#عکس_نوشته
#رمضان
#تاریخ
#وفات
📸 سوم رمضان؛ روز وداع با محبوبترین دختر رسول خدا ﷺ
#رمضان_شکوه_بیداری 🌙
❀ مؤسسه تابشِ فرهنگ و اندیشه ❀
◄ اینستاگرام:
instagram.com/tabeshnet
◄ واتساپ:
https://chat.whatsapp.com/FaTUrGjAwUzBx5NlwcLz7K
◄ تلگرام:
t.me/tabeshnet
◄ سروش:
https://splus.ir/Tabesh84
◄ بله:
https://ble.ir/Tabeshnet
#رمضان
#تاریخ
#وفات
📸 سوم رمضان؛ روز وداع با محبوبترین دختر رسول خدا ﷺ
#رمضان_شکوه_بیداری 🌙
❀ مؤسسه تابشِ فرهنگ و اندیشه ❀
◄ اینستاگرام:
instagram.com/tabeshnet
◄ واتساپ:
https://chat.whatsapp.com/FaTUrGjAwUzBx5NlwcLz7K
◄ تلگرام:
t.me/tabeshnet
◄ سروش:
https://splus.ir/Tabesh84
◄ بله:
https://ble.ir/Tabeshnet
❤2
📌 آیا در رمضان قرآن بخوانیم یا تدبر کنیم؟
✍#دکتر_فضل_بن_عبدالله_مراد
✅ این روزها برخی افراد به نام (تدبر)، مردم را از زیاد خواندن قرآن و ختمهای متعدد در رمضان بازمیدارند.
👥 این سخن بیشتر در شبکههای اجتماعی و از سوی کسانی مطرح میشود که اهل تخصص علمی نیستند؛ هرچند ممکن است نیت خوبی داشته باشند.
👈 اما این دیدگاه درست نیست؛ زیرا تدبر یکی از مقامهای ارتباط با قرآن است و جای دیگر مقامها را نمیگیرد. بهویژه در ماه رمضان، زیاد خواندن قرآن خود یک عمل مطلوب و مقصود شرعی است.
🌾 خداوند درباره هدف بعثت پیامبر ﷺ میفرماید:
✨{…یَتْلُوا عَلَیْهِمْ آیاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتابَ وَالْحِکْمَةَ…} [سوره آل عمران، آیه ۱۶۴]
🌸 ترجمه:
پیامبر مأمور بود آیات را تلاوت کند، مردم را تزکیه نماید و به آنان کتاب و حکمت بیاموزد. پس تلاوت، خود هدفی مستقل و مهم است.
➖ چهار مقام ارتباط با قرآن در رمضان:
♡۱) مقام تلاوت و زیاد خواندن قرآن
سلف صالح (پیشینیان امت) در رمضان بسیار قرآن میخواندند؛ چه در نماز و چه خارج از آن.
💯 نمونهها:
اسود هر دو شب یک ختم داشت.
نخعی در دهه آخر هر دو شب ختم میکرد.
قتاده در رمضان هر سه روز ختم داشت و در دهه آخر هر شب ختم میکرد.
👤 امام شافعی در رمضان روزی یک ختم در روز و یک ختم در شب داشت.
👤 امام مالک در رمضان درس حدیث را تعطیل میکرد و فقط به قرآن میپرداخت.
👤 سفیان ثوری نیز بیشتر عبادتهای دیگر را کنار میگذاشت و به تلاوت قرآن مشغول میشد.
✔️ نتیجه: زیاد خواندن قرآن در رمضان، سنتی ثابت و روشن است.
♡۲) مقام مدارسه (مباحثه و مرور قرآن)
در حدیث آمده است که جبرئیل هر سال در رمضان با پیامبر ﷺ قرآن را مرور میکرد. (روایت ابن عباس)
🪷 از این حدیث نکات مهمی فهمیده میشود:
کار نیک در زمانهای مبارک مثل رمضان بیشتر میشود.
سخاوت در رمضان فضیلت بیشتری دارد.
