نکته: جامعه شناسی تجربه
764 subscribers
449 photos
32 videos
78 files
438 links
جامعه شناسی تجربه
یادداشت ها و فعالیتهای
محمد زینالی اناری:
@Mohamadzeinaliunari
(گروه بحث کانال)
@SoExperience

not for selling
Download Telegram
نقاشی از: المیرا مختاری

https://telegram.me/thing
مصاحبه دکتر تقی آزاد ارمکی با روزنامه آرمان:

جامعه ایران روز به روز در حال فربه‌تر شدن است و در مقابل صاحب منصبان به آن توجه ندارند و دولت مرحله دیگری را پیگیری می‌کند. امروز نیز به‌عینه می‌بینم که در حوزه سیاسی، کنشگران درگیر خود شده‌اند و مشکلاتی دارند و مضافا مشکلات از حوزه اجتماعی به حوزه سیاست منتقل شده است، در نتیجه حوزه اجتماعی در حال دگردیسی است، دچار تغییراتی می‌شود و جامعه در حال حرکت در مسیری است که برای خود منطقی اجتماعی یافته است.

مشکل کاملا مشهودی به نام آلودگی هوا در کشور وجود دارد. چه شخصی در این کشور دغدغه حل این معضل را دارد؟ مردم صبح تا شب درگیر این مشکلات هستند. گلوی مردم از آلودگی دچار مشکل و قلب آنها از این مشکل به درد آمده است. سرطان و بیماری‌های ریوی بیداد می‌کند و افراد جامعه حدود سه تا چهار ساعت از زندگی خود را در ترافیک سپری می‌کنند. این مسائل کاملا دم دستی تبدیل به مسائل مهم مردم ایران شده است، اما آیا همت والایی برای رفع این مشکل دیده می‌شود.

متاسفانه دچار گمشدگی مسائل جامعه هستیم و حوزه سیاست هم از مسائل اجتماعی در حال دور شدن است. حوزه سیاست هر روز در حال برنامه ریزی دیگری است. در نظر بگیرید در چند سال اخیر توسعه شهرداری چه بلایی به سر شهر آورده است؟ شهرداری دائما اتوبان می‌سازد! چرا باید تهران این همه اتوبان داشته باشد؟ چه معنی دارد در جایی که آب و برق ندارد و روی چند گسل قرار دارد، توسعه صورت بگیرد؟

جامعه ما ضد علم است. تمام افراد صاحب مدرک ما به این علت دنبال مدرک رفته‌اند که از باکس‌های طراحی‌شده توسط برنامه دولت‌ها، براي دست یافتن به حقوق و امتیازات استفاده کنند. دانشگاه دارای منطق خاص خود است، یک فرد باید از دوران دانشجویی غرق در علم باشد که استاد دانشگاه شود تا مشکلات جامعه را بفهمد و آن را حل کند. اگر با رشد علمی مدرکی، مشکلات حل می‌شد، پس چرا هنوز این همه مشکل در جامعه وجود دارد.

http://www.armandaily.ir/fa/Main/Detail/163819/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%B4%D9%88%DB%8C%D9%82-%D8%A8%D9%87-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%D9%85

https://telegram.me/thing
محمدرضا رحمانی

@thing
توسعه اجتماعی دموکراسی

وبلاگ > زینالی اُناری، محمد - برجام آغاز شد و تداوم یافت و به زعم نقدها و پرهیزهای سنتی، هنوز در کشاکش پیش می رود. البته برجام بدون کشاکش ممکن نیست و پذیرش آن، پذیرش چالشها بود و انتقال مجادلات به عرصه دیپلماسی. اما مهم ترین دست آورد برجام این می تواند باشد که بتوانیم دموکراسی ای که موجب تداوم دیپلماسی جهانی شد را در داخل تقویت کنیم، و بدون تقویت آن، این دیپلماسی شکننده خواهد بود.

از گذشته ای دور، گفتگو یا دیالکتیک، به عنوان هنر رهایی بخش یونانی برای دریافت حقیقت به شمار می رفته است. اما این که گفتگو را یونانی ها در گذشته کشف کرده اند، دلیلی نمی شود، ما آن را یونانی بدانیم. هر ملتی وقتی که گفت و گو را کشف کند، دارای سیاست می شود و ما سالها به جای گفت و گو تابع مونولوگ یا حماسه بودیم*. در واقع قبل از شکل گیری جمهوری اسلامی که داعیه دموکراسی و آزادی بیان دارد، سیاست نداشته ایم. توسعه یا حتی قانون نیز به معنای سیاست نیست و سیاست وقتی در جامعه ای متولد می شود که شنیدن آموخته شود.

ویژگی دموکراسی این است که به متن اجتماع کشیده بشود، اما حماسه همواره روی پرده می ماند و مردم تماشاگر آن می مانند. به زعم تلاشهای قبلی، روز شروع برجام روز خلق مجدد سیاست ملی و آموزش دوباره دموکراسی در ساحت جهانی برای ایران و ارتقای هنر سیاست ورزی بود. با این پروسه، ایران توانست به سیاست جهانی و حتی مدیریت جهانی سیاست هم وارد شود. در حالی که قبلاً قصد داشتیم به تبعیت از حماسه های ایرانی با مدیریت جهان برخورد کند، اینک با دیپلماسی یا گفت و شنود با مسیر حرکت دنیا همراه شده و می تواند آن را هدایت کند.

