🔴فوق العاده!... به دارزدن پزشک احمدی!

✅پزشک احمد احمدی در سال ش.۱۲۶۶ در مشهد به دنیا آمده است. و در مشهد داروفروشی داشت. سال 1310 پزشک مخصوص شهربانی شده ودر دل شب سر کار حاضر می‌شد و با آمپول‌های مخصوص خود (آمپول آب داغ، آمپول هوا و...) بیماران را می‌کشت. سرانجام دادگاه دیوان عالی جنایی، در ۳۰ بهمن ۱۳۲۲پزشک احمدی را قاتل عمدی «فرخی یزدی» و «سردار اسعد» شناخت و به اعدام محکوم نمود
✅غلامحسین بقیعی در کتاب انگیزه خاطرات اش از اعدام احمدی را چنین بیان کرده است:
یکی از مسائل مهم روز که پیوسته در مطبوعات منعکس می شد، محاکمه پزشک احمدی بود. یک روز روزنامه فروش ها داد می زدند: فوق العاده!... به دار زدن پزشک احمدی!... فردا در میدان توپخانه!...
اذان صبح خود را به آنجا رساندم. غوغای غریبی برپا بود. یک تیر چوبی بسیار بلند با قرقره و طناب مخصوص در ظلع غربی میدان به چشم می خورد . از کثرت جمعیت پیشروی به آن سو امکان نداشت. در بالای مجسمه رضا شاه جایی جستم و از همانجا به تماشا ایستادم. ابتدا برای برقراری سکوت چند بار سوت کشیدند. سپس آمبولانس شهربانی آمد و شخص وحشت زده ای را پیاده کرد. ..
می گفتند این کسی است که در دوره رضا شاه به زندانیان سیاسی آمپول هوا می زده و آنها را می کشته است... نماینده دادستان به نام نامی اعلیحضرت همایونی حکمش را قرائت کرد و قاضی عسکر گفت استغفار و توبه کند و از مامورین تقاضا نمود که اجازه دهند محکوم دو رکعت نماز بخواند. پس از نماززیر چوبه‌ دار که ایستاده بود، فریاد زد:
ای مردم من قاتل نیستم!... یگانه گناهم اینه که دستور مافوقمو اجرا کرده‌ام!.. و حالا چون از همه ضعیف‌ترم، همه‌چیز به گردن من افتاده!... قاتل اصلی سرتیپ مختاری و خود رضاشاهه!...
پاسبان ها بیش از این مهلت ندادند. حلقه طناب را به گردنش انداختند و به سرعت بالا کشیدند....

💫جمع بندی سوالات همکاران در خصوص کتاب تاریخ یازدهم
با حضور آقای دکتر پرتوی سرپرست مولفان کتاب های درسی تاریخ وزارت آموزش و پرورش👇

تاریخ 2 پایه یازدهم رشته انسانی

تاریخ یازدهم 3 ساعت در هفته است.

محدوده زمانی: از بعثت پیامبر اسلام تا بایان صفویه
تعداد فصل ها: 4
فصل 1: تاریخ شناسی
فصل 2: تاریخ اسلام
فصل 3: تاریخ ایران اسلامی
فصل 4: تاریخ اروپا

⚡️فصل اول شامل دو درس در موضوع معرفی و تحلیل منابع تاریخ اسلام و ایران اسلامی و نیز متدهای اعتبارسنجی و تحلیل شواهد و مدارک تاریخی.
⚡️فصل دوم در حدود 5 درس اختصاص به بررسی رویدادها و تحولات تاریخ صدر اسلام خلفای نخستین اموی و عباسی و همچنین اسلام در اندلس دارد.
⚡️فصل 3 رویدادها و تحولات ایران دوران اسلامی را در قالب دوره های تاریخی در 7 درس بررسی و تحلیل می نماید.
⚡️فصل 4 هم اختصاص به تاریخ اروپا در قرون وسط و قرون جدید دارد.

✅ساعت دروس را شورای عالی آموزش و پرورش تصویب کرده و با توجه به اضافه شدن دروس جدید به برنامه دوره دوم متوسطه امکان افزایش آن نیست.

✅استاد پرتوی حجم نهایی را تقریبا چند صفحه در نظر گرفته اید؟ در حد و اندازه کتاب دهم.
✅رویکرد و روش انتخاب و ساماندهی محتوا همچون کتاب دهم خواهد بود.

✅ لطفا CD کتاب یازدهم هم زمان با کتاب به دست دبیر برسد.
با وجود آنکه محتوای دی وی دی در اواخر مرداد تحویل موسسه تدوین کننده شد متاسفانه کوتاهی شد و کار به موقع نرسید.
امیدوارم در پایه یازدهم این اشکال پیش نیاید و دی وی دی به همراه کتاب منتشر گردد.

