Azərbaycanda xatt və yazı tarixi- «بخش دوم»

🔅تاریخ خط و کتابت در آزربایجان.
سخنران؛ دکتر رحیم آغ بایراق

یکشنبه ؛ دوم اردیبهشت ۱۴۰۳
برابر با ۲۱ آپریل ۲۰۲۴

آغلادیم آننه

سَلدا باغجان
گونون موسیقی سی

🌹🌹🌹

دریاچه اورمیه دوباره خشک می‌شود!


نظر آکادمیک استاد فرزانه، 
پروفسور دکتر بهروز ساری صراف
استاد اقلیم شناسی دانشگاه تبریز
در پیوند با وضعیت دریاچه اورمیه

 در فروردین ماه سال ۱۴۰۳ شاهد بهبودی حال دریاچه اورمیه بوده ایم ، افزایش آب دریاچه مسافران زیادی را برای شادی و جشن از جای جای آذربایجان و کشور به خود جذب کرد و رسانه ها تصاویر بی‌نظیری را از این مهمانی به ثبت رسانند. اما آیا این شادی دائمی خواهد بود؟

جشن تولد زودهنگام برای نگین آذربایجان!

«پروفسور دکتر بهروز ساری صراف»، عضو هیات علمی گروه آب و هواشناسی دانشگاه تبریز، در گفتگو با خبرنگار آذرانجمن در این خصوص فرمودند:
حال دریاچه اورمیه از نظر برخی مسئولین و مدیر سازمان ها درحال حاضر رو به بهبودیست و حال خوشی را تجربه می‌کند، اما از نظر هیدرولوژیکی نمیتوان چنین سخنی زد و اصلا نمی‌شود با استناد بر بارش های اخیر و زمستان پشت سر گذاشته شده گفت که دریاچه درحال بهتر شدن است زیرا که هنوز گرمای تابستانی و تبخیر شدید آب دریاچه را مشاهده نکرده ایم.
ایشان با بیان اینکه خیلی زود است که بگوییم دریاچه احیا شده، گفتند:
دریاچه ارومیه یک دریاچه دائمی با حدود متوسط ۳۰ میلیارد مترمکعب آب بود که اگر تبخیری هم صورت می‌گرفت در مجموع ۲ الی ۳ میلیارد آب را کم می‌کرد که به حیات و عظمت دریاچه هیچ خللی وارد نمی آورد ،ولی درحال حاضر براساس اطهار نظرات مدیران ،حجم آب به ۲ میلیارد مترمکعب هم نرسیده و خیلی زود است که بگوییم خبرهای خوش از دریاچه رسیده!
ایشان با بیان اینکه دریاچه اورمیه را به دریاچه فصلی تبدیل کرده ایم، افزود: اینکه دریاچه اورمیه دریاچه‌ی دائمی بود و باید دریاچه در تراز اکولوژیک خودش به ارتفاع ۱۲۷۴/۶۰ برسد و حجم آب دریاچه باید ۱۴ میلیارد مترمکعب را ببیند، نباید با استناد به ۲ میلیارد مترمکعب آب جشن تولد دریاچه را گرفت.

دریاچه و کویر فصلی اورمیه

پروفسور صراف در خصوص حق آبه دریاچه اورمیه بیان کردند:
تنها ۴۰ درصد حق آب دریاچه ارومیه داده شده و هنوز هم تصور میشود که با این درصد باید دست بوس مسئولان سازمان آب و وزارت نیرو باشیم؛ اما باید آگاه باشیم که حق آبه مورد نیاز دریاچه اورمیه را هنوز نداده اند.
در فصل زمستان گاهی سدها سرریز می‌کند، برای اینکه مشکلات نگهداری آب در سدها را نداشته باشیم یا اینکه سد ها تخریب نگردد، به اجبار آب را تخلیه می‌کنند و این مورد رها سازی حق آبه نیست! چرا زمانی که دریاچه در فصل تابستان برای آب له له میزند رهاسازی صورت نمیگیرد و فصل زمستان این عمل اجرایی می‌شود؟ این وضعیت برای دریاچه  قابل قبول نیست.
احیای دریاچه زمانی صورت می‌گیرد که تغییرات فصول, تغییراتی در سطح دریاچه ایجاد نکند و سطح ارتفاعی و حجم آب دریاچه به حالت ثابت برسد و ما منتظر رسیدن فصل بهار و زمستان و بارش های آن نباشیم ، دریاچه در حال حاضر به حجم ۱۴ میلیارد متر مکعب آب خود که خروجی اکوسیستم را نیز شاداب کند(یعنی همان تراز اکولوژیک )نرسیده است ، مطمئنا" ما در ماه های پیش رو با مشکلاتی مواجه خواهیم شد.

