نکته: جامعه شناسی تجربه
764 subscribers
449 photos
32 videos
78 files
438 links
جامعه شناسی تجربه
یادداشت ها و فعالیتهای
محمد زینالی اناری:
@Mohamadzeinaliunari
(گروه بحث کانال)
@SoExperience

not for selling
Download Telegram
مصاحبه با همشهری اردبیل، در خصوص پژوهش درباره فرهنگ و توسعه

https://telegram.me/thing
پیشگیری از هرج و مرج فرهنگی

حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در اردبیل بهانه‌ای است که مشکلات و مسائل فرهنگ در اردبیل بیشتر مورد توجه قرار گیرد و یقینا بعد از سفر ایشان اتفاقاتی خواهد افتاد که حاصل بررسی‌های محلی شان از این حضور می باشد.

به گزارش ایسنا منطقه اردبیل، محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه در یاداشت خود آورده است، هر سفری، دست آوری دارد و هر دست آوردی می‌تواند شرایط را نسبت به قبل تغییر دهد. حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در اردبیل بهانه‌ای است که مشکلات و مسائل فرهنگ در اردبیل بیشتر مورد توجه قرار گیرد و یقینا بعد از سفر ایشان اتفاقاتی خواهد افتاد که حاصل بررسی‌های محلی شان از این حضور می باشد. البته این به شرطی صورت خواهد گرفت که ایشان بیش از گفتن، گوش شنیدن داشته باشند. چرا که سخنرانی و خطابه همواره زیبا و هیجان برانگیز است، اما مهم تر از آن، مراقبه و شنیدن است که می تواند سلامتی و نشاط به ارمغان بیاورد. امید است وزیر محترم ضمن بهره مند ساختن میزبانان از نقطه نظرات خود، فرصتی را برای اظهارات کارشناسان محلی نیز بگذارد.

اردبیل مانند بسیاری از شهرهای دیگر ایران دارای یک سابقه و تاریخ است و امروز همگان می خواهند این شهر بتواند در هویت بزرگ جهانی نقشی داشته باشد. اگر اصفهان امروز به دنبال بیان هنر خود در جهان است و مشهد به بیانی رضوی تکیه می کند، اردبیل هم لابد سرنوشت خود را از صفحات تاریخ می‌جوید. به نظر می‌رسد این نوع خیزش‌های محلی همچون اتفاقات مشهد، تأثیراتی در جریانهای فرهنگی و سیاسی کشور خواهد گذاشت.
 اما باید دانست که رویکردهای وزارت فرهنگ در دادن سهم‌های موثر و مناسب و سازنده به خواست‌های بومی باید مدبرانه و مسئولانه پیگیری شود تا خدای نکرده، رشته کار از دست وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در نرفته، هر کسی از هر نقطه ای کلید دیپلماسی فرهنگی را در دست نگیرد. در این خصوص پیشنهاداتی به این ترتیب تقدیم وزیر فرهنگ می گردد:

۱- مطبوعات محلی، ذخیره ی بیان و خلاقیت فکری را باید در هر منطقه‌ای به دست گیرند. برای داشتن فرهنگ‌های متنوع و حوزه‌های سیاست محلی ضرورت دارد مطبوعاتی پویا در استان‌ها وجود داشته باشند. در اردبیل به لطف شما امروز تعدد مطبوعات وجود دارد، اما عدم فروش آن در گیشه به این دلیل است که انتظار مردم را برای سبد خرید فرهنگی شان برآورده نمی کنند. اتفاقا جشنواره‌های مطبوعاتی باعث شده است که فعالیت روزمره اصلاً مورد توجه قرارنگیرد. در این خصوص می توانید بعد از ارزیابی، برنامه ریزی سازنده‌ای صورت دهید.

۲- امروز میراث فرهنگی، رشته خود را از دست داده و نیاز به روشنگری و نخبگی دارد. اگر این حوزه در دست افراد بی سواد و اهل شعار بیفتد، تبدیل به تحجر شده، در هر منطقه‌ای داعیه‌ای سر خواهد شد. جمهوری اسلامی باید نگذارد در حوزه فرهنگ پلورالیسم تاریخگرا به حدی باشد که هرج و مرج و خدای نکرده جدایی طلبی فرهنگی صورت گرفته، اصل دولت و اقدامات سازنده آن در جهت پاسخگویی به مطالبات مردمی را زیر سوال ببرد. حال از این بگذریم که این نوع زیر سوال بردن دولتها رفته رفته تبدیل به سنتی خواهد شد که در آینده به خطری برای ذات دولت و دموکراسی تبدیل شود. کاردار ارشد فرهنگ بایستی برای نخبگی و روشنگری در استان‌ها از طریق حوزه‌های ذیربط اقدامی سازنده انجام دهد.

۳- کتاب و دنیای آن، سازنده زبان اجتماعی جامعه امروزی و قلب ارتباطات و پیشرفت است. کتاب بهترین وسیله برای ارتقای سرمایه فرهنگی و شعور اجتماعی است. اما اردبیل از نداشتن مراکز متعدد برگزاری مراسم‌ها ترویج کتاب و ساختمان‌های زیبایی که کتاب را از طریق معماری در زندگی مردم جاودان کند رنج می برد. در این جا به جای کتاب و دانش نمادهای متنوعی از تجارت و سنت وجود دارد که شاید بدون کتاب و خردورزی تبدیل به سم مهلکی شوند. در این خصوص اردبیل نیازمند  اقدامی سازنده است.

۴- فرم‌های زندگی شهری مانند ریش، زیبایی، مدل و حتی معماری داخلی خانه نیازمند هدایت و حمایت خردورزانه است، وگرنه تبدیل به مصرف گرایی خواهد شد. آیا در وزارت ارشاد برای چنین مسائلی معاونتی وجود دارد؟ چقدر می‌توان از توان اساتید نخبه‌ای که در دانشگاه‌ها تنها درس می دهند در وزارتخانه شما برای ساختن فرهنگ روزمره جدید سود جست؟ آیا دانشگاه و نخبگان برای ورود به عرصه فرهنگ نیازمند تعبیه معاونت در آن وزارتخانه هستند؟ چنین به نظر می رسد که اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی می تواند از مرحلهصدور مجوز به مرحله دیپلماسی محلی وارد شود. طرح ذهنی شما چیست؟

۵- کالبد شهری اردبیل مانند بسیاری از شهرهای شلوغ  یا پست مدرن ایران به هم ریخته و فاقد برنامه‌های سازنده شهری بوده است. به نظر شما دیپلماسی فرهنگی چه برنامه‌ای برای شهرسازی خواهد داشت تا به جای ظهور شهرهای مملو از بازاری که کمی بهتر از دستفروشی‌های قدیمی هستند، شهرهایی چون اصفهان قدیم را به خ
اطر مردم جهان بیاورد؟ با این روندی که میرود، گمان بر این است که فئودالیسمی از معاملات مسکن شهری شکل بگیرد و آن ها هیچ وقت به فکر فرهنگ نخواهند بود و از سود برای سود پله درست خواهد کرد. آن وقت دیگر به جای شهر، فقط بازار خواهیم داشت.

۶-همه می دانیم دست آورد فرهنگ، توسعه، آرامش و خردورزی است و اگر فرهنگی را نتوانیم بسازیم، دقیقا ضد فرهنگ ها موجب تخریب جامعه، اخلاق و انسانیت آن هم به اسم و عنوان ارزش و اخلاق خواهد شد. از این رو بایستی برای قشرهای فرهنگی که می‌توانند در این خصوص کمک حال شما باشند، پارلمان یا کرسی‌های موثری از طریق مطبوعات محلی، موسسات غیر دولتی محققین و فعالان مردمی شکل گیرد تا فرهنگ به نحو دموکراتیزه‌ای صاحب داشته باشد. لزوم شکل گیری این فرصت آن گاه خواهد بود که در شاکله سیستم فرهنگ، شایسته سالاری و جریان فکری رشد داشته باشد. این مورد نیز نیاز به دقت نظر شما دارد.

