صدای تاریخ(تاریخ بی دروغ)
1.64K subscribers
4.36K photos
1.84K videos
803 files
4.44K links
"تاریخ تنها مزرعه ای است که در آن هیچ دانه سالمی از بین نمی رود"
https://telegram.me/tarbd
Download Telegram
*افسانه تاسیس شهر رم*

در باب بنا شدن روم توسط رومولوس (Romulus)

می‌گویند دو برادر به نام‌های رومولوس و ریموس (Remus) روم را بنا نهادند. پدر بزرگ آن‌ها شاه بر حق آلبا (Alba) بود ولی برادرش وی را از قدرت خلع کرد. مادرشان می‌بایست برای ایزدبانو وستا (Vesta) کاهنه باشد و بالطبع باکره بماند ولی بعضی می‌گویند مارس، ایزد نبرد وی را باردار ساخت. عموی بزرگ آن‌ها دریافت که رومولوس و ریموس، کودکانی عادی نیستند و تصمیم به نابودی آن‌ها گرفت. خدمتکاری را مأمور این کار کرد ولی خدمتکار، آن دو را کنار رود تیبر (Tiber) رها ساخت. رودی که آن زمان در بالا آمده بود. ولی ماده گرگی آن‌ها را پیدا کرد و به آن‌ دو شیر داد. بعدها، خوک‌چرانی بچه‌ها را پیدا کرد و به میان آدمیان بازگرداند.

رومولوس و ریموس مردانی قوی بار آمدند و رهبر چوپانان یاغی شدند که در اطراف و اکناف می‌زیستند. ریموس در نزاع با یکی از چوپانان پدربزرگش گرفتار شد. رومولوس کوشید برادرش را نجات دهد و حضور دوقلوی‌هایی که سن و سالشان به نوه‌های پیرمرد می‌خورد حقیقت را آشکار کرد. آن‌ دو با کمک افراد پدربزرگ و پیروان خود عموی غاصب را برانداختند و پدربزرگ را دوباره بر تخت نشاندند. رومولوس و ریموس میل نداشتند با عنوان شاه بر کسی حکم برانند و آلبا را ترک کردند تا شهر خویش را بنا کنند.

هر یک منطقه‌ای متفاوت را برگزیدند و تصمیم گرفتند برای انتخاب مکان بهتر، منتظر فال نیکی بمانند. ریموس اطراف را نگریست و شش لاشخور دید که نشان خوبی بود. رومولوس ادعا که دوازده لاشخور دیده و نشانی بهتر است. در حین بحث، ریموس به حالت استهزا، از روی دیوارهایی که رومولوس ساخته بود پرید. دیگ خشم رومولوس به جوش آمد و برادر را کشت.

رومولوس، برادر را دفن کرد و به ساختن شهر خود ادامه داد. ولی مشکلی در کار بود. تمام ساکنان شهر، یعنی چوپانان، برده‌های فراری، یاغیان سابق، مرد بودند. رومولوس، به افتخار ایزد کانسس (Consus) بازی‌هایی را ترتیب داد و از آن حوالی مردمی را دعوت کرد. در همان حین، رومولوس به مردم خود علامت داد و رومیان، دختران جوانی را که برای تماشای بازی‌ها آمده بودند برداشتند و گریختند. مردان سابینی (Sabine) کوشیدند دختران خود را پس بگیرند ولی زمانی که موفق شدند دخترها با آدم‌ربایان ازدواج کرده و بعضی مادر شده بودند. زن‌ها خود را میان دو ارتش انداختند و التماس کردند که آن‌ها را مجبور به انتخاب میان خویشان نسبی و سببی نکنند و بدین ترتیب، میان رومولوس و تاتیوس (Tatius)، شاه سابینی‌ها صلح برقرار شد و دو قلمرو با یکدیگر متحد شدند. پنج سال بعد، تاتیوس کشته شدند و رومولوس به تنهایی بر هر دو قلمرو حکم راند.

