انجمن علمی اقتصاد در نظر دارد تعدادی کتاب را ترجمه و به چاپ رساند.دانشجویانی که دراین زمینه دارای تخصص هستند و اماده همکاری میباشند رزومه خود را به @rasoulzadeh_m ارسال فرمایند. لازم به ذکر است که اسم افرادی که همکاری کنند به عنوان مترجم کتاب چاپ خواهد شد و تمام هزینههای چاپ نیز از طرف انجمن علمی با مساعدت معاونت فرهنگی دانشگاه تامین خواهد شد.
@tab_economic
@tab_economic
Forwarded from Saleh Mousavi
سرفصل ها:
فصل اول: آشنایی با نرم افزارهای JMulTi و Eviews 9
فصل دوم: تجزیه و تحلیل های اولیه
فصل سوم: تخمین مدل رگرسیون، آزمون فروض و ثبات مدل
فصل چهارم: متغیر مجازی و ابزاری
فصل پنجم: ایستایی، آزمون های ریشه واحد و هم انباشتگی
فصل ششم: مدل سازی نوسانات ARCH
فصل هفتم: مدل های پیش بینی اقتصادی ARIMA
فصل هشتم: معادلات همزمان
فصل نهم: مدل های VAR و VECM
فصل دهم: مدل های خودرگرسیون با وقفه های توزیعی ARDL
فصل یازدهم: مدل های رگرسیون با داده های پانل کلاسیک
فصل اول: آشنایی با نرم افزارهای JMulTi و Eviews 9
فصل دوم: تجزیه و تحلیل های اولیه
فصل سوم: تخمین مدل رگرسیون، آزمون فروض و ثبات مدل
فصل چهارم: متغیر مجازی و ابزاری
فصل پنجم: ایستایی، آزمون های ریشه واحد و هم انباشتگی
فصل ششم: مدل سازی نوسانات ARCH
فصل هفتم: مدل های پیش بینی اقتصادی ARIMA
فصل هشتم: معادلات همزمان
فصل نهم: مدل های VAR و VECM
فصل دهم: مدل های خودرگرسیون با وقفه های توزیعی ARDL
فصل یازدهم: مدل های رگرسیون با داده های پانل کلاسیک
Forwarded from Saleh Mousavi
توضیحات مولفین:
این کتاب حاوی مباحث روتین اقتصادسنجی است. هر یک از فصول این کتاب به مسائل مربوط به تخمین یک مدل اختصاص دارد که می تواند راهنمای مناسبی برای دانشجویان کارشناسی ارشد جهت نگارش مقاله و پایان نامه باشد.
علاقه مندان به تهیه این کتاب، به آی دی زیر پیام ارسال کنند:
@DrSalehMousavi
دکتر جعفر حقیقت (استاد گروه علوم اقتصادی)
سید صالح اکبرموسوی (دانشجوی دکتری اقتصاد بین الملل)
این کتاب حاوی مباحث روتین اقتصادسنجی است. هر یک از فصول این کتاب به مسائل مربوط به تخمین یک مدل اختصاص دارد که می تواند راهنمای مناسبی برای دانشجویان کارشناسی ارشد جهت نگارش مقاله و پایان نامه باشد.
علاقه مندان به تهیه این کتاب، به آی دی زیر پیام ارسال کنند:
@DrSalehMousavi
دکتر جعفر حقیقت (استاد گروه علوم اقتصادی)
سید صالح اکبرموسوی (دانشجوی دکتری اقتصاد بین الملل)
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
صفحه اول برخی روزنامه های امروز اول بهمن ماه سال 1396
@tab_economic
@tab_economic
✅از جمله مزایای فعالیت در انجمنهای علمی:
ایجاد اعتماد به نفس، حمایت از حداقل توانمندیها، زمینه سازی برای انجامکارهای علمی هر چند کوچک، فرهنگ سازی و بویژه ایجاد فرهنگ علمی، کشف استعدادهای دانشجویی، ایجاد فضای نشاط، قراردادن دانشجو در سیر هدف اصلی آموزش عالی، ایجاد روحیه کار گروهی و جمعی می باشد.