خواندن و مرور قرآن به صورت دو نفره یا گروهی مشروع است.
مرور قرآن غیر از تلاوت در نماز است و سنتی جداگانه محسوب میشود.
شب زمان مناسبتری برای این کار است.
♡۳) مقام نماز با قرآن
یعنی خواندن قرآن در نمازهای شب (تراویح و قیام).
صحابه و تابعین در نمازهای رمضان مقدار زیادی قرآن میخواندند؛
گاهی در هشت رکعت سوره بقره خوانده میشد.
در زمان عمر بن خطاب، نماز طولانی بود و مردم از شدت طول قیام به عصا تکیه میدادند.
این نشان میدهد که خواندن طولانی قرآن در نماز رمضان، روش پیشینیان بوده است.
♡۴) مقام تدبر
🌾 تدبر هم مقصود قرآن است؛ خداوند میفرماید:
✨{کِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَیْکَ مُبارَکٌ لِیَدَّبَّرُوا آیاتِهِ…}[سوره ص، آیه ۲۹]
🌸 ترجمه:
«قرآن نازل شده تا در آیاتش تدبر شود.»
تدبر میتواند هنگام نماز شب و با خواندن آرام و تأملی انجام شود.
همچنین میتوان در رمضان روزانه ۱۰ تا ۱۵ دقیقه را مخصوص فهم معنا و تفسیر آیات قرار داد.
اما نباید به بهانه تدبر، تلاوت را ترک کرد؛ به گونهای که رمضان تمام شود و حتی یک جزء هم کامل خوانده نشود.
این اشتباه است؛ زیرا رمضان ماه قرآن و ماه تلاوت آن است.
✅ جمعبندی ساده
در رمضان هر چهار مقام مهماند:
♡۱• زیاد خواندن قرآن
♡۲• مرور و مباحثه آن
♡۳• خواندن آن در نماز
♡۴• تدبر در معانی
👈 اما نباید تدبر را بهانهای برای کمخواندن قرآن قرار داد.
بهتر است برای تدبر زمانی مشخص بگذاریم، ولی برنامه تلاوت روزانه را هم حفظ کنیم.
#رمضان_شکوه_بیداری🌙
➣ T.me/tabeshnet
✍#دکتر_فضل_بن_عبدالله_مراد
✅ این روزها برخی افراد به نام (تدبر)، مردم را از زیاد خواندن قرآن و ختمهای متعدد در رمضان بازمیدارند.
👥 این سخن بیشتر در شبکههای اجتماعی و از سوی کسانی مطرح میشود که اهل تخصص علمی نیستند؛ هرچند ممکن است نیت خوبی داشته باشند.
👈 اما این دیدگاه درست نیست؛ زیرا تدبر یکی از مقامهای ارتباط با قرآن است و جای دیگر مقامها را نمیگیرد. بهویژه در ماه رمضان، زیاد خواندن قرآن خود یک عمل مطلوب و مقصود شرعی است.
🌾 خداوند درباره هدف بعثت پیامبر ﷺ میفرماید:
✨{…یَتْلُوا عَلَیْهِمْ آیاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتابَ وَالْحِکْمَةَ…} [سوره آل عمران، آیه ۱۶۴]
🌸 ترجمه:
پیامبر مأمور بود آیات را تلاوت کند، مردم را تزکیه نماید و به آنان کتاب و حکمت بیاموزد. پس تلاوت، خود هدفی مستقل و مهم است.
➖ چهار مقام ارتباط با قرآن در رمضان:
♡۱) مقام تلاوت و زیاد خواندن قرآن
سلف صالح (پیشینیان امت) در رمضان بسیار قرآن میخواندند؛ چه در نماز و چه خارج از آن.
💯 نمونهها:
اسود هر دو شب یک ختم داشت.
نخعی در دهه آخر هر دو شب ختم میکرد.
قتاده در رمضان هر سه روز ختم داشت و در دهه آخر هر شب ختم میکرد.
👤 امام شافعی در رمضان روزی یک ختم در روز و یک ختم در شب داشت.