✅ چرا به زماني كه به تاريخ در شورا داده اند اعتراض جدي صورت نميگيرد؟
دست ما کوتاه و خرما برنخیل.

✅ لطفا منابع حتما ذكر شود
در كتاب تاريخ دهم يكي از مشكلات ما معرفي نشدن منابع و نبود سي دي ومنابع كمك اموزشي بود.با عذرخواهي ما دردي از دانش اموز دوا ميشود كه ايشان فقط عذر خواهي ميكند.

مجموعه پر و پیمانی از منابعی که در تالیف کتاب دهم از آنها استفاده شده بود و یا میتواند به دبیر در تدریس کتاب کمک کند و حتی منابع مناسب برای تحقیق دانش آموزی آماده شده بود. به منظور پرهیز از افزایش حجم و صفحات کتاب قرار بر این شد که در مجموعه برفراز آسمان ارائه گردد که این مشکل پیش آمد.

✅ با توجه به حساسیت های موجود در تاریخ صدر اسلام، دیدگاه اهل سنت هم رعایت شود. یا دست کم از بی احترامی به عقاید دیگر مذاهب اسلامی خودداری گردد.
چشم حتماهمیشه این حساسیت وجود داشته و خواهد داشت.
✅ لطفا تعداد کمتری فعالیت درسی در کتاب گنجانده شود ،در کتاب تاریخ دهم بسیار زیاد و و برای دبیران وقت گیر می باشد.

در برنامه و طراحی های درسی جدید بر فعالیت های درون درس برای درگیر کردن دانش آموزان در فرایند یاددهی یادگیری تاکید شده است.

✅ سلام دوره طولانی از بعثت تامعاصر در یک کتاب 16 درسی هماهنگی وتناسب دارد؟
با توجه به اینکه پایه دوازدهم 2 ساعت است چاره ای جز این کار نبود. ضمنا افزایش تعداد دروس نیز حجم کتاب را زیاد میکند.

✅ آیا در کتاب تاریخ پایه ۱۱ انسانی و ریاضی فیزیک و تجربی و هنرستان ها علاوه بر تاریخ سیاسی به تاریخ اجتماعی و فرهنگی و اقتصادی و همچنین نقش مردم و سایر اقشار تاثیر گذار بر تاریخ نیز اشاره شده است؟
اصل تعادل و توازن در تمام ابعاد سیاسی اجتماعی اقتصادی و فرهنگی در تمام پایه ها و کتاب ها تا آنجا که امکانپذیر باشد رعایت خواهد شد.

✅اگر از حجم تصاویر ومطالب وفعالیتها کاسته شود با فونت درشت تر نوشته می شود ونگارش ودستور زبان کتاب باید برای دانش اموزان قابل فهم باشد.

به نظرم حجم کتاب دهم زیاد نیست. فعالیت ها هم قابل اجرا هستند البته به شرطی اجرای آنها بخشی از فرایند تدریس محسوب شود.
کاهش بیش از این به آموزش حداقلی مفاهیم تاریخی لطمه خواهد زد.

✅ آیا به نظر حضرتعالی بهتر نیست تاریخ اسلام از دوره ورود اسلام به ایران شروع شود؟
دانش آموزان با تاریخ صدر اسلام در دوره های ابتدایی و متوسطه اول بخوبی آشنا می شوند تکرار این مطالب هم غیر ضروری است و هم حجم کتاب را بالا می برد.
در خصوص مباحث تاریخ صدر اسلام قطعا مطالب ارائه در دوره های ابتدایی و متوسطه اول تکرار نخواهد شد کوشش میشود که سطح بالاتری از محتوا عرضه شود.
در خصوص حجم کتاب به گمانم اگر در ارزشیابی و آزمونها بر جزییات رویدادها تکیه نکنیم و از همان آغاز کار بر درک و فهم علل و آثار وقایع توجه نماییم مشکل حجم کمتر میشود.
فشارهای فوق العاده ای که از طیف های مختلف برای کاهش حجم کتاب درسی تاریخ صورت میگیرد این نگرانی را ایجاد کرده که کتاب را به شیر بی یال و دم تبدیل نماید.
حجم کتاب یازدهم بیشتر از کتاب دهم نخواهد بود ناگزیریم در 16 درس و حداکثر 152 صحفه محتوا را ساماندهی کنیم.
✅ آیا مطالب همان مطالب کتاب تاریخ ایران وجهان 1مربوط به دوم ادبیات است یا تغیرات جدی داده شده؟
انتخاب و ساماندهی محتوای کتاب یازدهم با ایران و جهان 1 تفاوتهای زیادی خواهد داشت.