بطور کلی فعالیت های انجمن های علمی دانشجویی در چند بخش زیر میباشد:
1- کمک به دانشکدہ در برگزاری جلسات معارفه، پرسسش و پاسخ ، فارغ التحصیلی و مراسم مرتبط با مناسبتها
2- برگزاری سمینارها و کارگاہهای علمی دانشگاهی ، منطقهای، ملی و بین المللی
3- برگزاری دوره های آموزشی تکمیلی و تقویتی
4- برگزاری و همکاری در اجرای جشنوارہھا، کنفرانسںھاو مسابقات علمی (داخلی و خارجی)
5- تولید و انتشار نشریه علمی ، کتاب و نشریات الکترونیکی، نرم افزارهای مرتبط با رشته، فیلمهای علمی - آموزشی
6- برنامهریزی واجرای بازدیدهای علمی از مراکز علمی، صنعتی و فناوری
7- حمایت و تشویق مادی و معنوی از ابتکارات، خلاقیتهای علمی، فعالیتهای پژوهشی و اختراعات دانشجویان
8- برگزاری نمایشگاه های ترویجی و علمی ارکان وتشکیلات
جهت عضویت در انجمن علمی اقتصاد نام و شماره دانشجویی خود را به آیدی @rasoulzadeh_m ارسال فرمایید.
@tab_economic
ایجاد اعتماد به نفس، حمایت از حداقل توانمندیها، زمینه سازی برای انجامکارهای علمی هر چند کوچک، فرهنگ سازی و بویژه ایجاد فرهنگ علمی، کشف استعدادهای دانشجویی، ایجاد فضای نشاط، قراردادن دانشجو در سیر هدف اصلی آموزش عالی، ایجاد روحیه کار گروهی و جمعی می باشد.
بطور کلی فعالیت های انجمن های علمی دانشجویی در چند بخش زیر میباشد:
1- کمک به دانشکدہ در برگزاری جلسات معارفه، پرسسش و پاسخ ، فارغ التحصیلی و مراسم مرتبط با مناسبتها
2- برگزاری سمینارها و کارگاہهای علمی دانشگاهی ، منطقهای، ملی و بین المللی
3- برگزاری دوره های آموزشی تکمیلی و تقویتی
4- برگزاری و همکاری در اجرای جشنوارہھا، کنفرانسںھاو مسابقات علمی (داخلی و خارجی)
5- تولید و انتشار نشریه علمی ، کتاب و نشریات الکترونیکی، نرم افزارهای مرتبط با رشته، فیلمهای علمی - آموزشی
6- برنامهریزی واجرای بازدیدهای علمی از مراکز علمی، صنعتی و فناوری
7- حمایت و تشویق مادی و معنوی از ابتکارات، خلاقیتهای علمی، فعالیتهای پژوهشی و اختراعات دانشجویان
8- برگزاری نمایشگاه های ترویجی و علمی ارکان وتشکیلات
جهت عضویت در انجمن علمی اقتصاد نام و شماره دانشجویی خود را به آیدی @rasoulzadeh_m ارسال فرمایید.
@tab_economic
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
صفحه اول برخی روزنامه های امروز 3 بهمن ماه
@tab_economic
@tab_economic
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
صفحه اول برخی روزنامه های امروز 5 بهمن ماه
@tab_economic
@tab_economic
💸 چالش اصلی و از بین برنده #بیتکوین محیط زیست است، نه خود آن!
👤 آرتا فخاری - مرکز هوش مصنوعی
قسمت اول:
🔸با تمام نظرات موافق و مخالفی که این روزها درباره بیت کوین میشنویم واقعیت مسئله این است که خود این ارز مشکلی برای اقتصاد ایجاد نمی کند. در واقع این یک تمرین برای آینده نزدیک است.
🔸باید پذیرفت که ما در بهترین و مدرنترین حالت ممکن، همچنان از بدوی ترین ابزار دادوستد دنیا استفاده میکنیم. در کاوشهای باستانی خرده سنگهای دست سازی کشف شده اند که وسیله داد و ستد آن روزگار بودند و در طول تاریخ تبدیل به سکه و پس از اختراع چاپ در نهایت تبدیل به اسکناس شدند و حتی امروزه در معاملات الکترونیکی نیز از همان قواعد داد و ستد مالی استفاده میکنیم و بر اثر گذشت زمان و بر حسب پیچیدگیهای ارتباطی هر دوره، مقداری بر آن قواعد بدوی افزودهایم.
🔸اما امروز اشکال روابط تغییر بسیاری کردهاند، ابزارهای نوینی جزو لاینفک زندگی ما شدهاند که تا همین چندسال پیش شاید از رویای ما هم دور بودند. ابزاری که ساختارهای اجتماعی را تغییر داده و بیش از این خواهند داد. اما همچنان شاهد آن هستیم که بدلیل عقب ماندن ساختارهای اصلی ارتباطات مالی و اقتصادی این ابزارها تنها وسیله و رسانه را تغییر داده اند نه محتوی را. علت آن هم زیرساختهای بانکی هستند که همچنان بر اساس ایده پول فیزیکی اداره میشوند، حتی اگر شاهد انتقال الکترونیک پول باشیم ولی همچنان توقع تبدیل این اعداد و ارقام به پول قابل لمس را داریم.