👤 امام مالک در رمضان درس حدیث را تعطیل میکرد و فقط به قرآن میپرداخت.
👤 سفیان ثوری نیز بیشتر عبادتهای دیگر را کنار میگذاشت و به تلاوت قرآن مشغول میشد.
✔️ نتیجه: زیاد خواندن قرآن در رمضان، سنتی ثابت و روشن است.
♡۲) مقام مدارسه (مباحثه و مرور قرآن)
در حدیث آمده است که جبرئیل هر سال در رمضان با پیامبر ﷺ قرآن را مرور میکرد. (روایت ابن عباس)
🪷 از این حدیث نکات مهمی فهمیده میشود:
کار نیک در زمانهای مبارک مثل رمضان بیشتر میشود.
سخاوت در رمضان فضیلت بیشتری دارد.
خواندن و مرور قرآن به صورت دو نفره یا گروهی مشروع است.
مرور قرآن غیر از تلاوت در نماز است و سنتی جداگانه محسوب میشود.
شب زمان مناسبتری برای این کار است.
♡۳) مقام نماز با قرآن
یعنی خواندن قرآن در نمازهای شب (تراویح و قیام).
صحابه و تابعین در نمازهای رمضان مقدار زیادی قرآن میخواندند؛
گاهی در هشت رکعت سوره بقره خوانده میشد.
در زمان عمر بن خطاب، نماز طولانی بود و مردم از شدت طول قیام به عصا تکیه میدادند.
این نشان میدهد که خواندن طولانی قرآن در نماز رمضان، روش پیشینیان بوده است.
♡۴) مقام تدبر
🌾 تدبر هم مقصود قرآن است؛ خداوند میفرماید:
✨{کِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَیْکَ مُبارَکٌ لِیَدَّبَّرُوا آیاتِهِ…}[سوره ص، آیه ۲۹]
🌸 ترجمه:
«قرآن نازل شده تا در آیاتش تدبر شود.»
تدبر میتواند هنگام نماز شب و با خواندن آرام و تأملی انجام شود.
همچنین میتوان در رمضان روزانه ۱۰ تا ۱۵ دقیقه را مخصوص فهم معنا و تفسیر آیات قرار داد.
اما نباید به بهانه تدبر، تلاوت را ترک کرد؛ به گونهای که رمضان تمام شود و حتی یک جزء هم کامل خوانده نشود.
این اشتباه است؛ زیرا رمضان ماه قرآن و ماه تلاوت آن است.
✅ جمعبندی ساده
در رمضان هر چهار مقام مهماند:
♡۱• زیاد خواندن قرآن
♡۲• مرور و مباحثه آن
♡۳• خواندن آن در نماز
♡۴• تدبر در معانی
👈 اما نباید تدبر را بهانهای برای کمخواندن قرآن قرار داد.
بهتر است برای تدبر زمانی مشخص بگذاریم، ولی برنامه تلاوت روزانه را هم حفظ کنیم.
#رمضان_شکوه_بیداری🌙
➣ T.me/tabeshnet
❤6👍1
✨ دومین مسابقهی رمضانی مؤسسه تابشِ فرهنگ و اندیشه برگزار میگردد:✨🎧
در این ایام نورانی، شما عزیزان را دعوت میکنیم به شنیدن دو فایل صوتی از صدیق قطبی با عنوانِ:
📌 «بنای محبت»
🎤 این آثار صوتی، که در دو بخش هستند زمزمههایی از سپهر معناست؛ گوش جان بسپاریم و نقش ایمان بر صفحه دل بزنیم ✨
📝 پس از شنیدن، در مسابقهای آنلاین و دوستانه در پلتفرم پرسلاین شرکت کنید و از آموختههای خود با ما بگویید!
