Salar's personal Channel

هنگامى كه در كشورى رشد اقتصادى مثلا پنج درصدى اتفاق مى افتد گويى اقتصاد پنج درصد بازدهى حقيقى كسب كرده است و در چنين شرايطى امكان بازى برد-برد وجود دارد، به اين معنى كه همه افراد جامعه برد كنند و سطح رفاهشان افزايش يابد. مثلا دهك اول مى تواند چهاردرصد از اين پنج درصد را نصيب خود كند و نه دهك ديگر يك درصد از آن چهاردرصد را نصيب خود كنند. در اين حالت گرچه توزيع درآمد به شدت نابرابر است اما باز هم همه دهكها از افزايش اندازه كيك اقتصاد بهره مند شده اند. حال وضعيتى را در نظر بگيريم كه رشد اقتصادى وجود ندارد يا حتى منفى باشد( مثل آنچه در دو سال گذشته در كشورمان رخ داده است) و در نظر بگيريد در اين شرايط برخى بازدهى بسيار بالا مثلا بر اثر نرخ سود سپرده بالا در سالهاى نود وسه تا نود و شش يا افزايش قيمت سهام يا هر دارايي ديگرى در يك سال اخير كسب كنند. آشكار است در اين حالت به طور قطع بازى باخت- برد انفاق مى افتد، به اين معنى كه چون اندازه كيك اقتصاد بزرگ نشده است، كسب بازدهى بسيار بالا توسط جمعى قطعا به معنى كسب بازدهى منفى بسيار بالا توسط جمع ديگرى است. اين چگونه اتفاق مى افتد؟ سناريوى اول آن است كه حباب شكل بگيرد و هنگامى كه حباب تركيد، آنهايى كه ضرر مى كنند همانهايى هستند كه بازدهى منفى كسب مى كنند. سناريوى دوم آن است كه نگذاريم حباب بتركد كه در آن صورت بايد تورم شديد را بپذيريم كه به طور معمول به دهكهاى پايين زيان وارد مى كند و اينها همان كسانى هستند كه بازدهى منفى كسب مى كنند. اين درس اول رشد و توزيع درآمد است كه با وجود رشد اقتصادى و لذا كسب بازدهى مثبت براى كل اقتصاد مى توان شاهد بازى برد-برد بود اما با رشد اقتصادى صفر و كسب بازدهى صفر براى كل اقتصاد امكان بازى برد-برد وجود ندارد و كسب بازدهى توسط جمعى قطعا به معنى كسب بازدهى منفى و زيان توسط جمع ديگرى است.اگر اقتصاددانانى هورا بكشند كه فلان بازار بازدهى بالا دارد، دارند هورا مى كشند كه جمعى جمع ديگرى را له كنند.در ضمن اين از جمله تفاوتهاى اقتصاد خرد و اقتصاد كلان است، به اين معنى كه آنچه به صورت فردى امر مثبت تلقى مى شود به صورت جمعى امرى زيانبار تلقى مى شود.

–دکتر تیمور رحمانی
Channel: Tfinance
Blog: blog.tahvildar.com