 در خاتمه امید است سایر صاحبنظران فرهنگی اردبیل نیز بتوانند فرصتی برای اندیشه ورزی و ارائه نظرات خود برای شما داشته و سفر شما را سرشار از سوغاتی‌های فرهنگی کنند.

http://ardabil.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=18493

https://telegram.me/thing
تهدید ارباب رجوع!!
ابراهیم پورحسین فر/مدرس حوزه و دانشگاه

در مراکز درمانی استان اردبیل و بیمارستانهای دانشگاه علوم پزشکی اردبیل اطلاعیه هایی نصب شده که به مراجعه کنندگان اعم از بیمار و همراهان بیمار هشدار می دهد که از راه انداختن هیاهو و بی احترامی به پزشکان و کادر بیمارستان به شدت پرهیز کنند. "طبق قانون ۶۰۸، ۶۰۹ و ۶۱۸ قانون مجازات اسلامی، هرگونه هیاهو و اخلال در نظم و آسایش عمومی و توهین به افراد، مسئولین و کارکنان دولت از قبیل فحّاشی و استعمال الفاظ رکیک، جرم محسوب شده و مجازات آن به شرح زیر است:
_مجازات شلاق تا ۷۴ ضربه
_ سه تا شش ماه حبس"

نفس اطلاع رسانی درباره قانون و مواد قانونی عملی شایسته و پسندیده است اما درباره این اطلاع رسانی نکاتی قابل تامل به نظر می رسد:

۱) مراجعه کنندگان بیمارستان نوعاً بخاطر شرایطی که برای جسم و یا روانشان پیش آمده است در وضعیت نرمال و ایده آلی قرار ندارند.  حتی همراهان بیمار نیز دارای وضعیت مطلوبی نیستند. در موارد بسیاری این وضعیت غیر معمول و آنرمال بیمار و همراهانشان توسط متصدیان مراکز درمانی در نظر گرفته نمی شود. به عبارت دیگر از سویی بیمار توقع دارد از آنجا که سلامتی او به مخاطره افتاده است از طرف سایرین مورد ملاحظه و مدارا واقع شود و از سویی  متصدیان بیمارستان نمی خواهند یک بیمار و یا همراه او شان اجتماعی جایگاه شغلی آنها را با اهانت  و فحاشی تهدید کند.
این اطلاعیه نشان می دهد که متصدیان بیمارستان در این کشمکش حیثیتی خود را ذی حق می دانند و حاضر به تحمل وضعیت نابسامان روحی مراجعه کنندگان خود نیستند.

۲. در کشور ما و بخاطر هنجارهای فرهنگی ما فرآیند درمان یک پروسه جسمی روانی است. و شرایط روانی نقش بسزایی در موفقیت فرآیند درمان ایفا می کند. بسیارند کسانی که به محض مراجعه به پزشک و معاینه اولیه بهبود نسبی حاصل می کنند و یا کسانی که وقتی پاسخ مطلوبی از آزمایشات پزشکی به دست می آورند احساس بهبودی و درمان می کنند.  باید اذعان بکنیم اگرچه در کشور ما جامعه پزشکی قشری زحمت کش و کوشا هستند اما هنوز با نقطه آرمانی فاصله بسیار است و سیستم پزشکی در جامعه ما شرایط روحی مناسبی را  که بتواند به بهبودی کمک کند نتوانسته است مهیا کند و اینگونه اطلاعیه ها گواه بر این ادعاست.

۳. شبکه پزشکی ما در ابتدای ورود بیمار و همراهشان  به مرکز درمانی به او هشدار می دهد که اینکه از سلامتی خود نگرانی. اینکه الان زجر می کشی و درد را تحمل می کنی به خودت مربوط است فقط مواظب باش که اگر دست از پا خطا کنی و بخواهی هیاهو کنی شلاق و حبس در انتظار توست. این اطلاعیه  بیشتر از آنکه اطلاع رسانی در حوزه قوانین باشد به نظر می رسد یک تهدید است. تهدید کسانی که بخاطر مریضی و کم حوصلگی مستعدّ هیاهو براه انداختن و فحاشی هستند. درواقع سیستم درمان در جامعه ما بجای تکریم ارباب رجوع، به تهدید ارباب رجوع خود می پردازد و این بسیار جای تامل و نگرانی است.

۴. در حالات ابن سینا بزرگ فیلسوف و پزشک ایرانی که سالمرگ او هرساله با عنوان روز پزشک بزرگ داشته می شود آمده است که یکی از شیوه های درمان او چشیدن ادرار مریضان خود بود. او قطره ای از ادرار بیماران خود را می چشید و از مزه آنها بیماری مریض خود را به درستی و با دقت تشخیص می داد. شاید این کار برای همه ما چندش آور و تصور آن حال بر هم زن باشد و حتی از نظر شرعی هم بدون اشکال نباشد اما این کار سترگ او _ که به روایتی یکی از دلایل جوانمرگی او بود_  حاکی از روح بزرگ او و کاشف از روحیه جوانمردی و فداکاری این فیلسوف ایرانی بود که امید است منش او سرلوحه کار پزشکان و متصدیان درمان جامعه ما باشد.

https://telegram.me/thing
مانده ام خیره به راه نه مرا پای گریز نه مرا تاب نگاه

فریدون مشیری
@thing
مغرور میرزا
حماسه کویر، محمدابراهیم باستانی باریزی، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۵۷، چاپ دوم، ص ۶۶۲

https://telegram.me/thing
باستانی باریزی در ادامه می نویسه:
اگر قرار بود تغییری یا اصلاحی هم انجام شود، این بود که منصب نظارت خاصه شاهی را از مهدیقلی قاجار مجد الدوله می گرفتند و به مغرور میرزا موثق الدوله می دادند (همان)
@thing
سواد دیجیتال و گسترش بی‌سوادی

خبرآنلاین > وبلاگ > زینالی اوناری، محمد - اگر یادمان بیاید، زمانی درس و مشق به بازار آمد و با شعار علم بهتر است یا ثروت مدارس رونق گرفتند. آن هایی که یاد گرفتند، ولو اندک، توانستند امورات زندگی جاری را بفهمند و گلیم خود را از آب بکشند. اینک درس و مشق جدیدی به نام اینترنت، دیجیتال و ... پیش روی ما قرار گرفته است. آن هایی که یاد می گیرند، با سرعت تحولات تطبیق پیدا می کنند و آن هایی که نه، می شوند همان کسانی که قبلا به آن ها می گفتیم بی سواد یا ناتوان.

هنگامی که شیوۀ فوردیستی "کار" رواج پیدا می کرد، چارلی چاپلین "عصر جدید" را می ساخت و هربرت مارکوزه "انسان تک ساحته" را می نوشت. همه بر این ادعا بودند که انسان جدید، فقط یک کاربرد دارد و آن هم متأسفانه، پیچ و مهره شدن برای صنعت است؛ اما صنعت چه بود؟ صنعت تنوعی از مولودهای مدرن ابزاری، و در واقع وسیله ای برای رفع نیازهای انسان بود. بعد از نقدهای زیاد، مردم قرن بیست متوجه شدند ابزارها جای بسیاری از عواطف و سادگی های زندگی را گرفته، آن را تک بعدی کرده اند. هنگامی که فضای اجتماعی داشت متحول می شد و به این شیوه کارگران یقه آبی و کارمندان یقه سفید در شرکت ها ایجاد می شدند، فوائد سواد روز به روز خود را پشت سر حرفه های جدید نشان و ارزشهای تربیتی جدید را شکل می داد. اما در جوامع ما، نه آن کارخانه های فوردیستی وجود دارد و نه یقه های سفیدمان به آن صورت برق می زند؛ به جان رنجور کارگران فصلی حاشیه نشین و کارمندانی که پیراهن های نایلونی برای اتو نگه داشتن دارند، قسم! 

صنایع کم جثّۀ ما، ورودی کارگری خود را از حاشیه شهرها و روستائیان مهاجر جمع می کردند و اینان همان هایی بودند که امکان و توان آن را نداشتند که خوب بخوانند و دکتر- مهندس شوند تا بتوانند بر دیگران حکم برانند. چون نمی توانستند بنویسند و مسلط بر ابزارهایی شوند که روز به روز گسترش می یافت، آدم های ساده¬ای می شدند که منتظر امر و نهی همشهری های مدرن خود باشند. با مهاجرتی بیش از استقبال صنعت، انقلاب شهری این قبیلۀ ساده روز به روز حاشیه ها را گسترش داد. از طرف دیگر هم سوادهای جدید فزونی گرفتند و حتی آن ها نیز نتوانستند چندان که باید سروری کنند. با این حال، امروزه دیگر سواد داشتن عرصه های متنوع و پردامنه ای دارد و برای کسانی که نتوانسته اند در زمان خود آن را یاد گیرند، روز به روز فاصله ی میان باسوادی و بی سوادی افزون تر می شود. 