🔸بیت کوین با ساختار پیچیده ریاضی و غیر قابل تغییر خود یعنی #بلاک_چین نشان داد که میتوان با ابزارهایی که روز به روز پیشرفت میکنند و در دسترستر میشوند، مفاهیم جدیدی را در اقتصاد وارد کرد، یا حتی علم اقتصاد را از نو نوشت.
🔸تب بیت کوین چیزی است که سرتاسر دنیا را فراگرفته و روز به روز به هواداران آن افزوده میشود. البته ارزهای دیجیتال دیگری هم مبتنی بر بلاکچین وجود دارند که رقابت نسبتاً خوبی با بیت کوین دارند.
تمام این ارزها اما یک چالش اساسی دارند. آنهم چیزیست که باعث زنده ماندن آنها میشود؛ پردازش دائم معادلات ریاضی پیچیده و مصرف برق ما به ازای آن. در حالیکه هرچه تعداد معاملات مبتنی بر بلاکچین افزوده میشود پیچیدگی ریاضی آن هم افزوده شده و میزان خروجی پردازشی که امروز یک پردازنده انجام میدهد نسبت به میزان روز قبل کمتر میشود. این خاصیت خوب بلاکچین است، وقتی رویدادی در این شبکه ثبت میشود دیگر به عقب نمیتوان بازگشت اما جلوی بزرگ شدن آن را هم نمیتوان گرفت و روز به روز به میزان پردازندههای بلاکچین باید افزود؛ و این یعنی مصرف برق بیشتر و تولید گازکربنیک بیشتر.
🔸چندی پیش با تمام نگرانی هایی که اقتصاد آمریکا از این ارز دیجیتال به دلایل مختلف داشت، با کمال تعجب دیدیم که بورس ارز شیکاگو به صورت رسمی بیتکوین را بعنوان ارز رسمی قابل معامله در آن معرفی کرد. در این اتفاق دو پیام شاید نهفته باشد:
🔴اول اینکه آمریکا خودرا از سردمداران فناوری و اقتصاد در جهان به حساب می آورد و خارج ماندن از این گردونه تنها ضعف آنها را نسبت به ارزی که در برابر دلار قد علم کرده است میرسانید.
🔴پیام دوم و بسیار مهم اما میتواند چیز دیگری مانند آماده سازی اقتصاد آمریکا با اتفاقی بسیار بزرگتر باشد. چندی پیش گروهی از دانشمندان علوم رایانه، ریاضی و رمزنگاری آمریکا خبر از ابداع ساختار رمزنگاری جدیدی دادند که ضمن امنیت بسیار بالا به قدرت پردازش بسیار بسیار کمتری نسبت به بلاکچین احتیاج دارد که نام آن به اصطلاح #هشگرف #hashgraph معرفی شده است و هنوز به عنوان ارز دیجیتال آن را معرفی نکردهاند و اطلاعات آنچنان زیادی هم از آن منتشر نشده است، اما گفته میشود خواص جذاب بلاک چین را هم همچنان دارا است. از این رو میتوان هشگرف را سلاح سری اقتصادی آمریکا بر علیه بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتالی دانست که قدرت دلار آمریکا را به چالش میکشند.
🔸وقتی حجم معادلات بیتکوین و سایر بلاکچین ها به حدی برسد که عده زیادی در جهان از آن استفاده کنند، همانطور که شاهد رشد روزافزون آن هستیم، مشکل اصلی یعنی تامین برق مراکز پردازش و توان محدود پردازش آنها، خصوصاً وقتی به عنوان پول رایج قرار باشد از آن استفاده شود، نمایان میشود.
🔸البته شرکتهای فناوری متخصص در این زمینه در حال ساخت دستگاههای استخراج (پردازش) بیتکوین با میزان مصرف برق کمتر و قدرت پردازش بیشتر هستند. سریعترین آنها هم اکنون قدرت پردازش ۱۳.۵ ترا هش در ثانیه 13.5THs را با میزان مصرف تقریبا ۱۴۰۰ وات بر ساعت دارد. یک شرکت ژاپنی هم اعلام کرده که در سال ۲۰۱۸ دستگاه استخراجی ارائه میکند که قدرتک پردازش ۵۰۰پتا هش 500PHs را دارد که بسیار قابل توجه است.
@tab_economic
👤 آرتا فخاری - مرکز هوش مصنوعی
قسمت اول:
🔸با تمام نظرات موافق و مخالفی که این روزها درباره بیت کوین میشنویم واقعیت مسئله این است که خود این ارز مشکلی برای اقتصاد ایجاد نمی کند. در واقع این یک تمرین برای آینده نزدیک است.