✅ لطفا پیشنهاد کنید عوض یک ساعت که کم کردند یک ساعت را اجباری اختصاص بدهند به بازدید علمی.

دوستان عزیز در مورد ساعت نمیتوانم چیزی بیشتر از آنچه گفته شد بگویم.

✅ از میان ۳ تاریخ دهم٬ یازدهم و دوازدهم امتحان کدام نهایی است؟

قطعا دوازدهم نهایی خواهد بود. در مورد پایه های دیگر هنوز چیزی قطعی نشده است. البته تصمیم در باره نهایی شدن ازمون دروس با دفتر تالیف نیست مراکز دیگر باید تصمیم گیری کنند.

✅ لطفا نحوه ی ارائه ی مطالب تاریخ دوره ی اسلامی با بیانی قابل فهم وبیانش برای دانش آموزان روان باشد.وهمینطور مطالب خسته کننده نباشد.
انشالله
تلاش خواهیم کرد که این گونه باشد.

✅در بررسی دوره خیزش ملی ایرانیان علیه خلفای بغداد از اشعار زیبای شاعران فارسی زبان هم استفاده شود.

سعی خواهد شد علاوه بر آثار و منابع تاریخی از منابع دیگر مانند کتابهای ادبی جغرافیایی سفرنامه ها و... استفاده شود.
✅ ✅ سلام خسته نباشید لطفا بخش حکومتهای ایرانی بعد از اسلام (طاهریان ؛ صفاریان و...) به روش مقایسه ای وجذاب تر نوشته بشود یکی از قسمتهای مشکل کتاب تاریخ ایران وجهان یک همین مساله بود.

در خصوص تاریخ ایران دوره اسلامی عرض کردم که درسها در قالب سلسله ها و خاندانهای حکومتی ساماندهی نمیشود بلکه در قالب دوره های تحول تاریخی ساماندهی خواهد شد.
مثلا تحولات دو قرن اول هجری در یک درس
تحولات سیاسی اجتماعی فرهنگی و اقتصادی قرون سوم و چهارم و بخشی از قرن پنجم که به عصر طلایی تمدن ایرانی اسلامی معروف است هم در یک درس
همینطور تحولات سیاسی اجتماعی و فرهنگی دوران غزنویان تا پایان خوارزمشاهیان در یک درس و دوره های تاریخی بعدی.

✅ آیا به نقش زنان در دوره های مختلف تاریخ ایران یازدهم آن طور که در تاریخ دهم اشاره شده مطلب گفته شده؟
اگر اطلاعات درخور توجهی باشد حتما مولفان کتاب به آن توجه میکنند.

✅ آیا دروس مربوط به تاریخ اسلام به گونه ای عنوان شده است که شامل تمامی دانش آموزان هموطن از جمله اقلیت های مدهبی باشد؟
تا آنجا که مقدور باشد و شرایط اجازه دهد.

✅ ایرادی یکی از دوستان در خصوص واژه دهیوک و دیااکو گرفته بودند که وارد بود. جناب آقای دکتر زرین کوب که متخصص ایران باستان هستند استدلال کردند که دهیوک صحیح است و در کتاب دهم قبد شد و کتاب چهارم ابتدایی باید اصلاح شود.

✅ آنچه من استنباط نمودم این است که دانش آموز را وارد این حیطه مهم نماییم ؟ و ای کاش جذابت بیشتری در کتابهای تاریخ بکار برده میشد از شخصیتهای قهرمانمان در طول تاریخ مثلا قیام بابک و.. ... در کتاب گنجانده شود ودر کنار نکات ضعف نیز به قوت وتاثیر تاریخ در هویت وفرهنگ کشورمان بهای بیشتری داده میشد.

مشکل اصلی برای مشارکت دادن دانش آموزان در فرایند خودیادگیری بخشی از محتوای درس تاریخ کمبود منابع و مآخذ قابل استفاده برای بچه ها است و یا اینکه معدود کتابهایی هم که در موضوعات تاریخی مخصوص دانش آموزان تالیف شده در دسترس تمامی دانش آموزان نیست.

✅ در صورت امکان پیش نویس درس تاریخ پایه یازدهم زودتر در اختیار همکاران قرار داده شود.
پیشش نویس ها و متن های مهایی نشده قابل انتشار به لحاظ اداری نیستند. چون ممکن است مورد استناد قرار گیرند و مسائلی به وجود آید.
انشالله کتاب تا شهریور و قبل از سال تحصیلی آماده گردد.

✅ لطفا در صورت امکان در بخش تاریخ اسلام از دیدگاه تاریخی به وقایع پرداخته شود نه دیدگاه دینی صرف.
انشالله
ولی تاریخ اسلام چه بخواهیم و چه نخواهیم با مباحث دینی گره خورده همانند پیوند تحولات فرهنگی عصر باستان با آیین زرتشتی.

