در تصویر، خانم قدمی، رابط محترم تشکل‌های مردم‌نهاد اداره‌کل، که به جهت کاری نشست را ترک کرده بود غایب است و آقای بدری، دبير كميته بافت ها و بناهاي كارگروه ميراث فرهنگي شبكه، پشت دوربین است.

خانم سیروس‌نیا، و آقایان خسروآبادی، افشاری، لطفی و خسروآبادی در تصویر حضور دارند.

گفتنی است در پی اظهار تمایل اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان تهران، براي در اختیار گذاردنِ محلي جهتِ گردهم آيي و استقرار دائمي نهادهاي مدني حوزه، که در تفاهم‌نامه به آن اشاره شده است، فردا ساعت 13.30 دیداری از خانه‌ی رضاخانی خواهیم داشت، تا اگر امکانش بود از این خانه برای شبکه بهره‌مند شویم. دوستان علاقه‌مند برای حضور می‌توانند به آقای لطفی اطلاع دهند: 09121831127

درخواست تشکل‌های صنفی و تخصصی میراث فرهنگی از رئیس‌جمهور

۱۲تشکل صنفی و تخصصی به همراه تشکل‌های مردم‌نهاد میراث‌فرهنگی، فعالان صنعت گردشگری و هنرمندان صنایع‌دستی از رئیس‌جمهور درخواست کردند برای تحقق اقتصاد مقاومتی، رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال از طریق گردشگری به‌عنوان پیشران توسعه کشور، در شناسایی و انتصاب رئیس سازمان میراث فرهنگی، معاونان و اعضای شورای‌عالی میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری در کابینه جدید با دقت و تدبیر عمل کنند تا «زمینه انتصاب مدیران غیرمتخصص و ناکارآمد که طی سالیان گذشته موجب عدم‌توفیق در برنامه‌ها، چشم‌انداز و اهداف این عرصه بودند، فراهم نشود.»...

http://www.hamshahrionline.ir/details/377637

انتظار تدبیر برای گزینش فرنشین سازمان میراث فرهنگی

سیزده نهاد تخصصی و صنفی حوزه‌های مختلف گردشگری و میراث فرهنگی با نوشتن نامه‌ای به رییس‌جمهور از او درخواست کردند در شناسایی و انتصاب فرنشین (:رییس) سازمان میراث فرهنگی، معاونان و اعضای شورای‌عالی میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری در کابینه‌ی تازه با دقت و خردمندانه عمل کنند تا «زمینه انتصاب مدیران غیرمتخصص و ناکارآمد که در سال‌های گذشته موجب عدم‌توفیق در برنامه‌ها، چشم‌انداز و اهداف این عرصه بودند، فراهم نشود»...

http://amordadnews.com///content/2997/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C

نامه برخی از فعالان گردشگری به روحانی درباره انتصاب رئیس سازمان میراث فرهنگی

جمعی از فعالان حوزه گردشگری در نامه ای خطاب به رئیس جمهور، به چند نکته درباره انتصاب ریاست و معاونان سازمان میراث فرهنگی اشاره کردند...

http://www.asriran.com/fa/news/551267/%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C

بر پایه‌ی برنامه‌ای که سازمان میراث فرهنگی گذارده، و تقسیم‌بندی منطقه‌ای انجام‌شده، نخستین دوره‌ی توانمندسازی سازمان‌های مردم‌نهاد حوزه‌های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، به میزبانی اداره‌کل استان تهران و با حضور تعداد 18 نفر از 6 استان برگزار می‌گردد. به همین منظور، دبیران و اعضای سمن‌های تهرانی هم می‌توانند در نشست حضور داشته باشند. جهت نام‌نویسی نام و نام انجمن‌تان را به شماره‌ی 09333276904 (خانم قدمی) پیامک کنید.
سرفصل‌های نشست:
ـ ‌آشنایی با قوانین و مقررات سازمان‌های مردم‌نهاد؛
ـ مبانی و کلیات مدیریت ارتباطات و روابط عمومی در سازمان‌های مردم‌نهاد؛
ـ مبانی شناخت میراث طبیعی و حراست و حفاظت از آن؛
ـ مبانی کارآفرینی؛
ـ مرور و بازآموزی مبانی مرمت و احیا آثار تاریخی.

زمان:
18 امرداد ماه، ساعت 14 تا 19
19 امردادماه، ساعت 9 تا 13

به حاضران از سوی سازمان میراث فرهنگی گواهینامه پایان دوره داده خواهد شد.

