مهدی احمدی:
***

کودتا :

کودتا شگردی سیاسی و کوششی از سوی یک ائتلاف سیاسی غیرقانونی برای براندازی رهبران حکومت موجود است که از طریق خشونت یا تهدید به آن انجام می‌گیرد.این خشونت معمولاً محدود و ناگهانی است و از سوی عده‌ای اندک (برخلاف انقلاب که از سوی بیشتر مردم انجام می‌گیرد) به کار بسته می‌شود.عاملان کودتا ممکن است کنترل نیروهای نظامی را در اختیار داشته‌باشند.یک کودتا به ندرت بر سیاست‌های بنیادین اقتصادی و اجتماعی یک کشور تاثیر می‌گذارد. در دو سده اخیر کشورهای زیادی در آسیا، قاره آفریقا و آمریکای لاتین کودتا را تجربه کرده‌اند.
واژه «کودتا» (به فرانسوی: coup d'état) از زبان فرانسوی وارد زبان فارسی شده است.و به معنی «ضربه (ناگهانی) به دولت» است. این عبارت در زبان‌های دیگر نیز به‌کار می‌رود. واژه «پوچ» (به آلمانی: Putsch) از زبان آلمانی (گویش سویسی = ضربه) نیز همین معنی را دارد و گاه به کار رفته‌است

***
از دیدگاه ساموئل هانتینگتون، پژوهشگر علوم سیاسی، یک کودتا تنها در دو صورت موفق خواهد بود. یا فعالان سیاسی در جامعه باید کم‌شمار باشند، یا کودتا باید به تائید بخش جالب‌توجهی از فعالان سیاسی برسد. ائتلاف اکثریت فعالان سیاسی برای حمایت از کودتا تقریباً امکان‌ناپذیر است، از این رو شرط دوم کم رخ می‌دهد.‌تقسیم قدرت نیز در کودتا میان گروه‌های سیاسی به سختی صورت می‌گیرد. در غیاب این شرایط کودتا به شکست یا جنگ داخلی می‌انجامد.
مهدی احمدی:
مهدی احمدی:


@tarbd

لینک شبکه معلمان تاریخ

Telegram.me/tarbd

https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gClH3G89thCq7jDZg

لینک کتابخانه مجازی معلمان تاریخ

https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gTy1LLBktMrJqIBIw
اندیشه آزاد☝️☝️☝️
گروه اندیشه ی آزاد معلمان تاریخ جهت به اشتراک گذاشتن مطالب متفرقه

مهدی احمدی:
https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gLqM3VzJ3UVM8UlyA
گروه تخصصی معلمان تاریخ