🔸باید پذیرفت که ما در بهترین و مدرنترین حالت ممکن، همچنان از بدوی ترین ابزار دادوستد دنیا استفاده میکنیم. در کاوشهای باستانی خرده سنگهای دست سازی کشف شده اند که وسیله داد و ستد آن روزگار بودند و در طول تاریخ تبدیل به سکه و پس از اختراع چاپ در نهایت تبدیل به اسکناس شدند و حتی امروزه در معاملات الکترونیکی نیز از همان قواعد داد و ستد مالی استفاده میکنیم و بر اثر گذشت زمان و بر حسب پیچیدگیهای ارتباطی هر دوره، مقداری بر آن قواعد بدوی افزودهایم.
🔸اما امروز اشکال روابط تغییر بسیاری کردهاند، ابزارهای نوینی جزو لاینفک زندگی ما شدهاند که تا همین چندسال پیش شاید از رویای ما هم دور بودند. ابزاری که ساختارهای اجتماعی را تغییر داده و بیش از این خواهند داد. اما همچنان شاهد آن هستیم که بدلیل عقب ماندن ساختارهای اصلی ارتباطات مالی و اقتصادی این ابزارها تنها وسیله و رسانه را تغییر داده اند نه محتوی را. علت آن هم زیرساختهای بانکی هستند که همچنان بر اساس ایده پول فیزیکی اداره میشوند، حتی اگر شاهد انتقال الکترونیک پول باشیم ولی همچنان توقع تبدیل این اعداد و ارقام به پول قابل لمس را داریم.
🔸بیت کوین با ساختار پیچیده ریاضی و غیر قابل تغییر خود یعنی #بلاک_چین نشان داد که میتوان با ابزارهایی که روز به روز پیشرفت میکنند و در دسترستر میشوند، مفاهیم جدیدی را در اقتصاد وارد کرد، یا حتی علم اقتصاد را از نو نوشت.
🔸تب بیت کوین چیزی است که سرتاسر دنیا را فراگرفته و روز به روز به هواداران آن افزوده میشود. البته ارزهای دیجیتال دیگری هم مبتنی بر بلاکچین وجود دارند که رقابت نسبتاً خوبی با بیت کوین دارند.
تمام این ارزها اما یک چالش اساسی دارند. آنهم چیزیست که باعث زنده ماندن آنها میشود؛ پردازش دائم معادلات ریاضی پیچیده و مصرف برق ما به ازای آن. در حالیکه هرچه تعداد معاملات مبتنی بر بلاکچین افزوده میشود پیچیدگی ریاضی آن هم افزوده شده و میزان خروجی پردازشی که امروز یک پردازنده انجام میدهد نسبت به میزان روز قبل کمتر میشود. این خاصیت خوب بلاکچین است، وقتی رویدادی در این شبکه ثبت میشود دیگر به عقب نمیتوان بازگشت اما جلوی بزرگ شدن آن را هم نمیتوان گرفت و روز به روز به میزان پردازندههای بلاکچین باید افزود؛ و این یعنی مصرف برق بیشتر و تولید گازکربنیک بیشتر.
🔸چندی پیش با تمام نگرانی هایی که اقتصاد آمریکا از این ارز دیجیتال به دلایل مختلف داشت، با کمال تعجب دیدیم که بورس ارز شیکاگو به صورت رسمی بیتکوین را بعنوان ارز رسمی قابل معامله در آن معرفی کرد. در این اتفاق دو پیام شاید نهفته باشد:
🔴اول اینکه آمریکا خودرا از سردمداران فناوری و اقتصاد در جهان به حساب می آورد و خارج ماندن از این گردونه تنها ضعف آنها را نسبت به ارزی که در برابر دلار قد علم کرده است میرسانید.
🔴پیام دوم و بسیار مهم اما میتواند چیز دیگری مانند آماده سازی اقتصاد آمریکا با اتفاقی بسیار بزرگتر باشد. چندی پیش گروهی از دانشمندان علوم رایانه، ریاضی و رمزنگاری آمریکا خبر از ابداع ساختار رمزنگاری جدیدی دادند که ضمن امنیت بسیار بالا به قدرت پردازش بسیار بسیار کمتری نسبت به بلاکچین احتیاج دارد که نام آن به اصطلاح #هشگرف #hashgraph معرفی شده است و هنوز به عنوان ارز دیجیتال آن را معرفی نکردهاند و اطلاعات آنچنان زیادی هم از آن منتشر نشده است، اما گفته میشود خواص جذاب بلاک چین را هم همچنان دارا است. از این رو میتوان هشگرف را سلاح سری اقتصادی آمریکا بر علیه بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتالی دانست که قدرت دلار آمریکا را به چالش میکشند.