📣📣 فراخوان كارگاه آموزشي توانمندسازي تشكل‌هاي مردم نهاد
اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان تهران در نظر دارد «اولين كارگاه آموزشي توانمندسازي اعضاي تشكل‌هاي مردم‌نهاد» را به صورت دو دوره عمومي و تخصصي به مدت دو روز با حضور نمايندگان تشكل‌هاي فعال استان و همچنين 18 نماينده از 6 استان همجوار در محل هتل آساره برگزار كند.
عناوين آموزشي عبارتند از:
🔹 دوره «مباني و كليات مديريت ارتباطات و روابط عمومي در سازمان‌هاي مردم نهاد» در تاريخ 18 مردادماه، ساعت 14 لغايت 17.
🔹 دوره «مباني كارآفريني در سازمان‌هاي مردم نهاد» در تاريخ 19 مردادماه، ساعت 9 لغايت 13.
پس از پايان دوره، به مدعوين «گواهينامه پايان دوره» تقديم خواهد شد.
شركت در دوره رايگان است. اسكان و پذيرايي و بازديد رايگان از موزه ملي براي ميهمانان در نظر گرفته شده است.
ℹ️ علاقمندان جهت ثبت نام و دريافت اطلاعات بيشتر با سركار خانم قدمي؛ كارشناس تشكل‌هاي اداره كل استان تهران با شماره 09333276904 تماس حاصل فرمايند

درخواست شماری از سمن‌های حوزه‌های میراث فرهنگی، صنایع دستی، گردشگری و میراث طبیعی از ریاست محترم جمهور:

نزدیک به سی سمن فعال در حوزه‌های مختلف میراث فرهنگی، صنایع دستی، گردشگری و میراث طبیعی با انتشار نامه‌ای سرگشاده خطاب به رییس‌جمهور از وی خواستند که برای مدیریت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در دولت جدید از چهره‌های سیاسی استفاده نکند. آنها ضمن درخواستِ پشتیبانی دولت از طرح وزارتخانه شدن سازمان میراث هم‌چنان بر معرفی به‌هنگام ریاست این سازمان و بدون وابسته کردنِ آن به شرایط تأیید وزیران در مجلس پای فشردند.
متن کامل نامه به شرح زیر است:


رییس‌جمهور گرامی
آقای دکتر حسن روحانی

درود بر شما؛
از آن‌جایی که کنشگران حوزه‌های میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، از جمله ما، تقریباً یکپارچه در دو انتخابات ریاست‌جمهوری، و به‌ویژه انتخاباتِ اخیر، پشتیبان شما بوده‌ایم و قصد هم نداریم که پس از این تنها مشاهده‌گر باشیم، چرا که پیروزیِ شما را در راه سختِ پیش بردنِ جامعه به سوی توسعه‌ی پایدار در واقع کامیابی خودمان می‌دانیم و در نظر داریم در چهار سال آینده، بیش از پیش، در کنار شما و یاریگرِ شما باشیم، خواهشمندیم به خواست‌های ما برای کوشاتر کردن کنشگرانِ این حوزه توجه فرمایید:
1. نخست، هم‌چنان‌که بارها عرض کردیم، خواهشمندیم برای تبدیل شدنِ سازمانِ میراث فرهنگی به وزارتخانه یاریگرِ آن گروه از نمایندگان مجلسِ شورای اسلامی باشید که این موضوع را طرح کرده و پی‌گیرند؛ چرا که وزارتخانه شدن این سازمان، جدا از آن‌که آن را از دیدِ توان چانه‌زنی برای پاسداری از میراث فرهنگی و داشتن بودجه‌ی کافی برای این هدف و ایجاد زیرساخت‌های صنعتِ گردشگری توانمند می‌نماید، نشان از جایگاه و ارج نهادنِ ویژه‌ی شما و دولت‌تان به این حوزه دارد. شوربختانه دنبال شدنِ وضعیتِ کنونی، به‌زعم منتقدان، تنها می‌تواند به نگاه حیاط‌خلوتیِ دولت به این حوزه تعبیر شود که فقط برای گروه‌های ویژه‌خوارِ لانه‌کرده در آن سودمند است. از این رو، خواهشمندیم از ریاستِ‌ محترمِ سازمان بخواهید که دست از تلاش برای مخالفت با این تغییر بردارد.
2. عدم معرفی ریاستِ جدید برای این سازمان، در هنگامی که وزیرانِ پیشنهادی‌تان را به مجلس محترم شورای اسلامی معرفی می‌کنید، باز می‌تواند مؤید همان وضعیتی باشد که در چهار سال گذشته گریبانگیر سازمانِ میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بوده است؛ یعنی، نگاه سیاسی به این سازمان و این‌که اگر فرد نزدیکی به شما نتوانست آرای مجلسیان را برای نشستن بر کُرسیِ وزارت به دست بیاورد به ریاستِ این سازمان گمارده خواهد شد. خواهشمندیم چنین نکنید و گزینه‌ی مشخصِ خود برای ریاست بر این سازمان را همان هنگام پیشنهاد دهید.
3. در این روزها نام‌های بسیاری برای بر دوشِ گرفتنِ مسؤولیت ریاست سازمان مطرح می‌شوند و لابی‌های رسانه‌ایِ چندی مدعی هستند که گزینه‌ی مورد نظرشان نهایی است. شوربختانه بیشتر این نام‌ها یا سیاسیانی هستند که هم‌چون سه ریاست این سازمان در دولتِ پیشین فاقد کمترین تجربه در این حوزه و آشنایی با مبانیِ آن هستند که پیشنهادِ احتمالی‌شان توسطِ شما تنها بر سرخوردگیِ کارشناسان و دلسوزانِ این حوزه‌ها خواهد افزود یا کارشناسانی هستند که تجربه‌ی مفید و حتی گاهی خوشنامی‌ای در این حوزه‌ها ندارند. در میان این نام‌ها البته چند تنی بودند که در حد و حدود این مقام هستند: یا پیشینه‌ی خوبی در مدیریتِ بخشی از آن داشته یا در بخش خصوصی نوآوری‌هایی داشته‌اند و یا در خصوصِ ارتقای آن تلاش‌هایی انجام داده‌اند. فراموش نکنیم اگر اندیشه‌ی طرح نام‌های سیاسی، ولو در ظاهر، به قصدِ گشایشی در صنعتِ گردشگری هم بوده باشد که نیاز به تجربه‌ای ملی و قدرتمند داشته باشد در طی سال‌های گذشته می‌بایست ناکارامدی‌اش به شما و پیشنهاددهنگانِ این ایده اثبات شده باشد، چرا که جز کارهایی سطحی در این زمینه که به نابودیِ میراث فرهنگی و طبیعی‌مان انجامیده گامی برای توسعه‌ی صنعتِ گردشگری برداشته نشده است. از این رو، از شما خواهشمندیم به شدت از طرح نام‌های دسته‌ی نخست پرهیز کنید.
4. اگر اکنون زمانی برای مشاوره با تشکل‌های حوزه‌های گردشگری، سمن‌های میراثی یا تعاونی‌های صنایع دستی، و بزرگان و کارکشتگان این عرصه‌ها، برای گزینشِ ریاستی در خور برای سازمان نمانده است، دست‌کم پیشنهاد می‌کنیم از کسانی در این مقام بهره ببرید که برای معرفیِ معاونان خود در حوزه‌های نام‌برده بتوانند این کاستی را جبران کرده و از نظر این نهادها بهره‌مند شوند.
پیشاپیش از حُسن توجه‌تان به موضوع سپاسگزاریم.