آدم بی سواد قدرت دریافت استدلال های پیچیده ی شهرنشینی و یادیگری اقتصادی هزار توی زندگی را نداشته، به خاطر همین، نمی تواند علم روز و قواعد آن را درک کند. لاجرم در زندگی ساده و خمودی روزگار خود را در حواشی شهرها و کنج و کوچه ی کارخانه ها و بازارها سپری می کنند. به خاطر همین پرده ای ضخیم میان باسوادها و بی سوادها در شهرها کشیده شد و رفته رفته فاصله طبقاتی نمود بیشتری در سطح شهر به رخ کشید. از طرفی هم فرهنگ جدید با الگوهای خردورزانه اش، زندگی سامان یافته تری به خود دیده، روز به روز مدرن تر و شیک تر شد. به این ترتیب روز به روز طبقه فلاکت زده در گوشه شهر و به فرهنگ فقر شکی داده و به طور غیر رسمی بر حواشی شهرها اندود شدند تا که این مسئله موجب ایجاد مشکلاتی چون بیکاری، ساده کاری و ناتوانی در ورود کارگران، طبقات مهاجر و حاشیه نشین ها به دنیای مدرن شد. 

در این حال این گروه با غرق شدن در آسیبهای اجتماعی، بر نهادسازی هایی که فرهنگ مدرن آن را آسیبهای اجتماعی می داند نیز موثر شد و روز به روز دامنه ی آسیبهای اجتماعی را گسترش داد. از طرف دیگر، گروه های حاشیه ای به هم پیوسته و با فرهنگ مقاومت خود اعمال نفوذهایی چون سیاست های خیابانی و رونق بازارهای مبادله ای مانند دستفروشی، گسترش بازارهای توزیعی و حتی نفوذ در فرهنگ های رسمی اداری- تجاری شهرها، به همراه باسوادهای بیکاری که سوادشان کاربردی نشده و از یاد رفت، بر فرهنگ با سوادی مسلط شده، آن را در جان خود بلعیدند. رفته رفته فرهنگ مبادله و آسیبهای اجتماعی وارد خود علم شد و این نهاد با ابهت نیز تحت تأثیر آن قرار گرفته و منتهی به ساخته شدن نهاد فاسدی چون بازارهای خرید و فروش علم شد. با این حال این وضعیت، ناشی از تفاوت سنخ بندی های اساسی انسانی از جهت فهم نوشتار یا شیوه ی فعالیت و زندگی، در این دو نوع حاشیه نشینی و تضادهای آن مشهود بود. 

اما در حال حاضر نسلی در حال پرورش هستند که با زبان تازه تری آشنا می شوند و این زبان تازه تر، شاید در آینده دردسرهای تصاعدی با خود به همراه داشته باشد. آن هم این است که آدم بی سواد جدید دیگر کسی است که قدرت فهم دیجیتال را نداشته و فاصله ای با کسانی که می توانند از کامپیوتر و ابزارهای دیجیتال استفاده کنند تفاوت می یابد. آنها علاوه بر این که نمی توانند این ابزار را مورد استفاده قرار داده و از رفتار جدید ارتباطی بهره مند شون
د، آن را مورد نکوهش و طرد قرار می دهند، چه این که نمی توانند به راحتی بر آن فائق آیند. به خاطر این که ارتباطات روز و فرهنگ آن که در شبکه های دیجیتال در حال شکل گیری است درک نمی شود، گاه نوع جدیدی از اعتیاد و دربه دری تلقی می شود. استفادۀ بهنجار از این شبکه ها، همان چیزی است که سواد جدید انسان ها بوده و بسیاری از مردم که نتوانسته اند سواد ابتدایی زندگی را یاد بگیرند، در آینده نخواهند توانست از این موهبت نیز به درستی استفاده کنند. 
با تجربه ای که به خاطر بی سوادی و تخریب ذات سواد طی شده است، کناره گیری و خشونت علیه سواد جدید، همچون فلسفه تاریخ، در خصوص دنیای دیجیتال در حال تکرار است. در حال حاضر نهادهای ضد فرهنگی و آسیب زا مانند قاچاق، نشئگی، طبقاتی و ... در فرهنگ شهروندی شکل گرفته و با رواج فاصله های ادراکی جدیدتر، آسیبهای اجتماعی پیچیده تری نیز ایجاد خواهد شد که طبیعتاً از ناتوانی در فهم ابزارها و شیوه های تربیت جدید بر می خیزد. نمونۀ این آسیب ها یا نشانه های مخرب استفادۀ به شدت مفرح و جمعه بازاری از این فضا است، چرا که گروه هایی که نتوانسته اند با رسیدن به منزلت فرهنگی متناسب، از چنین ابزارهایی ارتباطی استفاده کنند، طبقه ی فرودست فرهنگی ای هستند که در این شبکه ها به مانند طبقه مسلطی ابزار را به دست گرفته اند. تا جایی که امروزه ورود به شبکه های اجتماعی و کار با اینترنت می تواند ناهنجاری محض تلقی گردد؛ حال این یک خرده فرهنگ از دنیای دیجیتال است که امروز با آن همراه هستیم.
 
تجربه ی نوشتار مدرن و دیجیتالی که فراتر از آن است، تجربه ای است که همواره تسلهای جدیدتر، امکان کارآمدی بر آن را داشته و می توانند با آن همچون ابزاری که وسیلۀ کار، سودآوری و جامعه سازی است، به ساختن فرهنگ و تمدنی نوین دست بزنند. اما همان طور که اشاره شد ناتوانی بخشی از مردم در دست یازیدن به نوشتار و هضم آن در تعاملات خود، امروز با ناتوانی در سواد دیجیتال و تخریب آن تکرار می شود. حال که ما به جهت تخریب بازارهای تجاری به سبب غلبه طبقات بی سواد از اقتصاد کالایی عقب مانده ایم، در اقتصاد ارتباطی تیز تجربه ای تکراری و شرم آلود را تکرار می کنیم و چه بسا به خاطر فاصله ای که بی سوادها، باسوادنماها، بی سوادنماها، ... و باسوادها در خیابانهای جدید شهرهای الکترونیکی شان خواهند داشت، شاید نهادهای مجدد ضدفرهنگی و آسیبهایی اجتماعی داشته باشیم که هیچ مأموری نتواند آن ها را جمع و جور کند.

http://www.khabaronline.ir/detail/572258/weblog/zeynali

https://telegram.me/thing
غیرت علیه غیرت
محمد زینالی اناری

در چند روز اخیر شاهد یک شوخی دیگر در جامعه ی به ظاهر مدنی مان هستیم. بعد از جُنگ های شادی مسترها و تقلید تلویزیونی اش، این بار نوبت به صحن و سرای مجلس شورای اسلامی شد که به سرزمین جک و شوخی تبدیل شود. در این میان فردی که خود را نماینده ی کل مردم آذربایجان و زبان آن ها می داند با افراط در شادی و شعف ناشی از حمایت هواداران، کار را به جایی می رساند که به زبانی علیه حرمت مردم آذربایجان تبدیل شود. همیشه افراد پر اشتباه، به راحتی اشتباه می کنند اما این بار آن کسی که سایرین را متهم می کند، در اثر شوری بیش از اندازه به اشتباهی علیه خود و صاحبان رای خود مرتکب می شود.

این گونه مجلس آرایی که در این سالها مد شده و به نوعی کردار اجتماعی رایج تبدیل شده است، همچون یک این بحران اخلاقی مورد توجه نظریه پردازان روانشناسی و اخلاق قرار نگرفت، تا این که سیاست را هم به قهقرا ببَرد. این نوع جمله بافی بیشتر شبیه زبان شوخی "خصوصی" مردم دوره-دروازه است که شاید به علت کثرت مشغله ی ادیبان و ناصحان نتوانسته ایم در این سالها به فرهنگ و اخلاق آن ها بیشتر بپردازیم. این نه صرف مردم با شعور آذربایجان که در این سالها تحصیلات و سرمایه های فرهنگی شان کم کم بالا رفته است که در میان اکثریت جامعه به وفور دیده می شود؛ شوخی به عملی جدی در جامعه ی ایرانی تبدیل شده است.

