دهم تیرماه، روز بزرگداشت صائب تبریزی

کمند عالمِ بالاست مصرعِ صائب
به این کمند ز قید زمانه بیرون آی
@theapll

دوازدهم تیرماه، سالگرد درگذشت میرزاده عشقی (۱۲۷۳-۱۳۰۳)

خاکم به سر، ز غصه به سر، خاک اگر کنم
خاک وطن که رفت، چه خاکی به سر کنم؟

آوخ کلاه نیست وطن تا که از سرم
برداشتند، فکر کلاهی دگر کنم

مرد آن بود که این کله‌اش بر سر است و، من:
نامردم ار به بی کله، آنی به‌سر کنم

من آن نی‌ام که یکسره تدبیر مملکت
تسلیم هرزه‌گرد قضا و قدر کنم

زیروزِبَر اگر نکنی خاک خصم ما
ای چرخ! زیر و روی تو، زیروزِبَر کنم

جایی است آرزوی من ار من به آن رسم
از روی نعش لشکر دشمن گذر کنم

معشوق «عشقی» ای وطن، ای مهد عشق پاک!
ای آن‌که ذکر عشق تو شام و سحر کنم:

«عشقت نه سرسری است که از سر به در شود
مهرت نه عارضی است که جای دگر کنم

عشق تو در وجودم و مهر تو در دلم
با شیر اندرون شد و با جان به در کنم»

@theapll

اهمیت میراث ادبی عرفانی نقشبندیه در ماوراءالنهر

پوشهٔ صوتی سخنرانی دکتر مریم حسینی، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی

فرهنگستان زبان و ادب فارسی – دوشنبه ۱۱ تیر ۱۴۰۳
@theapll

سیزدهم تیرماه، سالگرد درگذشت محمد معین (۱۲۹۷-۱۳۵۰)
@theapll

فارسی را پاس بداریم (۱)

فهرست یا لیست؟

بگوییم ✅ فهرست
نگوییم ❌ لیست!

@theapll

نکته‌هایی از دستور خطّ فارسی

فاصله‌گذاری ترکیب‌هایی با پسوندواره‌های «خانه» و «نامه» و مانند آن

پسوندواره‌های «-خانه»، «-نامه» و مانند آن‌ها، که در ترکیب‌سازی بسامد فراوان دارند، همواره با نیم‌فاصله/ بی‌فاصله از واژۀ پیش‌از خود نوشته می‌شوند، مگر در ترکیب‌هایی مانند این نمونه‌ها که واژگانی شده‌اند:
بتخانه، چاپخانه سفارتخانه، غسّالخانه، کتابخانه، گلخانه، میخانه، اساسنامه، بخشنامه، دانشنامه، سالنامه، شاهنامه، فصلنامه، قطعنامه، قولنامه، ماهنامه

@theapll

هفدهم تیر، روز بزرگداشت محتشم کاشانی

@theapll

گفت‌وگویی با استاد هوشنگ مرادی کرمانی
به مناسبت هجدهم تیرماه، سالگرد درگذشت مهدی آذریزدی (۱۳۰۰-۱۳۸۸) و روز ملی ادبیات کودکان و نوجوانان


@theapll

درست بنویسیم (۴)

خرسند یا خورسند؟

✅ خرسند باشید و تندرست نه 
❌ خورسند!

@theapll

کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار می‌کند:

بزرگداشت استاد هوشنگ مرادی کرمانی
نویسنده و عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی

چهارشنبه ۲۰ تیرماه ۱۴۰۳، ساعت ۱۰
ورود برای عموم آزاد است.
@theapll

بیستم تیرماه، سالگرد درگذشت احمدرضا احمدی (۱۳۱۹-۱۴۰۲)

آدمی را تواناییِ
عشق نیست
در عشق می‌شکند و می‌میرد....


@theapll

فارسی را پاس بداریم (۲)

ورزشگاه یا استادیوم؟

بگوییم ✅ ورزشگاه
نگوییم ❌ استادیوم

@theapll

به‌مناسبت بزرگداشت خوارزمی و روز فنّاوری اطلاعات، با چند واژۀ مصوّب فرهنگستان زبان و ادب فارسی آشنا شویم:

🌐 گپ (chat)
گفت‏وگوی اینترنتی میان دو یا چند کاربر

🌐 پیام‌‏رسان (messenger)
نرم‏افزاری برای استفاده از خدمات پیام‏رسانی فوری

🌐 وبگاه (web site, site)
مکانی در اینترنت که شخص یا شرکتی اطلاعات خود را در آن قرار می‌‏دهد.

🌐 ابزارک (gadget)
ابزار کوچک و نوساخته‌ای که در آن فنّاوری نوی به کار رفته است و کارهای مخصوصی را انجام می‌دهد.