اینک ایران می تواند دوباره از دموکراسی حرف زده و بگوید که با محصول این سیاست ایرانی با جهان ارتباط برقرار کرده است. تنها در صورتی دموکراسی یا گفت و گو به مرحله بحرانی می رسد که در آن به تئاتر تبدیل شود. باید بعد از تمرین و هنرنمایی، به سرعت دموکراسی را اجتماعی کرده و مردم را در پروسه گفت و گو مشارکت داد تا دموکراسی به تئاتر گفت و گو تبدیل نشود. از همان اول نیز زنگ انشا و گفت و گو به صورت ساعتی برای تمرین گفت و گوی اجتماعی پیشنهاد شد. اما اینک ببینیم در مدارس، سازمان ها و بخشهای مختلف جامعه چقدر گفت و گو اساس ارتباط قرار می گیرد؟

هنوز مصرف مطبوعات پایین است و نویسنده های مردمی وارد چرخۀ آن نشده اند. بازگشت شیوه حماسی سیاست دوباره خطری برای جمهوریت به شمار خواهد رفت و به جای اپوزیسیون سیاسی، این شیوه از مونولوگ زیر لحاف انتقاد خوابیده است. در این حال تنها راه حفظ جمهوریت، حمایت از دولت فعلی است، اما باید دید چقدر این رویه به سوی اجتماعی کردن گفت و گو و مشارکت فرهنگی عموم مردم پیش می رود.

در غیر این صورت، تئاتر تئاتر است و حضور مردم برای دیدن صحنه های برخورد و یا دیپلماسی، چیزی به دموکراسی داخل کشور و تضمین تداوم آن نمی افزاید و این خطر همواره وجود دارد که برجام نه با دست های ترامپ، بلکه با دموکراسی تک بعدی به مخاطره کشیده شود.

* برجام یا پیروزی زبان بر فلاخن:
http://ardabil.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=17590

http://www.khabaronline.ir/(X(1)S(uc2tg2beafru03ykepcvkejx))/detail/580383/weblog/zeynali

https://telegram.me/thing
گذار از دموقراضه

محمد زینالی اُناری

شاید خیلی ها با جریان یا ژانری که از دموکراسی بد می گوید آشنا باشند. امثال عشقی نیز در زمانی منتقد این بودند که ما جمهوری داشته باشیم و به نتیجه هم رسیدند. در این موج، اشاره به این مفهوم است که در چنین وضعیتی، مردم خردمندتر با مردم ساده تر هم ارزشند و این انصاف نیست. آری انصاف نیست که مردمی که خیلی از مسائل را می دانند همراه مردمی که وقت رسیدن به این مسائل را ندارند، با هم سر سفره دموکراسی بنشینند. اما شاید این هم داستانی است که ما آن را از وسط می خوانیم.

دموکراسی یعنی تفاهم و اجماع مردم در حل و فصل مسائل. یعنی همراهی در رویکردهای عملی و تصمیم گیری برای زندگی. این که ما آن را در رای دادن بر اساس عکس و مکث خلاصه کنیم، نه دموکراسی که شاید بتوان آن را هجوگونه، دموقراضه نامید. دموکراسی ای که نتواند همدلی و توسعه ی انسانی مطلوب ایجاد کند، هجو گونه و کم بها است. این جا است که نقد از دموکراسی، نقد از آن چیزی است که ما دموکراسی اش می نامیم؛ شبح یا تصویری کم رنگ از دموکراسی؛ تقلید کودکانه ای از دموکراسی.

خردمندان هر جامعه مسئول آگاه ساختن آن هایی هستند که فرصت کافی برای خردمندی نداشته اند. اساتید والامرتبه بایستی سهمی در جهل بزهکاران و منحرفان را قبول کرده و آن ها را از بدبختی و منزلت پایین نجات دهند. در این جا است که برابری فرصت برادری می دهد و اگر ما نخواهیم در برابری به برادری برسیم، این نابرابری فرهنگی آسیبی می شود که دودش در چشم خردمندان می رود. هر چه خردمندان خاص تر و نادرترند، جمعیت آدم های معمولی بیشتر است و بیشتر.

توسعه ای که فرودگاه و سفرهای کیش و دوبی برای شهر ما به ارمغان آورده است، حاشیه نشینی های گسترده هم به وجود آورده است. توسعه ای که دانش آموزهای مبتکر به همراه دارد، جمعیت بالای معتادان و خودکشی هم به همراه داشته است. پس این دموکراسی، آن قدر هم برای ضعفا و ساده تر ها بخت و اقبال نداشته و سهم عمده منافع آن را طبقات متوسط و بالای جامعه به دست می آورند. نقش خردمندان در این نابرابری به میان می آید که در چنین شرایطی باید چه کنند تا سهم خردمندی و قوه فکر جامعه را بالا ببرند.

در چنین شرایطی می بینیم که خردمندی، با از یاد بردن افراد ساده جامعه، خود در گرداب این فراموشی می افتد. از یاد بردن آن هایی که سهم اندکی در توسعه داشته اند، موجب میشود، همانان باعث وقوع پدیده های اجتماعی شوند که دودش به چشم همگان برود. اما راه این مشکل چیست؟ چه باید کرد تا این دموکراسی زیان ده نباشد؟ پیشرفت و مطالعه گوشه نشینانه، اگرچه لذت بخش و پر از دستأوردهای فکری و صنعتی است، اما باید بدانیم که دستآورد اجتماعی آن دردسرهای زیادی است که محصول گوشه نشینی ما است. قبلا هم رهبانیت نکوهش شده بود و این نوع گوشه گیری مذموم تلقی می شد.