✅ کتاب تاریخ برای رشته های غیر از علوم انسانی رو در چه پایه ای میگذارید دوم یا سوم؟
قرار است تاریخ معاصر رشته های غیرانسانی در پایه یازدهم ارائه گردد.

✅ لطفا برای هر درس در بخش پرسشهای نمونه سوالاتی در حیطه های مختلف آموزشی مطرح بشه که فقط تکیه بر محفوظات نشود.
در پایه دهم تلاش کردیم تا چنین اتفاقی رقم بخورد.

✅ لطفا مطالب اصلی هر درس به صورت نمودار رنگی وقابل توجه ارایه گردد.
امروزه در برنامه درسی تاریخ خیلی از کشورها که حرفی برای گفتن دارند از نمودار خط زمان با طراحی های گرافیکی جذاب برای انتقال اطلاعات مخصوصا جزییات دانشی استفاده میشود.
امیدوارم ما هم موفق شویم که از این ابزار به خوبی در آموزش تاریخ استفاده نماییم.
حتی مناسب است اطلاعات تاریخی مربوط به دوره ها یا موضوعات مختلف تاریخی به دانش آموزان عرضه و از آنان خواسته شود که اطلاعات عرضه شده را بر روی نمدار خط زمان نمایش دهند

✅ آیا از جنبشها ومبارزات ایرانیان علیه اعراب اموی وعباسی نیز صحبت شده است؟
بله توجه خواهد شد اما ملاحظاتی را هم باید در نظر گرفت. مثلا نمیشود حرکتهایی که در مخالفت با اسلام بوده است را تایید و تمجید کرد.

✅ تاریخ معاصر غیرانسانی بازهم از قاجار شروع میشه یا متفاوت خواهد بود؟
اجازه بفرمایید در خصوص تغییرات کتاب درسی تاریخ معاصر رشته های غیرانسانی پس از آنکه تغییرات قطعی شد جواب دهم.

✅ طراحی کتاب پایه دهم با تمام معضلاتی که در امر تدریس داشت در قیاس با کتاب قبلی جذاب تر و متنوع تر بود.
ان شاءالله کتاب پایه یازدهم نیز افق تازه ای در آموزش درس تاریخ بگشاید.
امیدوارم فرصتی حاصل شود که این کتاب هم به صورتی تغییر کند که همراه با رضایت دانش اموزان و دبیران محترم باشد.

✅ متن دروس مربوط به تاریخ ایران بعد از اسلام و حکومتهای اموی و عباسی در کتابهای گذشته سنگین و مشکل بود و بارها بچه ها آرزو میکردند که ای کاش این مطالب حذف میشد. امیدوارم شاهد تغییر مثبت ونگارش بهتری در این موضوعات باشیم.
نظر شخص بنده این است که در خصوص امویان و عباسیان به سیاست ها و گرایش های کلی این دو خلافت بسنده شود و ضرورتی نیست که ما دانش آموزان را درگیر برخی جزییات این حکومت ها نماییم.

✅ آیا لاتین بعضی واژه ها و اسامی اشخاص یا مکان ها برای تلفظ صحیح در پاورقی کتاب ذکر شده است؟
اگر لازم و نیاز باشد حتما

«انیران» (Aneran) به معنای غیر ایرانی، اصطلاحی قوم شناختی در زبان پارسی میانه (پهلوی) است که به طور عام، به دشمنان سیاسی و مذهبی ایران و آیین زرتشت اطلاق می‌شد. این واژه، اسم جمعی به همراه پیشوند نفی (ان-)، و متضاد «ایران» است. نام ایران، خود از واژه‌ی کهن «اریانام» (Ariyanam) به معنای «آریاییان» برگرفته شده و در دوره‌ی ساسانی، معرف مناطقی بوده است که ساکنان آن آریایی‌ها (یعنی ایرانیان) بودند یا به زبانی ایرانی سخن می‌گفتند. واژه‌ی انیران در اوستا نیز ذکر شده؛ چنان که در یشت 19، بند 68، گفته می‌شود که رود «هیرمند» به نیروی «فر» کیانی، سرزمین‌های انیران را ویران خواهد کرد.
در سکه‌هایی، و در سنگ‌نوشته‌ی شاپور یکم (270 - 240 م.) در کعبه‌ی زرتشت، و بر مهری متعلق به وی، پادشاهان ساسانی خود را «شاهِ شاهان ایران و انیران» خوانده‌اند. در سنگ‌نوشته‌ی شاپور یکم، ظاهراً مناطقی مانند «ارمنستان» و «قفقاز» که ساکنان‌شان به طور عمده، ایرانی نبودند، جزء «ایران» محسوب گردیده‌ و «انیران» به مناطق تحت تصرف امپراتوری روم، یعنی: سوریه، کاپادوکیه و کلیکیه اطلاق شده است. «کرتیر» (Kartir) روحانی برجسته‌ی عصر ساسانی، سی سال بعد، در سنگ‌نوشته‌ی خود در «سرمشهد»، فهرست روشن دیگری از ایالت‌های انیران، شامل: ارمنستان، گرجستان، آلبانیا (اران)، بلاسگان (دشت مغان)، به همراه سوریه و آسیای صغیر، ارائه می‌دهد. در ادبیات زرتشتی، و شاید در اندیشه‌ی سیاسی ساسانیان، این اصطلاح، زمینه‌ی دینی نیز دارد. در این متون، شخصی «انیر» (Aner)، الزاماً یک «غیر ایرانی» نیست، ولی قطعاً یک «غیر زرتشتی» است؛ «انیر» غالباً دیوپرست، یا پیرو دین‌های دیگر معنی و معرفی می‌شود. عرب‌ها و ترک‌ها نیز «انیر» خوانده می‌شوند - که به طور عام، مسلمان هستند (1).