کار به جایی رسیده که شوخی هایی که ریشه در فرهنگ به هم ریخته و پالایش نیافته شهری دارد، در حضوری غیرمدنی و با های و هورای هواداران خود را نشان می دهد. آیا آوردگاه مدنی لیاقتش تا این حد پایین است که باید به زبانی غیر عقلایی و جک تبدیل شود؟ ایا آوردگاه مدنی باید به خاطراتی جنایی از کشتار اسیران و بریدن سر تفاخر کند؟ آیا جانشینان باکری که به جان بازی و شهادت افتخار می کنند باید چنین اشعاری حماسی در خشم و سکس بپردازند؟ ایا نام بردن از بزرگان کشور به رایگان تکیه گاه نفسانی زبان بازی های کم ارزش است؟

گریزی از آن نیست که اشتباهی صورت گرفته و زبانی ناشیانه چرخیده است، اما این ناشیگری با استدلالهای جنسی زبانی برای حقوق مردم است؟ در جهانی که دو هزار پیش از آن افلاطون و ارسطو وکالت و خطابه را شیوه ی استدلال و بیان قلمداد کرده اند، حقوق و خطابه در لوای استدلالی بر مبنای خشونت جنسی و جنگی به هرز می رود. اینک شائبه های همجنسبازی که توسط رئیس جمهور قبل و در کشور خارجه مورد نفی قرار می گرفت، در نمایندگی قانونی مردم به عیان گذاشته می شود. آیا شوخی با حقوق مردم این گونه راحت است که حق خواهی مردم را به سکس مردانه تبدیل کرده، جوانان و رقبای انتخاباتی را به حیوان و سپس زن بی دفاع تشبیه کند؟ از نظر این چنین فردی اگر این ها برای مجلس است، پس مجلس برای چیست؟

آری برچسب قومیتی برای انتخابات خیلی فاخر تر از این است که آن را به میعادگاه سکس و خشم ادبیات دوره-دروازه تبدیل کرده و به جای استدلال و برهان یا شادی و طرب مشروع، ابزار مردانه ی جنسی را شادمانه نماد قوت و قدرت حقوقی قرار دهد. کار دیگر تمام شده و آبروی مجلس و رای آدم های با غیرت در مجلسی که قرار است از حقوق انان با قواعد و ادله ی حقوقی دفاع کند، به ابزاری جنسی تبدیل شده است. آن ادمهایی که غیرت دفاع از حقوق را ملاک رای قرار داده بودند، اینک اخلاق اجتماعی و فرهنگ زبانی خود را در چند داستانک شخص جک گویی خلاصه کرده اند که غریزه ی مردانه اش تحمل رأی بالا ندارد. باید برای عبرت در تبدیل کردن زبان حقوقی و قانون به زبان خشن جنسی از حضور چنینی افرادی در استیفای حقوق مردم برائت جست و نگذاشت مجلس شورای "اسلامی" چنین میل جنسی شورانگیزی را در صندلی خود میزبانی کند.

http://entekhabkhabar.ir/visitorpages/show.aspx?IsDetailList=true&

https://telegram.me/thing
آکادمی همه جا را تغییر می دهد، ما آکادمی را!
خبرانلاین > جامعه > آموزش - محمد زینالی اُناری

تاریخ استقرار دانشگاه در جوامع، تاریخ رشد، توسعه و خردورزی است. دانشگاه در همۀ جهان منشأ تحولات شده و دگرگون کرده است. تا جایی که می توان عمر چند صد سال اخیر و تغییرات آن را در وجود دانشگاه خلاصه کرده و گفت، تاریخ دنیا، تاریخ آکادمی بوده و موجب تحول آن ها شده است. در ایران هم چنین استنباط و انتظاری از دانشگاه وجود داشت. قرار بود دانشگاه مانند موتور محرکه ی جامعه، آن را شتاب بخشیده و دگرگون کند، البته این دگرگونی برنامه ریزی اساسی نیاز داشت که شاید مرتبط با وجه اجتماعی دیده نشدۀ این نهاد بود.

اما امروز این مدل از دانشگاه در ایران، یک مدل آرمانی و دور از انتظار است. دانشگاه از این معنا و ایده آل که در سایر نقاط دنیا هم دور از دسترس نبوده، افول پیدا کرده و تبدیل به اتاق انتظار چنین واقعیتی شده است. ما دانشگاه را تغییر دادیم و آن را بومی کردیم، همچون سایر تعاملات مان در موضوعاتی چون اقتصاد، سریال تلویزیونی و ...، ما آن را فرو کاستیم به ارزشهای سنتی خودمان و آن هویت راستینش را بلعیدیم. اگرچه امروز دانشگاه هایی که هزینه های خود را از مردم می گیرند، توجیه اقتصادی دارند، اما باید راز این بی معنایی را از مراکز چاپ و تکثیر پیرامون آن ها پرسید.

دست هر دانشجوی پنجاه سالۀ قرن ما، جزوه ای ده صفحه ای وجود دارد که جای کتاب پانصد صفحه ای را گرفته است. دانشگاه هایی هستند که کتابفروشی و قرائتخانه های بزرگ را به یک کافی نت و دستگاه فتوکپی تقلیل داده اند. کلا بسیاری از آن ها یادآور کلاسهای شبانۀ تحصیلی است و متقاضیان شان نیز عموما چنین ویژگی ای دارند.

برخی کلاس ها به مدرسه پیرمردهای خسته و بهانه جو تبدیل شده که برای هر تکلیفی می توانند راه چاره ای بیابند. از معلم پروژه دادن و از آن ها ابتکار این که آن را مانند پیمانکاری به دست مراکز خدمات "حل تکلیف" بسپارند. این موضوع مشابه این نکتۀ تاریخی است که حل مشکلات کشور را در گذشته به مستشاران خارجی سفارش می دادیم.

روز به روز زحمت مطالعه و درس خواندن کم تر می شود و پایان نامه و مقاله تبدیل به کاری بازاری می شوند. چرا که در جدال "علم بهتر است یا ثروت" و دعوای دانشگاه با بازار، دومی توانست با غلبه بر قواعد دانشگاه، آن را شکست داده و قواعد خود را در بطن ان جای گذاری کند. اگرچه در گذشته بازارمان هم چنین نبوده و سود، خدای گفت و گوهای تجاری نشده بود.

اما امروز، همین عنصر غریبه، گفت و گوی آکادمی را نیز به دست گرفته و حتی به پوست و استخوان آن نیز تبدیل شده است. خوب در همه جای دنیا آکادمی توانسته است مشکلات جوامع را حل کرده و آن ها را پیشرفت دهد. اما ما برای حل مسئله یا نفی آن، توانستیم آکادمی را همرنگ اشکالات خود کنیم.