امروز شاید شباهت چندانی میان گوشه گیری عرفانی و تمایزهای سلیقه ای طبقات جامعه نباشد، اما تناسب عجیبی در وقوع بحران های اجتماعی از این دو رویکرد وجود دارد. همین جا است که می بینیم عبارت "زکات علم نشر آن است"، چقدر ارزشمند می افتد. آری در گذشته هم بی سوادی انبوه اولین دردسر اهل علم بود. اما سوال این است که چقدر اهل فرهنگ و باسوادها و کسانی که خود را نخبه می دانند، وقت خود را برای همراهی با مردم ساده و کم سواد صرف می کنند؟ شاید بیش از آن که صدقه و پول خود را به افراد بی سواد هدیه کنند، آن می آرزد که با آن ها هم نشین شده و با هم گفت و گو کنند.

https://telegram.me/thing
Forwarded from Deleted Account
Audio
وارونگی آماری در دانشگاه ها*
محمد زینالی اناری

سرآغاز مهر مصادف با انتشار خبری است که در آن صحبت از وارونگی آمار جامعه علمی به ‌میان می‌آید اتفاقی که دیر زمانی است آغاز شده است.
یعنی اینکه دختران جامعه ایران دیگر در آرزوی شوهرداری صرف و باریدن هنرهای خانگی از انگشتان دست خود نیستند. آنها شاید بتوانند به انسان تک ساحتی تبدیل شوند که در بازار کار مشغول کاری باشند. اما آیا برای 57 درصد از ورودی‌های دانشگاه اجازه اشتغال در بازار کار نیز به همان نسبت موجود است؟ بازتاب تغییر در مشارکت دختران در ورود به دانشگاه نشان از تغییرات فرهنگ در ساختار جنسیتی اجتماعی شدن می‌دهد. شاید بتوان این موضوع را نشأت گرفته از برابری آموزش‌ پذیری زنان در حقوق حداقلی شهروندی و شکستن پندارهای پدرسالارانه در خانواده ایرانی دانست.
به‌هرحال امروز می‌توان گفت دختران نیز مدتی است از دغدغه در خانه ماندن رها شده و به معنای واقعی شهروند شده‌اند و این می‌تواند نویدی ارزشمند برای بازگشت بیشتر زنان به بطن جامعه باشد.
اما باید گفت وارونگی در برابری آموزش در حالی صورت گرفته که نشان می‌دهد این وارونگی در اشتغال تا مدت‌ها میسر نخواهد شد. زیرا هم‌اکنون وضعیت بازار کار از این آمار فاصله داشته و مدت‌هاست خروجی تقریباً عادلانه دانشگاه‌ها در بازار کار مورد پذیرش واقع نمی‌شود. از طرفی با توجه به ویژگی‌های تثبیت شده نقش اجتماعی برای مردان، زنان و دختران شاغل از درآمد به مراتب پایین‌تری از مردان بهره‌مند می‌شوند چه رسد به اینکه مدت‌هاست بسیاری از زنان و در مواردی برخی از مردانی که نیاز عاجل به اشتغال دارند مورد سوءاستفاده اقتصادی واقع می‌شوند. شاید بتوان نتیجه گرفت برابری در حوزه آموزش عالی همزاد با پذیرش حقوق کامل شهروندی زنان نبوده است. در چنین شرایطی که برنامه‌ریزی برای ورود زنان به بازار کار با وارد شدن آنان به دانشگاه هماهنگ نبوده و خیل کثیری هم عملکرد دانشگاه‌ها را فاقد کارکرد لازم در جامعه می‌دانند، در این شرایط عمده دختران فارغ‌التحصیل چاره‌ای جز بازگشت به نگرش‌های سنتی برای زندگی و نگریستن به عمر تلف شده خود ندارند. شاید این نه به علت برابری در آموزش عالی که به‌ دلیل گسترش بی‌رویه دانشگاه‌ها و توجیه درآمدهای ناشی از هزینه سرانه آموزش برای کاربران دانشگاهی است. شاید به‌جای عدالت، رواج کلاس‌های کنکور و فروش کتاب‌های کمک درسی و کلاس زبان و رقابت برای منزلت اجتماعی خانواده‌ها موجب افزایش مخاطبان دانشگاه اعم از هر جنسیتی شده است. همین بازار کاری که از حضور زنان در کلاس‌های متنوع آموزش عالی و کمک درسی سود می‌برد فرصت حضور آنان در بازار کار و افزایش کیفیت زندگی را به شهروندان زن نمی‌دهد.
امید است برای رفع چنین پیشامدهایی در خصوص برنامه‌ریزی برای کارکرد مطلوب دانشگاه یعنی ورود فارغ‌التحصیلان زن به بازار کار چاره‌اندیشی کرد و این مهم مقدور نیست جز با سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی هدفمند سیاستگذاران و تصمیم‌گیران حوزه علم و اشتغال.

* روزنامه ایران

@thing
تربیت جنسی کودکان را پدران بر عهده دارند

@thing
توصیف مرزیندی طبقات در یک حراجی در مجتمع کوروش و ارزانسرایی در کرج

لباسهای طبقات متوسط و بالا در حراجی ها دست پایین حدود ۷۰ یا ۸۰ هزار تومن بود. پیراهنی مردانه دیدم که جنسش بین نخی و کتان بود و دوخت و بافتش به غایت سنگین و لطیف که حدود ۱۲۰ هزار تومان با قیمت حراج به فروش می رسید. در فروشگاه های پاساژ کورش جنس ها با نور بسیار واضح ویترین شده بودند و برخی از آن ها مانند یک مدل در ویترین به انتظار تماشای شهروندان گذاشته شده بودند. برخی از لباسها که عنوان و رنگ خاص داشتند، فضای ویژه و نور متمرکز مختص به خود داشتند که آن ها را از کل فروشگاه متمایز می کرد.