سمن‌های امضاکننده نامه:
دیده‌بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران
انجمن صنفی راهنمایان و فعالان گردشگری کرمانشاه
انجمن دیده‌بان استهبان
انجمن دوستداران میراث فرهنگی و گردشگری استان فارس
انجمن مهرگان
کانون جوانان پارس
انجمن گوزن قهوه‌ای دنا
انجمن معماری و شهرسازی شهرتاش استان قزوین
انجمن تاریخ‌پژوهان مراغه
خانه گردشگری لرستان
انجمن گردشگران پاسارگاد
انجمن میراث کهن طرقبه شاندیز
انجمن مجموعه‌داران ایران
انجمن فرهنگی افراز
بنیاد فردوسی
انجمن عمارات محروسه ایران
انجمن زیست‌بانان ایران‌زمین
موسسه توسعه پایدار گردشگری علم و فرهنگ
انجمن ایلام‌شناسی ایران
انجمن ندای کرخه
انجمن فرهنگ‌گستر جنوب
انجمن دوستداران و حافظان خشت خام
بنیاد بادگیرها
انجمن هنرهای سنتی و صنایع دستی پارس
انجمن راهنمایان گردشگری استان گیلان
موسسه گردشگری جلب سیاحان هیرکانی
موسسه اکوتوریستی گیلار تالاب‌های کاسپین
دیدبان میراث زاگرس
انجمن پارسا سفر جنوب

نامه سمن ها به روحاني: براي سازمان ميراث فرهنگي مدير سياسي نگذاريد


نزديک به ٣٠سمن فعال در حوزه هاي مختلف ميراث فرهنگي، صنايع دستي، گردشگري و ميراث طبيعي با انتشار نامه اي سرگشاده خطاب به رئيس جمهور از وي خواستند که براي مديريت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري در دولت جديد از چهره هاي سياسي استفاده نکند. آنها ضمن درخواستِ پشتيباني دولت از طرح وزارتخانه شدن سازمان ميراث همچنان بر معرفي بهنگام رياست اين سازمان و وابسته نکردنِ آن به شرايط تاييد وزيران در مجلس پاي فشردند. در بخشي از اين نامه، آمده است: «در اين روزها، نام هاي بسياري براي بر دوشِ گرفتنِ مسئوليت رياست سازمان مطرح مي شود و لابي هاي رسانه اي چندي مدعي هستند که گزينه مورد نظرشان نهايي است. شوربختانه، بيشتر اين نام ها يا سياسياني هستند که همچون سه رياست اين سازمان در دولتِ پيشين، فاقد کمترين تجربه در اين حوزه و آشنايي با مباني آن هستند که پيشنهادِ احتمالي شان از سوي شما فقط بر سرخوردگي کارشناسان و دلسوزانِ اين حوزه ها خواهد افزود يا کارشناساني هستند که تجربه مفيد و حتي گاهي خوشنامي در اين حوزه ها ندارند. در ميان اين نام ها البته، چند تني بودند که در حد و حدود اين مقام هستند؛ يا پيشينه خوبي در مديريتِ بخشي از آن داشته يا در بخش خصوصي نوآوري هايي داشته اند و يا درخصوصِ ارتقاي آن تلاش هايي کرده اند. فراموش نکنيم اگر انديشه طرح نام هاي سياسي، ولو در ظاهر، به قصدِ گشايشي در صنعتِ گردشگري هم بوده باشد که نياز به تجربه اي ملي و قدرتمند داشته باشد، در سال هاي گذشته مي بايد ناکارآمدي اش به شما و پيشنهاددهندگانِ اين ايده اثبات شده باشد، چراکه جز کارهايي سطحي در اين زمينه که به نابودي ميراث فرهنگي و طبيعي مان انجاميده، گامي براي توسعه صنعتِ گردشگري برداشته نشده است.

