صدای تاریخ(تاریخ بی دروغ)

✅مصدق کی بود و برای ایران چه می‌خواست؟
🔹شهروند ملی - حاکمیت ملی
✍نیکلا گرجستانی

مرکز ثقل اندیشه مصدق انسان آزاد، ومعادل آن در جمع همان ملت آزاد بود. این اندیشه بنیادین مصدق منشا اکثر آرمان ها، ارزش ها واصول حکومت‌داری او بود. در تفکر مصدق چهار آرمان کلیدی را می‌شود دید: استقلال، آزادی، برابری وعدالت. شهروندی ملی وحاکمیت ملی دواصل کلیدی تفکر مصدق بودند. این دو مفهوم را می‌توان به عنوان دو وجه اندیشه مصدق شناخت، به اصطلاح وجه درونی و وجه بیرونی. مصدق حاکمیت ملی را در ملت می‌پنداشت ومردم را والاتر از هر نهاد حکومتی می‌دانست. همچنین، در تفکر و فلسفه حکومت‌داری او شهروند آزاد محور اصلی فرایند توسعه بود.

سامانه ارزش‌های مصدق ترکیبی از مدرنیته وسنت‌های بومی بود. او فرزند خلف ایرانی ضداستعماری عصر روشنگری بود – البته با تأکید بر ''خلف'' و''ایرانی'' و''ضداستعماری''. بر خلاف بسیاری از هم‌دور‌ه ای های خود که دچار غرب‌زدگی بودند یا یک نوع نوگرایی وانمودین را دنبال می‌کردند، مصدق به درستی مدرنیته را در دگرگونی طرز فکر وارزش‌های اجتماعی می دید. مصدق از هیچ ایدئولوژی یا ''ایسمی'' پیروی نمی‌کرد. برای مصدق فقط یک ''ایسم'' واجب بود وآن پاتریوتیسم (یا میهن‌دوستی) بود! نزدیکترین مکتب سیاسی به فلسفه او ''سوسیال لیبرالیسم'' اروپایی است. به طور خلاصه، مصدق یک ''سوسیال دموکراسی ایرانی'' را مد نظر داشت – البته با تاکید بر ''ایرانی'' که رویکرد او را از تفکر چپ مارکسیستی آن زمان جدا می‌کرد.

در حوزه معنوی، مصدق انسانی با ایمان ولی در حوزه حکومت‌داری اعتقادش به عقل بود. مصدق اغلب می‌گفت: ''من ایرانی و مسلمانم''. او به دو هویت خود افتخار می کرد و در عمل آنها را به شیوه ای بسیار عمل گرایانه و عاقلانه تفسیر می کرد. مصدق اعتقاد شدیدی داشت به اصل جدایی دین از حکومت. بعضی از منتقدین او ادعا می کنند که دید سیاسی او دینی-اسلامی بوده وبه عنوان مثال به تیتر رساله دکترای او اشاره می کنند - ''وصیت در حقوق اسلام شیعه.'' در واقع این رساله یکی از نخستین تحلیل ها برمبنی استدلال های علمی-حقوقی مدرن در باب قوانین اسلام است. منتقدینی که به تیتر رساله پناه می برند توجه به محتوای آن نمی کنند. دررساله اش مصدق می‌نویسد ''در حقوق اسلام، دین وحقوق دو رشته جدایی‌ناپذیر هستند، وسرچشمه هر دو عقل انسانی است... این منبع برای ادامه توسعه وسازگاری قانون با شرایط جدید کافی است.'' این سخن بدین معنی است که در حکومت‌داری مهم‌ترین اهرم باید عقل ونه اصول اعتقادی باشد واینکه قانون باید با توجه به شرایط روز تغییرپذیر باشد. این رویکرد مدرن به حقوق اسلامی در آن زمان یک پدیده کاملا پیشرو بوده چون مصدق میگفت آن قوانین باید با مرور زمان تغییر یابند وبا مقتضیات یک جامعه در حال گذار همساز باشند.....
#مصدق

https://t.me/tarbd
متن کامل:
https://cutt.ly/OwvwtCfm