حق نادیده گرفته‌شده‌ی دریاچه ارومیه

ایشان یادآور شدند که:
حدود ۱۰ سال پیش استادی از دانشکده برق دانشگاه تبریز ، طرحی پیشنهادی در خصوص کاهش تبخیر آب دریاچه ارائه کردند که با تایید یکی از نمایندگان مجلس به معاونت سازمان وزارت نیرو ارجاع گردید اما معاونت محترم از بصرفه نبودن طرح صحبت کرد و طرح منتفی شد، ۲ سال قبل،شبیه همان طرح در دریای ژاپن با بکارگیری طرح سلول‌های فتوولکاییک مورد استفاده قرار گرفت و دولت ژاپن ضمن کاهش تبخیر از آن برق نیز تولید نمود .
ایشان با انتقاد از اقدام دولت در خصوص انتقال آب از خلیج فارس به شیراز و اصفهان گفتند:
کشیدن آب از خلیج فارس به شیراز و اصفهان در ارتفاع ۱۵۰۰ متری بصرفه است ؟! اما استفاده از روش های کاهش تبخیر در دریاچه ارومیه بصرفه نیست!؟
باید گفت که پتانسیل‌های زیادی در کشورمان برای کاهش تبخیر وجود دارد که باید برای اجرایی آن ها اراده نشان داده شود. امیدوارم که مسئولان شادی مردم را پایدار بخواهند و حق دریاچه ارومیه را نادیده نگیرند.

https://t.me/pishroaz

پس از خروج نیروهای روسی از قره باغ و نشان دادن چراغ سبز به آذربایجان ، فراخوان نیروهای ذخیره، خبر سفر رئیس جمهور به روسیه و همه نشانه ها، ارمنستان علیرغم مخالفت مردمانش در حال عقب نشینی از چند روستایی است که بهانه به دست جمهوری آذربایجان می داد تا راهی برای نخجوان پیدا کند. این لحظه ارتش آذربایجان‌ در مواضع نزدیک باغانیس آیریم مستقر شده است
@tarixbil

من اوزوم گئدرم

چیناره
گونون موسیقی سی

قیسسا کپشن لی ویدئو اینستاگرامدا بو آدرس ده
Rahim.akbayrak

تُرک یا آذری؟

در ابتدای حکومت رضاشاه پهلوی که ناسیونالیسم ایرانی در آغاز راه بود، مسئله قومیت و هویت مردم آذربایجان در مرکز توجه منادیان این ناسیونالیسم از جمله محمود افشار، احمد کسروی، کاظم زاده ایرانشهر و ... قرار گرفت.

گام اول این بود که به هر صورت باید مردم آذربایجان را از هویت ترکی جدا کرد تا راه ارتباط فرهنگی و تاریخی آنان با مردم ترکیه و آذربایجان شوروی بسته شود.

احمد کسروی پیشگام شد و زبان مردم آذربایجان را «آذری» نامید.
این ادعا که با توجه به نمونه‌های اندک از لهجه‌های تاتی در مناطقی مانند خلخال و هرزند انجام شده بود از نظر علمی ارزشی نداشت. خود کسروی هم به آن معترف است که این نمونه‌ها با هم هماهنگی ندارند. این ادعای کسروی مورد توجه قرار گرفت و از حیطه زبان به ساحت قومیت درآمد. یعنی ابتدا زبان مردم آذربایجان و سپس خود این مردم «آذری» نامیده شدند.

هدف این بود که اولاً مبانی خودشناسی قومی و هویتی مردم آذربایجان از سرچشمه ترکی جدا شده و ثانیاً آثار فرهنگ و زبان ترکی در آذربایجان برچیده شود.

بی تردید نه زبان و نه قومی به نام آذری در طول تاریخ وجود نداشته‌اند. زبانی جعلی که نه دیوان شعری دارد و نه نسخه خطی. نه دستور زبانی دارد و نه گنجینه واژگان.
هیچ کتاب لغت چند زبانه‌ای در تاریخ آذربایجان وجود ندارد که بخشی از آن «آذری» باشد.

حقیقت آن است که مردم آذربایجان از نظر زبان و فرهنگ ترک هستند. زبان رایج در اینجا هم «ترکی آذربایجانی» است. از نظر قومیت هم مردم کنونی آذربایجان، تلفیقی از قومیتهای مختلف هستند که در طول تاریخ در اینجا می‌زیسته‌اند.

«آذری» نامیدن زبان و مردم آذربایجان، دسیسه‌ای قدیمی برای جدا کردن زبان و فرهنگ آذربایجان از پیکره جهان ترکی است.


پرویز زارع شاهمرسی

https://t.me/pishroaz