(1) Ph. Gignoux, "Aneran": Encyclopaedia Iranica, vol. 2, London & NewYork, 1987, pp. 30-1

ساعد مراغه ای از نخست وزیران دوران پهلوی نقل کرده بود:
زمانی که نایب کنسول شدم با خوشحالی پیش زنم آمدم و این خبر داغ را به اطلاع سرکار خانم رساندم…
اما وی با بی اعتنایی تمام سری جنباند و گفت «خاک بر سرت کنند؛ فلانی کنسول است؛ تو نایب کنسولی؟!»

گذشت و چندی بعد کنسول شدیم و رفتیم پیش خانم؛ آن هم با قیافهایی حق به جانب…
باز خانم ما را تحویل نگرفت و گفت «خاک بر سرت کنند؛ فلانی معاون وزارت امور خارجه است و تو کنسولی؟!»

شدیم معاون وزارت امور خارجه؛ که خانم باز گفت «خاک بر سرت؛ فلانی وزیر امور خارجه است و تو…؟!»

شدیم وزیر امور خارجه گفت «فلانی نخست وزیر است… خاک بر سرت کنند!!!»

القصه آنکه شدیم نخست وزیر و این بار با گامهای مطمئن به خانه رفتم و منتظر بودم که خانم حسابی یکه بخورد و به عذر خواهی بیفتد.
تا این خبر را دادم به من نگاهی کرد؛ سری جنباند و آهی کشید و گفت:

«خاک بر سر ملتی که تو نخست وزیرش باشی !»

شبکه مورخان @movarekhan
📰 فراخوان مقاله همایش بین المللی «بزرگداشت محمد بن زکریا رازی»
محورهای همایش
فلسفه،تاریخ علم و علوم انسانی
کیمیاگری و شیمی
داروسازی،طب گیاهی و پزشکی

زمان ثبت نام آزمون ورودی دبیرستان های نمونه دولتی دوره اول ودوم متوسطه ودبیرستان های فرهنگ

به اطلاع می رساند ثبت نام آزمون ورودی پایه هفتم ودهم دبیرستان های نمونه دولتی دوره اول و دوم متوسطه ودبیرستان های فرهنگ سال تحصیلی 97-96 از تاریخ 20 / 12 / 95 در سایت sanjesh.isfedu.ir آغاز می گردد.

دستورالعمل ثبت نام آزمون از تاریخ 20 / 12 / 95 در همین سایت قابل دسترسی است.

 شاخه های مهم سلسله افشار


اگر چه سلسله افشار عمربسیار کوتاهی داشت اما از چند نظر حائز اهمیت بود .
1- با سقوط امپراطوری بزرگ صفویه سلسله افشار توانست بار دیگر قدرت از دست رفته ایران را احیا کند . 
2- دوران زمامداری نادر گر چه سرشار از آشوب قیام بود ، اما دلیریها و رشادتهای نادر باعث شد که نظم امنیت موقتی خیلی کوتاه بر کشور حاکم شود . 
3- در این دوران بر اثر رشادتهای و جسارتهای نادر کشور ایران از نظر وسعت به مرزهای طبیعی و باستانی خود رسید.
4- دوران حکومت سلسله افشار عموما و زمامداری نادر خصوصا ، همواره دوره درگیری و نبرد با عثمانیها بود که عموما با پیروزی نادر تمام شد . ,br>5- در این دوره نظم اداری و حکومتی ادامه سیستم دیوانسالاری صفویان است.
6- این دوره از جهت مذهبی ، و خصوصا تسامح و تساهل مذهبی نادر حائز اهمیت است . 
7- از آنجائیکه حکومت نادر به شمشیر شکل گرفت ، ارتش در این دوره جایگاه مهمی داشت . 
8- در این دوره نظام اقتصادی و کشاورزی ایران به شکل خاصی رشد می کند.