http://www.sharghdaily.ir/News/137664/%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%D9%8A-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%86%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AF

بازتاب نامه‌ی سی سمن میراث فرهنگی در روزنامه‌ی همشهری:
درخواست جامعه باستان‌شناسی و سمن‌های میراث فرهنگی از رییس‌جمهور
برای انتصاب رئیس جدید سازمان میراث فرهنگی

سمن‌هاي میراث فرهنگی، صنایع دستی، گردشگری خواستار شدند:

مدير سياسي ممنوع

http://www.ghanoondaily.ir/fa/news/main/83864/%D9%85%D8%AF%D9%8A%D8%B1-%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9

نامه سرگشاده ٣٠ سازمان مردم نهاد به رئیس‌جمهوری

رئیس سازمان میراث فرهنگی چهره‌ای سیاسی نباشد

http://shahrvand-newspaper.ir/News:NoMobile/Main/107660/%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF

▫️ بی‌برنامگی در توسعه‌ی گردشگری

▫️ نگاهی به کارنامه‌ی میراثی ـ گردشگری آقای رییس و خلقِ هویتی جدید برای جزیره‌ی مرجانیِ کیش!

▫️ علیرضا افشاری
▫️ دبیرکل شبکه‌ی سمن‌های میراثی استان تهران


▪️ نگاه دولتی اصولاً این است که افراد قدرتمندی که استاندار بوده‌اند یا در مناطق آزاد کاملاً دست‌شان باز بوده افراد مؤثری در مدیریت سازمان میراث فرهنگی خواهند بود و گردشگری کشورمان را متحول خواهند کرد. در حالی که استاندار و رییس یک منطقه‌ی آزاد با وجود آن‌که در حوزه‌ی مدیریتی خود رییسی تمام‌قامت است و حرف اول و آخر را می‌زند، اما همو زمانی که پایش را در سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بگذارد، صرفاً به یک رییس سازمانی تبدیل می‌شود که لزومی ندارد دستورهای او از سوی دیگر ارگان‌ها و نهادها ضمانت اجرایی پیدا کنند، چون او صرفاً رییس سازمان خود است نه رییس تمامی وزرارتخانه‌ها، سازمان‌ها یا نهادها. برای همین، این دیدگاه حتی از نظر شکلی و بدون آن‌که وارد نقد محتوایی بشویم ــ که اندیشه‌های این افراد هیچ سنخیتی با مباحث ظریف میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ندارد ــ دیدگاهی اشتباه است چون قدرت آنها در اجرا کردن و پیش بردن منویات‌شان به مقام و آزادی‌عملی که داشته‌اند باز می‌گردد، و نه لزوماً به شخصیت و مدیریتِ فردی‌شان.

▪️ در ضمن، این نگاه به گردشگری یک پیش‌داشت اشتباه را در خودش دارد و آن این است که ایران نیز می‌تواند همچون آمریکا، کشورهای اروپایی و ترکیه دارای انبوهی گردشگر خارجی و درآمد چند ده میلیارد دلاری حاصل از آن باشد. در پتانسیل گردشگری ایران تردیدی نیست، اما این نگاهِ سطحی در نظر نمی‌گیرد که بخش عمده‌ی گردشگریِ این کشورها حاصلِ آزادی‌هایی تفریحی ـ اجتماعی است که در کشور ما برابرِ قانون اجازه‌ی پرداختن ندارند و گاهی خارج از عرف و شرع هم هستند، و نه کمبود هتل‌های مجلل یا امکاناتی همچون شهر بازی و تله‌کابین، تا با یک مدیر قوی این مشکلات حل شود. کافی است تجسم کنیم که وضعیتی که شهرهای گردشگرپذیرِ کشور همسایه‌ی ما، ترکیه، دارند اگر در شیراز، اصفهان، تبریز یا تهران رخ دهند واکنش‌ها چگونه خواهد بود. شاید اکثر مردم ما توان پذیرشِ شکلی معتدل از آن وضعیت را داشته باشند اما آیا حکومت هم توان چنین پذیرشی را دارد؟ برخی از این تفریحات هم شاید منع قانونی نداشته باشند (مانند برپایی کنسرت‌های موسیقی که این روزها جلوگیری از اجری‌شان موضوع بحث شده است)، اما تجربه نشان می‌دهد که بیشتر اوقات مخالفت شماری شخصیت را، به هر دلیلی، در برابرشان داریم. نمونه‌ی کوچکش همین جزیره‌ی کیش بود که در طی تحولش به منطقه‌ای گردشگرپذیر بارها و بارها دچار تنش‌هایی جدّی شد. هم‌چنین باید در نظر بگیریم که بخش عمده‌ای از پیشرفت گردشگری ایران به سیاست و دیپلماسی خارجی وزارت امورخارجه و نوع نگاه وزارت اطلاعات باز می‌گردد، نه سازمان گردشگری ایران.