🌐 هرزنامه (spam)
نامۀ الکترونیکی که بدون خواست مخاطب و معمولاً برای ایجاد مزاحمت فرستاده می‌‏شود.

🌐 نام کاربر (user name)
نامی که با آن کاربر به سامانۀ رایانه‏ای معرفی می‌‏شود.

🌐 واژه‌پرداز (word processor)
نرم‌‏افزار مخصوص واژه‌‏پردازی

🌐 روزآمدسازی (updating)
فرایند تعویض همه یا بخشی از یک مجموعۀ داده با داده‌‏های جدید یا تصحیح‌‏شده

اعضای کارگروه تخصصی فنّاوری اطلاعات و ارتباطات:
دکتر خلیل بسطامی، مهندس عبّاس پورخصالیان، مهندس علی‌اصغر رهنمافرد، مهندس عبّاس زندباف، مهندس علی‌اکبر محسن‌زاده، مهندس مهدی مخلصيان

@theapll

معرفی کتاب میراث ادبی فاطمه سیّاح در شوروی (مقالات روسی فاطمه سیّاح دربارۀ ادبیات غرب)

🔸 کتاب میراث ادبی فاطمه سیاح، شامل مقالات روسی فاطمه سیّاح دربارۀ ادبیات غرب است. آبتین گلکار، مترجم این کتاب، در مقدمه به نقش سیّاح در بنیان‌گذاری ادبیات تطبیقی ایران اشاره کرده و به ارائۀ اطلاعاتی دربارۀ زندگی او پرداخته است. در این‌باره می‌خوانیم: «فاطمه سیاح، به گواه شاگردان و همکارانش، یکی از مبرزترین استادان دانشگاه تهران بود و شاگردانی چون پرویز ناتل خانلری، زهرا کیا، سیمین دانشور، احمد سمیعی، ابوالحسن نجفی و بسیاری دیگر را پرورد.»

🔸 کتاب میراث ادبی فاطمه سیّاح در شوروی (مقالات روسی فاطمه سیّاح دربارۀ ادبیات غرب) در ۱۴۱ صفحه و با قیمت ۱۰۵ هزارتومان در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شده است.

🔴 متن کامل معرفی کتاب را در وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بخوانید:
🌐 https://apll.ir/?p=16542

بیستم‌وهفتم تیرماه، زادروز نصرالله پورجوادی (۱۳۲۲)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۶۹/۵/۲)

برخی از آثار:
بحر الحقیقه، احمد غزالی (تصحیح)؛ نهج‌الخاص، ابومنصور اصفهانی (تصحیح و مقدمه)؛ سوانح، احمد غزالی؛ داستان مرغان، رسالة الطّیر احمد غزالی؛ سلطان طریقت، سوانح زندگی و شرح آثار احمد غزالی؛ درآمدی به فلسفۀ افلوطین؛ حُسن و عشق در ادبیات عرفانی؛ بوی جان (مجموعه‌مقالات)؛ نسیم اُنس (مجموعه‌مقالات)؛ شعر و شرع (بحثی دربارۀ فلسفۀ شعر ازنظر عطّار)؛ اشراق و عرفان؛ رؤیت ماه در آسمان؛ پژوهش‌های عرفانی/ جست‌وجو در منابع کهن (مجموعه‌مقالات)؛ مثنوی «روز و شب»، حکیم نزاری قهستانی (تصحیح)؛ زبان حال در عرفان و ادبیات پارسی؛ لغت موران، شهاب‌الدین سهروردی (تصحیح)؛ بادۀ عشق (مجموعه‌مقالات)؛ علم التصوف (تصحیح)؛ عارفی از الجزایر، مارتین لینگز (ترجمه)؛ مجموعۀ آثار ابوعبدالرحمن سُلَّمی؛ عین‌القضاۀ و استادان او؛ دو مجدِّد (پژوهش‌هایی دربارۀ محمد غزالی و فخر رازی)؛ ایران مظلوم، مجموعۀ سرمقاله‌های نشر دانش؛ عهد الست؛ اجتماع علامه یا حکیم‌نامه، اوحدالدین طبیب رازی (مقدمه و تصحیح).

@theapll

نکته‌هایی از فرهنگ املایی خط فارسی

🔺 پیشوندوارۀ «اهل»

ترکیب‌های ساخته‌شده با پیشوندوارۀ «اهل» اگر واژگانی شده باشند با نیم‌فاصله نوشته می‌شوند. درصورتی‌که جزء دوم این ترکیب‌ها بیش از یک کلمه باشد بین «اهل» و کلمات پس‌از آن یک فاصلۀ سفید افزوده می‌شود؛ مانند: اهلِ سنّت و جماعت، اهلِ دودودَم، اهلِ دوزوکلک.

@theapll