رومولوس 38 سال بر روم حکومت کرد و سپس در توفانی هولناک ناپدید شد. می‌گفتند به آسمان رفته و با عنوان ایزد کوییرینوس (Quirinus) همچنان بر روم نظارت دارد.

@tarbd
Telegram.me/tarbd
شبکه ی معلمان تاریخ
🐐🐐🐐
‍ بز کوهی و جایگاه آن نزد مردمان ایران
🐐🐐🐐
واژه «بُز» در اوستا به صورت های «بُوزَ» و «ایزَ» به معنای بُزِ نَر می باشد. این واژه در زبان سانسکریت «بُک» و در پهلوی به صورت «بُج» و « پاژَن» که نام گونه کوهی آن می باشد آمده است.
در فرهنگ باستانی، بز از جایگاهی وَرجاوند نزد مرمان ایران زمین برخوردار بوده است. بنابر اسطوره های مبتنی بر اوستا، هفتمین تجسم ایزد بهرام (وِرِثرَغنَه)، بُزِنَرِ جنگی می باشد و همچنین بز از نخستین جانوران سودمندی است که اهورامزدا پس از گاو آفریده و شامل پنج گونه خَربُز، تَبی، نَری، آهو و پازَن می باشد.

در میان متون باستانی، منظومه ای وجود دارد به نام درخت آسوریگ، این منظومه در رابطه با اهمیت بز در بینش ایرانیان باستان به ویژه آیین زرتشتی می باشد که موضوع آن، گفت و گویی است میان «بز» به عنوان نمادی از تمدن باستانی ایران و «درخت خرما» به عنوان نمادی از اقوام سامی. در این منظومه، بز و درخت خرما هر یک فواید خود را ذکر می کنند و در این بین بز برتری خود را نسبت به درخت خرما بنا به دلایلِ بی شماری می داند که مهمترین آن ها به کار رفتن شیرِ بز در آیین های پرستش یزدان، نیرو بخشیدن به ایزدِ چهار پایان و بافتن کُستی و سِدره از موی سپید بز می باشد که نیازهای معنوی مردمان باستانی ایران را بر آورده می سازد.

در میان نگاره های باقی مانده از هزاره های کهن، نگاره هایی بسیار از بزکوهی بر دیواره غارها، کوه ها و صخره های ایران باقی مانده است. اهمیت نقشمایه «بُز»، نزد مردم ایران به حدی است که بیش از 90 درصد نقوش سنگ نگارههای ایران به نقشمایهی بز کوهی اختصاص یافته است. به طوری که دکتر محمد ناصری فرد نویسنده کتاب سنگ نگاره های ایران، قدمت برخی از این نقوش در لرستان را «حدود چهل هزار سال» پیش می داند.
در روزگار باستان، مردمان ایران این نقش ها را بیشتر به عنوان نمادی به جهت رسیدن به مفهوم باروری، بارش باران و مبارزه با گرمای خورشید، آبخواهی، زایندگی، برکت و محافظت می نگاشتند. به همین خاطر سرچشمه این مفاهیم را می توان در اسطوره های باستانی ایران، جستجو کرد.