⏰ زمان برگزاری مسابقه: ۲۰ اسفند ماه ۱۴۰۴
🎁 جوایز ویژهمون برای عزیزانی که بهترین پاسخها رو ارسال کنن:
🥇نفر اول: ۵ میلیون تومان
🥈نفر دوم: ۳ میلیون تومان
🥉نفر سوم: ۲ میلیون تومان
🏅ده نفر برتر بعدی: هرکدام ۵۰۰ هزار تومان
📩 منتظر اطلاعات تکمیلی و لینک مسابقه در همان روز باشید.
🌙 شما نیز سفیر این حرکت رمضانی باشید؛ با انتشار این پوستر، دیگران را به شرکت در مسابقه دعوت کنید.
سفری مشترک به سوی نور و آگاهی 🌙
با مهر،
💫مؤسسه تابشِ فرهنگ و اندیشه💫
➣ T.me/tabeshnet
در این ایام نورانی، شما عزیزان را دعوت میکنیم به شنیدن دو فایل صوتی از صدیق قطبی با عنوانِ:
📌 «بنای محبت»
🎤 این آثار صوتی، که در دو بخش هستند زمزمههایی از سپهر معناست؛ گوش جان بسپاریم و نقش ایمان بر صفحه دل بزنیم ✨
📝 پس از شنیدن، در مسابقهای آنلاین و دوستانه در پلتفرم پرسلاین شرکت کنید و از آموختههای خود با ما بگویید!
⏰ زمان برگزاری مسابقه: ۲۰ اسفند ماه ۱۴۰۴
🎁 جوایز ویژهمون برای عزیزانی که بهترین پاسخها رو ارسال کنن:
🥇نفر اول: ۵ میلیون تومان
🥈نفر دوم: ۳ میلیون تومان
🥉نفر سوم: ۲ میلیون تومان
🏅ده نفر برتر بعدی: هرکدام ۵۰۰ هزار تومان
📩 منتظر اطلاعات تکمیلی و لینک مسابقه در همان روز باشید.
🌙 شما نیز سفیر این حرکت رمضانی باشید؛ با انتشار این پوستر، دیگران را به شرکت در مسابقه دعوت کنید.
سفری مشترک به سوی نور و آگاهی 🌙
با مهر،
💫مؤسسه تابشِ فرهنگ و اندیشه💫
➣ T.me/tabeshnet
✨فایل صوتی مسابقهی مؤسسه تابشِ فرهنگ و اندیشه به مناسبت ماه مبارک رمضان ✨🎧
در این ایام نورانی، شما عزیزان را دعوت میکنیم به شنیدن دو فایل صوتی از:
👤صدیق قطبی
📌موضوع: «بنای محبت»
📄قسمت اول
📄قسمت دوم
📝 پس از شنیدن، در مسابقهای آنلاین و دوستانه در پلتفرم پرسلاین شرکت کنید و از آموختههای خود با ما بگویید!
⏰ زمان برگزاری مسابقه: ۲۰ اسفند ماه ۱۴۰۴
🎁 جوایز ویژهمون برای عزیزانی که بهترین پاسخها رو ارسال کنن:
🥇 نفر اول: ۵ میلیون تومان
🥈 نفر دوم: ۳ میلیون تومان
🥉نفر سوم: ۲ میلیون تومان
🏅 ده نفر برتر بعدی: هرکدام ۵۰۰ هزار تومان
سفری مشترک به سوی نور و آگاهی 🌙
با مهر،
💫مؤسسه تابشِ فرهنگ و اندیشه💫
➣ T.me/tabeshnet
در این ایام نورانی، شما عزیزان را دعوت میکنیم به شنیدن دو فایل صوتی از:
👤صدیق قطبی
📌موضوع: «بنای محبت»
📄قسمت اول
📄قسمت دوم
📝 پس از شنیدن، در مسابقهای آنلاین و دوستانه در پلتفرم پرسلاین شرکت کنید و از آموختههای خود با ما بگویید!