اما کمربند حراجی که قیمتش در فروشگاه های دیگر دست کم ۶۰ هزار تومان است، در ارزانفروشی در کرج ۵ هزارتومن بود طرح رویه اش چاپ بود و از دور برای من که تخصص زیادی در خرید کمربندهای درجه یک ندارم مشخص نبوده و به شدت برق می زد. ولی قیمت آن چندان پایین بود که من رو مجبور کرد جنسش رو امتحان کنم که سابقا با انواع چرم های زیبای ایرانی آشنا بودم.
رنگ ها در ارزانسرا مرده تر بود و فاصله جنس ها و تشخص جنس ها هم کمتر بود.در ارزانسراها لباسها رو طوری ریختن روی میز که انگار همایش پیاده روی دارند. از رنگ و طرحشون هم جنس نایلونی و مخربش معلوم بود. لباسهایی که در فروشگاه های بالای شهر قیمت شصت هفتاد تومنی دارند، گاه تا حد ده درصد ارزان تر هست، در عین حال برخی از این جنس ها در فروشگاه های همجوار به قیمت های نسبتا بالاتر نیز به فروش می رود و همیشه میان خریداران چنین اجناسی با مشتریان ارزانسرا و فروشگاه های لب خیابان های مربوط به محل زندگی آن ها، بحث تخفیف را به همراه داشته است.

@thing
آینده ی تحصیلی این کودکان 
محمد زینالی اُناری 
زندگی در جامعه ی معاصر، به شیوه ای شکل یافته که همه مردم تقریباً اعمالی تکراری می پیمایند. تا بوده زندگی دارای اعمالی تکراری و روزمره بوده، از زندگی های یکدست و ساده ی قبایل و مردم روستا تا زندگی امروزی ما که در شهر با اعمالی خاص آن را سامان می دهیم. البته پس از یک ترسیم کلی برای زندگی، تفاوت هایی هم وجود دارد. در یک شهر امروزی همچون اردبیل زندگی راه و رسم نسبتاً تازه ای دارد ولی تقریبا با گذشت نیم قرن، می توان گفت این نوع زندگی نیز در حال تبدیل شدن به سنت است؛ سنتی که دارای برنامه های خاصی برای رشد، تربیت و در نهایت وارد شدن به گرده ی متأهلین است و یک عمر نسبتاً پایدار تا حدود شصت و هفتاد سالگی! 
یکی از مقوله های مهم این زندگی تربیت است و یکی از زیرشاخه هایش آموزش یا نهاد یادگیری می باشد که طبق عقاید ما، تا آخر عمر هم ادامه دارد. اما آموزش های اولیه که انسان را برای حضور در جامعه آماده می کند، در شهر ما از سن هفت سالگی آغاز و تا حدود ده-دوازده سال برای کسب دیپلم به طول می انجامد. البته این نوع آموزش که خودش یک عمری است، کافی نبوده و می باید چهار سال نیز برای یادگرفتن دانش مهارتی عمر سپری کرد تا بتوان مستقل و صاحب زندگی شد. این که این چهار سال هم کافی می شود یا نه، پدیده ای است امروزی که جامعه ی ما نتوانسته است آن برنامه ی درست را برای وارد شدن مردم به زندگی طراحی کند. لذا این روزها همه چیز به هم ریخته و گروه گسترده ای در حال رقابت برای کسب دکتراهای غیرکاربردی هستند. بخش اعظمی از دانش آموزان امروزی هم با مشاهده ی این الگوهای ناموفق، با وجود بنیه ی علمی خوب و طی کردن ساعت های زیاد از عمر کودکی شان به کلاس های تقویتی و کنکور، که آن بزرگترهای در حال رقابت در زمان خود آن ساعت ها را به بازی می پرداختند،  امیدوار به ادامه تحصیل نیستند. 
با این آینده ی تحصیلی امروزی، رفتن به مدرسه یا وادار کردن کودکان به مدرسه رفتن، با وجود بازی ها و تفریحات جذاب الکترونیکی و گروهی جدیدی که با توسعه باشگاه های ورزشی و موسسات هنری در اختیارشان قرار گرفته است، یک اغوای ناممکن به نظر می رسد. اگر کودکان امروزی که با مغزی قویتر از پدران و مادران شان، ورزیده شده با انواع بازی ها و تصاویر خیالی جدید تلویزیونی، وارد زندگی می شوند، از چنین مقوله های مربوط به آموزش و تربیت خبر می داشتند، احتمالا در برابر این مسئله مقاومت می کردند. اما "این کودکان"، ساده و خوش باور و انطباق پذیر بوده و به ما اعتماد می کنند. در میان مسئولان و ابرمردان، شاید کسانی وجود داشته باشند که به پدیده امروزی خستگی از تحصیل در جوانان توجه می کنند. در میان خانواده ها شاید عده ای با این مسائل گلاویزند و در حال تفکری طولانی تا کی به سر آید! اما واقعیت این است که ما کودکان مان را به ناکجاآبادی به نام آموزش می سپاریم که امروز وضع چندان خوبی ندارد. 
از این رو می توان تصور کرد مردم دچار مقولات دیگری از زندگی هستند که شاید فرصت پرداختن به این خطر مهم را نداشته و یا از اظهار کردنش ابا دارند. واقعاً مطرح کردن خطر، خود یک بخش از پذیرفتن وجود آن است و البته غلفت از آن در واقع انجام پروازی شجاعانه به استقبال آن است. در بی خبری این که کودکان مان را به سوی چه سرنوشتی رهسپار می کنیم، آرامشی است که با آگاهی از آن دچار هراس می شود. ولی این ترس ارزشمندی است چون به خاطر فرزندانی می باشد که یکی از این دو راه فعلی رقابت بی جایزه ی دکترا و یا ترک تحصیل وجود آن را به یک راه بی انتها تبدیل کرده است. البته خانواده ها در جامعه ی امروزی ما صنفی برای عمل گرایی و یا بیان مسائل مربوط به خود ندارند. چرا که از سویی سال ها است با دولتی شدن اختیارات خانواده یا معاونتی در وزارت کشور و یا انجمنی در نهاد آموزشی به آن ها سمت و سو می دهند، ازسوی دیگر توزیع منفعت طلبانه ی ابزارهای نوین ارتباطی هم آن ها را سرگرم تماشای سرگرم کننده ی جهان یا غرق در خنده های تلخ روزگار کرده است؛ والاّ اگر والدین چنین فرزندانی با ایجاد یک شبکه اجتماعی مسئله مدار یک "دورهمی" مسئولانه شکل می دادند، شاید چنین بحثی تا کنون مطرح شده بود و غفلتی از آن وجود نداشت.