http://www.khabaronline.ir/detail/547306/society/education

https://telegram.me/thing
عدالت جنسیتی صورتی از عدالت اجتماعی
محمد زینالی اُناری

اگر خوب گوش کنیم، این روزها افرادی هستند که ضرورت عدالت را طرح کرده و برای تحقق آن تلاش لازم را به عمل می آورند. اما تحقق عدالت، نیازمند نگرشی اجتماعی به گروه های مختلف انسانی است. نگرش اجتماعی به عدالت، نیازمند این است که همه حتی معلولین و کودکانی که کم رنگ تر هستند نیز در طراحی مفهومی عدالت مورد توجه قرار گیرند. مهم ترین و زیربنایی ترین طبقه بندی عدالت اجتماعی، گروه های بزرگ زنان و مردان جامعه هستند. برای نقد این ادعا می توان چنین سوال کرد: چرا عدالت جنسیتی پاشنه آشیل عدالت اجتماعی است؟ آیا این ماجرا چنان مهم است که بدون عدالت جنسیتی، برگزاری عدالت میسر نباشد؟
برای ره یافتن به این موضوع، در غیاب تحلیل های رایج فمینسیتی که در ایران بر سر واژگان علمی و سیاسی آن حساسیت وجود دارد، انسان شناسی اشراقی مورد توجه قرار می گیرد. سهروردی هم مثل اسپینوزا، جوهر انسانی را از منبع هستی و معنابخش می داند. او معتقد است که انسان ها، برزخ یا وجودی هستند که ماهیت آن ها از جوهر نور شروع شده و به لایه های نزدیک تر که می رسد، صورتی است که بین دو حالت بیش و کم از نور تعیّن دارد. هر عنصری از عنصر نورانی تر خود، فیض می گیرد و به عنصر پایین تر از خود نیز عطا میکند. میان این برزخ ها، هیچ اولویتی نیست، مگر در این درک که بخواهد خود را از ظلمت رها و به سمت نور حرکت بشتابد.
عدالت، در این که آدم ها، نه به عنوان صورت هایی که از آن ها کالبد انسانی در میان باشد، بلکه به صورت انسان های دارای درکی که فرصت های برابری در حرکت به سمت نور داشته باشند می تواند طرح شود. مانع آگاهی، کالبدهای انسانی هستند که به دلیل مدرِک بودن آدمی، موضوعیتی از مادیت یا اندام وارگی خود که مرتبه چهارم عناصر کیهانی(اصنام) است، ندارند. از این رو، حرکت به سمت نور مهم و ضرورت می یابد و موضوعیتی برای تحصیل معرفت برای رسیدن به مراتب بالاتر از انسانیتی است که در مرحله نخست فقط پی به درک حضوری خود می برد. علم حصولی و نطق آدمیزاد، پس از فهم انسان از موضوعیت مادی و قوه درک او از جهان زندگی خود موضوعیت می یابد.
طرح موضوع عدالت جنسیتی، از قبل تمایز کالبدی انسان ها و فهم شان از دیگران به مثابه بخشی از جهان پیش می آید. اصل این که انسان ها چه باید بکنند، در 
دست یابی به نور، آگاهی و معرفتی است که می باید با شوق به سمت آن بروند. شوق نیز خود از امکان یادگیری و دریافتی است که انسان می تواند از معرفت داشته باشد. ازاین رو می توان به زبانی جامعه شناسانه بر اهمیت شعور کیهانی که متناظر با سرمایه فرهنگی می باشد، سخن به میان آورده و آن را هم تراز با ذخیره آگاهی انسان ها از پیرامون خود دانست. محدودیت کالبدی اعم از زن و مرد، وقتی می تواند ملاک تمایز انسان ها باشد که مقصد فهم انسان ها قرار گیرند، در حالی که قرار است آگاهی انسان معناهایی فراتر از کالبد را بنیوشد.
اهمیت این که هدف زندگی انسان صرفاً تمایز فیزیکی بدنش نیست، اهمیت گذار از جنسیت و تفاوتهای آن را برای نیت انسانی از زندگی پیش می آورد. در حالی که گاه در جامعه ما خود جنسیت ملاک طبقه بندی منافع انسانی و دست و پا گیر دست یابی به معرفت می شود. مرکزیت یافتن مقصد معنا و حقیقت در نمود جسمانی، نشان دهنده این است که جسم برزخی انسان، به هدف یا وجه ممیزه معنای آدمی تبدیل شده است، یعنی فروکاهش به بحثهای جسمانی آدمی. اساس حقیقت در بدن انسان نیست و اگر چنان چه بدن یک جنس از انسان را در درک معرفت از دیگری والاتر فرض کنیم، آن دیگری را میان انسانیت و مادیت قرار داده و محتاج جنس برتر قلمداد 
می کنیم. 
در نتیجه سهم کمتری از معرفت نصیب آن دیگری شده و هر گونه نابرابری، نشان از فراموشی این می باشد که نخست آدم ها در کلیت خود قوه ناطقه ای یکسان برای رسیدن به معنا و آگاهی دارند، دوم این که هر دو از نظر ویژگیهای کالبدی نیز دارای تقارن و تفاوت اند نه تضامن. لذا هیچ آدمی، مگر در نقش نطق و معلمی بر دیگری اشرف نیست.زیربنایی بودن عدالت جنسیتی از جایی اهمیت می یابد که آگاهی، نور و شوق به ارزشمندی، ارزشهای زندگی را سامان می دهد و مادیت وجود آدمی چیزی نیست که مانع او برای رسیدن به این مطلوب شود. حتی لازم است که کارگران، معلولین، کودکان و هر طبقه ای از انسانیت بتواند طُرفی از این معنا ببندد. در حالی که آن ها شاید به عکس، در مشکلات جسمانی خود یا گرفتن تربیت از دیگری مورد توجه قرار نمی گیرند. آن چه به جهت حضور این ها برای دست یابی به ادراک ناب هستی صورت می گیرد، فیضی است که باید در گذار از بخش کالبدی بدن صورت گیرد، به ویژه این که برای ارتقای هر یک از گروه های انسانی باید به شیوه های متناسبی اقدام گردد.
در جامعه ای که رویکردها یا اتفاقات ساده ای برای آن ها دست مایه ای برای تصاحب حق تملک بر دیگران و یا مسلط شدن بر او شده اند، آن چه
از یاد رفته است، تحصیل حقیقتی است که همزاد با اهمیت یافتن وجه کالبدی و مادی بدن، مرکزیت خود را از دست می دهد. 
جدایی برانگیزترین نمود انسانی، تفاوتی است که در وسیع ترین و رایج ترین گستره از تفاوتهای فردی مشهود می شود و آن تفاوت جنسی است. با چنین عینیت های مزاحم و به قول سهروردی، برزخ هایی که حائل حقیقت می شوند، نمی توان به سراغ ارتقای آگاهی و کسب معرفت رفت. شعور یا سرمایه فرهنگی جامعه از قِبل همراهی فرد با فرد دیگری که پایین تر از او است، کاسته شده، حتی موجب نزول آدم برتر از فیض و شوق به مطلوب بالاترش می شود. در واقع در طبقاتی کردن زندگی انسانی، به جای ظهور نور و ارتقای اگاهی، ظلمت بیشتر غلبه می یابد.به همین سبب است که جامعه ای که از عدالت جنسیتی روی بر می گرداند، طیف وسیعی از زنان را به سمت مادیت رانده و آن ها را در حقیقت تجملات و ابژه های عینی غرق می کند. در حالی که اگر او نیز دارای فرصت آگاهی باشد، می تواند در همراهی با مرد، با کسب فیض، به شعور کیهانی دست یابد.
قرار دادن زنان در جایگاه پایین تفکر و گره زدن او بر بدن مادی اش، به دلیل این که قوه ناطقه داشته، در تربیت عموم انسان ها موثر است، موجب کاهش جایگاه انسانی مردها شده، روز به روز مردان را نیز به سمت مادی شدن و غرق شدن در جسمانیت پیش می برد. برابری زن و مرد، راهی است برای اتحاد در رسیدن به آگاهی و تکمیل شوق انسانی برای رسیدن به نور و نجات انسان از غرقه شدن در معنای کالبدی و جسمانی 
زندگی.
به همین گواه، ضرورت فرصت برای همه انسان ها، اعم از زن و مرد، بزرگ و کوچک، وجود دارد تا بتوانند خود را برای رسیدن به معرفت و آگاهی تقویت کنند. در نتیجه، طرح مفهوم عدالت جنسیتی در جامعه، به سبب این که از گذشته، مردانگی، ملاک انسانیت فرض شده و به زنان فرصت کمتری برای ارتقاء جایگاه آگاهی داده شده است، موضوعیت می یابد.
غالب ترین تفاوت جهان انسانی، البته از نقطه نظر کالبدی، جنسیت می باشد که جایز نیست از محل این تفاوت، در دست یابی انسان ها به حقوق برابر در سلوک آگاهی شان، خللی وارد شود. متعاقبا، انسان می تواند با غلبه بر دردسرسازترین تمایزی که از گذشته مانع ارتقای آگاهی شده است، در خصوص صورتهای دیگر عدالت اجتماعی که از سایر تفاوتهای عینی زندگی انسان نشات می گیرد نیز موثر واقع شود.

http://ebtekarnews.com/?newsid=53505

https://telegram.me/thing
قهوه خانه های بدون چای

محمد زینالی اُناری

یادش به خیر قبلا در زمان تحصیل و دوران دانشجویی، مدتی اپیدمی شدیدی پیدا شد که من و دوستام رو هم گرفتار خودش کرد. این شرایط باعث می شد نتوانم درس هایم را خوب بخوانم، اما توانسته بودم با دوستان نازنیم بیشتر وقت گذرانده و از کم و کیف دنیا، تجربه های آدم ها و حتی علائق رشته های درسی دیگر هم آگاه شوم. اما قهوه خانه پر از دود قلیان می شد و تنفسهای من که چندان به دود و دم علاقه نداشتم، آلوده می شد.