لارنس لاکهارت مورخ انگلیسی ماجرا ی مرگ نادر را چنین می نویسد :

نادر در ماه‌های پایانی عمر در اوج خشونت حکومت می‌کرد و به دلایلی چند به تمامی سردارانش سوءظن داشت. نادر شبی رئیس آنها را احضار کرد و چنین گفت: من از نگهبانان خود راضی نیستم و از وفا و دلیری شما آگاهم. حکم می‌کنم فردا صبح همه آنان را توقیف و زنجیر کنید و اگر کسی مقاومت کند ابقا نکنید. حیات من در خطر است و برای حفظ جان فقط به شما اعتماد دارم. نوکری گرجی این موضوع را به اطلاع سرداران نادر رساند و ایشان مصمم شدند تا دیر نشده، نادر را از میان بردارند. تا پاسی از شب رفت، مواضعین به خیمه چوکی، دختر محمدحسن‌خان قاجار، که نادر آن شب را در سراپرده او بود، رو آوردند. ترس به آنان چنان غلبه کرد که اکثرشان جرات ورود به خیمه را نکردند. فقط محمد خان قاجار، صالح خان و یک شخص متهور دیگر وارد شدند و چوکی تا متوجه آنها شد نادر را بیدار کرد. نادر خشمناک از جای برخاست و شمشیر کشید. پایش در ریسمان چادر گیر کرد و درافتاد. تا خواست برخیزد، صالح خان ضربتی وارد آورد و یک دست او را قطع کرد. سپس محمد خان قاجار سر نادر شاه را از تن جدا ساخت. (بامداد یکشنبه ۱۱ جمادی‌الثانی ۱۱۶۰ برابر با ۲۸ خرداد ۱۱۲۶ خورشیدی

نادر شاه در هنگام زنده بودن خود دستور ساخت آرامگاهی کوچک در بالا خیابان مشهد داد. این آرامگاه کوچک در سال ۱۱۴۵ هجری قمری در کنار چهارباغ شاهی و روبروی حرم امام رضا از خشت و گل ساخته شد. قوام‌السلطنه در اواخر عهد قاجار (۱۲۹۶ خورشیدی) در محل یکی از مقابر ویران شده نادری، آرامگاه تازه‌ای برای وی ساخت و استخوانهای او را از تهران به مقبره مزبور حمل کردند. ساختمان جدید که در محل فعلی آرامگاه وی قرار داشت مدتی بر پا بود تا این که انجمن آثار ملی ایران در سال ۱۳۳۵ خورشیدی درصدد برآمد آرامگاهی مناسبِ شأن نادرشاه برای وی در همان محل مقبره ساخته قوام‌السلطنه ساخته شود. این کار از سال ۱۳۳۶ شروع و در سال ۱۳۴۲ به پایان رسید

در عهد نادر دشمنان و متجاوزان به کشور توسط وی سرکوب شدند و کشور اندکی از قدرت گذشته خویش را در حفاظت از مرزها و اعمال قدرت یک حکومت مقتدر مرکزی بر تمام وطن، بازیافت. ترکمانان و ازبکان به ماوراءالنهر عقب‌نشینی کردند.

بناهایی که به دستور نادر در خراسان بنا شده‌اند، نظیر کلات نادری و کاخ خورشید از آثار مهم بازمانده از این دوران هستند.

در عهد او به سپاه و تأمین نیرو بسیار توجه می‌شد. نادر اقوام ایرانی را متحد و منسجم در زیر پرچم ایران درآورد و بار دیگر ایران قدرتمندترین کشور آسیا گشت. شهرها یا ولایات ایران در دوره نادر به شرح زیر بودند: آذربایجان، افغانستان، بلوچستان (پاکستان)، ترکمنستان، گرجستان، داغستان، بحرین، قطر، کشمیر و غیره

مورخان:
‍ سرنوشت جواهرات نادری
دکتر سعید میرسعیدی(بخش دوم )