@thing
مدرسه روی گسل 
محمد زینالی اُناری

مدرسه ها باز می شوند بار دیگر بچه ها به آغوش مدارس می شتابند. مدرسه ها صبر کرده بودند و تا آخر شهریور به له له زدن افتادند تا میهمانانش دوباره به سوی آن بروند و در صندلی های چوبی اش بنشینند و دست زیر چانه گذاشته به سوی یادگاری های دوران کودکی، یعنی درس معلم خیره شوند. مدرسه ها جای زندگی و گذر عمر طولانی کودکی و نوجوانی هستند، آن چنان که همواره گفته می شود،  مدرسه خانه دوم ما است. خانه ای است برای زندگی و شدن که امروزه با همگانی شدن آموزش، می توان آن را خانه ی ملت، اما در دوران نوجوانی دانست. آری مدرسه هم خانه ملت است، و هر چه در آن خانه های مختلف ملت باشد، محصول همین جایگاه اساسی قرار گرفتن در مسیر زندگی و اجتماعی شدن است. 
مدرسه های امروزی از آن حالت خشک و خشن بیست سی سال قبل که کتک و آزار با استعاره ی تنبیه جا افتاده بود، تغییر شکل داده و جنبه های دموکراتیک تری به خود گرفته است. کودکان و نوجوانان رفته رفته احترام خود را در جامعه ما باز می یابند و به مرکزیت موضوعات مهم جامعه در می آیند. با این حال هنوز هم ارتباط مردم با کودکان و دوران کودکی خشن و خطرناک است. کودکان و نوجوانان با لوح سفید بودن شان این فرصت را به بزرگسالان می دهند که ذهن آنان را پر از تصویر رفتارهای خود کرده و به قول معروف اجتماعی کنند. آنها در مدرسه اجتماعی می شوند و جهان را همچون مدرسه می فهمند، چرا که دوران اساسی زندگی شان را در این مکان معنا می کنند. 
اما دست اندرکاران زیادی هستند که این خانه را می لرزاند و اجتماعی شدن کودک را از آن حالت ارام مدرسه که مأمن زندگی باشد دستخوش تکان و لرزه قرار می دهند. مدارس دچار زلزله ای می شوند که کودکان را بعد از خانه اول و دومشان به چندین خانه ی دیگر هم ماموریت دهند. انفجار شدید نیازهای اقتصادی موجب شده است در حاشیه این نظام آموزشی، خرده نظام های دیگری شکل بگیرد و کودکان و نوجوانان اسیر پاس کاری های این نظام ها به همدیگر شده و از آن جایی که متهم به درس خواندن و قوی شدن هستند، باید بار رفع همه ی این نیازهای اقتصادی را به تن بخرند. موسسات زیادی کنار مفهوم مدارس شکل گرفته اند تا از کودکان پول در بیاورند و در واقع آن ها را خانه به خانه بگردانند. 
دیگر این خانه دوم، از هم گسیخته و تبدیل به پایتختی لرزان با گسل های عمیق شده که مدام انتظار ویرانی از آن می رود. چرا که هر یک از این موسسات تشری به کارکرد مدارس زده و یا آن را زیر سوال می برند یا این که با بودن خود، کودکان را دچار اشباع مغزی کرده و در واقع کلیت مفهوم آموزش را در ایران دچار خطر کنند. موسسات با دیپلماسی های اقتصادی و سیاسی خود را در جلد کتاب مدارس جای گذاشته و به خاطر نبود کارخانه و اشتغال مناسب، به خاطر اشتغالزایی تشویق هم می شوند. این بدترین شرایطی است که وجود اهریمنی کلاسهای ویرانگر، در جامعه ای که توان رفع اصولی نیازهای آموزشی را ندارد، ستایش هم می کند. 
آری خانه پر از شیطان شده و بچه ها در این گسل شیطانی اجتماعی می شوند تا کی شود و انتظار به سر آید و همین بچه های گسل دیده به مجلسهایی بروند که در آن می بایست قوانین معتبری برای زندگی و جامعه وضع شود. البته معلوم نیست تا آن موقع کلاسهای جانبی در مجلس آینده باشد یا نه، ولی این گروه یاد گرفته اند که حاشیه مهمتر از متن است، اگرچه همین حاشیه موجب دلزدگی از متن می شود. لذا مجلسهای اینده و هرجایی که بشود به آن گفت "خانه" ی ملت یاخانه ی دوم، سوم و ...، اگر خودش هم گسل نداشته باشد، میزبان آدم هایی است که از همان اول در درون گسل بزرگ شده اند. تا چندی پیش راه حل بر روی گسل زندگی کردن، این بود که خانه های پایتخت از آنجا به جای دیگر منتقل شوند، چون حجم خانه هایی که بر روی گسل بودند واقعاً زیاد بود. در مدارس هم این حجم روز به روز در جال زیاد شدن هستند تا جایی که دیگر علم به خودی خود ارزش نبوده و جای ارزشهای خود را به رقابت داده است و در بهترین حالت با این فروپاشی علم، مدرکهای پوشالی تحصیلات عالی جای سیکلهای قدیمی ارزشمند را گرفته است. 

