نکته: جامعه شناسی تجربه
764 subscribers
449 photos
32 videos
78 files
438 links
جامعه شناسی تجربه
یادداشت ها و فعالیتهای
محمد زینالی اناری:
@Mohamadzeinaliunari
(گروه بحث کانال)
@SoExperience

not for selling
Download Telegram
درگذشت معلم گفتگو و تلاشگر آبادانی ایران، "دکتر سیدمحمد امین قانعی راد" که علیرغم مبارزه با بیماری سرطان سخت کوشانه به تحلیلهای علمی جامعه ایرانی پرداختند، بر عموم مردم ایران تسلیت باد.

@thing
چه روز سختی بود که گذشت. این روزها همه دشوار؛ اوضاع دردناک ونگران کننده وایامی تلخ که حاصل چند دهه نابخردی و بی تدبیری است و دیدن مردی بر تخت بیمارستان ؛ افزون بر این تلخکامی ها. دردْ این بار بیرحمانه تر از همیشه با قامت بلند یک جامعه شناس منتقد و یک روشنفکر اجتماعی دست به گریبان شده بود. دکتر محمد امین قانعی راد، نفَس نفَس می کرد؛ بسختی. همچنان می جنگید تا بماند وباز برای ما بنویسد وسخن بگوید اما نه برای اینکه به انشاهای مطبوعاتی ویا علمی (و رویم نمی شود بگویم به نشخوارها)بیفزاید بلکه شاید مرهمی برای زخمهای مان بنهد. وقت عیادت تمام شد با دکتر خانیکی وهمسرشان بیمارستان را ترک گفتیم به امید دیداری در زمان بعدی عیادت؛صبح جمعه ساعت نُه. آن صدای کشیدۀ سنگین هه... هه.... هه... همچنان با من بود. اما نمی دانستم که وداع آخر نیز خواهد شد.
بیست وچند سال پیش با هم آشنا شدیم؛ اولین بار در حلقه کوچکی در کتابخانه مؤسسه پژوهش آموزش عالی برای تجدید ساختار وزارت علوم. دست به یکی شده بودیم برای تصمیم سازی و تدوین لایحه ای قانونی در جهت تمرکز زدایی آموزش عالی و استقلال دانشگاه ها وآزادی آکادمیک و حق وحقوق دانشمندان ونهادهای علمی بود تا بلکه عقول منفصل این جامعه باشند وبه عقلانیت اجتماعی یاری مؤثر برسانند. آن روز ها در ساختمان وزارتی کسانی مثل دکتر معین و دکتر خانیکی و دکتر توفیقی از مطالعات مستقل علمی، از فکر مدیریت تغییر استقبال می کردند، در این میان خانیکی اصلی ترین «کنشگر مرزی» با پیشینه ای از مبارزه ؛ پایی در دانشگاه وپایی در ساختمان وزارت. باری از آن حلقه کوچک بی نام ونشانی که برکنار از بورکراسی پژوهش وگفتگو می کردیم، دکتر جاودانی بود که اکنون در فرصت مطالعاتی هست و درگیر کار تحقیق و دیگرانی مثل دکتر طلوعی و... اما خاطره دو تن از آن حلقه؛ بسیار سنگین؛ یکی دکتر مصطفی ایمانی و دومی دکتر محمد امین قانعی راد. ایمانی سالهاست با بیماری خویش نرد دوستی می بازد ، با درد ورنج آشناست و به حضورش که می روی همچنان خنده ای بر لب بی هیچ شکایت. و قانعی راد که دیروز خانواده محترمش با اصرار وناگزیر به بیمارستان آورده بودند. هردوی این مردان آزاده را همسران وفادارشان با یک دنیا فضیلتِ آرام تیمار داری می کنند؛ زهی فضیلت باشکوه که به زبان نمی آید و جرعه جرعه زیست می شود وتجربه می شود وروح وروان و دل وجان می شود ودر اعماق جاری می شود. با این سیستم های اجتماعی ناکارامد ونهادهای توسعه نیافته وساختارهای قدرت وثروتِ سخت جان و متصلب ومتحجر، نهاد خانواده آخرین مأمن انسانهای بی پناه در ایران است.
قانعی راد مرد میدان حوزۀ عمومی علم و جامعه بود. عزت نفس، از او دانشمندی مغرور (به معنای بلند کلمه) به بار آورْد. هرکس به این عالم آمده است تا بلکه کاری متفاوت بکند و قانعی راد آمد بود تا نقد کند و به ستم وسیاهی ونابکاری اخم کند و نهیب بزند. محترم بود وحرمت می داشت ولی اهل تعارف ومجامله نبود، بی پروا سخن می گفت. یک عمر پربار در سنت انتقادی ایستاد وتکان نخورد ، مصمم واستوار با قامتی بلند. خوش سخن با طنزهای گزنده ، تلخ از جنس دارو. ما به قانعی راد نیاز داریم. این نژاد اصیل باید برای ایران بماند و همچنان نفس بکشد و بجنگد؛ نه با بدکاران ونابکاران که با بدکاری ونابکاری آنان.
قانعی راد را می توان از نحلۀ جامعه شناسی درمانگر و سیاست ورز به حساب آورد و از اصحاب علم رهایی در مقایسه با علم ابزاری. پابه پای رویدادهای ایران ونگونبختی های یک ملت، می دوید و یکان به یکان در حد توان به سر وقت مسأله های عنیف ودشوار این سرزمین می رفت و موضع می گرفت و حرف می زد تا بدانند که دانشمندان تنها برای تئوری پردازی ساخته نشده اند. این سرزمین، فرزندان دانشی خود را با خون جگر تربیت می کند و انتظار منشی گری دولتی یا تجمل گرایی تخصصی یا حتی برج عاج نشینی آکادمیک از آنها ندارد. علم اگر هست (ودر ایران تا بدین حد دست وپاشکسته) برای اینکه نوری برای زندگی بتاباند ودر روشنی اش راهی برای تقلیل نگونبختی ها و مرارت های مان پیدا بشود.
فردایی که می خواستیم دوباره به عیادت برویم می آید اما دیگر قانعی راد نیست تا از او خواهش کنیم چشمانش را بگشاید وبا فرزندانش، با همسروفادارش، با ما وبا خوانندگان روزنامه ها وکاربران شبکه ها حرف بزند وسخن از درد و درمان بگوید. آه ای سرزمین پرمحنت، آه ای چشمان دوخته شده به ادامۀ دشوار ایران در میانۀ بیم و امید، آه ای درد، ای رنج، ای روزگار مغموم، آه ای صبح.....
معلم گفتگو

