زهره از برج سنبله وارد برج میزان شد.

آهنگ Autumn leaves
با صدای Nat king cole

زنده یاد جلال همایی، کتاب التفهیم ابوریحان بیرونی را زنده کرده است. بسیاری در باور ایشان به احکام نجوم تردید دارند اما آنگونه که مرحوم رحیم زاده ملک می گوید: روزهای آخر عمرش از دخترش می خواهد زایجه اش را بیاورد تا بررسی کند. استاد همایی خوشنویس و شاعر برجسته ای نیز بودند.

همانگونه که در تصویر قصیده ای که به حبیب یغمایی هدیه داده اند می بینیم، «دور هزارگانی» «فردار» «کدخدا» «خبی» «فتح باب» و بسیاری اصطلاحات دیگر نجومی بکار رفته است. بخشی از قصیده:‌

این‌ برشده بنای معلق قباب چیست‌
این خیمه‌های بی‌وتد و بی‌طناب چیست‌
این گنبد کبود که‌ خوانیش‌ آسمان‌
این‌ کوره‌یی که نام کنی آفتاب چیست‌
آن هستی بسیط که عارف بوحدتش‌
افتاده در شکنجهء پرپیچ و تاب چیست‌
دور هزارگانی و فردار و کدخدا
کشف خبیّ وزایجه‌ و فتح باب چیست‌
اوفاق چار گوشهء رکن و مزاج و طبع‌
اضداد باد و آتش و ماء و تراب چیست‌
در کارگاه صنع حکیمان زنخ زدند
معلوم کس نشد که در این نه حجاب چیست

https://t.me/tashtarfoto/6
...

یک هفته به استقامت زحل باقی مانده است.@tashtar

احسان یار شاطر پر کشید. روحش شاد 😞

یکشنبه هفته آینده، مفهوم «ساعت های نجومی» را در کلوپ ستارگان ISAR تدریس می کنم.

قرار است درین وبینار از مفهوم عام ساعت ها (۲۴ ساعت در روز) فراتر برویم و در کنار سیستم معروف ساعت ها از سیستم ۱۴ ساعت در روز ایرانی و ۱۶ ساعت در روز هندی نیز استفاده کنیم.

علاوه بر آن،‌ارتباط چارت فردی با حکمران ساعت برای انتخاب زمان فرخنده نیز بررسی می شود.

همچنین ارتباط بین سیستم خانه ای پلاسیدوس و ساعت های نجومی بحث می شود و ویژگیهای هر کدام از سیستم ها بحث می شود.

مفاهیمی همچون مندی، گولیکا و اوپاگراها سالها در نجوم ودیک به صورت راز بوده اند اما در این کارگاه ماهیت آنها روشن می شود.

در نهایت بحثی مطرح می شود که «خانه ها حکمران ذاتی دارند!!!!» یعنی علاوه بر اینکه برجی آن ها را حکمرانی می کند در زمان های مختلف سیارات سیارات متفاوتی هم فعال کننده آن ها هستند.

ضمن تشکر از یاد آوری دوستان: امروز تولد ابوریحان بیرونی نیست!! 😊

ابوریحان بیرونی به نقل از غضنفر تبریزی در سوم ذی حجه ساعت ۵:۰۵ صبح بدنیا آمد که معادل ۴ سپتامبر ۹۷۳ ژولیانی است.

عقلای ما هم زحمت کشیدند بدون توجه به اینکه تاریخ ژولیانی بوده آن را تبدیل کرده اند و به ۱۳ شهریور رسیده اند! توجه داشته باشید که تقویم ژولیانی در سال ۹۷۳ با تقویم امروزی ۵ روز اختلاف دارد بنابرین تولد بیرونی ۵ روز دیگر است.

پ.ن: سالها پیش زایجه ابوریحان را تصحیح و منتشر کردم که الان در دسترس نیست. اگر دوستان دارند بفرستند تا در صفحه قرار بگیرد.

عکس یادگاری قدیمی در جلسه بزرگداشت استاد صابری

از سال ۸۹ افتخار شاگری استاد صابری را داشته و دارم. بدون هیچ تردیدی ایشان بیشترین تحقیقات را در باره نجوم کهن ایرانی انجام داده اند. تصویر مربوط به چند سال پیش است که فرصتی دست داد تا بار دیگر از حضور ایشان استفاده کنیم و از حضورشان تقدیر کنیم. عمرشان دراز باد

دوستان فرستادند 🙏

یکی از تقسیم بندی های ایرانیان، تقسیم زمان به هفت بخش است.

هر سال به ۷ قسمت مساوی تقسیم می شود که مدت هر قسمت ۵۲ روز ۴ ساعت و ۱۵ دقیقه است.

در لایه دوم هر قسمت به ۷ قسمت مساوی تقسیم می شود که هر کدام ۷ روز و ۱۰ ساعت و ۵۳ دقیقه است.

در لایه سوم نیز هر قست به ۷ قسمت مساوی تقسیم می شود که هر کدام ۱ روز و ۱ ساعت و سی دقیقه است.