مهدی احمدی:
نقش زنان درپیدایش مشروطیت:جنبش مشروطه ایران،جنبشی ضداستبدادی ونوخواهی علیه سنت گرایی بود،دراین جنبش زنان همدوش وهمراه مردان بودند.نقش زنان ایرانی درتحولات اجتماعی،مبارزات وشورش هابه عنوان نیمی ازپیکره اجتماع همواره نمودبارزی درتاریخ معاصرکشورمان داشته است.ومی توان به شرحال برخی اززنان پیشرو مشروطه رانام بردمانند:بی بی خانم استرآبادی،ازجمله زنانی که دربالابردن سطح آگاهی وشعورزنان دردوره مشروطه نقش داشت،بی بی خانم استرآبادی است.پدرش کربلایی باقرنام داشت که "قوللرآقاسی"فتحعلی شاه بودبی بی خانم درمحیط اندرون ناصرالدین شاه قاجارپرورش یافت وبه فرمان همین شاه قاجارهمراه دختران دیگردرباربه آموختن علم پرداخت.حاصل زندگی خانوادگی بی بی خانم پس ازازدواج باموسی خان وزیری معروف به پیمبر،هفت فرزندبودکه پس ازگرفتن یک خدمتکارزن به نام"بانو"جهت امورخانه،باخیانت همسرش مواجه شدتاجایی که برای مدتی خانه وکاشانه راترک کرد.ولی پس ازچندی به ناچارباشوهرازدرآشتی درآمدکه استحکام چندانی نداشت.زیراموسی خان ازاین(خدمتکار)صاحب دختری به نام"مریم"شدازاین روکه بی بی خانم که تجربه تلخ"هوداری"راتجربه کرده بودراه جدایی آشتی ناپذیری باشوهرش یعنی موسی خان رادرپیش گرفت.بی بی خانم دریک میهمانی زنانه کتاب زن ستیز"تادیب النسوان"تالیف خانم میرزااحتشام الدوله رادید،بنابردرخواست بسیاری اززنان همدوره خود(هم عصر)درصددپاسخگویی به آن برآمدوبه همین منظور"کتاب معایب الرجال رادر133-هجری قمری به نام ناصرالدین شاه نوشته وبه اوتقدیم کرد.وکتاب رادرچهاربخش:اطوارشراب خواری،کرداراهل قلم،جرس وبنگ ووافوارواسرار،عباقرولواط درردتادیب النسوان به رشته تحریردرآوردبی بی خانم دراین کتاب عنوان می کندهیچ مردی اززنی بالاترنیست،به همین جهت اوازکتاب"تادیب النسوان" که جهت فکری نویسنده"رستگاری زن رادرگرو اطاعت محض ازشوهرمی داندوتعددزوجات مردراناشی ازعدم تمکین واطاعت محض ازمردان قلم دادمی کندانتقادمی کند.ومی نویسد:که مولف ازتحریرآن صرفاقصدداشته زنان راطبق خواسته هاومعیارمردان تربیت کند.ازاین رو آن رانه تنهاوسیله تربیت زنان نمی داندبلکه ابزاری جهت ستمکاری مردان برمی شمرد.بی بی خانم به دلیل برخورداری ازسطح خوب اجتماعی مطلب مهمی راجع به صیغه،تعددزوجات،هم جنس گرایی مردان باتمایل آنان به بچه های همجنس خود(بچه بازی)وبسیاری ازعادات زشت ودل مشغولی های ناشایست آنان رابیان می کند واین مسائل رازمینه ساز مشکلات وبحران درنمادخانواده ایرانی می داند.ازکتاب معایب الرجال چندنسخه خطی باقی است.یکی به خط خودبی بی خانم که وخترش مولودوزیری آن رابه کتابخانه مجلس شورای ملی سپرد.دربهار1372-هجری شمسی(1992-میلادی)کانون پژوهش تاریخ زنان ایران وشرکت جهانی کتاب این اثروکتاب"تادیب النسوان"راتحت عنوان"رویارویی زن ومرد درعصرقاجار:تادیب النسوان ومعایب الرجال"درشیکاگو درسلسله انتشارات نگرش ونگارش زن به چاپ رساند.بی بی خانم ازآن جایی که معتقدبودپسرودختربایدیکسان آموزش ببینندوکسب معرفت کننددراین راه خاموش ننشست.اوبرای رفع ظلم اززنان ورشدوآگاهی وتربیت آنان،درسال1324-هجری قمری نخستین مدرسه دخترانه تهران رابانام"دوشیزگان"تاسیس کرد.منبع،"ویژه نامه روزنامه شرق،شنبه،پانزدهم مردادسال نود(15-مردادماه1390-)

&&&&&&&&&&&&&&
مهدی احمدی:


@tarbd

لینک شبکه معلمان تاریخ

Telegram.me/tarbd

https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gClH3G89thCq7jDZg

لینک کتابخانه مجازی معلمان تاریخ

https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gTy1LLBktMrJqIBIw
اندیشه آزاد☝️☝️☝️
گروه اندیشه ی آزاد معلمان تاریخ جهت به اشتراک گذاشتن مطالب متفرقه

مهدی احمدی:
https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gLqM3VzJ3UVM8UlyA
گروه تخصصی معلمان تاریخ

📚قضاوت و روایت در تاریخ

اخیراً به کَرّات در تالار های مباحثه و گفتگوی حقیقی و مجازی، شاهد بوده ام که عزیزانی به سهولت در مورد وقایع تاریخی، با معیارهای اخلاقی-حقوقی امروزی، و یا سایر شیوه های نه لزوماً صحیح، داوری کرده و حکم می دهند.
برای مثال می فرمایند: چه بدآ که فلان پیامبری بهمان کاری کرد و فلان پادشاهی بهمان کنشی!
از این رو لازم دانستم به اختصار و ایجاز، نکاتی در باب مقوله ی تحلیل تاریخی بیاورم. باشد که برای برخی عزیزان کارگر افتد تا شاید آنها را به وادی درست تحلیل و تحقیق رهنمون سازد. البته اگر نیاز باشد و مجالی یابم، بعد ها و در فرصت های بهتر به شرح منقح و مفصل تر این مقوله خواهم پرداخت.همینک برای اجتناب از اطاله ی بیش از اندازه ی کلام،به اصل موضوع نقب میزنم:

بطور صحیح گفته شده است که در تحلیل تاریخ یکی از مغالطه های راهزن، بردن ارزشهای یک عصر به عصر دیگر است.
به این مهم "زمان پریشی، نابهنگامی یا "anachronism" گویند.
نقطه ی مقابل زمان پریشی به ما یاد آور می شود که کردار و گفتار هر کس را بايد در چارچوب "بافت تاريخی زمانه اش" فهميد.
از این رو شیوه ی درست و صحیح تحلیل به ما می آموزد که ما بایست هر "text" یا متن و حکم و واقعه ای را، در "context" یا زمینه و بستر آن واقعه بسنجیم و نهایتا به داوری نشینیم چرا که تکست ها، بشدت "context-dependent" اند و به تعبیری دیگری متکی به ساختار و سیاق اند.