@thing
صدای خود را آزاد کنید

کتابی درباره آواز خواندن

@thing
هنر جوی و راز جهان مجوی...

فردوسی پاکزاد
آسیب شناسی سازمانی در ایران
محمد زینالی اناری

کار و فعالیت جمعی به خصوص در بخشهای سازمانی، یک سری چالشها و نقدها را با خود روبرو می بینند و البته این چالش ها صحیح و درست می باشد. اما به نظر می رسد این نوع موضوعات ریشه در نحوه ی نگرش ما به مدیریت و سازمان ها می باشد. به طور عملی، باید واقعیت های سازمان ها را نگریست و دید چرا امکان به کار بسته شدن دیدگاه های متنوع و اغواگر مدیریتی در سازمان های ایران کاربست نداشته اند. چرا سیستم های ما دارای مشکل هستند و انگار این مشکلات به ناف آن ها بسته شده است؟ به عنوان مثال سالها است که همه می شنویم بهره وری کار در ایران پایین است. آیا این واقعیت است که مردم ایران تنبل هستند و یا کارشناسان و متخصصین سازمان ها از وجدان و توانایی کار بی بهره هستند؟
اما واقعیت این است که زندگی روزمره مردم عملا چنین چیزی را نشان نمی دهد. آنان همه روز کار می کنند و خسته می شوند و خانه می روند. برخی بیش از توان یک فرد کار می کنند و حتی در رده های بالاتر، برخی مجبورند به جای چند نفر کار کنند! اما واقعیت این است که کار کردن، بهترین لذت است و اگر چنان چه برخی افراد از کار هم در می روند باید این را نه در زمینه داشتن تخلف در شاغلین، که در نوع به کار بستن نیروی انسانی دید. حتی دزد شدن هم ریشه ی بیمارگونه در جامعه دارد و چه بسا اموری مانند رشوه و کم کاری با تحقیق عمیق و فعالیت های بالینی قابل ریشه کنی باشد. از این رو می توان به این موضوع که بهره وری پایین و کم بودن راندمان کار، نه ناشی از روحیه ی مردم سختکوش ایران، که ناشی از مدیریت غیر واقع بین و بی توجه به فعالیت بالینی و شناخت عمیق در سازمان های ما می باشد.
یکی از مشکلات اصلی سازمان های ما، نبودن روحیه ی تخصصی و تبدیل شدن متخصصان به کارمندانی که به راحتی می توانند در بدنه ی ادارات جابجا شوند و هر جایی کار کنند. در نیم قرن اخیر، تخصص های زیادی به بدنه ی شغلی جامعه اضافه شده اند ولی متاسفانه به جز بخشهایی از سازمانهای پزشکی و مهندسی، دیگر بخشها به خصوص در رده های پائینتر، هویت سازمانی ارزنده ای به نیروهای خود نداده و به تدریج افراد را همانند سربازانی بی نام و نشان به کار گرفته اند. در نتیجه کارکنان بی هویت هم به تدریج راه کار را در این می بینند که این بی توجهی را با رقابت برای افزایش رتبه ی سازمانی خود جبران کنند. به این صورت خود کارکنان نیز عامل سرکوب خود شده و سیستم را به طور خشنی به تضاد میان گروه های متعارض وامی دارند. چنین تضادهایی از سیستمهای کاری با تضادهای عمومی جامعه نیز همراه شده و تضادهای سیاسی را سازمان یافته می کند. در نتیجه این تضادها حتی در سطح سازمانی، حرفی برای گفتن نیز پیدا نمی کنند و مدیریت های ریز و درشت سازمان ها هم تبدیل به موضوع تضادهای سیاسی کشور می شوند.
این خشونتها و ویرانی ها است که کارکنان برای اثبات خود و حتی بالا رفتن از پله های محدود کننده، در برابر سرکوب های خوادخواسته، مقاومت کرده و به ادامه تحصیل می پردازند. رفته رفته ادامه تحصیل برای بسیاری از شاغلین با تجارب ارزنده نیز از اهم واجبات شده و تجارب سازمانی که سالها مورد بی توجهی و بی عنایتی قرار گرفته اند، دیگر ارزش کاربردی خود را هم از دست می دهند. کار سازمان ها به جای کسب تجربه و بازاندیشی در کارکرد، به احراز پی در پی شایستگی نیروهای انسانی تبدیل شده و در آینده مخاطرات زیادتری برای آنها پیش روی خواهد داشت. سازمان ها محدود می کنند، کارکنان بیشتر می خوانند و این روند ادامه می یابد، چرا که خودِ تجربه و کار نیروهای انسانی ارزش ندارند و کارمندان در سالهای گذشته تبدیل به قشر ضعیف و بی زبان جامعه شده اند و به عنوان طبقه متوسط ضعیف تر شده، حتی به مسئله اجتماعی نیز تبدیل شده اند.
