتاب وظیفه ادبیات، انتشارات نیلوفر، ص ۸۹

@thing
خلق آهنگ در دل فرهنگ

@thing
توزیع چای دارچین به عزاداران

@thing
#رسانه ای شدن یا
#نشانگانی شدن مناسک عزاداری در فضای عمومی شهر

@thing
کدام سرطان در ایران صدر نشین است؟

سرطان گوارش شامل مری، معده، پانکراس ( لوزالمعده) ، روده بزرگ ، روده کوچک و کبد است و سرطان گوارش در ایران بالاترین تعداد سرطان را به خود اختصاص داده است. سرطان معده شایع ترین سرطان در مردان و کشنده ترین سرطان در بین مردان و زنان ایرانی است. سرطان کولون و رکتوم (سرطان روده بزرگ) در زنان و مردان تقریبا مساوی و مقداری در مردان بیشتر است.

هنوز تعداد سرطان در ایران نسبت به کشورهای غربی بسیار پایین تر است و تعداد مبتلایان در ایران حدود یک چهارم تا یک پنجم، سرطان های کشورهای غرب است اما هرچند این تعداد سرطان کمتر از آمار موجود در کشورهای غربی است اما سرعت رشد آن متاسفانه زیاد بوده و به تدریج این بیماران در حال افزایش هستند.

http://www.ghanoondaily.ir/fa/news/detail/10603/-کدام-سرطان-در-ایران-صدر-نشین-است

@thing
شی و مالیخولیا: رویارویی ایرانیان با فناوریهای جدید
...
در فاعلیت نیت مقدم بر عمل است. ما فاعل بی نیت هستیم و نیات ما از هر پدیده ای، وارداتی و اسیر دست تبلیغات است. اما این واردات را نه دولت که نفس و غرایز ما و پایگاههای غریزی آن پیش پای ما گذاشته است. تا تلفن، موبایل و کامپیوتر در پایگاه هایی چون ویترین و رسانه درخشیدند، تبدیل شدیم به مشتری، بدون اندکی اندیشه دربارۀ آن.