در داستان های کهن ایران زمین نیز ماجرایی تحت عنوان کشته شدن کیومرث (نخستین انسان) وجود دارد، که بر اساس این داستان کیومرث حدود 40 سال بر روی زمین زندگی میکند و پس از مبارزه با اهریمن کشته میشود، در این واقعه دو قطره از خونِ کیومرث بر روی زمین می ریزد و از آن یک بوته ریواس دوشاخه میروید. این دو شاخه ریواس برهم میپیچند و از یک شاخه آن پسر جوانی به اسم «مشی» و از شاخه دیگر دختر جوانی به اسم «مشیانه» متولد میشوند، و چون غذا خوردن را نمیدانستند، اهورا مزدا فرشته ای را در کالبد یک بز کوهی سفید رنگ میفرستد تا آن دو را شیر بدهد. بر مبنای این داستان، می توان به این نکته پی برد که تبدیل شدن بز کوهی به عنوان نمادی از محافظت ریشه در این ماجرا داشته است.
افزون بر آنچه تا کنون بیان شد، در فرهنگ باستانی، هر یک از اقوام ایرانی، بز کوهی را مقدس و آن را نماد یکی از عناصر مفید طبیعت و سبب برکت در زندگی خود در نظر میگرفتند و به جهت محافظت در مقابل نیرو های پلید و اهریمنی، تصویر آن را همراه با روحِ سادگی و دقت به شکل های واقع گرایانه، انتزاعی و نمادین به صورت ساده یا بالدار، بر صخره ها، سفال ها، مُهرها، گردن آویز و آثار زینتی می نگاشتند. به عنوان مثال نگاره های بز کوهی در لرستان، نمادی از خورشید (به همراه علامتی مانند گل نیلوفر در بین شاخ هایش) و گاهی به خاطر شاخ های خمیده آن، نماد هلال ماه و سبب ریزش باران می باشد و همچنین در شوش و ایلام، نقوش این حیوان نمادی از نیک بختی و ایزد زندگانی گیاهی به شمار می رفت و در روزگار ساسانیان نیز نقوش بز کوهی بیشتر اوقات در حال مراقبت از درخت ماه (در مقابل نیروهای اهریمنی) تصویر شده اند.
بنا به باوری دیگر، شاید کوهی بودن این حیوان موجب شده تا در فرهنگ باستانی مقدس شمرده شود، چرا که کوه در این فرهنگ، مقدس و نمادی از بزرگی، عظمت، جایگاه ایزدان و سرچشمه آبریزهایی است که زمین های اطراف خود را سیراب می کند و این حیوان نوید دهنده آب بوده است و به همین دلیل، در اکثر پدیده های هنری، آناهیتا (الهه آب) در کالبد بز کوهی به عنوان نماد آب و باران مجسم می شده است و مردمان باستان با نگاشتن نقوش آن از خدای خود درخواست بارش باران می کردند.
🐐🐐🐐🐐🐐🐐

@tarbd
Telegram.me/tarbd
شبکه ی معلمان تاریخ
گوشه هایی از هنر و تمدن جیرفت👆👆👆
ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪﺍﻥ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯽ

ﺑﺎ ﻓﺘﺢ ﻣﺼﺮ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﮐﻤﺒﻮﺟﯿﻪ ﺩﺭ ۵۲۵ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﻣﯿﻼﺩ ، ﻓﯿﺜﺎﻏﻮﺭﺕ ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪ ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ ﻏﺎﻓﻞ ﮔﯿﺮ
ﺷﺪ .ﻓﯿﺜﺎﻋﻮﺭﺱ ﺍﺯ ﺍﻫﺎﻟﯽ ﺟﺰﯾﺮﻩ ﺳﺎﻣﻮﺱ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﭘﻮﻟﯿﮑﺮﺍﺕ ، ﺣﺎﮐﻢ ﺟﺰﯾﺮﻩ ﺳﺎﻣﻮﺱ
ﻓﺮﺩﯼ ﻇﺎﻟﻢ ﺑﻮﺩ ، ﻓﯿﺜﺎﻏﻮﺭﺕ ﺍﺯ ﺳﺎﻣﻮﺱ ﺑﻪ ﻣﺼﺮ ﻣﻬﺎﺟﺮﺕ ﮐﺮﺩﻩ ﺗﺎ ﺩﺭ ﻋﻠﻮﻡ ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ ﻭ ﻫﻨﺪﺳﻪ
ﺧﺒﺮﻩ ﺷﻮﺩ . ﻭﻟﯽ ﺑﺎ ﻓﺘﺢ ﻣﺼﺮ ، ﮐﻤﺒﻮﺟﯿﻪ ﺑﻪ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎﺩ ﺑﺎﺑﻠﯽ ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺍﻭ ﺑﻮﺩﻧﺪ ، ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ
ﻓﯿﺜﺎﻏﻮﺭﺱ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻞ ﺑﺒﺮﻧﺪ .ﻓﯿﺜﺎﻏﻮﺭﺱ ﻣﺪﺕ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﺩﺭ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻫﺎﯼ ﺑﺎﺑﻞ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﭼﯿﺰ ﻫﺎﯼ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﺍﺯ
ﺍﯾﻦ ﻣﺪﺍﺭﺱ ﺁﻣﻮﺧﺖ ﻭ ﺍﯾﻦ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﻣﺪﺍﺭﺱ ﺯﯾﺮ ﭼﺘﺮ ﺩﻭﻟﺖ ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯽ ﺑﻮﺩ. ﺍﯾﻦ ﻣﺪﺍﺭﺳﯽ
ﮐﻪ ﻓﯿﺜﺎﻓﻮﺭﺱ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﯾﺎﻓﺖ ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻫﺎﯼ ﻣﻌﻤﻮﻟﯽ ﻣﺴﺌﻮﻝ ﺗﻘﻮﯾﻢ ﻭ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺎﻩ
ﻫﺎﯼ ﮐﺒﯿﺴﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺍﻏﺮﺍﻕ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﮕﻮﯾﻢ ﺍﯾﻦ ﻣﺪﺍﺭﺱ ﺭﺍ ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯿﺎﻥ ﺍﯾﺠﺎﺩ ﮐﺮﺩﻧﺪ ! ﺑﻠﮑﻪ
ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯿﺎﻥ ﺩﺭ ﺑﺴﻂ ﻭ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺍﯾﻦ ﻣﺪﺍﺭﺱ ﻧﻘﺶ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ .ﻓﯿﺜﺎﻏﻮﺭﺱ ﺭﯾﺎﺿﯿﺎﺕ ﻭ ﺳﺘﺎﺭﻩ ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺭﺍ
ﺩﺭ ﻣﺪﺍﺭﺱ ﺑﺎﺑﻞ ﺁﻣﻮﺧﺖ ﻭ ﺑﻌﺪ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺍﺯ ﺩﺍﺭﯾﻮﺵ ﺑﺰﺭﮒ ﺑﻪ ﻭﻃﻦ ﺧﻮﺩ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ . ﺩﺭ ﻭﺍﻗﻊ
ﭼﯿﺰﯼ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪﺍﻥ ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﺁﺏ ﻭ ﺗﺎﺏ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﺗﺎ ﺣﺪ ﺯﯾﺎﺩﯼ
ﻣﺪﯾﻮﻥ ﺗﻤﺪﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﺳﺖ.
بن مایه :
ﻭﺍﻟﺘﺮ ﻫﯿﻨﺘﺲ ، ﺩﺍﺭﯾﻮﺵ ﻭ ﺍﯾﺮﺍﻧﯿﺎﻥ ، ﺟﻠﺪ ﯾﮑﻢ

@tarbd
Telegram.me/tarbd
شبکه ی معلمان تاریخ
تصاویری از کارگاه نقد کتاب تاریخ دهم با مشارکت گروه تاریخ آموزش و پرورش و گروه تاریخ دانشگاه اصفهان و انجمن تاریخ محلی ایرانیان
📕🎤🎓کارگاه آموزشی نقد کتاب تاریخ دهم

کارگاه علمی نقد کتاب تاریخ پایه دهم راس ساعت 14 در محل تالار صائب دانشکده ادبیات دانشگاه اصفهان با مشارکت گروه آموزشی تاریخ آموزش و پرورش استان اصفهان، گروه تاریخ دانشگاه اصفهان، انجمن علمی دانشجویان تاریخ دانشگاه اصفهان و انجمن تاریخ محلی ایرانیان با حضور نزدیک به 250 نفر از دبیران تاریخ استان اصفهان برگزار شد.