به تدریج امری که به صورت مدیریت و خرد نقادانه برای انجام بهتر امور عملی و سازماندهی انسانی برای آن مد نظر است، دست رشته های مختلف و تخصص های مختلف افتاده و حتی گاه در سیستم هایی به صورت انحصاری در می آید. رفته رفته امری که مدیریت نام دارند، به "مسئولیت اجرایی" تغییر عنوان می دهد و افراد در رشته های مختلف از سوابق اجرایی خود حرف می زنند. اگرچه دمیده شدن نفس مدیریت در رشته های مختلف خوب و قابل استفاده است، اما سازماندهی این که مدیریت به جای علمی عملی بودن، امری ذاتی و یا وابسته به خلاقیت (سلیقه)های افراد است، در ایران جا افتاده است. به این صورت حتی رشته های شغلی در امور همدیگر هم خلط بحث می کنند و رفته رفته میان دانش های سازمانی و تخصصی عموم مردم جامعه تضارب ناسازنده ی آرا به وجود آمده و سطح فهم را برای تصمیم گیری پایین می آورد. تا جایی که امروزه میزان اعتماد مردم به ویژه به تخصص رشته های جدیدتر پایین بوده و همین عامل با سایر عوامل دیگر موجب تضعیف روح تخصص گرایی در جامعه می شود. سرانجام به جایی می رسیم که همه در
باره ی همه چیز و حتی بدون کسب امتیازات اولیه نظر می دهند. به این صورت آن عقل کل باوری پدرسالارانه ی قدیمی، در جامعه ی جدید هم بازسازی می شود.
بخش صنعت، خدمات غیر دولتی و فعالیت های اقتصادی فردی تر هم دچار این گوه مشکلات هستند. جامعه از فقدان اندیشه درباره ی چگونگی انجام آن رنج می برد و انجام کار و فعالیت های شغلی غیر دولتی هم تبدیل به تلاشهای بی روح می شود. از آن جا که دیدگاه های سازنده درباره ی نحوه ی انجام کار به عقل کل باوری و چنین برداشت هایی تبدیل شده است، به تدریج کار کردن، به عمل مشقت آور تکراری تبدیل می شود. دیگر جای لذت بردن و ذوق داشتن به کار را سختی و خستگی روزمره می گیرد و رفته رفته فراغت، به یک زمان ارزشمند برای خالی شدن از این همه فشار تبدیل می شود. بخش های غیر دولتی در الگوهای بزرگتر، شاید بتوانند با اتصال به نهادهای عظیم مدیریتی جهان مانند ایزو، این بعد را در سازمان های خود تقویت بخشند، چه این که رفته رفته سیستم های صنعتی پیچیده تر می شوند و ضرورت این امر را در یافته اند. اما به طور عمومی، چون صنعت در ایران ضعیف است، این بخش نخواهد توانست این روح را در جامعه بسازد. با این حال، در صورت افزایش سازمانی های غیر دولتی و تقویت آن ها در زمینه ی داشن سازمانی و سپردن کار به صاحب تخصص، امید افزایش چنین باورهایی در جامعه نیز وجود دارد.
اما این امور به سختی قابل ملاحظه اند، چرا که بسیاری از بخشهای خصوصی نیز به دلیل تعامل شان با بخش دولتی تخریب شده و معرفت سازمان یافته ای شکل گرفته که مانع ظهور تخصص گرایی و احیای سازماین جامعه می شود. یکی از این موضوعات جا افتاده، این است که سازمانهای مردم نهاد امروزه به وسیله ای برای اشتغال تبدیل شده و جایی نیستند که بتوان امور اجتماعی و دغدغه های مردمی را در آن شکل داد. آن ها وسیله ای برای اجرای برنامه های جا مانده ی دولتی بوده و محلی برای گفتمان سازی و ورود مسئله مدارانه ی مردم به صورت مدنی نیستند. لذا اگر مسئله ای از بالا، به خصوص از دانشگاه و موسسه هایی مانند محیط زیست به این نهادها تزریق نشود، در جامعه ی ما، امکان طرح مسئله وجود نداشته و صدای مسئله گوی مردم در گلو خفه می شوند. مشکل دیگر، تبدیل فعالیت های غیر دولتی به مخاطره و ریسک و زده شدن میل مردم به ورود به بخش خصوصی است. به خاطر آلوده بودن روح نگاه به انجام کار و بی تکلیفی کارهای انجام شده برای وارد شدن به بخش عمومی، در سالهای گذشته سرنوشت بسیاری از مشاغل غیردولتی نگران کننده بوده و مردم را از این حوزه متواری ساخته است.
تغییر در چنین رویکردهایی، نیازمند این است که سازمان ها به تحول در شیوه ی نگاه کردن به انسان ها و بازگرداندن روحیه ی تخصص گرایی واداشته شوند. این امر نیازمند فعالیت مدنی، برنامه های فرهنگی و آموزشهای اساسی به همراه دگرگونی در چارتها و سیاستگذاریهای سازمانی می باشد. در خصوص این بخشها و به ویژه بخشهای غیردولتی، توجه بر امر مدیریتی می بایست از فعالیت آموزشی و ذهنی به کاری بالینی تبدیل شود. به همین منظور باید بخشی چون توسعه و تحقیق برای احیای مدیریت در سازمان ها ایجاد گشته و از تجارب نیروهای همان سازمان ها برای بازاندیشی و سازندگی تلاش کنند. امروز سازمان ها به خاطر سرکوب و تخریب طولانی مدت در ورود متخصص ها به سازمان ها نیاز مند بالینگری و احیای روحیه ی تخصصی و ذوق شغلی هستند. لزوم تأسیس نهادهای صنفی مانند سازمان نظام پرستاری برای عموم تخصص های جا مانده نیز وجود دارد تا این سازمان ها هم بتوانند به ارزشهای شغلی خود بپردازند، اگرچه در خصوص سازمانهای جا افتاده تر نیز نیاز بازاندیشی وجوددارد.