http://anthropology.ir/article/31415

@thing
بهداشت، صنعت و اخلاق حرفه ای
محمد زینالی اُناری
امیل دورکیم، جامعه شناس معتقد بود که گذر از جامعه سنتی به جامعه مدرن همراه با تولید مشاغل متنوعی است که هر یک در تعامل با سایر مشاغل به ارائه خدمات پرداخته و جامعه مثل یک پیکر نیازمند این مشاغل مختلف می باشد. طبق این نظر، افراد به تناسب شغل خود دارای تمایز اجتماعی بوده و چه بسا متناسب با مهارت جدید خود می اندیشند. او نگران هم بود.
نگرانی امیل دورکیم از عدم امکان ایجاد تفاهم میان این مهارت ها بر می خواست. او فکر می کرد به تدریج باید زمینه های انقلاب اخلاقی در جامعه ایجاد شود تا مهارتهای تخصصی جدیدی که در جامعه جای مهارتهای ساده قدیمی را می گیرد، بتوانند واقعا با هم بسازند و جامعه بدون آنومی(بیماری اجتماعی) بقا داشته باشد.
در واقع رشد قطبی جامعه، موجب می شود برخی مهارتها بر برخی مهارتهای دیگر سلطه پیدا کنند و آن موقع، طبقات جامعه جدید نه بر اساس بورژوازی تولیدی که بر اساس بورژوازی صنعتی شکل میگیرد و در آن مهارتهای جدید به طبقات بالای جامعه تبدیل می شوند که نبض سایر اعضای آن را بر دست دارند. تفاوت درآمد رشته های شغلی در برابر سایر رشته های علمی، یک حقیقت نیست و واقعیتی است که می توان در آن شک کرد.
فرانس فانون هنگام رشد پزشکی مدرن اشاره کرده بود که سرمایه داری دارو از محلی به بین المللی تبدیل می شود و این موجب سرکوب تولیدات محلی شده، به علاوه امکان ایجاد قطبهای جهانی از سلطه را خلق می کند. تذکر به جای او پس از سالها خود را عیان می کند چرا که امروز دارو و تولیدات شیمیایی دیگر، بازار وسیعی به خود اختصاص داده و تنها اشخاصی که می توانند سلطه بازار جهانی دارو را تعمیق بخشند، کاربران اجتماعی توزیع آن هستند، یعنی پزشکان.
در نتیجه این شیوه از غرق شدن در جامعه جهانی و صنایع جدید موجب شده است که نظام حرفه ای متعامل ایران دستخوش تفاوت طبقاتی ای باشد که از سویی درآمد متخصصان دیگر رشته مانند شاعران، کشاورزان، نانوایان، خبرنگاران و ... را در برابر کاربران تجارت سنگ، دارو و لوازم دیجیتال به شدت پایین هدایت کند. از سوی دیگر نیز جریان بازار را به سمت مصرف این اقلام هدایت کند، جایی که باعث شود نظام بهداشتی به جای پیشگیری درمان را مد نظر قرار دهد.
حال با این ماجرا، طبقات بالا که به اعتقاد کارل مانهایم، همواره سازنده آرمان های فرهنگی جامعه هستند، نبض جامعه ایرانی را به دست بگیرند. یکی از این طبقات پزشکان هستند که به دلیل نیازهای ضروری مردم این جامعه ( و عدم پیشگیری ) در چشم انداز فرهنگی و اقتصادی مردم قرار دارند. آن ها جایگاهی را می گیرند که بورژوای در پیشرفت جوامع غربی بر عهده داشت. رفته رفته یک الیگارشی شهری از این طبقات به خصوص در شهرهایی که دارای سرمایه دارهای تولیدی نیست، شکل می گیرد.
در نتیجه وظیفه اصلی این افراد این است که ضمن هدایت کنترل درونی خود، نبض جامعه را نیز به دست گرفته و آن را هدایت کنند. اما واقعیتی وجود دارد که ممکن است آن بداخلاقی مد نظر دورکیم همین جا به وقوع بپیوندد. این گروه دقیقا از نبود تفکر اجتماعی و اقتصادی مدرن رنج می برد چرا که مهارت تسلط بر آن را ندارد. نظام بهداشت و درمان در سیستم داخلی خود حتی به پرستاران فرصت اندیشه و رونق مهارت خود را نمی دهد چه برسد به سایر اعضای جامعه.
طبقات شهری قطبی شده اند و سایر تخصص ها دچار فقر اعتماد به نفس، عدم تشخص و حتی عدم امکان عاملیت را دارند. جامعه به یک تفکر تک بعدی که در انحصار پزشکان و مهندسان است تبدیل شده است و آن ها این منزلت مغلق را حقیقت وجودی خود و نان حلال باور کرده اند. در حالی که این ساختارها معلولی از سرمایه داری جهانی دارو و سنگ بوده و موجب می شود به جای پیشگیری از معضلات موجود همچون بیماری و زلزله، بر رشد سرسام آور ریسک در جامعه بدمند.

@thing
دگر گونی در منزلت پزشک
محمد زینالی اُناری
پزشکی همیشه در ایران از منزلت و موقعیت اخلاقی ویژه ای برخوردار بوده است. مردم نگاه اخلاقی و جایگاه ویژه ای برای فعالان پزشکی داشتند و در عوض این موقعیت نیز کمیاب و پر ابهت و به نوعی تکیه گاه فرهنگی مردم می نمود. اما با تغییراتی که در طول زمان به وقوع پیوست، رونق دانشگاهها موجب شد، پزشکان خارجی از ایران بروند و بر تعداد پزشکان وطنی نیز اضافه شود. اولین نتیجه ی ارزشمند گسترش دانشگاه ها این بود که پزشکان ایرانی روز به روز زیادتر شده و به ویژه ساختار بهداشتی-درمانی جامعه نیز توسعه یافت. از طرف دیگر، درآمد این قشر محترم نیز از سایر اقشار متمایز شد تا جایی که به جای آن آن شأن و منزلت اخلاقی قدیمی طب و طبابت، با وجود درآمد جدید پزشکان، آن ها را به موقعیتی ارزشمند مادی در جامعه تبدیل کرد. چه شده بود؟ کاربران این رشته در نظم و نسق مادی جامعه به موقعیت ویژه ای دست یافته و با نفوذی که در قانون گذاری داشتند، آن منزلت اخلاقی را با منزلت عادی عوض کرده بودند.