محمد زینالی اُناری

دکتر "سیدمحمدامین قانعی راد" را از حدود شش سال پیش با کتاب «تحلیل فرهنگی صنعت» می شناختم، سپس با کتاب «جامعه شناسی رشد و افول علم در ایران». بعد از مدتی یکی از دوستانم نام ایشان را در خصوص ارتباط صمیمی ایشان با کنشگران دانشگاهی بردند و من هم علاقمند به دیدن ایشان بودم، تا این که در سال 1392 برای سخنرانی در همایش "عقلانیت و اعتدال" به دانشگاه محقق اردبیلی آمدند و در حاشیه ی این برنامه با ایشان در مورد راه اندازی دفتر انجمن جامعه شناسی صحبت کردم. سپس نامه نگاری و هماهنگی ها شروع شد و در این میان ایشان مرا به نشست های مجازی همکاران جامعه شناس دعوت کردند.

سپس در نشست ها و همایش های دیگری با ایشان بودم و عید امسال هم به تکرار تجربه ی عید پارسال با جمعی از دوستان و شاگردان دکتر سیدمحمدامین قانعی راد به منزل ایشان رفتیم. هم برای عیادت و هم تشکیل دادن حلقه ای برای گفت و گو، که ایشان حلقه های بحث را ادامه و تقویت کننده ی کار اصلی دانشگاه می دانستند. بعد شروع کردیم به گفتگو و بحث هایی در مورد جامعه ایرانی. می خواهم از آخرین شنیده هایم از ایشان بگویم که شاید بشود گفت وصیت نامه یا نصیحت ایشان به ما بود. ایشان می گفتند که جامعه ی ایرانی به تحلیل های جامعه شناختی ما نیاز دارد، درست است که چنین جامعه ای به کنشگر سیاسی و مدنی هم نیاز دارد، اما کار ما جامعه شناسها این نیست که چگوارا باشیم، بلکه وظیفه مان این است که تحلیل جامعه شناختی ارائه دهیم.