▪️ پس کسانی که چنین گمانی درباره‌ی صنعت گردشگری در ایران دارند که فلان مدیر سیاسی که با اقتدار کارهای عمرانی را پیش برده برای ریاست این مجموعه مناسب است، یا ناآگاه و بی‌تجربه هستند یا غرض‌ورز هستند و منافعی را برای خود متصورند. نمونه‌ی بارزش آن‌که در سه دولتِ گذشته با وجود تأکید رییس‌جمهوران به موضوعِ گردشگری و آمدنِ افرادی از همان گونه‌ی نام‌برده‌شده، این حوزه کوچک‌ترین توسعه‌ای پیدا نکرده است. البته در این میان برخی شرکت‌های پیمان‌کاری حوزه‌های مختلف این صنعت، که دارای ارتباطاتِ ویژه با مدیران و رؤسای سازمان میراث فرهنگی بوده‌اند، دچار گشایش‌های بسیار شدند و این دقیقاً نقطه‌ضعفِ آن نگاهِ اشاره‌شده است چون بدون آن‌که طرح و برنامه‌ای کلان برای صنعت گردشگری ریخته شود و بدون آن‌که مشورت نهادهای خصوصی این حوزه و استادان و پژوهشگران این عرصه گرفته شود تلاش می‌شود با کارهایی نمایشی ــ که طبیعتاً با ساخت سازه‌های بزرگ این نمایش بهتر انجام می‌شود ــ این توسعه انجام گیرد، که چون از سویی پای فواید مادی در میان است و از سوی دیگر برنامه‌ای و نظارتی وجود ندارد به سرعت ویژه‌خواری و دوست‌سالاری جایش را در امور محوله باز می‌کند. به این ترتیب، در عمل آنچه باقی ماند نارضایتی و سرخوردگیِ بدنه‌ی اصلی کنشگران و دوستداران این عرصه‌هاست؛ چیزی که به نظر می‌رسد برای انبوهِ هوادارانِ حسن روحانی، به‌ویژه کسانی که با حوزه‌های میراثی ـ گردشگری ـ صنایع دستی در ارتباط‌اند، نیز در حال تکرار است چرا که نام افرادی در فهرستِ گزینه‌ها برای ریاست سازمان میراث فرهنگی به چشم می‌خورد که کارنامه‌شان مصداقِ بارزی از چنین اقداماتی است.

@reesjomhoormiras

[دنباله‌ی نوشتار بالا]

▪️ اما پیش از ورود به موضوعِ گزینه‌ی ریاست جدید سازمان شایسته است به این نکته اشاره شود که کشورمان، در همین وضعیت کنونی و با وجود برخی سخت‌گیری‌های اجتماعی، به شرط حذف شدنِ برخوردهای سلیقه‌ای مقامات ــ که پیش از این اشاره‌ی کوتاهی به آن شد ــ پتانسیلِ قابل‌توجه اما محدودی را در جذبِ گردشگری فرهنگی ـ طبیعی ـ ورزشی ـ سلامت ـ ... دارد که طبیعتاً ما را در فهرست کشورهای اصلی گردشگری وارد نمی‌کند و بار اقتصادی بزرگی را از دوشِ دولت برنمی‌دارد، اما توجه به همین نکته قطعاً از آنچه در این سال‌ها شعارش را می‌دهند وضعیتِ گردشگری و اقتصادِ ناشی از آن را بهتر خواهد کرد و جلو گسترش ناپایدار گردشگری را خواهد گرفت؛ گردشگردی‌ای که به طور سطحی، شعاری و به دروغ توسعه‌اش را در این سال‌ها نوید داده‌اند اما تنها و تنها سبب آسیب زدن به مرغ تخم‌طلا ــ یعنی اصلِ بناهای تاریخی یا محوطه‌های ارزشمند طبیعی ــ شده، که آشکار است پایانِ تلخی را برای کشورمان در این حوزه به دنبال خواهد داشت. وضعیتی که هر چه زودتر می‌بایست متوقف شود.