گنجینه، خزانه و جواهرات نادری، غنایم لشکرکشی به هندوستان، در شب مرگ او مانند مملکت تحت فرمانش پراکنده و چندپاره شد. در آن شب جواهرات مشهور دریای نور و کوه نور به همراه چند گوهر مشهور دیگر و بقیه نفایس اردو توسط امرا به غارت رفتند و بخشی دیگر از خزانه هم که در مشهد و کلات موجود بود توسط عادل شاه تصرف شد و بعد به دست شاهرخ افشار افتاد.
احمد خان ابدالی یکی از سرداران نادر بخشی از جواهرات از جمله کوه نور را در شب قتل نادر به‌دست آورد و به قندهار شتافت.بعدها کوه نور توسط انگلیسی ها خریداری شد و هم‌اکنون جزئی از جواهرات سلطنتی بریتانیاست.
اما دریای نور سرنوشت دیگری داشت و در سال های بعد گویی نگین و نشان سلطنت بر ایران بود. در بی‌نظمی‌های شب قتل نادر امرای خراسان به بخشی دیگر از جواهرات از جمله دریای نور دست یافتند و به نوشته روضة الصفا کمی بعد آنها را به محمدحسن خان قاجار که پس از نادر مدعی سلطنت بود تقدیم کردند.

محمدحسن خان مدتی بعد در سال 1172ه.ق در پی شکست از کریمخان زند در اشرف مازندران کشته شد و سرش را به همراه جواهرات به نزد کریمخان زند در تهران بردند. جواهرات که حدود بیست سال جزو خزانه وکیل الرعایا بود با مرگ او به شاهان دیگر زند رسید و سرانجام به‌دست لطفعلی خان افتاد. سرهارفورد جونز انگلیسی که در این اوقات برای خرید جواهرات به شیراز آمده بود شرح مفصلی درباره دریای نور و تاج ماه نگاشته است.
لطفعلی خان در تمام سال‌های جنگ و آوارگی جواهرات را روی بازوبندها و انگشتری هایی که سرهارفورد جونز دیده و شرح داده است به همراه داشت.مؤلف فارسنامه ناصری چنین نوشته است: « و زمانی که نواب لطفعلی خان در بم اسیر محمد علی خان سیستانی شد سه قطعه الماس مشهور از بازوی او درآورد و به حضور خاقان گیتی ستان روانه داشت، نام نخستین آنها، «دریای نور» است و به وزن هشت مثقال و نیم صیرفی است و دیگری به نام «تاج ماه» است که به وزن شش مثقال سنجیده‌اند و سیمین آنها مشهور به «اکبرشاهی» است که چهار مثقال است و این سه قطعه الماس بعد از نادر شاه به دست میر علم خان عرب افتاد و توسط امرای خراسان به رسم هدیه خدمت نواب محمد حسن خان قاجار نایب السلطنه فرستادند، پس از او به نواب کریم خان وکیل رسید، سپس به دست سلاطین و امرای زندیه افتاد تا این زمان که به حکم وراثت خدمت حضرت شهریار قاجار آوردند.»

آقا محمدخان قاجار در سال بعد هم در سفر خراسان پس از شکنجه شاهرخ پیرمرد کور به بخش دیگری از نفایس نادری دست یافت و آنها را هم به خزانه خود افزود.به نوشته مؤلف فارسنامه با قتل آقامحمدخان قاجار در قلعه شوشی، قاتلان او «صندوقچه جواهر و بازوبندهای مرصع و شمشیر جواهرنشان و دریای نور و تاج ماه را برداشته، به جانب صادق خان شقاقی شتافتند، تمامت آنها را به او سپردند.»

صادق خان به سودای سلطنت مدتی با فتحعلیشاه مشغول جنگ بود اما سرانجام مجبور به تسلیم و مصالحه شد و به نوشته روضة الصفا «بازوبندهای مشهور خاقان شهید و کلاه کیانی مکلل و مرصع و سایر جواهرات ثمین و اوانی زرین و سیمین» را به حضور فتحعلیشاه فرستاد. در دوره فتحعلیشاه سیاحان و مأموران فرنگی مختلفی چون ملکم، جونز، موریه و....از این جواهرات نوشته‌اند و آنها را در خزانه یا بر بازوی شاه در مراسم رسمی دیده‌اند. ژوبر فرانسوی نوشته است: «بازوبند بزرگ و مدور و مزین به احجار کریمه، قسمت بالای بازوان شاه را آراسته بود. الماس معروف کوه نور، در وسط یک بازوبند قرار داشت و الماس دیگر معروف به دریای نور به بازوی دیگر.» به نوشته جهانگیرمیرزا در تاریخ نو با مرگ فتحعلیشاه در اصفهان در سال1250 ه.ق و پیش از آمدن محمدشاه از تبریز، علیخان ظل السلطان تنها برادر تنی عباس میرزا در تهران برای چهل روز بر تخت سلطنت قاجاریه جلوس کرد و جواهرات و خزانه را از اصفهان به نزد او آوردند اما با ورود محمدشاه و با تدابیر قائم مقام بدون خونریزی مجبور به تسلیم شد.