ایشان می گفتند که عدم وجود این تحلیل ها موجب می شود که جامعه و مسائل آن و در واقع بسترهای اساسی کنشگری سیاسی و مدنی به درستی شناخته نشود. می گفتند که چقدر روزمرگی های ما در کارهایی که میکنیم از کار اصلی مان یعنی شناختن جامعه ی ایرانی دور نگه می دارد. می گفتند که مقاله های ایشان در دوران کارشناسی ارشد آغازی بوده بر این کارها، اما در این وسط سالها مشغول کارهای دیگری شده اند که انرژی ایشان را معطوف به تحقیقات ارزشمند دیگری اما نه چندان نیازهای اساسی تحلیل اجتماعی ایران نموده و بنابر این یکی از برنامه های پیش روی ایشان رسیدن به این مسائل و ارائه ی تحلیل های روزآمد جامعه شناختی بود. لذا پابه پای چالش های پیش رو به تحلیل مسائل تا کنون نپرداخته ی جامعه می پرداختند، بخصوص اسفند۹۶ که سخت و هر روز کار میکردند.

ایشان می گفتند که جامعه ی ایرانی دورکیم ندارد و من و امثال هم نتوانسته ایم آن تحلیلهایی که در حد کار دورکیم و وبر باشد، انجام دهیم و ایشان حیف می خوردند به سالیانی که از دست رفته است و آن کار اصلی که تحلیل جامعه شناختی جامعه ی ایرانی باشد، پشت درهای تدریس و پژوهشهای نهادی دیگر ایشان منتظر مانده است. ایشان یکی از دریچه های این کار را در انتشار کتاب زوال پدرسالاری می دانستند و می گفتند که ما باید تحلیل ارائه دهیم و فهم جامعه را برای مردم، کنشگران و نخبگان راحت تر کنیم. ایشان می گفتند ما تحصیل کرده ی جامعه شناسی هستیم و نقش اصلی ما ارائه ی تحلیل های غنی اجتماعی است و باید به این نقش به خوبی بپردازیم و از ما دعوت می کرد به این حقیقت و ما می شنیدیم.

یکی از حوزه های اساسی تعلق خاطر ایشان حوزه ی عمومی بود، حوزه ای که در آن می توان با مردم بود، برای مردم تحلیل کرد و با "گفتگو" در این حوزه کنشگری های مردم را تسهیل کرد. ایشان خود به جد و با دقت می نوشتند و در هر جلسه ای که صحبت می کردند، بحث تازه ای می گشودند و متناسب با مسائل روز تحلیل می کردند. سپس در کانالی که داشتند، به مرور این بحث ها را قرار می دادند تا دانشجویان و علاقمندانشان بخوانند و پیش بروند.

لذا نشست هایی که ایشان داشتند، نه بحث های اسکولاستیک دانشگاهی، که بحث های انضمامی روز و چالش بر انگیز جامعه بودند. ایشان جامعه شناسی را علم روز و پیشروی شناخت برای دانش های دیگری چون سیاست و اقتصاد می دانستند. همین قدر هم دوستان و شاگردان آن ها و سایر محققانی که من میشناختم به آثار ایشان علاقمند بودند و می شنیدند و گوش می کردند.

امروز اولین روز است که جایشان در جامعه ی ایران و حوزه ی عمومی ایران که محل گفتگوی همه ی مردم ایران است، خالی می باشد، و ما به خود ایشان هم که ما را به دورکیم و وبر شدن دعوت می کردند، سخت محتاج هستیم. الهی که راه شان بی رهرو مباد.

@thing

https://t.me/thing/1137
Forwarded from گروه رسانه ای آوات
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🕯گروه رسانه ای آوات ضمن تسلیت عروج غمگنانه جامعه شناس برجسته ایرانی و رییس سابق انجمن جامعه شناسی ایران، دکتر سیدامین قانعی راد شما را به تماشای این #نماهنگ دعوت می نماید.
🆔️ @avatmedia
Forwarded from L @aryanpour
Forwarded from Mehran Solati
17.pdf
182.9 KB
Forwarded from Mehran Solati
8.pdf
191.8 KB
⚫️متن صحبتهای خانم دکتر عزلتی مقدم-دانشجوی دکتر قانعی راد-در مراسم وداع با دکتر قانعی راد