🔸وقتی حجم معادلات بیتکوین و سایر بلاکچین ها به حدی برسد که عده زیادی در جهان از آن استفاده کنند، همانطور که شاهد رشد روزافزون آن هستیم، مشکل اصلی یعنی تامین برق مراکز پردازش و توان محدود پردازش آنها، خصوصاً وقتی به عنوان پول رایج قرار باشد از آن استفاده شود، نمایان میشود.
🔸البته شرکتهای فناوری متخصص در این زمینه در حال ساخت دستگاههای استخراج (پردازش) بیتکوین با میزان مصرف برق کمتر و قدرت پردازش بیشتر هستند. سریعترین آنها هم اکنون قدرت پردازش ۱۳.۵ ترا هش در ثانیه 13.5THs را با میزان مصرف تقریبا ۱۴۰۰ وات بر ساعت دارد. یک شرکت ژاپنی هم اعلام کرده که در سال ۲۰۱۸ دستگاه استخراجی ارائه میکند که قدرتک پردازش ۵۰۰پتا هش 500PHs را دارد که بسیار قابل توجه است.
@tab_economic
انجمن علمی اقتصاد دانشگاه تبریز
طنز تلخيست كه برندي كه به سبب اصالت نامش "ماسوله" ميتواند با يك برنامه قوي تبديل به كالاي صادراتي براي "ايران" شود، تبديل به واردكننده چاي خارجي شده است! چاي ايران جزو بهترين چاي هاي جهان است ...
البته بايد در اين خصوص تحليل دقيقي داشت ،
١. اولا متاسفانه به سبب به روز نبودن و عدم سرمايه گذاري در طولاني مدت در دستگاه هاي فراوري چاي ما نتوانسته ايم اين كيفيت عظيم چاي ايراني را به دلخواه حهانيان و باب طبع ايرانيان دراوريم !
٢. در صورت سرمايه گذاري ايا بازده مورد انتظار اين كسب و كار توانايي ايجاد رقابت بين المللي را دارد؟ چگونه توليد كننده ايراني با هزينه سرمايه ٢٥ درصدي به جنگ رقيب تركيه اي با هزينه سرمايه ٨ درصدي بررود؟
٣. ايا سرمايه گذار ايراني فعال در اين حوزه ميتواند مطمئن به نظام تعرفه اي و ثبات ان باشد؟
٤. آيا توليد كننده ايراني توانسته است در برند سازي با استانداردهاي بين المللي مار كند و از مشاوران درجه يك بين المللي بهره جويد؟
٥. ايا ما انگونه كه ادعا داريم عرق " ايران زمين" را داريم ؟
و سوالات بسيار دیگر...
پیمان مولوی
@tab_economic
١. اولا متاسفانه به سبب به روز نبودن و عدم سرمايه گذاري در طولاني مدت در دستگاه هاي فراوري چاي ما نتوانسته ايم اين كيفيت عظيم چاي ايراني را به دلخواه حهانيان و باب طبع ايرانيان دراوريم !
٢. در صورت سرمايه گذاري ايا بازده مورد انتظار اين كسب و كار توانايي ايجاد رقابت بين المللي را دارد؟ چگونه توليد كننده ايراني با هزينه سرمايه ٢٥ درصدي به جنگ رقيب تركيه اي با هزينه سرمايه ٨ درصدي بررود؟
٣. ايا سرمايه گذار ايراني فعال در اين حوزه ميتواند مطمئن به نظام تعرفه اي و ثبات ان باشد؟
٤. آيا توليد كننده ايراني توانسته است در برند سازي با استانداردهاي بين المللي مار كند و از مشاوران درجه يك بين المللي بهره جويد؟
٥. ايا ما انگونه كه ادعا داريم عرق " ايران زمين" را داريم ؟
و سوالات بسيار دیگر...
پیمان مولوی
@tab_economic
انجمن علمی اقتصاد دانشگاه تبریز pinned «✔تاریخ انتخاب واحد نیمسال دوم سال تحصیلی ٩٦-٩٧ 🔸ورودیهای ٩٣ و ماقبل : ٧ بهمن 🔸ورودیهای ۹٤ : ٨ بهمن 🔸ورودیهای ۹٥ : ٩ بهمن 🔸ورودیهای مهر ۹٦: ١٠ بهمن 🔸دانشجویان تحصیلات تکمیلی: ١١ بهمن (ساعت ۹ صبح لغایت ساعت ۲۴) 🔹آندسته از دانشجویانی که در موعد مقرر موفق…»
بانک مرکزی اعلام کرد:
🔹تورم دی ماه در محدوده ۱۰ درصد ثابت ماند
🔹بانک مرکزی اعلام کرد نرخ تورم در دوازده ماه منتهی به دیماه ۱۳۹۶ نسبت به دوازده ماه منتهی به دیماه ۱۳۹۵ معادل ۱۰ درصد است.