اینک دیگر آن دود و دم و چای هایی که دقائقی نعلبکی را وارونه باید رویش می گذاشتیم، وجود ندارند، الا این که با همان دوستان قدیم، به جای حرف زدن در حال تایپ هستیم. چند مثقال اینترنت می خریم و شب ها کنار قفسه کتاب می نشینم و ساعت ها با دوستان بحث می کنیم. این بار دوستان من از محله و شهر فراتر رفته و گاه گفت و گوهای مفصل تری هم شکل می گیرد. اگرچه باز هم اگاهی مدت ها ز کتابهایم دور می افتم ولی تجارب عملی بیشتری یاد گرفته، با آدم ها و اندیشه های به مراتب زیادتری آشنا می شوم.

https://telegram.me/thing
انقلاب در شیوه جوانی

خبرآنلاین > وبلاگ > زینالی اُناری، محمد - امروز دیگر جوانی، گذار نیست و جمعیت زیادی از مردم در این سن قرار می یابند. این دوران برای خود استقلال و اصالتی یافته که شاید در دامنه تحولات اجتماعی کم نتظیر است. این یاداشت که متن اولیه ان حدود چهار سال پیش نگاشته شده است، به این مسئله می پردازد.

قدیمی‌ها همیشه از جوانی به خیر یاد می‌کردند. اما امروز همه خود را جوان می‌دانند و تا به سرسرای بیماری‌ها گذرشان نیفتاده، خود را جوانی برنا می‌پندارند. شاید دلیل آن اهمیت یافتن جوانی و با نشاط بودن به جای پختگی و مرشدی دوران قبلاست. به هر حال آن چه محسوس است، جوانی مانند اپیدمی همه‌ی میان سال‌ها را به سوی خود فرا می‌خواند و برای راهبرد این موضوع، سعی می‌کند فاکتورهای میان سالی را از جوانان بزداید. تا به جای روزمرگی و خستگی، آزادی و فراغت را در این دوران زیادتر کند.

از جمله علل طولانی شدن دوره‌ی جوانی، تاخیر در ورود به عرصه‌ی اقتصادی و توانمندی اداره‌ی مالی خانوار است. علت مرجّح این است که جوانانی که قبلا سریعاً دارای شغل های ساده می‌شدند تا ازدواج کنند، الان در انتظار اتوپیای کار تضمینی، خانه و امکانات زندگی و اتمام تحصیلات و گذراندن خدمت نظام وظیفه دوران با نشاط جوانی را سپری می‌کنند. در جریان این سپری شدن جوانی، آن‌ها شاهد هجمه‌ی عاطفی و ارتباطی از سوی تکنولوژی های نوین ارتباطی و فرهنگی همچون کامپیوتر و موسیقی قرار می گیرند.

در این اثنا، بعد ذهنی جوانان افزایش می یابد و دوران پرتلاطم عاطفی آن‌ها طولانی‌تر می‌شود. هم از بعد امکان‌های گسترده‌ی انتخاب جوانی و هم از بعد درونی و احساسی هر گونه ارتباط. افزایش عواطف شاعرانه و هیجانی، افزایش امکان‌های زیبازیستی و توجه به بدن، افزایش اقتدار جوانان و احترام والدین عمدتاً تک فرزند به جوانان با شخصیت خود و عواملی از این دست، موجب می‌شوند جوانان شخصیت‌های محوری خانواده‌ها و جامعه محسوب شوند و فرهنگ آنان فرهنگ محوری جامعه باشد.

از طرفی جوانان فعلی دارای دانش، استعداد و نقش‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی هستند. فرصت‌های جدید گروهی مانند ارتباطات صوتی، اهمیت اوقات فراغت و خلق فضاهای جدید هم چون پارک‌ها و تفرجگاه‌ها، کافه ساندویچ، کافی شاپ و کافی نت به جای فضاهایی مانند قهوه‌خانه و باغ‌های خانوادگی که قدیم‌ترها رواج داشت، امکان مبادله‌ی ذهنی جوانان و خلق خرده‌فرهنگ‌ها و گروه‌های متعارض آنان با فرهنگ مسلط و رفتارهای والدینی را فراهم می‌کند.

یکی از علت‌های اهمیت آتیه‌ی خانوادگی و آرمانی‌تر شدن آن، افزایش بعدذهنی و عمق یافتن شخصیت جوانان و دقت بیشتر در مسائل عدیده ای چون انتخاب همسر می‌باشد. اضافه می‌شود به این، الگوهای قدیمی رسم و رسوم خانوادگی که با دخالت و سودجویی کارآفرینی تجاری به عنوان مناسک‌های گذار در وضعیت فعلی با الگوهای مصرف متظاهرانه آراسته شده‌اند. از طرفی نابسامانی یا پرتنش بودن حوزه فرهنگ نیز موجب شده است مصرف فرهنگی چنان که ضرورت دارد، الگویی برای کنترل اجتماعی و بازتولید یا خلاقیت فرهنگی محسوب نشود (مثلا کتاب مطالعه نشود). از این رو این چنین دورانی که می توان فرض کرد از 18 تا 26 سالگی به طول می کشد، هشت سال آتشین جوانی را به عنوان سن رایج جوانی-مجردی خودارجاعی را شامل می‌شود.

این هشت سال، سنین طلایی جوانی است که سبک زندگی مجردی در آن رخنه کرده است و غلیان گسترده‌ی امیال از سوی صنعت‌های فراغتی هم چون تفریح‌های دسته جمعی، دوست یابی و خلق فرصت‌های عاطفی و شادکامی همچون ولن تاین و خدای ناکرده هیجانات انحرافی و ... می‌شود. لازم به ذکر است در بخشی از جوانان دوران مجردی طولانی تر از دوران ذکر شده ادامه می‌یابد و بیم آن می‌رود که وسواس‌ها یا انحرافات آنان از شیوه‌ی زندگی متداول منجر به ایجاد خرده‌فرهنگ‌های مجردی و انحرافی شود. چنان که گروهی از جوانان نیز در این دوران با آسیب‌های اجتماعی از بین می‌روند.

شیوه‌ی گذران دوران جوانی سالها است که عوض شده و مانند دو سه دهه ی قبل نیست. جوان امروزی انبوهه‌ی جدیدی از اطلاعات، ارتباطات و فرهنگ است. البته در عوض این که این شرایط بیشتر و دقیقتر مورد توجه قرار گیرد، کمتر و با برداشت های قدیمی تری در مورد آن قضاوت می شود. سیاست ها موجب شد به جای توجه دقیق تر به دوران جوانی، با آن به مثابه پدیده ای مخرب، خطرناک و آسیب زا برخورد شود. ما جوانی را به جای اصالت و هویت، به عنوان چالش و آسیب دیدیم و چه بسا با نگرش های اخلاقی با آن برخورد کردیم.

به هر حال در شرایطی که اصلا ما فرصت و برنامه مطالعه در مورد جوانی نداشتیم، اتفاقاتی افتاده و آن را از دوران گذار به دوران "قرار" تبدیل کرده که اصالت و فرهنگ متمایزی نیز دارد. جوانی از یک نهاد یا گذار به سیستم فرهنگی خاصی تبدیل شده است که به دلیل بی دولتی آن کمتر تمدن و فرهنگ جاری جامعه ارجاع دارد. از
سید رزاق صفوی، نمایشگاه دسته جمعی "طبیعت هیر"

https://telegram.me/thing
سرطانِ «اقدام برابر مقررات»

خبرآنلاین > وبلاگ > زینالی اُناری، محمد - استفاده از هر جمله ای به خصوص وقتی پراستفاده باشد، اهمیت دارد. اما گاه جملات آن قدر عرف یا ساده می شوند که اصلا ما دقت نمی کنیم که چه هستند؟ فکر می کنیم برخی جملات کلیدی و یا آچار فرانسه هستند، اما جملات پرکاربرد و تکراری می توانند نشان از یک بیماری بدهند. جایی که همه آدم ها مانند آجری متکی بر یک جمله باشند، با از بین رفتن یا پوچ شدن آن شاید ساختمانی فرو بریزد.