▪️ اکنون هم، با همان استدلالِ پیش‌گفته، سخن از گرایش رییس‌جمهور به علی‌اصغر مونسان می‌رود. برخی دوستان دولتیِ وی بر این باورند که آنچه مونسان در کیش کرده می‌تواند الگوی خوبی برای توسعه‌ی صنعت گردشگری باشد. پس، این موضوع، با توجه به کناره‌گیریِ توأم با تحسین‌اش از مدیرعاملی منطقه‌ی آزاد کیش در نشست حدافظی با خبرنگاران جزیره، می‌تواند بهانه‌ای باشد برای بازنگری تلاش‌های او در کیش، از دریچه‌ی گردشگری و میراث فرهنگی و طبیعی.

▪️ آشکار است که جهت برنامه ریختن برای یک منطقه در گام نخست باید نقطه قوت یک منطقه را برای گردشگری بدانیم. آیا مدیری که به قول همکارانِ دولتی‌اش جزیره‌ی کیش را متحول کرده است با این نقاط قوت آشنا بوده و آنها را برجسته کرده؟ جزیره کیش پدیده‌ی محیط‌زیستی فوق‌العاده‌ای است، چرا که به لحاظ مرجانی اهمیت بسیار زیادی دارد. جدا از آن‌که این جزیره هنگامی که تبدیل به منطقه آزاد شد تخریب‌های بسیار زیادی بر روی طبیعت آن انجام گرفت، چرا که اکثر طرح‌های عمرانی مانند ساختِ هتل‌ها و مراکز تفریحی و اسکله‌ها در نوار سواحل مرجانی جزیره کیش انجام شد و بخش عمده‌ای از این سواحل را نابود کرد ــ که مصداق همان بر شاخه نشستن و بُن بریدن را دارد ــ در دوره‌ی مدیریت مونسان این وضعیت تشدید شد. هر چند برای نمونه چندین سال پیش دفتر اکوبیولوژی سازمان حفاظت از محیط‌زیست توانست مانع ساخت یک هتل در دریا و درست روی مناطق مرجانی شود، اما اکنون سخن از ساخت مسجد بر دریاست.

▪️ درست است که طرح بازپیرایی مونسان برای منطقه‌ی سفین قدیم ــ با هدف حفظ بافت سنتی آن، در عینِ اشتغال‌زایی و رونق اقتصادی ــ که طی اجرای آن قرار است، علاوه بر حفظ بافت این منطقه، بخش زیادی از مشکلات ساکنان سفین قدیم را هم رفع کند، شاید به علتِ ذی‌نفع و در نتیجه ناظر بودنِ خود بومیان جزیره، نمونه‌ای از نگاه درست به منطقه است اما این نگاه در کل جزیره پیاده نشده است و برعکس، الگوی کشورهای کوچک و بدون پیشینه‌ی جنوب خلیج فارس است که نگاه اصلی به جزیره‌ی کیش را شکل داده است. حتی بر خلافِ آنچه قرار شد تا برای هر یک از پلاک‌های قدیمی منطقه‌ی سفین قدیم طرح‌هایی ویژه بر اساس شکل زمین آن پلاک تهیه شود، برای کارمندان منطقه شهركی هم‌چون انبوه‌سازی‌های خانه‌ی مهر، که وجهه‌ای شبه‌كمونيست‌سازى و خانه‌های یک‌دست کارگری در شوروی سابق را دارد، ساخته شد که به کل با آن شعارهای گردشگری و الگوهای جهانی در دیگر موارد متفاوت بود و ماهيت این جزیره‌ی تفریحی ـ گردشی را زير سئوال برده است.

▪️ اما مهم‌ترین اقدام مونسان برای کیش زنده‌سازی طرحِ بی‌دروپیکر جامعِ محور ويژه‌ی جزيره كيش بوده است. محوری که نخستین بار سخن از ساخت آن در دوره‌ی اصلاحات پیش آمد؛ طرحی که در ابتدا در نظر داشت شبیه‌سازی مدرن و نوآورانه‌ای از چهار باغ اصفهان باشد که، با وجود مخالفت‌ها و تأخیر، با مدیریتی نامناسب (شرکت مشاور ش. و خ.) سرانجام در دوره‌ی احمدی‌نژاد ساختن‌اش آغاز شد. اما اکنون با ایده‌ای مثل شهربازی مواجه هستیم که هیچ فرقی از نظر ماهیت با ایده‌ی غیرکارشناسیِ پیشین ندارد ولی موضوع اصلی این‌بار نه هویت معماری، بلکه چند گام عقب‌تر، یک جهان‌شهر و سیر تاریخ معماری جهان است؛ وضعیتی که در پشتِ آن استفاده از رانت زمین به چشم می‌خورد. این‌که یک خیابان شهری را تبدیل به شهر بازی کنیم موضوعی در جای خود شایسته‌ی بررسی معمارانه است، اما از آن‌جایی که در طرح‌های دولتی از این دست تلاش می‌شود تا همیشه اولین‌ها و بزرگ‌ترین‌ها در جهان اجرا شود این‌بار نه با بازسازی‌های متداول مینیاتوری بلکه با بازسازی بناهای شناخته‌شده‌ی جهان در مقیاس‌هایی نزدیک به واقعیت هستیم!