#تورم
@tab_economic
🔹تورم دی ماه در محدوده ۱۰ درصد ثابت ماند
🔹بانک مرکزی اعلام کرد نرخ تورم در دوازده ماه منتهی به دیماه ۱۳۹۶ نسبت به دوازده ماه منتهی به دیماه ۱۳۹۵ معادل ۱۰ درصد است.
#تورم
@tab_economic
📝کتاب از مغز خود استفاده کنید
نوشته تونی بوزان
✅شاهکار آموزش روش های مطالعه بدون فراموشی
می توانید این کتاب مفید رو دانلود و استفاده کنید
کتاب به زبان انگلیسی و در ۱۵۷ صفحه می باشد
@tab_economic
👇👇
نوشته تونی بوزان
✅شاهکار آموزش روش های مطالعه بدون فراموشی
می توانید این کتاب مفید رو دانلود و استفاده کنید
کتاب به زبان انگلیسی و در ۱۵۷ صفحه می باشد
@tab_economic
👇👇
Forwarded from سعید باباپور
Tony Buzan-Use Your Head (1).pdf
3.3 MB
با سلام خدمت تمامی دانشجویان محترم دانشکده/ به استحضار میرساند که برنامه ترمی نیمسال دوم 96 بر روی وب سایت دانشکده قرار گرفته است: http://econ.tabrizu.ac.ir/fa
Forwarded from بولتن دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه تبریز (🔴 Sojoodi)
برنامه_کلاسی_نهایی_نیمسال_دوم_توسعه.docx
61.8 KB
Forwarded from بولتن دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه تبریز (🔴 Sojoodi)
برنامه_نهایی_نیمسال_دوم_علوم_اقتصادی.docx
161.1 KB
🔴 دو خطا که باعث التهاب دلار شد*
علی میرزاخانی
جهش دلار در اقتصاد ایران مسبوق به سابقه است؛ اما تکرار آن، نشان میدهد که سیاستمداران هیچ درسی از گذشته نیاموختهاند. یا شاید هم بتوان گفت آنچه آموختهاند آموزههای آشفتهای است که نمره قبولی برای کارنامهشان به ارمغان نخواهد آورد. بهطور خلاصه میتوان گفت دو خطا باعث التهاب اخیر در بازار دلار شد که پیامد آن خارج شدن مدیریت بازار از دست سیاستگذاران و کنترل آن توسط سفتهبازان بود.
خطای اول، یک توهم تکراری درباره نحوه تعیین نرخ دلار است که قبلا هم راجع به آن هشدار داده شده بود. تعیین نرخ ارز در یک کشور دارای تورم بالا، فرمولی متفاوت از تعیین نرخ ارز در کشوری با تورم حولوحوش تورم جهانی دارد. تورم در ایران بهرغم اینکه طی سالهای اخیر روندی نزولی داشته است، اما هنوز که هنوز است با نرخ حولوحوش ۱۰ درصد یکی از بالاترین نرخهاست که از ۹۵ درصد کشورها بیشتر است. ضمن اینکه میانگین تورم در چهار سال گذشته (با نرخ ارز تقریبا ثابت) حدود ۱۸ درصد بوده است. تنها سیاست ارزی ممکن و صحیح در این وضعیت تورمی، آن است که نرخ ارز را بهصورت تدریجی متناسب با مابهالتفاوت تورم داخلی و میانگین جهانی بالا برد تا انرژی تورم در داخل نرخ دلار متراکم نشود وگرنه با تلنگری در هر زمان، این انرژی آزاد شده و باعث جهش نرخ ارز خواهد شد. سیاستمدارانی که این راه تدریجی را کنار گذاشته و نرخ دلار را حول و حوش رقم خاصی تثبیت میکنند ناخواسته، راه بدتر یعنی جهش دلار را انتخاب میکنند که البته میتوان ثابت کرد راه دلخواه تعداد کثیری از ذینفعان اقتصاد ایران است که قبلا به آن پرداختهایم. اگر اهل سیاست علاقه دارند که نرخ دلار را ثابت نگه دارند راه آن، حراج دلارهای نفتی نیست که علاوهبر اتلاف منابع باعث عقبنشینی تولید داخلی در برابر سیل واردات میشود، بلکه راه عقلایی، خاموش کردن موتور تورم در چاپخانه پول است.