مورخان:
سرنوشت جواهرات نادری (بخش دوم)

پس از محمدشاه نیز جواهرات در خزانه قاجار باقی بودند و ناصرالدین شاه برای الماس دریای نور متولی رسمی منصوب کرده بود و آن را بر سینه خود نصب می کرد.دکتر فوریه و پولاک هم از الماس دریای نور در دوره ناصرالدین شاه یاد کرده‌اند.قهرمان میرزا عین السلطنه بارها در دیدار با شاهان قاجار از نصب این الماس بر لباس یا کلاه آنها یاد کرده و درباره جواهرات سلطنتی نوشته است: «جواهرهای ایران را هیچ جا ندارند، آن قدر الماس های کهنه هندوستان و یاقوت های رمّانی و زمرد و مرواریدهای غلتان در خزانه و صندوقخانه هست که حد و حصر ندارد...کوه نور و دریای نور دو الماس ممتاز گرانبها بودند که نادر شاه افشار از هندوستان آورد. دریای نور مربع و به قدر یک مهر نماز متوسط است، بی‌تراش پشت گلی رنگ، صاف و براق به اندازه‌ای که بهتر از آن متصور نیست، به وزن یکصد و هشتاد قیراط. کوه نور مدور و الان در مملکت انگلیس نزد ملکه انگلیس است. پس از آنکه در فوت نادر افغان‌ها به خراسان ریختند این الماس به دست آنها افتاد و از آنها به انگلیس‌ها. در لندن تراش دادند. از قضا خوب از زیر تراش بیرون نیامد. الان به وزن یکصد و چهل قیراط است. قیمه پست‌تر از دریای نور است. در حقیقت هیچ کدام قیمت ندارند، خصوصاً دریای نور.»اواخر دوره قاجار شایع شده بود که محمدعلی شاه این الماس را با خود به سفارت روس برده بود یا در زمان خروج احمدشاه نیز جراید نوشته بودند که او الماس را به‌عنوان گرویی برای املاک خود به همراه برده است که این امور حقیقت نداشته و این جواهرات بعد از پشت سرگذاشتن سرنوشتی پرماجرا هم‌اکنون در موزه جواهرات ملی نگهداری می‌شوند.

منبع: روزنامه ایران 1395/11/26 (پرونده ویژه حمله نادر به هند )

دو آیه متفاوت در قرآن است که هر یک مشخصه یکی از دو جریان رقیب است. با نگاهی به این دو آیه می توان به این مسأله پی برد که چطور یک جریان، مغلوب جریان دیگر شد. این دو آیه محل دقیق نزاع را میان اشاعره و معتزله نشان می دهد. این دو آیه، دو خدای متفاوت را به ما معرفی میکند.

آیه اول این است: لَا يُسْأَلُ عَمَّا يَفْعَلُ
این آیه حکایت از آن دارد که خدا، خدایی قاهر است که پاسخگوی هیچ کس نیست و کسی نمی تواند تصمیم ها و افعال او را به محک نقد اخلاقی بزند. این تلقی از خدا یا همان خدای اشعری، در سنت اسلامی به تلقی رایج و غالب تبدیل شد. اما آیه دیگری هم در قرآن هست که به گونه ای بسیار شفاف و روشن، دیدگاهی دیگر را باز مینمایاند.
آیه چنین است:رُسُلًا مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ .
در این آیه خدا می گوید که من در مقام خداوندی، کارهایی راانجام می دهم تا مردم نتوانند عیبی در کار من پیدا کنند و دلیلی علیه من اقامه کنند. یعنی من که خدا هستم، افعالم می تواند مورد داوری قرار بگیرد و آدمیان حق دارند در مورد افعال من داوری اخلاقی و عقلانی بکنند.در واقع خدا، خود را درمقام پاسخگویی قرار می دهد. او مطابق این آیه می کوشد از خود دفاع کند تا کارهای دفاع پذیر عقلانی و اخلاقی انجام دهد. او بر این باور است که مردم حق دارند او را مورد پرسش قرار دهند و از او بازخواست کنند.
پس در سنت اسلامی ما با دو خدا مواجهیم:
خدایی که پاسخگوست و خدایی دیگر که قاهر است و ورای پاسخگویی است.

امروزه در جهان اسلام، این خدای دوم یعنی خدای قاهر و غیر پاسخگوست که پرستیده می شود. اما ما می توانستیم خدای دیگری را بپرستیم. می توانستیم تصور و تلقی دیگری از خدا را داشته باشیم.

البته كه اگر خدا غیر پاسخگو باشد، نماینده او در زمین هم غیر پاسخگو خواهد بود و برعکس.


@DrSoroush