در آغاز جلسه دکتر احمدی اختیار به معرفی و نقد کتاب تاریخ دهم پرداختند و برخی از مزایا و ایرادات کتاب را بیان کردند. از مزایای کتاب پرداختن به تاریخ شناسی و اهمیت و کارکرد تاریخ در دروس نخستین، یکپارچگی و یکدستی کتاب در حوزه باستان، پرداختن به تاریخ تمدن و رهایی از تاریخ صرف سیاسی، استفاده از تصاویر متعدد، فعالیت ها و توضیحات مناسب و معرفی مناسب و درخور از تاریخ ایران باستان از جمله مزایای کتاب عنوان شد.
از جمله این ایراداتی که از سوی ایشان بر کتاب وارد شد: تغییر تلفظ اسامی برخی از پادشاهان و شخصیت های ایران باستان بدون توضیحی در مورد آن، نداشتن فهرست منابع، مناسب نبودن نقشه ها، ابتر و ناتمام رها شدن برخی از دروس خصوصا در بخش تاریخ جهان، ثقیل بودن و پراکنده گویی در بخش نخستین به ویژه در درس اول. اولین سخنران جلسه
دکتر فیاض بودند که به نقد وتحلیل علمی سه درس نخست کتاب تاریخ دهم پرداختند.اهم نکات مطرح شده ایشان عبارتند از این که:
بهتر بود واژه تاریخ در همان تعیین وقت وقوع رویداد تعریف می شد. ایشان در قسمت ویژگی های رویدادهای تاریخی نقدهای زیر را بر جملات کتاب وارد دانستند:
ویژگی های رویدادهای تاریخی بیش از نکات مطرح شده کتاب است. از طرفی تاریخ در جزئیات تکرار ناپذیر است در کلیات تکرار پذیر است.
تاریخ نیز تجربه پذیر است همین که یک مورخ شاهدجریانات بوده وآن را تجربه کرده دال بر تجربه پذیر بودن تاریخ است.
سخنران دوم جلسه دکتر محمود آبادی- استاد تمام تاریخ و مولف دهها جلد کتاب و مقاله در حوزه ی تاریخ ایران باستان- در مورد تاریخ سپیده دم ایران و سلسله ماد و هخامنشی نکاتی را بیان کردند که با استقبال و علاقه گسترده ی حاضرین روبرو شد. دکتر محمودآبادی درباره موضوعاتی چون ورود آریایی ها و ویژگی های این اقوام، تمدن های بومی و ماقبل آریایی، فتوحات کورش و نبوغ و مدیریت و استراتژی نظامی او -که بعد از 25 قرن هنوز هم مورد توجه دانشگاه های نظامی در نقاط مختلف دنیا قرار مگیرد-، و جایگاه علمی و تمدنی ایران سخنانی را ایراد کردند. سپس جلسه به پرسش و پاسخ انجامید و دکتر محمود آبادی به سوالات دبیران و دانشجویان پاسخ دادند.
بعد از پذیرایی واستراحتی کوتاه قسمت دوم جلسه با اعلام برنامه توسط دکتر احمدی آغاز شد سپس دکتر جعفری مدیر گروه دانشگاه اصفهان ضمن خوشامدگویی، اظهار امیدواری کردند که این هم اندیشی ها بین دانشگاه وآموزش و پرورش بیشتر ادامه یابد.
سومین سخنران جلسه دکتر زینلی در مورد ضعفها و قوتهای آموزش و پرورش و تدریس درس تاریخ بیاناتی فرمودند و به ذکر عواملی پرداختند که ضد تاریخند و اجازه پیشبرد اهداف آموزش تاریخ را نمی دهند و اذعان نمودند که باید جلوی این نگاههای ضد تاریخ را گرفت. در واقع دو نگاه داخلی و خارجی ضد تاریخ داریم. در داخل به تاریخ اهمیت داده نمی شود و هدف از مطالعه و کاربرد آن را نمی دانند. و تاکید کردند که رسالت یک معلم تاریخ است که کارکردهای واقعی تاریخ را بیان کند و عوامل ضد تاریخ را از اذهان دانش آموز دورکنند.
ایشان در مورد کتاب گفتند: اولین امتیاز کتاب فصل اول است که در مورد فلسفه تاریخ و شیوه های تحقیق در تاریخ مطالب ارزنده ای داردهرچند ادبیات سنگین دارد. امتیاز دوم آن است که از فیلم و عکس و نقشه بخوبی استفاده شده است. امتیاز سوم کتاب وجود فعالیتهایی است که در هر درسی وجود دارد و دانش آموز را به اندیشیدن فرا می خواند.
عیوب کتاب: هویت بخشی تمدنها را در مقایسه با ایران بیان نمی کند.توضیحات تمدن بین النهرین وسایر تمدنها را نیمه رها کرده و ادامه نداده است. ایشان در ادامه با مقایسه نظام آموزشی و تدریس تاریخ در برخی کشورها، عنوان کردند که در نظام آموزشی آلمان و روسیه تاریخ پله پله آموزش داده می شود و پله اول از هویت شروع می شود. در ادامه ایشان در مورد تاریخ غرب و تمدن یونان وروم نکاتی را ذکر کردند.
سخنران چهارم آقای دکتر مسیبی بودند که نکاتی در مورد مراحل پژوهش تاریخ بیان کردند. و تاکید داشتند که در پژوهش تاریخ بهتر است که انتخاب موضوع تاریخ کاربردی باشد و در مورد موضوع پایان نامه خود نکاتی را بیان کردند.
سخنران آخر دکتر فروغی بودند.
ایشان صحبت خود را با اشاره به بخشی از سخنان دکتر زینلی که ایرانیان آموزششان تجاری بوده وبه تولید علم نمی پرداختند و علم را از دیگران می گرفتند مثل آمریکای کنونی آغاز کرد و پرسید پس چرا اکنون به چنین شرایطی گرفتار آمده اند؟
دکترفروغی با
اشاره به عوامل سه گانه ی موثر در