خطای دوم هم یک خطای تکراری است که در اواسط امسال با کاهش دستوری نرخ سود بانکی انجام شد. تثبیت نرخ ارز در شرایط تورمی باعث پرتاب بخشی از تورم به آینده میشود؛ چراکه از ظهور تورم در کالاهای وارداتی جلوگیری میکند و به تبع آن کالاهای مشابه داخلی هم از امکان تعدیل تورمی محروم شده و تدریجا به نفع کالاهای وارداتی دارای قیمت ثابت (بهدلیل تثبیت نرخ ارز) از بازار داخلی عقبنشینی میکنند. میل به مصرف کالاهای وارداتی در این شرایط به دو دلیل افزایش مییابد: ۱- ثابت ماندن قیمت کالای وارداتی یا به عبارتی کاهش قیمت واقعی این کالاها (بهدلیل تثبیت نرخ دلار) در شرایط تورمی و افزایش سطح عمومی قیمتها ۲- حذف کالاهای مشابه داخلی بهدلیل کاهش قدرت رقابتپذیری ناشی از فشار تورمی که کالاهای وارداتی بهدلیل تثبیت نرخ ارز از آن مستثنا میشوند. همه اینها به معنی حذف موقت بخشی از آثار تورم پمپاژ شده به اقتصاد و جلوگیری از ظهور بخشی از گرانی از طریق تثبیت نرخ دلار و بهعبارتی «پرتاب بخشی از تورم به آینده» است.
معنی دیگر پرتاب بخشی از تورم به آینده، افزایش انتظارات تورمی است. اوایل امسال که عدهای با استناد به کاهش تورم خواستار کاهش دستوری نرخ سود بانکی شدند، «دنیای اقتصاد» در همین ستون یک رابطه خیلی ابتدایی را متذکر شد که نرخ سود بانکی تابع تورم آینده یا انتظارات تورمی است نه تورم گذشته! تثبیت نرخ ارز در دوره تورمی به مفهوم افزایش رو به تزاید انتظارات تورمی است و هیچ جای دنیا در هنگامه افزایش انتظارات تورمی، نرخ بهره را کاهش نمیدهند. بنابراین نمیتوان با یک سیاست، انتظارات تورمی را بالا برد و با سیاست دیگر یعنی کاهش دستوری نرخ سود بانکی روی آتش انتظارات بنزین ریخت. آموزههای علم اقتصاد هم بر این اصل بدیهی تاکید دارند که طراحی سیاست پولی بهصورت مستقل از سیاست ارزی، چیزی جز خاماندیشی نیست. راه عقلایی این بود که ابتدا سیاست کاهش تدریجی انتظارات تورمی از طریق تعدیل تدریجی نرخ ارز در دستور کار قرار گیرد تا هم مانع اصلی کاهش نرخ سود بانکی یعنی انتظارات تورمی از بین برود و هم اینکه مدیریت بازار ارز از دست سیاستگذار به دست سفتهباز نیفتد. سیاستگذار باید بداند که چوب افزایش نرخ ارز، جریمه و تنبیه روشن کردن موتور تورم است و گریزی از پذیرش ضربههای آن ندارد؛ اگر چند سالی هم از ضربههای آن جان به در ببرد باید خود را آماده کند که همه ضربهها بهصورت یکجا بر وی فرود آیند با این تفاوت که در این فاصله زمانی بهدلیل خطای تشخیص، مجبور میشود پیاز را هم میل کند و کارنامه مردودی در سایر حوزهها را هم به خانه ببرد.
T.me/eghtesademirzakhani
علی میرزاخانی
جهش دلار در اقتصاد ایران مسبوق به سابقه است؛ اما تکرار آن، نشان میدهد که سیاستمداران هیچ درسی از گذشته نیاموختهاند. یا شاید هم بتوان گفت آنچه آموختهاند آموزههای آشفتهای است که نمره قبولی برای کارنامهشان به ارمغان نخواهد آورد. بهطور خلاصه میتوان گفت دو خطا باعث التهاب اخیر در بازار دلار شد که پیامد آن خارج شدن مدیریت بازار از دست سیاستگذاران و کنترل آن توسط سفتهبازان بود.
خطای اول، یک توهم تکراری درباره نحوه تعیین نرخ دلار است که قبلا هم راجع به آن هشدار داده شده بود. تعیین نرخ ارز در یک کشور دارای تورم بالا، فرمولی متفاوت از تعیین نرخ ارز در کشوری با تورم حولوحوش تورم جهانی دارد. تورم در ایران بهرغم اینکه طی سالهای اخیر روندی نزولی داشته است، اما هنوز که هنوز است با نرخ حولوحوش ۱۰ درصد یکی از بالاترین نرخهاست که از ۹۵ درصد کشورها بیشتر است. ضمن اینکه میانگین تورم در چهار سال گذشته (با نرخ ارز تقریبا ثابت) حدود ۱۸ درصد بوده است. تنها سیاست ارزی ممکن و صحیح در این وضعیت تورمی، آن است که نرخ ارز را بهصورت تدریجی متناسب با مابهالتفاوت تورم داخلی و میانگین جهانی بالا برد تا انرژی تورم در داخل نرخ دلار متراکم نشود وگرنه با تلنگری در هر زمان، این انرژی آزاد شده و باعث جهش نرخ ارز خواهد شد. سیاستمدارانی که این راه تدریجی را کنار گذاشته و نرخ دلار را حول و حوش رقم خاصی تثبیت میکنند ناخواسته، راه بدتر یعنی جهش دلار را انتخاب میکنند که البته میتوان ثابت کرد راه دلخواه تعداد کثیری از ذینفعان اقتصاد ایران است که قبلا به آن پرداختهایم. اگر اهل سیاست علاقه دارند که نرخ دلار را ثابت نگه دارند راه آن، حراج دلارهای نفتی نیست که علاوهبر اتلاف منابع باعث عقبنشینی تولید داخلی در برابر سیل واردات میشود، بلکه راه عقلایی، خاموش کردن موتور تورم در چاپخانه پول است.