⏰ زمان برگزاری مسابقه: ۲۰ اسفند ماه ۱۴۰۴
🎁 جوایز ویژهمون برای عزیزانی که بهترین پاسخها رو ارسال کنن:
🥇 نفر اول: ۵ میلیون تومان
🥈 نفر دوم: ۳ میلیون تومان
🥉نفر سوم: ۲ میلیون تومان
🏅 ده نفر برتر بعدی: هرکدام ۵۰۰ هزار تومان
سفری مشترک به سوی نور و آگاهی 🌙
با مهر،
💫مؤسسه تابشِ فرهنگ و اندیشه💫
➣ T.me/tabeshnet
❤4
📸 #رمضان بمانند زمینی حاصلخیز است پس در آن بهترین بذر را بکارید که فصل برداشت خیلی نزدیک است، خیلی...
🔖 (زمان) حساب و کتاب مردم به آنها نزدیک است، در حالی که در غفلت ورویگردانی به سر می برند...
➣ T.me/tabeshnet
🔖 (زمان) حساب و کتاب مردم به آنها نزدیک است، در حالی که در غفلت ورویگردانی به سر می برند...
الأنبیاء / ۱
➣ T.me/tabeshnet
❤4
📌 کارکرد تربیتی روزه در نهادینهسازی مسئولیتپذیری اجتماعی
✍#فرزان_خاموشی
➖ مقدمه
عبادات در اندیشه اسلامی افزون بر کارکرد عبادی، دارای ابعاد تربیتی، اخلاقی و اجتماعیاند. روزه در ماه رمضان نمونهای برجسته از این پیوند میان عبادت و تربیت اجتماعی است.
🌾 خداوند متعال در بیان فلسفه تشریع روزه میفرماید:
✨{یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ كُتِبَ عَلَیۡكُمُ ٱلصِّیَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى ٱلَّذِینَ مِن قَبۡلِكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ}
[سوره البقرة: ۱۸۳]
هدف نهایی روزه، دستیابی به «تقوا» معرفی شده است. پرسش اساسی آن است که تقوا چه نسبتی با مسئولیتپذیری دارد و چگونه میتواند به کنش اجتماعی مسئولانه منجر شود؟ این نوشتار بر آن است تا با تحلیل مفهومی تقوا و بررسی آیات مرتبط با مسئولیت انسانی، پیوند میان روزه و مسئولیت اجتماعی را تبیین کند.
♡۱. تقوا و خودنظارتی
تقوا در ادبیات قرآنی، صرفاً پرهیز ظاهری از گناه نیست، بلکه نوعی (خودآگاهی مستمر در محضر الهی) است. روزهدار در حالی از خوردن و آشامیدن پرهیز میکند که این امور در اصل مباحاند؛ بنابراین امساک او ناشی از باور به نظارت الهی است.
فرد روزهدار درمییابد که همواره در معرض سؤال و حسابرسی است. واژه (مسئول) نیز از ریشه (سؤال) گرفته شده و بر پاسخگویی دلالت دارد. از این رو، تقوا را میتوان صورت درونیشده مسئولیتپذیری دانست؛ حالتی که در آن انسان خود را نسبت به اعمال خویش پاسخگو میبیند.
👈 مسئولیت بنیادین انسان در قرآن: آبادانی زمین
قرآن کریم مسئولیت انسان را در چارچوب رسالت (آبادانی) تعریف میکند:
✨{هُوَ أَنشَأَكُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ وَٱسۡتَعۡمَرَكُمۡ فِیهَا}[سوره هود: ۶۱]
👤 راغب میگوید:
عمارت و آبادانی زمین را به او واگذار کردم. ( فرهنگ قرآنی راغب، تلخیص و ترجمه، جهانگیر ولدبیگی، ص ۳۶۸)
مفهوم (استعمار) در این آیه به معنای طلب آبادانی است؛ یعنی خداوند از انسان خواسته است که زمین را آباد کند. بر این اساس، حیات انسانی واجد رسالتی اجتماعی است.
➖ آبادانی دو بعد دارد:
♡۱. آبادانی مادی
آبادانی مادی شامل توسعه زیرساختهای اجتماعی، اقتصادی و خدماتی است که استمرار زندگی جمعی را ممکن میسازد؛ از ساخت راهها و مراکز درمانی گرفته تا ساماندهی نظامهای اقتصادی عادلانه. هرگونه تلاش در جهت بهبود کیفیت زندگی عمومی، مصداقی از تحقق این مسئولیت است.
