New Doc 9 - Page 1

New Doc 9 - घटनात्मक संस्था....

New Doc 9 - Page 3

New Doc 9 - Page 4

New Doc 9 - Page 5

घटनात्मक संस्था....👆👆👆

economics

#CSAT - "Aptitude & Reasoning" या विषयाची अतिशय महत्वपूर्ण व्हिडिओस आपण अपलोड करणार आहोत...दररोज एक या प्रमाणे...पुण्यातील एका नामवंत classes चे व्हिडिओ असतील....

आजचा व्हिडिओ " Visual Reasoning" 👆

https://telegram.me/thempscupdate

महाराष्ट्र जनगणना 2011 मधील काही महत्त्वाचे मुद्दे....👆👆👆

@mpscmantra
एअरटेल ने भारताची पहिली पेमेंट बँक सुरू केली

देशातील प्रथम पेमेंट बँक - एअरटेल पेमेंट बँक – ला 23 नोव्हेंबर 2016 रोजी राजस्थान मध्ये सुरुवात झाली आहे. नव्यानेच सुरू करण्यात आलेल्या नव्या संकल्पनेच्या या बँकिंग सेवा प्रायोगिक तत्वावर चालविण्यासाठी सुरूवातीला या एका राज्यात चालविण्यात येत आहे. भारती एअरटेल समूहाची एअरटेल पेमेंट बँक ही प्रणाली आणि प्रक्रिया यामधून येणार्‍या अनुभवांचा अभ्यास करून पुढे संपूर्ण देशभरात ही सेवा प्रदान करणार आहे.

राजस्थान राज्यातील शहरे आणि गावांमधील एअरटेल ग्राहक आता एअरटेल रिटेल आऊटलेट्स येथे बँक खाते उघडण्यास सक्षम असतील, जे एअरटेल बँकिंग पॉइंट म्हणून कार्य करतील आणि त्यामधून मूलभूत, सोयीस्कर बँकिंग सेवा अर्पण करतील.

एअरटेल पेमेंट बँक ही पूर्णपणे डिजिटल आणि कागद विरहित बँक असणार आहे. बँकेत बचत खात्यातील ठेवीवर 7.25% व्याजदराने व्याज दिले जाणार. ग्राहकांचे 'एअरटेल मोबाईल नंबर’ हे ग्राहकांचे बँक खाते क्रमांक असणार. यासोबतच कंपनी खातेधारकाला 1 लाख रुपयांचा वैयक्तिक अपघाती विमा प्रदान करीत आहे. 

यामागील पार्श्वभूमी

23 सप्टेंबर 2013 रोजी, भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) ने नचिकेत मोर यांच्या अध्यक्षतेखाली लहान व्यवसाय आणि अल्प उत्पन्न कुटुंबांसाठी सर्वसमावेशक वित्तीय सेवा समिती स्थापन केली होती. या समितीकडून सादर करण्यात आलेल्या विविध शिफारसीमध्ये पेमेंट बँक च्या निर्मितीचा मुद्दा मांडण्यात आला. त्यादृष्टीने, 27 नोव्हेंबर 2015 रोजी RBI ने पेमेंट बँक साठी अंतिम मार्गदर्शक तत्त्वे जाहीर केली.

फेब्रुवारी 2015 मध्ये, RBI कडून पेमेंट बँक च्या परवान्यासाठी अर्ज केलेल्या 41 अर्जदारांची यादी जाहीर केली. 28 फेब्रुवारी 2015 रोजी सादर केल्या गेलेल्या अर्थसंकल्पात, इंडियापोस्ट हे पेमेंट बँक चालविण्यासाठी त्याच्या मोठ्या नेटवर्कचा वापर करणार, असे जाहीर केले गेले. नचिकेत मोर यांच्या अध्यक्षतेखाली बाह्य सल्लागार समितीने 6 जुलै 2015 रोजी त्याचे निष्कर्ष सादर केले. त्यानुसार, 19 ऑगस्ट 2015 रोजी, RBI ने पेमेंट बँक सुरू करण्यासाठी अकरा कंपन्यांना तत्वत: परवाने दिले. या 11 कंपन्या खालीलप्रमाणे आहेत:

आदित्या बिर्ला नुवो लिमिटेड; एयरटेल एम कॉमर्स सर्व्हिसेस लिमिटेड; चोलामंडलम डिस्ट्रिब्यूशन सर्व्हिसेस लिमिटेड; टपाल विभाग (इंडिया पोस्ट); फिनो पेटेक लिमिटेड; नॅशनल सिक्युरिटीज डिपॉझिटरी लिमिटेड (NSDL); रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेड; दिलीप शांतीलाल शांघवी; विजय शेखर शर्मा; टेक महिंद्रा लिमिटेड; व्होडाफोन m-पेसा लिमिटेड

@mpscmantra
***पेमेंट बँक बाबत

पेमेंट बँक मध्ये समाविष्ट बाबी खालीलप्रमाणे आहेत:

पेमेंट बँक सुरू करण्यासाठी 100 कोटी रुपयांचे किमान भांडवल असणे आवश्यक आहे. पहिल्या पाच वर्षासाठी, प्रवर्तकाची भागीदारी ही 40% च्या खाली असणे आवश्यक आहे.बँकेच्या इतर प्रकारापासून स्वत:ला वेगळे दर्शवण्यासाठी या बँक ला "पेमेंट बँक" या शब्दाचा वापर करणे आवश्यक आहे.पेमेंट बँका बँकिंग नियमन कायदा 1949 च्या कलम 22 अंतर्गत परवानाकृत केल्या जाईल आणि कंपनी कायदा 2013 अंतर्गत सार्वजनिक मर्यादित कंपनी म्हणून यांची नोंदणी केली जाणार आहे.भारतातील खाजगी बँकांसाठी असलेल्या FDI नियमानुसार, या बँकांमध्ये परदेशी भागभांडवलाला परवानगी दिली जाणार.या बँका प्रती खाते सध्या 1 लाख रुपयांपर्यंतच्या मर्यादित रकमेच्या ठेवी स्वीकारु शकतील.नॉन-बँकिंग कार्य चालवण्यासाठी या उप-कंपनी तयार करू शकत नाही. ही बँक कर्ज देऊ शकत नाही.बँक च्या 25% शाखा या बँकिंग सुविधा नसणार्‍या ग्रामीण भागात असणे आवश्यक आहे.बँक मोबाइल फोन च्या माध्यमातून पैसे पाठवणे आणि प्राप्त करणे ही सेवा सुरू करू शकते.बँक फोन द्वारे बिलाचा स्वयंचलित भरणा करणे आणि कॅशलेस खरेदी, चेकलेस व्यवहार अश्या सेवा देऊ शकते.बँक सर्व बँकांच्या ATM नेटवर्क वर वापरण्यायोग्य डेबिट कार्ड आणि ATM कार्ड जारी करू शकते.पेमेंट बँक या बँक खात्यांमध्ये पैसे थेट हस्तांतरित करू शकते.बँक प्रवासीला फॉरेक्स कार्ड प्रदान करू शकते, जे संपूर्ण भारतात डेबिट किंवा ATM म्हणून वापरण्यायोग्य राहणार.बँक इतरांच्या तुलनेत कमी शुल्क आकारून फॉरेक्स सेवा देऊ शकते.बँक 'ऍपल पे' सारख्या थर्ड पार्टी कडे कार्ड स्वीकृती यंत्रणा देऊ शकते.


***भारतात पेमेंट बँक चे महत्व:-

भारत ही जगातील एक वेगाने वाढणारी अर्थव्यवस्था आहे. परंतु, तरीही देशातील विविध भागात अजूनही बँकिंग सेवा पोहचलेली नाही. या चित्रणाला पाहता, केंद्र सरकारने घेतलेल्या या निर्णयाचा नक्कीच फायदा होणार. मुख्य म्हणजे कमी पैशाच्या व्यवहारांना लक्षात घेऊन ही संकल्पना आणण्यात आली आहे. भारतीय बँकिंग क्षेत्रात, प्रथमच, RBI ने विशिष्ट उपक्रमासाठी विशिष्ट परवाने देऊ केले आहेत.

भारतातील बँकिंग यंत्रणा पुन्हा परिभाषित करण्यासाठी म्हणून आणि भारतीय स्थलांतरित मजूर, कमी उत्पन्न असलेली कुटुंबे आणि लहान व्यवसाय यांना सेवा देण्यासाठी ही सेवा आणण्यात आली आहे. कॅशलेस अर्थव्यवस्थेकडे प्रवास करतांना, यामधून आरोग्य, शिक्षण आणि गॅस अनुदान अश्या विविध सरकारी योजनेसाठी हे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

@mpscmantra
***RBI ने जरी 11 companies ला परवाने दिलेत तरी Cholamandalam Distribution Services, Dilip Sanghavi, Tech mahindra या 3 companies ने यामधून माघार घेतलेली आहे.

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 62 नवीन जवाहर नवोदयविद्यालयांना मंजूरी दिली:-

आर्थिक विषयावरील मंत्रिमंडळ समितीने 17 राज्यांमध्ये 62 नवीन जवाहर नवोदय विद्यालय (JNV) उघडण्यास मंजूरी दिली आहे, ज्यामध्ये छत्तीसगड मध्ये दहा, गुजरात मध्ये आठ आणि जम्मू- काश्मीर मध्ये पाच यांचा समावेश आहे. यासाठी 2,871 कोटी रुपये देखील मंजूर करण्यात आले आहे.भारतात सध्या 591 जवाहर नवोदय विद्यालय कार्यरत आहेत. आतापर्यंत, 35 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांतील 576 जिल्ह्यांमध्ये 598 जवाहर नवोदय विद्यालयांना मंजूरी देण्यात आली आहे.जवाहर नवोदय विद्यालय किंवा नवोदय विद्यालय हा मानव संसाधन विकास मंत्रालयाकडून चालवला जाणारा पुर्णपणे निवासी, यासह शिक्षण, केन्द्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळ, नवी दिल्ली शी संबंधित शिक्षण प्रकल्प आहे.