برای مثال از این جهت بود که پرفسور دیوید لونتال و عمومی از تاریخ نویسان ندا سر می دادند که "گذشته دنیای دیگری است".
البته این عبارت برای نخستین بار توسط ل.پ.هارتلی (l.p.Hartly) داستان نویس انگلیسی به این صورت به کار رفته است:
" the past is a foreign country: they do things differently there"

دیوید لونتال نیز کتابی به همین نام در سال 1993 به رشته ی تحلیل در آورد. در این کتاب تاثیرات متقابل گذشته و آینده و تمایزات این دو بررسی شده است.
منظور تاریخ نویسان از کاربرد این عبارت بیان این نکته است که گذشته "به ویژه به لحاظ شیوه ی تفکر" در مقایسه با شرایط کنونی، متفاوت بوده است و بر این اساس فهم آن نیز دشوار است و نمی توان با معیارها و نرماتیوهای امروزی به سهولت به داوری گذشته رفت.

نکته ی دیگری که مایلم علاوه کنم این است که در نگاه مدرن به تاریخ که به عنوان "فرا روایت تاریخی" نیز نامیده می شود بحث جالبی در میگیرد با این قرائت که واقعه و روایت تاریخی عموماً معرفت بخش نیست. دلیلی که قاریان این مدعا بر له آن اقامه می کنند در نوع خود در خور توجه است: از آنجایی که خود واقعه ی تاریخی، دسترس پذیر نیست -(چرا که اتفاق افتاده و تمام شده است.)- ناچار برای فهم آن بایست به "روایت" روی آوریم اما هر روایتی را "راوی" ای باید! و به تعبیری ساده تر، هر قصه برای عرضه ی خود، دست کم نیاز به یک قصه گو دارد، و اتفاقا فراز پر ماجرا اینجاست چرا که قصه گو نمی تواند بی تاثر از قصه، به روایت محض و واقع آن قصه مشغول شود و چون تاثیر پذیری هر انسان، مقوله ای "Subjective" و انفسی و شخصی است و تاثیر هر انسان از یک واقعه ی واحد، به دلیل تفاوت های بنیادین روحی، عاطفی، عقلانی هر یک از ما نسبت به دیگری، متفاوت است، نگاه ما به آن واقعه نیز به همان اندازه "نسبی" خواهد بود و نهایتا ما نخواهیم توانست به کشف حقیقت ناب آن واقعه دست یابیم.
به اعتبار دیگر و فنی تر، راوی در روایت تاریخی خواه ناخواه دچار "poetic moment" یا لحظات شاعرانه و احساسی می شود و این احساسی گری در روایتگری او فروریز می شود و نوع روایت را شخصی و نسبی می کند.

نهایتا در فرا روایت تاریخی گفته می آید که برای مثال شما وقتی تاریخ فلسفه غرب برتراند راسل را می خوانید، در واقع تاریخ فلسفه ی غرب را نمی خوانید، بلکه روایت برتراند راسل از تاریخ فلسفه غرب را میخوانید! ما بین این دو بسیار بی گمان تفاوت است.

حال با آوردن این نکات، اگر اندکی نشان داده باشم که داوری و قضاوت در مورد گذشته، بر خلاف تصور غالب و عمومی کاری است دشوار و پیچیده، در نیل به مقصود خود موفق بوده ام.
امیدوارم در روزهای آتی مجال پرداخت بیشتر به این موضوع را داشته باشم.
امین جباری.
&&&&&


مهدی احمدی اختیار:



@tarbd

لینک شبکه معلمان تاریخ

Telegram.me/tarbd

https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gClH3G89thCq7jDZg

لینک کتابخانه مجازی معلمان تاریخ

https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gTy1LLBktMrJqIBIw
اندیشه آزاد☝️☝️☝️
گروه اندیشه ی آزاد معلمان تاریخ جهت به اشتراک گذاشتن مطالب متفرقه

مهدی احمدی:
https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gLqM3VzJ3UVM8UlyA
گروه تخصصی معلمان تاریخ

️ تصاویری از قیام 30 تیر 1331 که در حمایت از دکتر مصدق در شهرهای ایران برپا شده بود.

♨️ کانال خبری ایران تایمز
@iran_times

️ تصاویری از قیام 30 تیر 1331 که در حمایت از دکتر مصدق در شهرهای ایران برپا شده بود.

♨️ کانال خبری ایران تایمز
@iran_times

️ تصاویری از قیام 30 تیر 1331 که در حمایت از دکتر مصدق در شهرهای ایران برپا شده بود.