♡۲. آبادانی معنوی
در کنار توسعه مادی، رشد اخلاقی و معنوی جامعه نیز بخشی جداییناپذیر از آبادانی است. تعلیم، تربیت، ترویج ارزشهای اخلاقی و اصلاح انحرافات اجتماعی در این قلمرو قرار میگیرد.
الگوهای مواجهه با مسئولیت اجتماعی در قرآن
قرآن کریم در تحلیل رفتار اجتماعی انسانها، تقسيم بندى دقیقی ارائه میدهد.
🌾 در سوره اعراف آمده است:
✨{وَإِذۡ قَالَتۡ أُمَّةࣱ مِّنۡهُمۡ لِمَ تَعِظُونَ قَوۡمًا ٱللَّهُ مُهۡلِكُهُمۡ أَوۡ مُعَذِّبُهُمۡ عَذَابࣰا شَدِیدࣰاۖ قَالُوا۟ مَعۡذِرَةً إِلَىٰ رَبِّكُمۡ وَلَعَلَّهُمۡ یَتَّقُونَ} [سوره اﻷعراف: ۱۶۴]
➖ بر اساس این آیه و دیگر شواهد قرآنی، میتوان چهار رویکرد عمده را شناسایی کرد:
♡۱. رویکرد یأسآلود
🌾 که این بخش از آیه بدان اشاره دارد:
[[ وَإِذۡ قَالَتۡ أُمَّةࣱ مِّنۡهُمۡ لِمَ تَعِظُونَ قَوۡمًا ٱللَّهُ مُهۡلِكُهُمۡ أَوۡ مُعَذِّبُهُمۡ عَذَابࣰا شَدِیدࣰاۖ]]
گروهی اصلاح را بیثمر میدانند و از کنش اجتماعی کناره میگیرند. این نگرش با نوعی بدبینی ساختاری همراه است و انگیزه عمل را تضعیف میکند.
♡۲. رویکرد اصلاحگرانه
این بخش از آیه بدان اشاره میکند:
{قَالُوا۟ مَعۡذِرَةً إِلَىٰ رَبِّكُمۡ وَلَعَلَّهُمۡ یَتَّقُونَ}
مصلحان دلسوز، خود را در برابر جامعه مسئول میدانند. قرآن دو انگیزه اصلی برای این گروه ذکر میکند:
{مَعْذِرَةً إِلَىٰ رَبِّكُمْ}
احساس تکلیف در برابر خداوند و ضرورت داشتن عذر در پیشگاه او.
{وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ}
امید به اثرگذاری و امکان تحول اجتماعی.
➖ در سنت اسلامی نیز بر این کنش فعالانه تأکید شده است. پیامبر اکرم ﷺ میفرمایند:
«المؤمِنُ الذي يُخالِطُ الناسِ و يَصبِرُ على أذاهُمْ ، أفضلُ من المؤمِنِ الَّذي لا يُخالِطُ النَّاسَ و لا يَصبرُ على أذاهُمْ»
🌸 ترجمه:
«مؤمنی که با مردم و در ميان آنها زندگی می کند و بر اذيت و آزارشان شکيباست، بهتر از مومنی است که از مردم کناره گیری می کند و در برابر اذيت و آزار شان شکیبایی نمی ورزد.»
👈 این حدیث نشان میدهد که مشارکت اجتماعی همراه با صبر، ارزشی برتر از کنارهگیری منفعلانه دارد.
♡۳. رویکرد بیتفاوت
این گروه نه ناامید، بلکه بیاعتنا هستند. مشکلات اجتماعی را میبینند، اما مسئولیتی برای خود قائل نیستند. نتیجه چنین نگرشی، گسترش انفعال اجتماعی است.
🖇 ادامه دارد...