تمدن «تراکم جمعیت»، «زیربنای اقتصادی» و «فرهنگ» گفت فرهنگ مهمترین از عوامل سه گانه ی مذکور است که می تواند زمینه ی ایجاد تمدن و یا فروپاشی آن را فراهم آورد.
نمونه ی این موضوع را شکوفایی تمدنی ایران در دوران باستان و قرون چهارم و پنجم هجری دانست. ایشان معتقد بودند که متون آموزشی نقش بسیار مهمی در رشد و ترقی یا عقب ماندگی فرهنگ یک جامعه دارد و امروز مهم ترین متنی که می تواند در جامعه تحول ایجاد کند کتاب تاریخ است.کتاب تاریخ دهم خوبی هایی دارد.
- یکی از مهم ترین محاسن این کتاب خط زمان است که به دانش آموز حیطه رویدادها را نشان می دهد اما شوربختانه برخی از دروس فاقد این خط زمان هستند.
- کتاب نیازمند منبع است چه منبع متن ها و چه منبع عکس ها .
- ایجاز کتاب دربعضی جاها عالی ودر بعضی جاها مخل است
- شروع کتاب با فلسفه تاریخ عالیست اما وجه تمدنی کتاب بر وجه سیاسی آن می چربد از این رو کارکردهای منفی در دراز مدت بر آن مترتب است.
- اسامی کم است و قدرت داستانسرایی را کم می کند.
- شجره ی پادشاهی ها یکی از مهمترین نیازهای این کتاب است که حداقل می بایست در سلسله های بزرگ رعایت می شد تا دبیر و دانش آموز قدرت تشخیص بهتری پیدا کنند.
- فعالیتها هدفمند است.
عیب نهایی کتاب متن سنگین و نامتوازن آن است که می توانست به وسیله ی ویراستار کیفیت بهتری پیدا کند.
در پایان دکتر فروغی در مورد برگزاری همایش آموزش تاریخ در مدارس وتاکید در ارسال مقاله نکاتی را بیان کردند.

@tarbd
Telegram.me/tarbd
شبکه ی معلمان تاریخ