اتفاقاتی که در ایران رخ داد، همچون اختلاس ها، حقوق ها، سوء مدیریت ها، کاهش عملکرد کیفی کار کارشناسی و شاید اتفاقات بسیاری که هنوز خود را بروز نداده اند، موجب این می شوند که کار کردن در این سازمان ها، به جای این که راندمان و عملکرد مثبت برای کشور داشته باشد، منفی باشد. در این شرایط بیمارگونه مردم مانند سلولهای یک پیکر، زحمت می کشند، اما رشدشان خطرناک می شود و شاید به سرطان هم بیانجامد. شاید یک سازمان با به کار بردن یک جمله پوچ شود، که سرطانی از بی معنایی است.
پوچی یک سازمان زمانی فرا می رسد که ادبیاتی که در آن استفاده می شود، آن را به سمت پوچی بکشاند. ادبیاتی که در آن اعضای سازمان با همدیگر حرف می زنند، باید معنا دار بوده و هر یک مطابق با رده و مسئولیت خود معنا بدهد. اما وقتی یک جمله یا اصطلاح در آن دست به دست بگردد، می توان دید که دست آخر هیچ نقشی معنای خاصی نداشته و کل سازمان تبدیل به آن اصطلاح شده است. حال وقتی این اصطلاح باب شود، دیگر می توانید همه را مثل آن اصطلاح یا سایه آن اصطلاح ببینید. "اقدام برابر مقررات" یا "طبق مقررات اقدام نمائید" از چنین اصطلاحات یا واژه هایی است که درس اول و آخر بسیاری از مدیران برای این است که مسئولیت ها آن ها را پاسخگو نسازد. 

اپیدمی "اقدام برابر مقررات" ناشی از پوچ شدن نقشهای یک سازمان است. حال این پوچ شدن چگونه صورت می گیرد، از جایی سرچشمه می گیرد که چنین اعمالی مورد نقد و باریک بینی قرار نگرفته اند. وقتی نامه میرسد روی میز رئیس، کار نفر اول این است که بنویسد اقدام برابر مقررات، نفر دوم هم همان را می نویسد و دست آخر پایین ترین رده کارشناسی مجبور است مسئولیت تمامی مقررات را بر عهده بگیرد. جایی دیدیم که در محاکمه بانکی کارمندان معمولی را به عنوان مسئول مشکلات مطرح کردند، در حالی که اقتدار و مسئولیت تشخیص وظائف بر عهده مدیران است و نه کارشناسان. این نشان می دهد که شیوه اداری جامعه ما به صورتی در آمده است که خود به خود مدیران از رده مقررات کنار کشیده می شوند. 

اما مفهوم کارشناس بودن، داشتن مسئولیت فکری و عملی در قبال یک یا چند اقدام مشخص است و مدیر وی است که باید بر کار کارشناسی و توزیع امور میان نیروهای زیر دستش اشراف داشته و کار لازم را تشخیص و به اهلش وا سپارد. مدیر بایستی اقدام خاصی مشخص کرده و حتی اجرایش را به کارشناس پیشنهاد کند. او است که باید روی مقررات مستقر بوده و آن را اجرایی سازد. یک کارشناس تنها مسئولیت کنترل، اجرا یا بررسی های کیفی امور را بر عهده دارد و دخالت دادن او در توزیع و تقسیم مقررات، کار کارشناسی او را به یک بازی مقرراتی تبدیل می کند. اما گاه مدیریت تا حد استفاد از چند جمله ی تکراری ساده می شود، مسئولیت ندارد و به خاطر همین، همیشه موفق است.

یک مدیر تنها وقتی می تواند بنویسد "برابر مقرات اقدام نمائید" که اطلاعی از جزئیات فعالیت کارشناس نداشته یا نخواهد اطلاع داشته باشد. اما این می تواند در طول مدت مدیریت وی به مرور روشن تر شده و کدینگ فعالیت های اداری برای تصمیمات و دستورات وی مشخص شود. وقتی مدیری عادت به نوشتن این گزاره داشته باشد، در واقع این نشان از عدم پذیرش مسئولیت تشخیص و اداره امور توسط نقش مدیران جامعه است. با این نوشته، مسئولیت انتخاب اقدامات بر عهده کارشناسان افتاده و مدیر، خود را عملاً از چرخه مسئولیتها خارج می کند. در نتیجه کارشناس هم کار اصلی خود را که بررسی و اقدام کیفی است، رها کرده و به چیدمان مقررات و رفع تکلیفی می پردازد که او را مسئول اصلی حوادث و اتفاقات قلمداد نکند. 

وقتی بیماری در سازمان ایجاد می شود، از طریق کنش های فرد با سیستم، با مسئولیت ها، نقش ها و قدرت ها صورت می گیرد. اقدام برابر مقررات، نمونه ای از زبانشناسی روزمره یک سازمان است که جملات و تعاملات نظیر آن در یک سازمان که بیماری می شود، بسیارند. پزشکی و آسیب شناسی یک سازمان، باید به جملات و تعاملات اعضای آن توجهی عمیق بکند. لذا بایستی سازمان مدیریت و برنامه ریزی، تحول اداری را به فرم های ارزشیابی ساده تقلیل ندهد و برای رفع این بیماری ها نخست باید از طریق پزشکان و آسیب شناسان سازمان آنها را شناسایی کند.

http://www.khabaronline.ir/detail/574261/weblog/zeynali

https://telegram.me/thing
آیا روشنفکری زنانه اتاقی از آن خود دارد؟
محمد زینالی اُناری، جامعه شناس

در کتایهای فلسفه، ادبیات و جامعه شناسی، موضوع زنان، یکی از پدیده های اساسی قرن بیستم است و پس از نقدهای میل و انگلس در کنار بسیاری از نویسندگان زن که تواریخ اندیشه کمتر از آن ها یاد کرده اند، با کارهای خلاقانه ی ولف و دوبوار به صورت ادبیاتی روشنفکرانه در آمد و هستی و فضای زندگی زنانه را مورد توجه قرار داد تا بگوید چرا زنان در جامعه همواره مورد توجه قرار نمی گیرند. تا روشنفکران به وجود داشتن زنان پرداخته و آن ها را به صورت قهرمان های جامعه ی مدرن از آن پس توهای آشپزخانه ها به عرصه ی عمومی آورند. به تدریج موقعیت زنان از موضوعی فلسفه به یک نظریه اجتماعی تبدیل شدند و این همه از اتاق هایی آغاز شد که بیش از زنان فیلسوف مدیون زنان داستان نویس، شاعر و آرتیست در جامعه به ایجاد دیالوگهایی در فضای عمومی پرداختند؛ زنان به دنیا آمدند.

اما در جامعه ی ما همواره زنان به صورت انگاره ای حقوقی مد نظر قرار گرفته اند و از همان دورانی که اتفاقا دارای کمترین حقوقی بوده و گاه مانند کالا و به صورت فله ای در زندگی مردان وجود داشتند، رفته رفته حقوقی به خود اختصاص دادند تا این که در ایران ازدواج هم تقریبا از یک رویداد انسانی، عاطفی و کمتر اقتصادی، به یک رویداد حقوقی تبدیل شود. امروز حتی مراکز مشاوره ی خانواده ی ما هم بیشتر از سوی دادگاه ها پذیرش می گیرد تا از سوی جوانانی که باید آموزش خانواده ببینند یا از جانب خانواده هایی که قرار است بچه دار شوند. در یک خانواده ی ایرانی، قراردادی محکم برای ادامه ی زندگی وجود دارد تا آن ها همچنان در بند قواعد حقوقی زندگی را ادامه دهند، حتی اگر دچار کمبود عاطفه باشند و با مشکلات ناشی از آن، تطبیق پیدا کنند. تا جایی که ما معتقدیم وجود دعوا در یک خانواده، یک پدیده ی طبیعی است و زن و شوهری که دعوا نکنند، انگار مشکل دارند.