➣ T.me/tabeshnet
✍#فرزان_خاموشی
➖ مقدمه
عبادات در اندیشه اسلامی افزون بر کارکرد عبادی، دارای ابعاد تربیتی، اخلاقی و اجتماعیاند. روزه در ماه رمضان نمونهای برجسته از این پیوند میان عبادت و تربیت اجتماعی است.
🌾 خداوند متعال در بیان فلسفه تشریع روزه میفرماید:
✨{یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ كُتِبَ عَلَیۡكُمُ ٱلصِّیَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى ٱلَّذِینَ مِن قَبۡلِكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ}
[سوره البقرة: ۱۸۳]
هدف نهایی روزه، دستیابی به «تقوا» معرفی شده است. پرسش اساسی آن است که تقوا چه نسبتی با مسئولیتپذیری دارد و چگونه میتواند به کنش اجتماعی مسئولانه منجر شود؟ این نوشتار بر آن است تا با تحلیل مفهومی تقوا و بررسی آیات مرتبط با مسئولیت انسانی، پیوند میان روزه و مسئولیت اجتماعی را تبیین کند.
♡۱. تقوا و خودنظارتی
تقوا در ادبیات قرآنی، صرفاً پرهیز ظاهری از گناه نیست، بلکه نوعی (خودآگاهی مستمر در محضر الهی) است. روزهدار در حالی از خوردن و آشامیدن پرهیز میکند که این امور در اصل مباحاند؛ بنابراین امساک او ناشی از باور به نظارت الهی است.
فرد روزهدار درمییابد که همواره در معرض سؤال و حسابرسی است. واژه (مسئول) نیز از ریشه (سؤال) گرفته شده و بر پاسخگویی دلالت دارد. از این رو، تقوا را میتوان صورت درونیشده مسئولیتپذیری دانست؛ حالتی که در آن انسان خود را نسبت به اعمال خویش پاسخگو میبیند.
👈 مسئولیت بنیادین انسان در قرآن: آبادانی زمین
قرآن کریم مسئولیت انسان را در چارچوب رسالت (آبادانی) تعریف میکند:
✨{هُوَ أَنشَأَكُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ وَٱسۡتَعۡمَرَكُمۡ فِیهَا}[سوره هود: ۶۱]
👤 راغب میگوید:
عمارت و آبادانی زمین را به او واگذار کردم. ( فرهنگ قرآنی راغب، تلخیص و ترجمه، جهانگیر ولدبیگی، ص ۳۶۸)
مفهوم (استعمار) در این آیه به معنای طلب آبادانی است؛ یعنی خداوند از انسان خواسته است که زمین را آباد کند. بر این اساس، حیات انسانی واجد رسالتی اجتماعی است.
➖ آبادانی دو بعد دارد:
♡۱. آبادانی مادی
آبادانی مادی شامل توسعه زیرساختهای اجتماعی، اقتصادی و خدماتی است که استمرار زندگی جمعی را ممکن میسازد؛ از ساخت راهها و مراکز درمانی گرفته تا ساماندهی نظامهای اقتصادی عادلانه. هرگونه تلاش در جهت بهبود کیفیت زندگی عمومی، مصداقی از تحقق این مسئولیت است.
♡۲. آبادانی معنوی
در کنار توسعه مادی، رشد اخلاقی و معنوی جامعه نیز بخشی جداییناپذیر از آبادانی است. تعلیم، تربیت، ترویج ارزشهای اخلاقی و اصلاح انحرافات اجتماعی در این قلمرو قرار میگیرد.
الگوهای مواجهه با مسئولیت اجتماعی در قرآن
قرآن کریم در تحلیل رفتار اجتماعی انسانها، تقسيم بندى دقیقی ارائه میدهد.