♨️ کانال خبری ایران تایمز
@iran_times

📚📚📚
مهدی احمدی:
اعلامیه قوام که منجر به قیام سی تیر 1331 شد

… وای بحال کسانیکه در اقدامات مصلحانه من اخلال نمایند و در راهی که در پیش دارم مانع بتراشند، یا نظم عمومی را برهم زنند. اینگونه آشوبگران باشدیدترین عکس العمل از طرف من روبرو خواهند شد و چنانکه در گذشته نشان داده ام بدون ملاحظه از احدی و بدون توجه به مقام و موقعیت مخالفین، کیفر اعمالشان را در کنارشان می گذارم. حتا ممکن است تا جائی بروم، که با تصویب اکثریت پارلمان دست به تشکیل محاکم انقلابی زده، روزی صدها تبهکار را از هر طبقه بموجب حکم خشک و بی شفقت قانون قرین تیره روزی سازم… به عموم اخطار می کنم، که دوره عصیان سپری شده، روز اطاعت از اوامر و نواهی حکومت فرا رسیده است. این اعلامیه که نوای استبداد و اختناق و سرکوب از آن بلند بود، با گفت آوردی که در آن روزها بر سر زبانها افتاد و مردم را بیشتر تحریک نمود، یعنی « کشتیبان را سیاستی دگر آمد »

🌺🌺🌺🌺🌺🌺

مهدی احمدی:


@tarbd

لینک شبکه معلمان تاریخ

Telegram.me/tarbd

https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gClH3G89thCq7jDZg

لینک کتابخانه مجازی معلمان تاریخ

https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gTy1LLBktMrJqIBIw
اندیشه آزاد☝️☝️☝️
گروه اندیشه ی آزاد معلمان تاریخ جهت به اشتراک گذاشتن مطالب متفرقه

مهدی احمدی:
https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gLqM3VzJ3UVM8UlyA
گروه تخصصی معلمان تاریخ

✅تشکیلات فراماسونری
فراماسونری در لغت به معنای بنایان آزاد می باشد و منظور از آن تشکیلاتی مخفیانه است که به صورت سازمان یافته از ابتدای قرن هیجدهم در کشور انگلستان شروع به فعالیت نمود. آن ها شعار آزادی و برابری و برادری را هدف و آرمان خود اعلام کردند.
برخی سابقه تشکیلات فراماسونری را به هزاره های قبل بر می گردانند؛ تا جایی که عده ای پیدایش آن را به زمان حضرت آدم و برخی دیگر سابقه ی آن را به زمان حضرت سلیمان و اتحادیه بنایان معابد منتسب ساخته اند. به نظر میرسد ساختن چنین سوابقی بیشتر به منظور مشروعیت بخشی و راز آلود جلوه دادن هرچه بیشتر این تشکیلات باشد.
اما ادعای فوق کاملا هم بی پایه نمی باشد. به نظر میرسد در قرون وسطا بنا به ضرورت حفظ اسرار شغلی و حفظ موقعیت اجتماعی و امتیازات ناشی از آن بنایان را به تشکیل تجمعات سری سوق داد. به دلیل ارزش و اعتبار بالای شغل بنایی و معماری صاحبان این مشاغل در پی پنهان نگه داشتن رموز و مهارت های حرفه ای خود بر آمده و مجامعی به نام «لژ» تشکیل دادند که به دلیل دوره گردی صاحبان بنایان؛ این تشکیلات در سراسر اروپا گسترش یافت.
بنابراین لژهای فراماسونری تا قرون جدید بیشتر ماهیت شغلی و حرفه ای داشت تا این که با زوال سبک معماری گوتیک و از بین رفتن جایگاه آن٬کم کم زمینه های زوال فراماسونری حرفه ای فراهم شد و جای آن را در قرن هفدهم فراماسونری فلسفی و علمی گرفت. افراد غیر بنا هم به درون این تشکیلات راه یافتند و بالاخره در آغاز قرن هیجدهم فراماسونری علمی جای فراماسونری عملی را گرفت.
برخی بر آنند که از این تاریخ به بعد فراماسونری به ابزاری در دست استعمارگران بدل شد. البته برخی هم با رد این دیدگاه بر این باورند که فراماسونری سازمانی برای گسترش آزادی و انسانیت می باشد.
ادامه دارد...


@tarbd
📚📚📚📚📚
"تاریخ تنها مزرعه ای است که در آن هیچ دانه سالمی از بین نمی رود"
https://telegram.me/tarbd

مهدی احمدی:

📚🇮🇷🇮🇷🇮🇷📚
به مناسبت یکصد و دهمین سالگرد انقلاب مشروطه در ایران
🎋🎋
انجمن علمی آموزشی معلمان تاریخ اصفهان با همکاری مرکز تحقیقات معلمان اصفهان برگزار می کند:
📚📚📚
همایش ادبیات و مشروطه

قرائت مقالات منتخب
📣📣
و سخنرانی دکتر قدمعلی سرّامی
مکان مرکز تحقیقات معلمان خیابان شمس آبادی اصفهان
زمان سه شنبه دوزادهم مرداد1395 ساعت 5 عصر
حضور عموم آزاد است🎈
🎊🎊🎊🎈
صدور گواهی حضور در همایش همزمان با پایان جلسه🎁
📚📚📚📚
مهدی احمدی:



@tarbd

لینک شبکه معلمان تاریخ

Telegram.me/tarbd

https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gClH3G89thCq7jDZg

لینک کتابخانه مجازی معلمان تاریخ

https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gTy1LLBktMrJqIBIw
اندیشه آزاد☝️☝️☝️
گروه اندیشه ی آزاد معلمان تاریخ جهت به اشتراک گذاشتن مطالب متفرقه

مهدی احمدی:
https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gLqM3VzJ3UVM8UlyA
گروه تخصصی معلمان تاریخ

مهدی احمدی:
انجمن علمی معلمان تاریخ اصفهان

چکیده ای از همایش ادبیات و تاریخ؛

سخنران اول: مهدی احمدی
موضوع سخنرانی اول:

*نگاه طنزپردازان سیاسی به رخدادهای عصر مشروطه*
مباحث مطروحه:
-طنز و پیشینه آن در ایران
-علل و زمینه های روی آوردن به طنز
-مشروطه و پیدایش طنز سیاسی با مولفه های جدید
-معرفی مشهورترین طنزپردازان سیاسی دوران مشروطه و نوع نگاه آنان به تحولات سیاسی عصر مشروطه
📚📚📚
سخنران دوم: محمد حسین فروغی
موضوع سخنرانی دوم:
*تاثیر پذیری شاعران عصر مشروطه از مکاتب غربی؛ مطالعه ی موردی قهرمان میرزا *
مباحث مطروحه:
در این بخش به تاثیر پذیری و الهام گیری از مکاتب غربی در مضامین و مفاهیم شعر دوران مشروطه پرداخته شد. سخنران با ذکر مصادیقی از اشعار قهرمان میرزا به تاثیرپذیری وی از مکاتب و اندیشه های غربی پرداخت که برخی از مصادیق مورد مطالعه به شرح زیر بود.
-تاثیر پذیری از مکتب پوزیتویسم
- تاثیرپذیری از مارکسیسم
- و مکاتبی چون ناسیونالیسم٬ سکولاریسم و ....
📚📚📚📚
سخنران سوم: قدمعلی سرامی
موضوع سخنرانی سوم:
ادبیات و مشروطه
در سخنرانی سوم که مفصل ترین بخش همایش بود به شکل گیری گونه ای نو از ادبیات تحت تاثیر انقلاب مشروطه پرداخته شد. به باور دکتر سرامی مفاهیم و مضامین جدیدی در ادبیات ایران به وجود آمد و حتی برخی از باورها و ارزش های ادبی٬ اجتماعی و اخلاقی در ادبیات کلاسیک ایران دستخوش دگرگونی و تحول گردید. به عنوان مثال بعد از انقلاب مشروطه خشونت به عنوان یک راه حل در ادبیات ایران پذیرفته شد.
علاوه بر این تحت تاثیر انقلاب مشروطه چرخش های زبانی و معنایی نیز شکل گرفت. برخی واژگان دچار تغییر معنا شدند و مفهوم سنتی آنان به طور کلی کنار گذاشته شد.

📚📚📚📚


@tarbd

لینک شبکه معلمان تاریخ

Telegram.me/tarbd

https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gClH3G89thCq7jDZg

لینک کتابخانه مجازی معلمان تاریخ

https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gTy1LLBktMrJqIBIw
اندیشه آزاد☝️☝️☝️
گروه اندیشه ی آزاد معلمان تاریخ جهت به اشتراک گذاشتن مطالب متفرقه


https://telegram.me/joinchat/BK1Q9j6cFXsas6CFhXt_6w
گروه تخصصی معلمان تاریخ☝️☝️☝️

مهدی احمدی:
🚎🌿🚎🌿🚎
🍎تور یک روزه سمیرم🍎

انجمن تاریخ محلی ایرانیان برگزار می کند:

🍎تور طبیعت گردی سمیرم
زمان: چهارشنبه بیستم مرداد ماه
هزینه: چهل هزار تومان

🍗🍞پذیرایی: صبحانه و ناهار

🔔مهلت ثبت نام: پانزدهم مرداد
🔔نحوه ثبت نام: واریز هزینه ثبت نام و تماس با بنده.
شماره کارت:
5859831032600974
بانک تجارت. مهدی احمدی
🚎🍎🍎🍎🍎🍎🍎🚎

🔔🔔🔔🔔
شرکت برای عموم آزاد است



@tarbd

لینک شبکه معلمان تاریخ

Telegram.me/tarbd

https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gClH3G89thCq7jDZg

لینک کتابخانه مجازی معلمان تاریخ

https://telegram.me/joinchat/BK1Q9gTy1LLBktMrJqIBIw
اندیشه آزاد☝️☝️☝️
گروه اندیشه ی آزاد معلمان تاریخ جهت به اشتراک گذاشتن مطالب متفرقه


https://telegram.me/joinchat/BK1Q9j6cFXsas6CFhXt_6w
گروه تخصصی معلمان تاریخ☝️☝️☝️

باسکرویل (معلم آمریکایی مدرسه جمهوریان پروتستان) از طرفداران و کشته‌شدگان انقلاب مشروطه در تبریز
@iichs_ir

🚎🚎🚎
تور سمیرم توسط انجمن تاریخ محلی ایرانیان برگزار میشود و شرکت در آن برای عموم آزاد است.