@reesjomhoormiras

[دنباله‌ی نوشتار بالا]

▪️ كتابچه طرح جامع محور ويژه جزيره كيش ــ احتمالاً خلاصه ــ در ١٠١ صفحه تهیه شده است که بخش‌هایی از آن را در پی خواهید دید (طرحی که نه تنها می‌بایست به آزمونِ معماران گذاشته شود، بلکه در کشوری چون ایران که استثنایی در نقد خوانشِ تاریخ اروپامرکزی است می‌بایست به رایزنی تاریخ‌دانانِ مملکت نیز گذاشته می‌شد)، با این توضیح که مجموعه‌ی لندنِ آن (ساختمان ساعت لندن [بیگ‌بن] و ساختمان باكينگهام) توسط مشاوری (خ. و ص.) كه گفته می‌شود فاقد صلاحيت سازمان برنامه است و گویا از طریق ارتباطاتی شخصی و نه برپایی مناقصه‌ کار را بر عهده گرفته در حال ساخت است (کشاوری که آن شهرک یادشده را نیز ساخته است)، و هم‌چنین پاگوداى چينى، که آن‌هم احتمالاً توسط مشاوری چینی ساختش آغاز شده است (خاك‌بردارى آن چندی پیش به پايان رسيد). و این‌چنین است که نمودار سیر تکاملی تاریخ در جزیره‌ی مرجانی کیش در حال شکل‌گیری است و چون مناطق آزاد از هر گونه نظارت معاف هستند شورای عالی معماری و شهرسازی هیچ نظارتی روی طرح نداشته است. هم‌چنین طبق قانون، مناطق آزاد از انجام ارزیابی زیست‌محیطی برای طرح‌های خود معاف هستند و به همین منظور در این مناطق پروژه‌های عمرانی بدون توجه به الزامات زیست‌محیطی انجام می‌شوند و در نتیجه سازمان محیط‌زیست نیرویی ندارد که جلو این‌همه ساخت‌وساز و افزایش بار بر روی این نگین خلیج‌فارس را بگیرد. همین عدم توجه به ضوابط زیست‌محیطی موجب شده است که در حال حاضر بین 70 تا 80 درصد زیستگاه‌های مرجانی در جزیره کیش از بین رفته و به مناطق تخم‌گذاری لاک‌پشت‌های دریایی در آنجا خسارت فراوان وارد شده است.

▪️ و صدالبته آنچه در این میان اهمیت ندارد هویت منطقه است. این گروه از مدیران فراموش می‌کنند که اگر خلیفه‌نشین‌های جنوب خلیج‌فارس در حال خلق هویتی جدید هستند و معماریِ شهرهای آنان نشانی از گذشته ندارد علت این است که «گذشته» در آن‌جا غایب بوده و اصولاً معماری‌ای در آن صحراها وجود نداشته است...

▪️ مسئولان به این جزیره مانند زمینی معمولی نگاه می‌کنند، در حالی که چسبیده به این جزیره زیستگاه مرجان‌های دریایی است که با خود غنی‌ترین تنوع گونه‌ای را دارند و خدا می‌داند این ساخت‌وسازها و اسکله‌سازی‌ها و رفت‌وآمدهای بیش از ظرفیت مردمان و کشتی‌ها چه بلایی بر سر طبیعت آن می‌آورد و این مصداق واقعی توسعه‌ی ناپایدار است. مناطق مرجانی کیش و قشم در خلیج فارس جزو غنی‌ترین ذخایر مرجانی دنیا هستند و این اکوسیستم‌ها به دلیل تأثیر بر زنجیره‌ی حیات دریا از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. جزایر حفاظت‌شده‌ی کیش که زیستگاه‌ پرندگان مهاجر و بومی، لاک‌پشت‌ها و محل تجمع جمعیت بکر مرجانی و حتی حیات‌وحش است، در خطر تهدیدات توسعه‌ی جزیره قرار گرفته‌اند و این در حالی است که این مناطق مرجانی جزو مناطق حفاظت‌شده سازمان محیط زیست محسوب می‌شوند.

▪️ در راستای همان تفکر زمینِ بیشتر است که مجلس با واگذاری جزایر هندورابی، فارور و بنی‌فارور به منطقه‌ی آزاد کیش موافقت می‌کند، که این خبر شوکی را برای فعالان و دوستداران طبیعت در پی داشت. جزایر فارو و بنی‌فارور نزدیک یکدیگر و هر دو در شرق جزیره‌ی کیش قرار دارند و جزیره هندروابی نیز در غرب آن واقع است. در صورت اجرایی شدن این مصوبه، فاتحه‌ی مجموعه‌ای از بهترین جزیره‌های مرجانی خلیج فارس را باید خواند. غیر از مرجان‌ها این جزایر مناطق تخم‌گذاری لاک‌پشت‌ها هم هستند و از طرف دیگر محل زمستان‌گذرانی بسیاری از گونه‌های پرندگان آبزی و کنار آبزی‌اند و برخی گونه‌های کم‌یاب و در معرض خطر انقراضی مانند «عقاب ماهیگیر» در جزیره فارور یا «سلیم خرچنگ‌خوار»، «باکلان» و «اگرت» و خیلی از گونه‌های پرنده‌ی آبزی و کنار آبزی هم در همین جزایر مدتی از سال را سپری می‌کنند. بیش از 40 گونه مرجانیِ مورد حمایت فقط در همین مناطق شناسایی شده است که از بالاترین تنوع‌های زیستی خلیج فارس است که در تمام دنیا این زیستگاه‌ها به طور کامل حفاظت می‌شوند؛ جایی که می‌تواند دست‌بالا در گردشگری بهشت غواصان و گردشگریِ محدودِ ورزشی باشد.