این تقسیم بندی هم برای زایچه سالانه و هم برای نموادار تحویل سال قابل استفاده است. چگونگی استفاده از آن را در آینده خواهم نوشت.

تنظیم دوره های نجومی و هزار ها و کبیسه ها و تقسیمات مختلف زمان اصلا برای تعیین اوقات مناسب برای عبادت و دانستن موعد بشارت ها و ساعت های نیک و بد بوده است. تعیین موسم زراعت و پرداخت مالیات احتیاج به این اندازه دقت در حساب ندارد.

ذبیح بهروز

استفاده از فاصله میان دو سیاره (میدپوینت) یک تکنیک غربی قرن بیستمی است. در متن فوق از زیج یمینی می بینیم که ایرانیان در ۵۱۱ هجری از به اصطلاح midpoint ها در تصحیح چارت استفاده می کرده اند. محمد سیفی نمی دانم کیست اما گویا او مبدع این شیوه بوده است.

https://t.me/tashtarfoto/8

از فرصت باقیمانده از خرید نرم افزار تشتر با تخفیف ویژه استفاده کنید

http://tashtar.ir/shop/

نوشته ای بسیار تامل بر انگیز در مورد ساختار فصل نجومی که فصل طبیعی فرق دارد و با ادوار اوج خورشید منطبق است:

حکمای فرس در قدیم ایام .... فصل ‌های سال را متفاوت می‌گرفته‌اند: افتتاح فصل بهار از آن وقتی می‌گرفته‌اند که آفتاب به بیست درجه و چهار دقیقه حوت رسیدی!... بحساب زیجهاء ایشان و ابتدا فصل دوم از آن وقت گرفتندی که آفتاب بهجده درجه جوزا رسیدی زیرا که در آن وقت اوج درین درجه بوده است و ابتدا فصل سیم از آن وقت گرفتندی که آفتاب به پانزده درجه و چهل و شش دقیقه سنبله بودی زیرا که خاصه آفتاب سه برج راست آمدی و وسطش پنج برج و هجده درجه و تعدیل بغایت بودی و ناقص و افتاب از بعد اوسط روی در هبوط و حضیض داشتی و ابتدا فصل چهارم از آن وقت بودی که آفتاب بهجده درجه قوس آمدی و در حضیض بودی.. پس بدین اعتبار قسم اول و دوم هر یک هشتاد و هفت درجه و سه ربع باشد و آفتاب این درجات را بهشتاد و هفت روز و هجده ساعت قطع کند.

در نوشته یکی از منجمان خسروانی به مورد جالبی برخوردم:

همانطور که در تصویر می بینید در دوجای یک متن، یکی برای ادوار و دیگری برای تسییرات از دو طول سال متفاوت استفاده شده است. جالب تر اینکه هیچ کدام طول سال شمسی یا قمری یا نجمی نیست!

طول سال شمسی استاندارد ۳۶۵.۲۴۲۲ و سال سایدریال ۳۶۵.۲۵۶۳۶ اندازه گیری شده است.

در نگاه اول شاید به نظر برسدکه این اعداد اشتباه محاسبه شده اند اما اینطور نیست. انواع دیگری از سال همچون سال اوجی (۳۶۵.۲۵۹) برای نجوم باستان مورد استفاده قرار می گرفتند. سال اوجی از نقطه اوج آفتاب آغاز و به همان نقطه می رسد. سال گذشته در کلاس آسترونومی (بازگشت به مدرس) ارتباط نقطه شرف شمس و اوج سیارات را توضیح دادم. منجمان ایرانی نیز از این اصل آگاه بودند که نقطه شرف همراه با نقطه اوج حرکت می کند. بنابرین سال اوجی را مبنای راندن تسییرات بکار می بردند.

آنها برای هر فن، از طول سال متفاوتی استفاده می کردند.

https://t.me/tashtarfoto/9

دوستان عزیز! من هیچ شاگرد مورد تاییدی ندارم و تا امروز به هیچ کدام از شاگردانم اجازه تدریس نداده ام. تنها شاگرد مورد تایید من خانم ساغر هستند که دوره کامل نجوم ودایی را پیش من در ترکیه گذراندند از من مدرک پایان دوره دارند و در کشور ترکیه ساکن هستند.

هیچ کدام از کسانی که در کلاسها یا کارگاههای من شرکت کرده اند دوره تربیت مدرس را با من یا هیچ استاد دیگری نگذرانده اند و صلاحیت تدریس ندارند.

متاسفانه باز هم کسانی به اسم شاگرد من مشغول جذب شاگرد و هنرجو هستند. شرکت در یک یا چند کارگاه به هیچ عنوان به معنی تایید من نیست.

اگر کسی ادعا می کند شاگرد من بوده یا ادعا می کند با روش و مطالب من درس می دهد از او مدرک با امضای من بخواهید یا تاییدش را از من استعلام کنید.

با سپاس
احسان خازنی