🇮🇷🇮🇷🇮🇷
🌿🌿🌿🌺🌿🌿🌿
14 مرداد سالگرد صدور فرمان مشروطیت گرامی باد🇮🇷🇮🇷🇮🇷

#مطلب_روز کودتای ۲۵ مرداد؛

شبیخون به خانه نخست وزیر، کودتای شاهانه
مقارن ساعت ده شب روز ۲۴ مرداد، عملیات اجرایی کودتا پس از نطق سرهنگ نصیری(بعدها رئیس ساواک شد) آغاز شد. سرهنگ نصیری قبل از حرکت به طرف خانه مصدق، دستور بازداشت رئیس ستاد ارتش و چند تن از وزیران کابینه را صادر کرده بود. این ماموریت به سروان شقاقی، ستوان ۱ اسکندری و..محول شد. افسران مزبور با دو کامیون سرباز و درجه دار و یک دستگاه ارابه جنگی ابتدا دکتر حسین فاطمی را در منزلش دستگیر کرده، به سعدآباد می برند. سپس به منزل سرتیپ ریاحی، رئیس ستاد ارتش که با مهندس زیرک زاده نماینده مجلس شورای ملی و مهندس حق شناس وزیر راه در یک خانه زندگی می کردند، می روند و پس از دستگیری، آنها را با کامیون ها به سعدآباد برده و از آنجا همراه دکتر فاطمی عازم ستاد ارتش می شوند و در خیابان مجاور باشگاه افسران در انتظار سرهنگ نصیری می مانند تا طبق قرار قبلی، پس از دستگیری دکتر مصدق، همگی را زندانی کنند. ناگفته نماند که سرتیپ ریاحی پس از تلفن دکتر مصدق به ستاد ارتش رفته بود. اینکه قصد داشتند بعد از این با مصدق چه کنند معلوم نیست، ولی دکتر فاطمی و سایر کسانی که در همان شب ربوده شدند گفته اند بنا بامداد همان روز همگی تیرباران شوند.
سرهنگ ۲ اسکندر آزموده و سرهنگ زند کریمی به ترتیب ماموریت اشغال مرکز تلفن بازار و نیز مرکز اکباتان را بر عهده داشته اند. آنها مراکز تلفن بازار و میدان اعدام را اشغال می کنند....نصیری با دو کامیون سرباز و درجه دار و یک دستگاه زره پوش و یک اتومبیل حامل بی سیم و چند اتومبیل سواری عازم خانه مصدق می شود تا به عنوان ماموریت ابلاغ فرمان عزل نخست وزیر، محتملا او را دستگیر و به باشگاه افسران منتقل کنند. ... در همین موقع سرهنگ عزت الله ممتاز، فرمانده تیپ دوم کوهستانی و مسئول مراقبت و دفاع از خانه نخست وزیر، از قرارگاه خود در کلانتری یک با چند تن افسر و سرباز می رسد و پس از گفتگوی کوتاهی نصیری دستگیر می کند سرهنگ ممتاز شرح واقع را اینگونه بیان می کند:«.. من در شب ۲۵ مرداد چهار دستگاه تانک در اختیار داشتم و عجیب اینکه آن شب رانندگان تانک ها درخواست مرخصی کرده بودند! کودتاچیان نیز با چهار دستگاه زره پوش و حدود یک گردان سرباز وارد عمل شده بودند. نیمه شب به من اطلاع دادند که نقل و انتقال هایی در جلو پادگان باغشاه دیده می شود...نیرویی که از باغشاه وارد خیابان کاخ شده بود، محاصره کردیم. خودم با جیپ، از کلانتری یک به طرف منزل دکتر مصدق حرکت کردم. نزدیک منزل نخست وزیر، سرهنگ نصیری را دیدم. چهار پنج افسر او را همراهی می کردند. از او سوال کردم: اینجا چه می کنید؟ جواب داد نامه ای آورده ام. گفتم: نامه آوردن با این همه اسلحه و زره پوش، آن هم این موقع شب؟ در مورد اسلحه و زره پوش نتوانست جواب قانع کننده ای بدهد. در این موقع افسران همراه او بتدریج پراکنده شدند و فرار کردند. ما نیز بلافاصله نصیری را تحت نظر گرفتیم....پس از ابلاغ بازداشت نصیری[از سوی ستاد ارتش]، همراهانش را خلع سلاح کردیم. او را نیز برای بازجویی به ستاد ارتش فرستادیم. نکته جالب دیگر حضور ذهن مرحوم دکتر مصدق، در آن لحظات بعد از نیمه شب و در جریان آن درگیری های عصبی، بود. ایشان در اعلام رسید نامه ای که نصیری آورده بود، روی همان پاکت نوشته بود"ساعت ۱ بامداد روز ۲۵ مرداد ۱۳۳۲"».
با دستگیری سرهنگ نصیری، کودتاچیان مرعوب شده و فراری می گردند. کودتای شاهانه به خاطر « یک بی احتیاطی»(به قول آنتونی ایدن، وزیر خارجه وقت دولت چرچیل) شکست خورد و آن آماده باش بیست چهار ساعته گارد سلطنتی، پیش از کودتا بود. شاه نیز همانگونه که در طرح کودتا(در صورت شکست) پیش بینی شده بود، به همراه همسر و خلبان شخصی خود با هواپیمایی کوچک به بغداد گریخت.
مصدق؛ سالهای مبارزه و مقاومت- سرهنگ غلامرضا نجاتی- جلد دوم،ص ۵۱-۵۴
مصدق و نبرد قدرت- همایون کاتوزیان، ص۳۴۴-۳۴۵