@reesjomhoormiras

[دنباله‌ی نوشتار بالا]

▪️ اما آیا مدیریت منطقه‌ی آزاد کیش می‌توانست نمونه‌ای واقعی و پایدار از گردشگری را در آنجا پیاده کند؟ آری، می‌توانست. جدا از آن‌که می‌شد نوآوری‌هایی را بر پایه‌ی پتانسیلِ واقعی جزیره طرح کرد، مراکز گردشگری ساحلیِ شرق دور که با احترام به طبیعت و بدون دستکاری آن و با اقامت‌گاه‌هایی طبیعی و بومی ساخته شده‌اند که آرامش را به انسانِ فراری از هیاهو تقدیم می‌کنند نمونه‌های خردمندانه‌ی توسعه‌ی گردشگری‌اند، که البته چون در آنها و برای ساخت‌شان امکانِ جابه‌جایی مبالغ کلان وجود ندارد و بیش از آن‌که پیمان‌کار و زنجیره‌ی وابسته به آن منتفع شوند خود افراد شاغل در محیط سود خواهند برد، شاید نمونه‌ی مطلوب نگاه سازه‌محور و ساخت‌وسازیِ مدیران ما نباشند. در آن صورت، اگر کسی هم می‌خواست خیابان‌های پرزرق‌وبرق را در شب‌ها ببیند می‌توانست به نمونه‌های مشابه‌اش در کشورهای دیگری از همان شرق دور برود. و این سخن را هم باید افزود که اگر برای مونسان محورها مهم بودند (همچون محور تاریخی دیاگونال بارسلونای اسپانیا که در کتابچه‌ی طرح به آن اشاره شده است) خیابان تاریخی ولی‌عصر تهران را، هنگامی که مدیر نمونه‌ی شهرداریِ تهران بود، مورد توجه قرار می‌داد که تقریباً چیزی از شکوه این بلندترین خیابان منطقه باقی نمانده است.

▪️ البته در این سال‌ها از شهر تاریخی حریره، که مخروبه های آن باقی مانده و کارگاه‌های صید و آماده‌سازی مروارید و فنون جمع‌آوری آب شیرین، کمتر سخنی به میان آمده است؛ آب شیرینی که می‌گویند دلیل وجودیِ آن در جزیره شبنم‌های بسیار آن است که در شب‌های کیش دیدنی است و حاصل فرورفتِ جزیره‌ در بافتی اسفنجی است. کانال‌های آب زیرزمینیِ دست‌کند در این جزیره‌ی اسفنجی هم در نوع خود کم‌نظیر است که اکثراً یادگار دوران ساسانی و نشانه‌ی فن‌آوری‌ای شگفت در کنار دانش و آگاهی به‌وجود خلل و فرج این جزیره است که به‌روایتی آب شورِ تحت فشار از آن می‌گذرد و املاح آب تصفیه و نهایتاً پس از رسیدن به این کانال‌ها شیرین می‌شود، به کل فراموش شده‌اند... این‌ها چیزهایی است که از چشم آقای مونسان دور مانده است.

▪️ روزی فردی سرمایه‌گذار قصد داشت هتل کورش را در جایی از جزیره بسازد؛ فردی که پیش‌ترش هتل باشکوه داریوش را ساخته بود، اما اکنون قرار است جزیره مالامال از ساختمان‌های رومی و یونانی شود! با این حال، همان ساختمان‌ها هم، جدا از سخنانِ گفته‌شده، بعید است مرغوب و باکیفیت و ماندگار ساخته شوند چرا که در واقع بهانه‌ای برای اموری دیگر اند.

▪️ پانزده سال پیش که خانم دکتر هایدماری کخ، ایران‌شناس برجسته، را برای سخنرانی به انجمن‌مان دعوت کرده بودیم، از سفرش به همین جزیره گفت و اظهار تأسف کرد هنگامی که از جنوبِ خلیج‌فارس پای به کیش گذاشته بود با آنچه درباره‌ی فرهنگ و تمدن ایران می‌دانست توقعِ دیدن عروسک 15 متریِ میکی‌ماوس را نداشت. اکنون هم وضعیت همان است، فقط میکی‌ماوس‌اش بزرگ‌تر و بزرگ‌پسندانه‌تر شده است!


▪️ آنچه در کیش در حال انجام است مصداق کاملی از خودباختگی فرهنگی است و بی‌توجهی به نوآوری‌های واقعی و فرهنگی و بومی.

@reesjomhoormiras