از همین سبب عموم فارغ التحصیلان دبیرستان ها سعی نمودند برای ورود به این گروه تلاش نمایند. به تدریج حتی سایه ی این گروه بر رشته های تحصیلی مدارس نیز گستره شد و رشته ی تجربی دبیرستان نماد پزشکی به حساب آمد. رقابت شدیدی هم از ناحیه ی کلاسهای کنکور برای تضمین ورود دانش آموزان به این گروه ایجاد شد. حتی کار به جایی رسید که برخی معلمان نیز با رویای پزشک شدن ترک معلمی کردند. اپیدمی پزشک شدن به جایی رسید که عده ای از مردم سالیان سال مشغول کنکور دادند بودند. فرار به سوی پزشک شدن، به یکی از الگوهای رایج تحرک طبقاتی و تغییر نسلی طبقه های پایین جامعه به شمار آمد. با رونق دانشکده های پزشکی، مشارکت در این رشته فزونی گرفته، بخش زیادی از مردم نیز امروزه در رشته های پزشکی، داروسازی، "دندانپزشکی"، فیزیوتراپی و ... شاغل شده اند. با این اشتغال هم، آزمایشات، خدمات سرپایی و جراحی ها البته با احتساب هزینه های آن نیز فزونی گرفت. از این رو امروزه پزشکی به یک بازار پرسود و شلوغ تبدیل شده است.

در طی تحول علمی ساختار نهاد بهداشت و درمان و تحصیل و اشتغال نیروهای انسانی جدید، شأن و شخصیت شبه عرفانی و محترم این رشته به یک موقعیت اقتصادی در جامعه تبدیل شد. دیگر نام و عنوان این نهاد و کاربری علمی در آن به مسابقه ای برای اشتغال پردرآمد در آمده و الگوهای گران قیمت درمانی نیز در آن به وجود آمد. تا جایی که رسیدن به این موهبت در جامعه به یک مسابقه ی علمی تبدیل شد. نخبگی یا عظمت موجود در این موقعیت در ایران تبدیل به تجارت هوش و اقتصاد علم شده و سایر مردم را نسبت به این منزلت حساس نمود. با ایجاد تفاوتهای اقتصادی میان این قشر و سایر اعضای جامعه، آن ویژگی عاطفی و اخلاقی این موقعیت نیز مورد تردید قرار گرفت. پول و در آمد این رشته، موجب ایجاد فرهنگ حسرت و غبطه در جامعه شده و مردم را نسبت به این موقعیت تحریک نمود.

در سالهای اخیر نیز این حرفه از موقعیت حقوقی خود که یک وزارتخانه بار آن را به دوش می کشد به نفع اقتدار و درآمد سرانه ی خود بهره برده، به علاوه نظارت بر نیک و بد خود را نیز محصور به خود کرده است. تبدیل شدن چشم انداز کاربری انسانی در علم پزشکی به چشم اندازی مادی، در جریان نفوذ سیاسی-حقوقی و تحرک طبقاتی مردم جامعه صورت گرفته و به وجود آمدن امکانات بیشتر کنترل درمان در آن نیز مزید بر علت شده است. حال که از آن منزلت و هویت معنوی، تنها پول مانده و بس و حکمت و معنویت پزشکی به موقعیت یک حرفه ی پولساز وسوسه انگیز تنزل پیدا کرده است، باز هم فعالان این حرفه رویای جایگاه قدیمی معنوی و کدخدامنشی جامعه را در سر می پرورانند. اما باید اذعان کرد، انحصار قدرت و تفکر یک حرفه به خود، نه تنها دیگر ضامن حفظ منزلت و پذیرش اخلاقی آن در جامعه نیست، بلکه ممکن است با دیدن چند اشکال جزئی هم به شدت آسیب پذیر گردد.