@thjng
سالمندی و سرمایه اجتماعی
محمد زینالی اُناری

بیش از دوازده سال پیش بود که یک روز صبح به اتفاق جمعی از همراهان در حین برنامه صبحگاهی بودیم که به اصطلاح آن روزها جناب سروان روشنبر، که عمری را در گوشه و کنار کشور به سربازی مشغول بود، داشت در مورد بازنشستگی و تصمیماتش برای بقیه زندگی اش با من حرف می زد؛ فلان جا زمین بخرم خوبه یا نه؟

خوب درست است که همه ی اسرار زندگی به خریدن ملک و متاع نیست، ولی بخواهیم نخواهیم این بازار خرید و فروش زمین شده است بورس و گرفته به بال و پرمان و شده معنای درونی زندگی ما. آن روز هم با آدم بی شیله پیلیه در مورد این بخش از اسرار زندگی حرف می زدیم و عمر می گذشت. او به فکر بازنشستگی و اتخاذ تصمیمات اساسی برای اهمیت پرداختن به این دوران جدید زندگی اش بود و من هم به عنوان یک فرد جوان که افتخار دوستی و همکاری با وی را داشتم همصحبتی و همفکری می نمودم.

آری به فکر آینده بودن خیلی مهم است و به خصوص وقتی که این آینده با اسرار بسیاری همچون مسائل مادی که این روزها خود را به عنوان بخش اعظمی از اسرار زندگی مان تحمیل کرده است. ما هم با آن همچون نیلوفری که به پر و پای ما پیچیده است و کاری نمی توانیم به شناسایی راز آن داشته باشیم، تنها در افسون آن شناور بوده و به قول معروف زندگی مان را با این شرایط مدیریت می کنیم. بازنشستگی و مدیریت زندگی برای سالهایی که می آید، با حقوقی ناچیز و انتظاراتی بزرگ به عنوان پدربزرگ، مادر بزرگ، بزرگِ خاندان و ... . آری بعد از این دوران است که بسیاری از مسائل و مشکلات آغاز می شود و عمری جدید شروع می شود که بدون کار، شاید هم گذراندن زمان سخت باشد و هم گذرانِ جان. سالمند شدن در زندگی امروزی با رویدادهایی مشابه این همراه است و کم است آن مشاغل سنتی که قرار است صاحب آن ها مانند اوستا رحمان آفتابی آذر تا آخر عمر مسگری کند و اگر هم مسی برای قلم زنی نبود، باک موتور تعمیر کند. کم است مثل مسگری که تا آخر عمر به مس ها قلع کشید تا آن ظروفی که مدتها از خانه ها جمع آوری و مس های کهنه با ارزشش به ترکیه صادر می شد طی ساخته شدن ظروف سبک وزن تری دوباره به این شغل وی احتیاج داشته باشد.

اما روال اشتغال در جامعه ما عوض شده و در این روزها خیلی ها سعی می کنند خود را در آینده بازنشسته کنند و چند صباحی هم به استراحت بپردازند به امید آن که در این دوران زندگی جدیدی را به همراه سایر اعضای جامعه آغاز کنند. اما آن چه که بیشتر شاهد آن هستیم، نگرانی ها و برنامه ها برای این دوره از زندگی است که چه خواهیم کرد و چه خواهد شد؟ سالمندی به زعم این مسائل، بخشی از زندگی است و قرار است در این دوران به جای نگرانی و راه انداختن گفت وگوهای روزمره درباره تنهایی و مرگ، زندگی جدیدی با شرایط جدید داشته باشیم و در آن نیز به شناختن جهان و رازهای آن، پرداختن به امور اجتماعی در قالب NGO و مشارکت در دیپلماسی عمومی از طریق گفت و گو درباره تجارب گذشته و یا مشارکت در نوشتن تاریخ شفاهی که بسیار هم مهم است، بپردازیم.

اما ما هنوز نگران تنهایی و پرت شدن به گوشه ای به نام خانه سالمندان، پیدا کردن دردهای تازه و بیماریهای جدید، نداشتن امکان مدیریت در جامعه و چسبیدن به امور وزارتی و درایتی بوده و نمی توانیم با این واقعیت کنار بیاییم که دوران ما به سر رسیده است و باید به قول امروزی گفتنی ها، 'سبک زندگی' جدیدی را آغاز کنیم و در آن، طرحی نو در اندازیم. فصل زمستان بود و هنوز یک سال از فراغت من از خدمت نگذشته بود که طی یک آگهی ترحیم دیدم آن همرزم کهنسال دوران خدمت من نتوانسته تا گرفتن پاداش پایان خدمت و عملی کردن نقشه هایی که برای آن داشت صبر کند و دار فانی را وداع کرده است.

آری بازنشستگی از آن چه به آن فکر می کنیم دورتر است و شاید نرسیدنی تر؛ بسیاری از مردم هم هستند که این دوران را به خاطر نوع کارشان تجربه نمی کنند. او هم به زعم این که سالیان سال خدمت کرده بود و با انتقال به گرمسیری و سردسیری روزگارش او را به اردبیل و زبان ترکی کشانده بود، نتوانست این دوران را تجربه کند. اما اگر می ماند، به راستی چگونه باید اموراتش را می گذراند؟ آیا فقط پاداش پایان خدمت و یا داشتن ملک و عقار برای این بخش از زندگی کافی است یا می توان برنامه ای مسلم و اساسی برای این دوران تدارک دیده و با بهینه سازی این سرمایه های اجتماعی به طراحی یک جامعه تازه با دوران سالمندی بهتر پرداخت؟ 6016
انتهای پیام /*
http://www.irna.ir/fa/News/81779216/

@thing
بچه ها از نوستالژی ما آسیب می بینند

@thing