مهدی احمدی:

@tarbd

شبکه معلمان تاریخ

Telegram.me/tarbd

روزنامه باختر امروز 63سال پیش در چنین روزی☝️☝️☝️

@tarbd
#مرور_روزنامه‌های_روز‌های_کودتا بیست وهفت مرداد 1332
همزمان با ورود لویی هندرسن سفیر آمریکا است. خیابانهای تهران پس از دو روز تظاهرات حامیانِ پرشور و پرشمار دولت برعلیه دستگاه سلطنت و کودتایِ ناکامش، خلوت‌تر شده بود و آرامش نسبیِ پیش از طوفانِ کودتایِ فردایش، شهر را فراگرفته بود. اما بر خلاف کوی و برزن، صفحات روزنامه‌ها همچنان برعلیه شاه غایب می‌خروشند و برطبل رفراندم و جمهوریت میکوبند، تا آنجا که حتی روزنامه تخصصیِ پزشکیِ «نبرد نیک» به مدیر مسئولی «دکتر علیرضا نیک نژاد» هم تیتر اول خود را به تشخیص ذائقه ملت در مورد نوع حکومت در ایران اختصاص داد و با این تیتر که "ملت باید اعلام کند: که سلطنت طالب است یا جمهوری!! "
روزنامه «شیر شرق» که هویت گردانندگان و وابستگانش بر ما نامعلوم است، خلع شاه لندن پناه را می‌خواهد و تا آنچه می‌تواند به پهلویِ پدر و پسر می‌تازد و جان مصدق قهرمان را سوگند می‌خورد تا انتقام خون افشارطوس را از محمدرضا شاه بگیرد. فضای روزنامه بر علیه سلطنت است و جای جایِ روزنامه مطالب در مورد کودتایِ ناموفق 25 مرداد است.
«ندای پان ایرانیست» ارگان رسمی حزب «پان ایرانیست» اعضاء و هوادارانش را در تهران و شهرستانها به بسیج همگانی می‌خواند تا نه تنها به قول خود، نقشه ضدملی توطئه‌گران درباری را عقیم سازد که دست بلشوئیک‌ها را نیز از امور ملت کوتاه سازند و این که تکلیف کار را باید با توده‌ای‌ها مشخص کنیم.
روزنامه «شهرت» با درج کاریکاتوری از شاه گریان که از ایران فرار میکند، مصدق را پشت سرش به تصویر میکشد در حالی که پرچم ایران به دست با پشتیبانیِ صفی از ملت میدان دار ایران است. سطور و صفحات این روزنامه نیز مجازات کودتاچیان ناکام 25 مرداد را پیگیر است در بسیاری از روزنامه‌های آن روزها حضور شوارتسکف بسیار پررنگ دیده شده که روزنامه شهرت نیز از نقش او در کودتا یاد کرده‌است. تا حدودی می‌توانیم شروع فضای ضد امریکایی را در روزنامه‌هایِ طرفدار دولت شاهد باشیم.
«اتحاد ملی» اما بیشتر به نگارش شرح وقایع دو روز اخیر می‌پردازد، از نحوه فرارشاه گرفته تا چگونگی دستگیری دکتر فاطمی در شب کودتای ناکام و حتی اسرار وجزییات کودتا را به رشته تحریر در می‌آورد. اتحاد ملی در ستون «شنیده‌ها» عنوان می‌کند بسیاری در شهر صحبت از جمهوریت می‌زنند و 25 مرداد را 30 تیر ثانی می‌داند.
«اطلاعات» مطابق طبع و رسالت همیشگی‌اش سعی میکند علی رغم اختصاص صفحه اولش و ستونهایی در میانه روزنامه به کودتا، روال عادی‌اش را پی بگیرد و اخبار مختلف اقتصادی و بین الملل و ورزشی و... را معطل حوادث اخیر نمی‌گذارد. از مباحث مهم اطلاعات خبر تشکیل احتمالیِ شورای سلطنت برای تغییر رژیم است.
بلندترین و مهمترین مطلب «شجاعت» روزنامه حزب توده بیانۀ کمیته مرکزی حزب توده است. در واقع این بیانیه به نوعی دستورالعمل حزب برای اعضای‌ش است. در این بیانیه حزب توده آشکارا به دنبال برچیده شدن سلطنت و اعلام جمهوری است. در بیانیه حزب توده آمده است باوجود عقیم ماندن کودتا و فرار شاه هنوز خطر کودتایِ جدید به قوت خود باقی‌ست.
حزب توده بعد از پایین کشیده شدن مجسمه‌های رضاشاه خواستار نصب مجسمه ستارخان و باقرخان و تقی ارانی بودند. حزب توده به روال همیشه با چاقو‌کش خواندن نیروی سوم به آنها می‌تازد.
روزنامه «نیروی سوم» با وجود تمام اختلافاتش با حزب توده خواستار رفراندوم برای برقراریِ جمهوری با محوریت دکتر مصدق است. نیروی سوم بسیاری از مطالب خود را در باب به زیرکشیدن سلطنت و انتقاد از دربار آورده است.
«باختر امروز» با درج عکس هایی از پایین کشیدن مجسه های هر دو شاه پهلوی و گزارشی از فرار شاه به طرف لندن دارد. در سرمقاله مرحوم حسین فاطمی آمده‌است که شرکت سابق نفت و روزنامه‌های محافظه‌کار لندن را عزادار خواند. باخترامروز خبر از برگزاریِ جلسه فوق‌العاده فراکسیون نهضت ملی با حضور مصدق داد. اخبار تظاهرات مردم در شهرستانها را نیز باخترامروز منعکس کرده است.
روزنامه «کیهان» هم مشابه باختر امروز مهمترین خبر خود را به تشکیل فراکسیون نهضت ملی اختصاص داده و این که در چند روز آینده نظر دولت در مورد شورای‌ سلطنت اعلام خواهد شد. روزنامه کیهان طی خبری در صفحه اول خود اعلام می‌کند که "دیروز عصر ناگهان در تهران شایع شد که کودتاچیان کودتای اصلی را شروع کردند" این خبر در شرایطی منتشر می‌شود که دکتر مصدق از هواداران خود می‌خواهد به خانه باز گردند به فرماندار نظامی دستور می‌دهد که مردم را از مردم خالی کند.
اما شاید دیدار هندرسن سفیر امریکا با دکتر مصدق بعد از بازگشت وی به ایران اتفاقی بود که بسیاری معتقدند در 27 و 28 مرداد ورق را به نفع کودتاچیان برگرداند. باخترامروز و کیهان به این دیدار اشاره دارند.
@tarbd