امروز هم کل ادعاهای زنان روشنفکر به مسائل حقوقی، اعم از تسخیر زنانه ی جهان و موانع حقوقی آن، چه در باشگاه ورزشی و چه در فضاهای آموزشی و اداری بسنده می کند و به بدیلی از رویکرد حقوقی مردسالارانه که هنوز خود در وضعیت طبقاتی مناسبی به سر نمی برد، تبدیل شده و سعی می کند حقوق زنانه را از آن دفترچه ی ازدواج به تمام مسائل زنانه گسترش دهد. فلذا در جامعه ای که هنوز رسیدگی به حقوق عمومی ناشی از به تاراج رفته شدن بیت المال مشکل دارد، فعالان زن بیشتر به بدیلی برای سرگرمی در مسائل حقوقی تبدیل شده و در این کلاف سردر گم، انرژی خود را می گذارند تا مگر روزی در یک خیابانی استثنائا دختری بتوانند دوچرخه سواری کند و یا بتواند به همین راحتی یک ویزای آزاد بگیرد.
جدا از قلم هایی که به خوبی به تاریخ و هویت زن ایرانی پرداخته اند، کتابهایی که در زمینه ی مسائل امروزی زنان منتشر شده است، عمدتا به مسائل حقوقی و یا فقهی زنان پرداخته و زن بودن را به یک انگاره ی حقوقی تبدیل کرده است. گذشته از این که حقوق یکی از مسائل مهم مردم است، اما همواره با تغییر نگرش و آگاهی مردم درباره ی زندگی و خویشتن، ادعاهای حقوقی هم دگرگون می شود. از این رو مهم ترین موضوعات، دوباره هستی زنانه و فضاهای زندگی شان از منظر خودشان است که می تواند تغییر کند و همواره به سمتی رود که روشنگرانه و آگانه شکل می گیرد. این مسئله همواره در حد تحصیلات اکادمیکی که دیگر استخوانی برای آن نمانده و به همراه گروه مردان، گروه زنان نیز تبدیل به انسان های با منزلت علمی ولی فاقد آن عمل به جا شده اند. مدرک گرایی موجب شده است توانمندی زنانه نیز به همراه توانمندی مردانه به صورت یک مدرک در قاب همچون تابلوی عکس شخصی تبدیل شود.

واکنش به پدیده ی حضور اجتماعی در زنان کشورهایی که به حقوق متناسبی هم رسیده اند، بیشتر، واکنشی تفاهمی و بین الاذهانی بوده و با انقلابهای ادبی و شاعرانه شکل گرفته تا به وجود زنانه در زبان و تصویری که از جهان پیرامون در آن افتاده است، بیندیشند. جهان به صورت تصویری عادت شده در زبان شکل می گیرد و به زبان و وجود انسان شکل می دهد و تا جهان زنانه یا اتاقی که در آن زندگی می کنند دچار تحول نشود، زبان و هستی شان نیز به حضور نمی آید و شاید با وجود مدرک های فنی مهندسی و یا ادبی هم دوباره به حضور خود در آشپزخانه ادامه دهد که عادتی است قدیمی برای زنان ایرانی. هنوز به این که زنان در آشپزخانه ی تحمیلی خودشان کاغذهای روزنامه را از دور سبزی باز کرده و بخوانند، نمی پردازیم چه برسد به این که مشارکت سیاسی و فعالیت مدنی شان را هم در نظر داشته باشیم. تغییر بیش از این که دایره ی حقوقی در سپهر اجتماعی را در بر داشته باشد، نیاز به دگرگونی در زبان و عاملیت زنانه ی آن در تخیل فردی است.

از این رو اتاق های خصوصی زنان، نیازمند تحول و دگرگونی در اتاق های خصوصی زنان روشنفکر است تا بتوانند جامعه ی زنانه را بیش از
نیازهای حقوقی، در حد کانتی مسئله به روشنفکری وادارند تا آن تحولی که می تواند از راه هستی زنانه شکل بگیرد، رخ دهد. توسعه ی اتاق های زنانه، همچون شاعرانی چون فروغ که زبان را دگرگون می سازد، رخ نمی دهد و نوشتار زنانه هنوز نوشتاری در بند خود است و حتی حقوق واگذار شده به او نیز تبدیل به هجوی شده است که سالیان سال است صدای آن از طریق دادگاه های مهریه های بیش از حد به گوش می رسد. آیا زن واقعا به چند غازی نیاز دارد که مرد قرار است در ازای تمکینش به او بدهد یا ندهد؟ آیا مسئله زن در مهریه ی قسطی است که آزادانه به صورت جیره ای از آن استفاده کرده و به شکل دادن یک زندگی بی مسئله بپردازد؟ آیا مسئله ی این همه زن ایرانی فقط به یک بازی فوتبال تقلیل می یابد که معلوم نیست چرا پس از سالها بازی یک فرد، در یک بازی خاص رخ می دهد؟

http://www.bahardaily.ir/fa/Main/Detail/4979/%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%B5%D9%87-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C

https://telegram.me/thing
بخشی از مقاله "رویکرد رهایی بخش اعتدالی به مسئله حضور زنان در مکان های عمومی"

✔️ چون درمکان های تفکیک جنسیتی شده امکان حضور جنس دیگر وجود ندارد، مسئله ممنوعیت جنسیتی نیز در این مکان ها تبدیل به مفهومی قابل توجه می شود و در حقیقت از نظر مفهومی می توان گزاره های جداسازی ها، محدودیت ها و ممنوعیت های جنسیتی را در امتداد هم تعبیر و تفسیر کرد. عدم صدور مجوز به زنان برای حضور در برخی مشاغل، برخی مکان های تفریحی و برخی رشته های دانشگاهی، انواع ممنوعیت و محدودیت جنسیتی هستند که نمونه بارز آنها، ماجرای جلوگیری از حضور زنان ایرانی در استادیوم والیبال در بازی های سال 1394 بود. این احتمال دیده می شود که باورهایی اخلاقی مبتنی بر مشکل ساز بودن حضور زنان در مکان های عمومی وجود داشته است که موجب شده حساسیتی این چنینی برای حضور آنها در زمینه های کاری و فراغت در جامعه برانگیخته شود. این در حالیست که اگر با این باورها، فضاها جداسازی شوند، افراد درکودکستان‌ها هم مجزا شوند یا در دانشگاه‌ها و محیط کار، تفکیک جنسیتی صورت گیرد  و به هردلیل ورود زنان به برخی مکان ها ازجمله استادیوم های ورزشی ممنوع شود، به هر روی این امکان که سرتاسر محيط عمومی و جامعه به دلیل نگرانی از رخ دادن خطاهاي اجتماعي احتمالی، تفکيک جنسیتی شود، وجود ندارد. برای شفاف شدن غیرکاربردی بودن چنین طرح ها و اقداماتی، سنجیدن گزاره های موافق و مخالف با باورهای اعتدالی که اساس اهداف دولت یازدهم جمهوری اسلامی ایران است از شیوه های موثر به شمار می رود

✔️ بر اساس تحلیل های انجام شده از گزاره های مرتبط با حضور زنان در مکان های عمومی، چه از نظر جداسازی جنسیتی و چه از نظر ممنوعیت حضورآنها، باورهای موجود بیان گر این هستند که فضای بیرون از خانه برای زنان مهیا نیست، همچنین آنها کنترل لازم بر روابط خود را ندارند و به همین جهت حضور در مکانهای عمومی که مشتمل بر حضور گسترده ی مردان و روابط مسلط آنان است، می تواند برای زنان خطرپذیر و نگران کننده باشد. این باورها برآن هستند که زنان را هرچه بیشتر به عرصه خصوصی و فضای خانه سوق داده و راه ورود به محیطهای بیرون از خانه را برآنان ببندند. در مقابل، زنان که در جامعه تجربه کافی کسب کرده اند و حضور خود را از لحاظ شغلی، آموزشی و حقوقی استمرار بخشیده اند، چنین دیدگاهی را نپذیرفته و با موضع گیری حذف انگارانه با این گزاره ها روبرو می شوند. آن ها این انگاره های اخلاقی را مبتنی بر قواعد پدرسالاری فرض می کنند و طرح موضوعاتی همچون جداسازی جنسیتی و یا ممنوعیت جنسیتی در مکان های عمومی  را تفکر و رفتاری نامناسب تلقی کرده و تلاش می کنند که به هر نحو نسبت به این مسئله اعتراض کنند.

نویسندگان: پردیس عامری، محمد زینالی اُناری

https://telegram.me/thing