|۲۷ خرداد ۹۷- دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران|

▪️ اول کارشناسی ارشد، کلاس نظریه های جامعه شناسی دانشگاه الزهرا (س) سال۱۳۸۴، اولین باری بود که سرکلاس آقای دکتر قانعی راد نشستم. خدای بزرگ را شاکرم که این فرصت را داشتم که در دو مقطع تحصیلی دانشجوی ایشان باشم. قطعا نمی توانم تمام آنچه که در این ۱۳ سال از ایشان یادگرفتم را در قالب کلمات به زبان بیاورم.
سوگوار از دست دادن استادی هستم که ظرفیت های فکری دانشجویان خود را تقویت می‌کرد. او به ما یاد داد که دانشجو به اجتماع علمی تعلق دارد و همواره اهمیت تعاملات و ارتباطات در اجتماعات علمی را به ما گوشزد می‌کرد و از سوی دیگر در کلاس‌های درس از ضرورت گفتگوی جامعه‌شناسان با جامعه مدنی، رسانه‌ها و مردم سخن می‌گفت و آموخت که باید مسئولیت اجتماعی را پذیرفت.

▪️از من خواستند که به عنوان دانشجوی ایشان در مراسم تودیع ایشان سخن بگویم. ناگفته های زیادی مانده است.
استاد علم و اخلاق،اندیشه، منش علمی و آرمان‌های تان را تحسین می‌کنم و قدردان زحمات شما هستم. ما مسیری را از آبان ۹۵ شروع کردیم که متاسفانه از اینجا به بعد آن را باید بدون حضور شما طی کنم و پایان نامه ناتمام خود را به انتها برسانم اما هیچ وقت توصیه های مکررتان را فراموش نمی کنم که «امیدواری را فراموش نکنید؛ هرگز مایوس نشوید» ... همان طور که خودتان نیز مایوس نشدید و در مورد بیماری تان گفتید:

■«برای من یک فرصت مطالعاتی در حوزه جامعه شناسی پزشکی همراه با مشاهده مشارکتی فراهم شده است».

▪️بعد از فارغ التحصیلی من را به همکاری در یک طرح پژوهشی دعوت کردند و به عنوان همکار دانشجویی در خدمت شان بودم. مدتها بعد از پایان آن طرح، تبریک چاپ مقاله ای با نام استاد و خودم را از دوستان و اطرافیانم شنیدم در حالی که از آن بی خبر بودم. گفتنی نیست که در زمانه ای که برخی اساتید مقاله دانشجویان شان را با نام خود چاپ می کنند، ایشان با مناعت طبع مثال زدنی‌شان اسم من را هم در مقاله شان گذاشته بودند.
▪️ای دریغ و حسرت همیشگی ... و این بار هم ناگهان چقدر زود دیر شد ...

یاد و راه و آرمان های بلندش ماندگار باد

فاطمه عزلتی مقدم

@sociologychannel


https://t.me/sociologychannel/2864
امین ِ جامعه شناسی ایران

سازمان اسنادوکتابخانه ملی باهمکاری انجمن جامعه‌شناسی،
انجمن ارتباطات‌ومطالعات فرهنگی،مرکزتحقیقات سیاست علمی کشور
برگزار میکند؛
آئین بزرگداشت محمدامین قانعی‌راد
شنبه ۲ تیرماه
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
مستندی از زندگی استاد قانعی راد در روزهای آخر زندگی، او تا آخرین لحظات خواند، گفت و شنید...، روحش شاد و راهش پررهرو
سال ۱۳۹۵، دانشگاه محقق اردبیلی
استاد قانعی راد علیرغم کسالت میهمان ما شدند و پس از سخنرانی برگشتند
حدود یماه پیش با ایشان صحبت کردم برای حضور مجددشان و قرارشد برای خردادماه تنظیم کنیم
چشممان براه ماند
💎فراخوان یادداشت
◼ویژه‌نامه یادبود دکتر قانعی‌راد
🔸تبیین آراء، آثار و نقش ایشان در حوزه عمومی، ارتباطات و جامعه‌شناسی ایران

@upakdaman
resaneh.farhang@gmail.com

✴ مجله رسانه‌ فرهنگ
📝 @ResaneFarhang
🔷ویژه نامه یادمان دکتر محمد امین قانعی راد
◽️ضمیمه روزنامه شرق
2 تیرماه 97
https://goo.gl/PXYNxu

@MAminGhaneirad
#جامعه_شناسي_حوزه_عمومي
sinspid.pdf
1.3 MB
فرهنگ جنسیتی جدید
محمد زینالی اُناری