@thing
شرح بیخردی ناب: نقد اجتماعی از فروشنده
محمد زینالی اُناری

اصغر فرهادی که "اسکار" را در سرمایه هنری خود دارد، اینک با فروشنده در حال بیان خود است. تجربه موفق او از سینمایی که مولود متن جامعه و "گفتمان زندگی" است، اینک برگ دیگری از بیان وقایع اجتماعی را رقم زده است. نوشته زیر تلاشی است در بیان زاویه ای خاص از چیزی که از این فیلم عاید می شود و تلاش کرده است از نقطه نظر جامعه شناسی اخلاق به نقش طبقه متوسط و تقابل آن با گروه های حاشیه ای جامعه بپردازد. 

هست از پس پرده گفتگوی من و تو
چون پرده در افتد نه تو مانی و نه من

ابوسعید ابوالخیر

- آدم به تدریج از انسانیت در می آید

"فروشنده" را باید جامعه شناسانه نقد کرد و از موضوعاتی چون ویژگی های هنری آن سوتر رفت. هر چند که این ویژگی های هنری هستند که فیلم را برای بیان خود توانا می سازند. نقد معنا، نقد تصورات و جهان فکری یک هنرمند است، نقد تکنیکی، نقد زبان و تکنیک های عملی او در بیان خواست خود است. فروشنده، فیلمی است که به یک موضوع اساسی در جامعه ما اشاره می کند و آن را با "گاو شدن" به استعاره کشیده است. این که چرا از این استعاره استفاده شده است، بیشتر به ارجاع فیلم به اثر بزرگ "گاو" بر می گردد که از آن به بهترین نحو برای بیان وضعیت اخلاقی جامعه ما بهره برده است.

گاو در مفهوم اصلی اش، استعاره از چیست؟ ...

http://anthropologyandculture.com/fa/علوم-انسانی/902-شرح-بی-خردی-ناب؛-نقدی-اجتماعی-از-فروشنده.html

@thing
کارکردهای ادبی، ریتا فلسکی، ترجمه: مهدی شفقتی، ناشر: آوند دانش
@thing
کلبه سفید رنگ در گیلان که حسرت یک شب خوابیدن در آن، موجب شده است شهرنشینان تقلیدی مبتذل و رنگ آمیزی شده به نام ویلا در دل جنگل به بار بیندازند.

@thing
عنوان نشریه:   مجله مطالعات اجتماعي ايران :   پاييز 1390 , دوره  5 , شماره  3 ; از صفحه 126 تا صفحه 146 . عنوان مقاله:  مطالعه مردم شناختي مراسم عاشورا در شهر اردبيل نویسندگان:  محمدپور احمد*, شاهي زاده رامين  * دانشگاه بوعلي سينا چکیده: 

آيين هاي سوگواري ماه محرم در شهر اردبيل پديده مذهبي ساده اي نيست، بلکه چنان کيفيتي را داراست که خصايص يک نمود زنده و فعال فرهنگي و اجتماعي را آشکار مي سازد. هدف اين مقاله درک و توصيف دقيق مراسم عاشورا در جامعه اردبيل به عنوان ميراثي فرهنگي در زمان کنوني و تحليل مردم شناختي کارکردهاي اجتماعي اين مراسم در جامعه مورد بررسي است. مقاله حاضر مي کوشد با تکيه به روش مردم نگاري، توصيفي جامع، عيني و بدون استنتاج ارزشي از سنن و رسوم عزاداري حسيني در اردبيل ارائه دهد و بر مبناي نظريات اميل دورکيم و کليفورد گيرتز کارکردهاي اين مراسم را در حيات اجتماعي و فرهنگي مردم بررسي کند. يافته هاي تحقيق در دو دسته کلي «ترتيب و کيفيت برگزاري مراسم عزاداري» و «علائم و نشانه ها در مراسم عزاداري» موضوع بندي شده اند. نتيجه کلي آن است که افراد با شرکت در مراسم عاشورا، هويت جمعي و تشخص اجتماعي مي يابند و فرديت آن ها در خدمت «وجدان جمعي» قرار مي گيرد. علائم و نمادهاي به کاررفته در مراسم عزاداري که ماخوذ از نظام فرهنگي جامعه مورد بررسي است، تعلق عزاداران به يک جمع مشخص را نشان مي دهد.

 كليد واژه: تحليل مردم شناختي، مردم نگاري، مراسم عاشورا، شهر اردبيل

thing