خطای دوم هم یک خطای تکراری است که در اواسط امسال با کاهش دستوری نرخ سود بانکی انجام شد. تثبیت نرخ ارز در شرایط تورمی باعث پرتاب بخشی از تورم به آینده میشود؛ چراکه از ظهور تورم در کالاهای وارداتی جلوگیری میکند و به تبع آن کالاهای مشابه داخلی هم از امکان تعدیل تورمی محروم شده و تدریجا به نفع کالاهای وارداتی دارای قیمت ثابت (بهدلیل تثبیت نرخ ارز) از بازار داخلی عقبنشینی میکنند. میل به مصرف کالاهای وارداتی در این شرایط به دو دلیل افزایش مییابد: ۱- ثابت ماندن قیمت کالای وارداتی یا به عبارتی کاهش قیمت واقعی این کالاها (بهدلیل تثبیت نرخ دلار) در شرایط تورمی و افزایش سطح عمومی قیمتها ۲- حذف کالاهای مشابه داخلی بهدلیل کاهش قدرت رقابتپذیری ناشی از فشار تورمی که کالاهای وارداتی بهدلیل تثبیت نرخ ارز از آن مستثنا میشوند. همه اینها به معنی حذف موقت بخشی از آثار تورم پمپاژ شده به اقتصاد و جلوگیری از ظهور بخشی از گرانی از طریق تثبیت نرخ دلار و بهعبارتی «پرتاب بخشی از تورم به آینده» است.
معنی دیگر پرتاب بخشی از تورم به آینده، افزایش انتظارات تورمی است. اوایل امسال که عدهای با استناد به کاهش تورم خواستار کاهش دستوری نرخ سود بانکی شدند، «دنیای اقتصاد» در همین ستون یک رابطه خیلی ابتدایی را متذکر شد که نرخ سود بانکی تابع تورم آینده یا انتظارات تورمی است نه تورم گذشته! تثبیت نرخ ارز در دوره تورمی به مفهوم افزایش رو به تزاید انتظارات تورمی است و هیچ جای دنیا در هنگامه افزایش انتظارات تورمی، نرخ بهره را کاهش نمیدهند. بنابراین نمیتوان با یک سیاست، انتظارات تورمی را بالا برد و با سیاست دیگر یعنی کاهش دستوری نرخ سود بانکی روی آتش انتظارات بنزین ریخت. آموزههای علم اقتصاد هم بر این اصل بدیهی تاکید دارند که طراحی سیاست پولی بهصورت مستقل از سیاست ارزی، چیزی جز خاماندیشی نیست. راه عقلایی این بود که ابتدا سیاست کاهش تدریجی انتظارات تورمی از طریق تعدیل تدریجی نرخ ارز در دستور کار قرار گیرد تا هم مانع اصلی کاهش نرخ سود بانکی یعنی انتظارات تورمی از بین برود و هم اینکه مدیریت بازار ارز از دست سیاستگذار به دست سفتهباز نیفتد. سیاستگذار باید بداند که چوب افزایش نرخ ارز، جریمه و تنبیه روشن کردن موتور تورم است و گریزی از پذیرش ضربههای آن ندارد؛ اگر چند سالی هم از ضربههای آن جان به در ببرد باید خود را آماده کند که همه ضربهها بهصورت یکجا بر وی فرود آیند با این تفاوت که در این فاصله زمانی بهدلیل خطای تشخیص، مجبور میشود پیاز را هم میل کند و کارنامه مردودی در سایر حوزهها را هم به خانه ببرد.
T.me/eghtesademirzakhani
Telegram
كانال علی میرزاخانی
سردبیر «فردای اقتصاد»
@mir1350
اینستاگرام:
Instagram.com/alimirzakhani1400
@mir1350
اینستاگرام:
Instagram.com/alimirzakhani1400