@thing
فوتبال و طبقه
محمد زینالی اُناری

پیشتر مقاله ای خوانده بودم درباره ی تناسب افزایش سرمایه ی فرهنگی با افزایش گردشگری. اما سرمایه ی فرهنگی، در واقع دانش مردم نسبت به تجربه هایی است که می تواند داشته باشد. هر قدر اطلاعات و دانش فرد در اثر سفر و مطالعه بالا می رود، در واقع خلاقیت و توانایی او هم بالا می رود و همین است معنای اصلی سرمایه بودن فرهنگ. اما اخیراً به این موضوع نیز فکر می کنم که چرا در ایران با افزایش سفرهای خارجی و احیاناً افزایش سرمایه ی فرهنگی، مشکلات ما هم افزایش می یابد؟

فکر می کنم یک مقدار خلاقیت دیگری لازم است تا مردم وقتی به سفر خارجی رفتند، دانش خودرا افزایش دهند، نه این که تنها خاطره ای که تعریف می کنند، از انواع کباب، مک دونالد، کاباره و امثالهم باشد. در واقع آن چه که سرمایه ی فرهنگی را افزایش می دهد، میزان بازدید از موزه ها، بازدیدهای فرهنگی، آشنایی با فرهنگ های متنوع و آشنایی با روش های متنوع تولید و خلاقیت. هر کالا، نشانه ی یک مفهوم تولیدی است که ما آن را در موزه ها و نمایشگاه های صنعتی می بینیم. اما وقتی صرفا به کالاهای مصرفی، نوشیدنی، رقص و موسیقی مشغول هستیم، تنها سوغاتی که از این سفرها عاید ما می شود، ناکامی و نومیدی است.

دو نوع ناکامی و نومیدی از این سفرها برای ما ایرانی ها به ارمغان می آید، نخست ناکامی ناشی از وابستگی به لذت و عدم ارائه ی خدمت های لذت بخش در جامعه ی خودمان است، دوم، ناکامی ناشی از عدم امکان ارائه ی استانداردی قابل مقایسه با استاندارد خدمات ارائه شده در کشورهای خارجی مانند پزشکی، معماری شهری و تحصیلات می باشد. اما آیا اگر کشوری وجود داشته باشد که سفرهای خارجی آن آورده ی فرهنگی نداشته باشد، آیا می تواند خدمات، تجربه ها و تولیدات خود را با کشورهای دیگر همتراز کند؟ اما این همه مشکل ناشی از سفرهای خارجی فاقد آورده ی فرهنگی ناشی از چیست؟

ما امروز با «طبقه» ای مواجهیم که در سفرهایی مانند جام جهانی فوتبال مشارکت می کند و خود را، با رفتارهای وندالیستی مانند اذیت بازیکنان حریف بروز می دهد. آن ها به جای این که از موزه و برنامه های فرهنگی استفاده کنند، یا نمایشگاه های فرهنگی برای معرفی خود و کشور خود بگذارند، ممکن است وقت خود را صرف برنامه های خشونت باری کنند که به جای کسب آبرو و ارتقای منزلت ایرانیان، آن ها را سرافکنده کند. اما لومپن ها که ذخیره ی اصلی قاچاق، انحرافات و خرابکاری اند، چگونه ممکن است که به جای طبقات تولید کننده، تحصیل کرده ها و افرادی با ذخیره ی خلاقیت لازم برای ارتباطات بین المللی به جام جهانی سفر کرده باشند؟

پیشتر در تحلیل تناقض هایی که از خدمات به وجود می آید، فکر می کردم که این اقشار تحصیل کرده هستند که خدمات خارجی ها را دیده و چون در ایران قدرت بازسازی چنین فرصت هایی را ندارند، احساس ناکامی و ناامیدی می کنند. اما این اتفاقات نشان می دهد، بی سوادی، تفکر رو به پایین (شکم و زیر شکم) و خلاقیت کم که ویژگی لومپن ها و افراد بیکار و بیعار است، تنها مخصوص این طبقه نبوده است. بلکه این شیوه ی وجودی و تفکر لومپنی ممکن است از طریق اشتغال و تحصیلاتی که از راه تقلب، امتیازهای خاصّه، انحصارهای خانوادگی و ... از فرهنگ شبه فئودالیستی پیشین جامعه ی ما نصیب افراد شده، گروهی را مستعد سفر به خارج کند، که ضمن مشارکت در کام گیری های آزاد خارجی و ارمغان ناکامی به داخل کشور، آبروی ایران را هم به قول آمریکایی ها گفتنی، روی «میز» جام جهانی بگذارند.

@thing
فوتبال و عقل
محمد زینالی اناری
اعتماد، ۴تیر۱۳۹۷

@thing