@tarbd
#گزارش_کودتا مرحله اول: این مرحله از نقشه آشفته بیست و هشتم مرداد امر خطیر بسیج و سازماندهی اوباش سرکش و راه انداختن آنها برای اشغال خیابان ها و میدان های کلیدی تهران و سرانجام شوک وارد کردن و ترساندن دولت و حامیان مصدق از طریق انبوه جمعیت، حرکت های تند با چوب و چماق و سردادن شعار بود. در این مرحله کلیدی حدود هزار تا دو هزار نفر در خیابان های مرکزی سپه، شاه آباد و شاه از حدود ساعت ۶:۰۰ تا ۹:۳۰ به خدمت گرفته شدند. با تکمیل مرحله اول، لات ها، مسلح به چوب و چماق بعد از اشغال خیابان های تهران که اهمیت راهبردی داشتند آماده بودند که به کارشان ادامه بدهند. با این حال دار و دسته ارعاب کننده دو منبع کلیدی را برای پیش روی موفق در مرحله بعدی نقشه کم داشتند. نخست، آن ها سلاح لازم برای حمله به ساختمان های دولتی و اهداف راهبردی شدیدا حفاظت شده نظیر ایستگاه پخش رادیوی تهران، شهربانی یا بازداشتگاه های اصلی، نداشتنند. دوم و مهم تر این که، این دار و دسته عظیم نیاز به هدایت داشت تا به اهداف مهم لازم برای پیروزی کودتا دست پیدا کند. به اراذل و اوباش دستور داده شده بود که شاهراه های اصلی تهران را اشغال کنند و قدرت خودشان را به چریک های هوادار مصدق که ممکن بود بخواهند دوباره خیابان ها را پس بگیرند نشان دهند، اما این دستور برای سرنگونی مصدق کافی نبود. این حرکت پرشتاب زمانی به بار می نشست که سلاح برای حمایت از آن جمعیت وجود می داشت و مغزهایی هم به کار گرفته می شدند تا آن ها را هدایت کنند.
@tarbd