🌾 در سوره اعراف آمده است:
✨{وَإِذۡ قَالَتۡ أُمَّةࣱ مِّنۡهُمۡ لِمَ تَعِظُونَ قَوۡمًا ٱللَّهُ مُهۡلِكُهُمۡ أَوۡ مُعَذِّبُهُمۡ عَذَابࣰا شَدِیدࣰاۖ قَالُوا۟ مَعۡذِرَةً إِلَىٰ رَبِّكُمۡ وَلَعَلَّهُمۡ یَتَّقُونَ} [سوره اﻷعراف: ۱۶۴]
➖ بر اساس این آیه و دیگر شواهد قرآنی، میتوان چهار رویکرد عمده را شناسایی کرد:
♡۱. رویکرد یأسآلود
🌾 که این بخش از آیه بدان اشاره دارد:
[[ وَإِذۡ قَالَتۡ أُمَّةࣱ مِّنۡهُمۡ لِمَ تَعِظُونَ قَوۡمًا ٱللَّهُ مُهۡلِكُهُمۡ أَوۡ مُعَذِّبُهُمۡ عَذَابࣰا شَدِیدࣰاۖ]]
گروهی اصلاح را بیثمر میدانند و از کنش اجتماعی کناره میگیرند. این نگرش با نوعی بدبینی ساختاری همراه است و انگیزه عمل را تضعیف میکند.
♡۲. رویکرد اصلاحگرانه
این بخش از آیه بدان اشاره میکند:
{قَالُوا۟ مَعۡذِرَةً إِلَىٰ رَبِّكُمۡ وَلَعَلَّهُمۡ یَتَّقُونَ}
مصلحان دلسوز، خود را در برابر جامعه مسئول میدانند. قرآن دو انگیزه اصلی برای این گروه ذکر میکند:
{مَعْذِرَةً إِلَىٰ رَبِّكُمْ}
احساس تکلیف در برابر خداوند و ضرورت داشتن عذر در پیشگاه او.
{وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ}
امید به اثرگذاری و امکان تحول اجتماعی.
➖ در سنت اسلامی نیز بر این کنش فعالانه تأکید شده است. پیامبر اکرم ﷺ میفرمایند:
«المؤمِنُ الذي يُخالِطُ الناسِ و يَصبِرُ على أذاهُمْ ، أفضلُ من المؤمِنِ الَّذي لا يُخالِطُ النَّاسَ و لا يَصبرُ على أذاهُمْ»
🌸 ترجمه:
«مؤمنی که با مردم و در ميان آنها زندگی می کند و بر اذيت و آزارشان شکيباست، بهتر از مومنی است که از مردم کناره گیری می کند و در برابر اذيت و آزار شان شکیبایی نمی ورزد.»
👈 این حدیث نشان میدهد که مشارکت اجتماعی همراه با صبر، ارزشی برتر از کنارهگیری منفعلانه دارد.
♡۳. رویکرد بیتفاوت
این گروه نه ناامید، بلکه بیاعتنا هستند. مشکلات اجتماعی را میبینند، اما مسئولیتی برای خود قائل نیستند. نتیجه چنین نگرشی، گسترش انفعال اجتماعی است.
🖇 ادامه دارد...
➣ T.me/tabeshnet
❤5
👤 سید قطب در ذیل آیه میگوید:
دسته سوم آیات قرآنی از ایشان سخن نگفته است و درباره ایشان خاموش مانده است. چه بسا سکوت از آنان، بخاطر کاستن از شان و مقام ایشان باشد. هر چند که دچار عذاب نیامده باشند، چرا که آنان عملا از نهی کردن و بازداشتن مردمان از بدی دوری گزیده اند، و فقط خودشان از بدی کناره گیری نموده اند، لذا سزاوار این شده اند که بدیشان اهمیت داده نشود.
(فی ظلال القرآن، سید قطب، ترجمه مصطفی خرم دل، ج ۳، ص ۱۰۳)
♡۴. رویکرد مانعانه
خطرناکترین گروه کسانیاند که نهتنها اصلاح نمیکنند، بلکه مانع گسترش خیر میشوند:
{مَنَّاعٍ لِلْخَيْرِ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ}
{وَيَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ}
👈 این رویکرد با ایجاد مانع در مسیر توسعه مادی و معنوی، جامعه را از تحقق رسالت آبادانی بازمیدارد.
✔️ کارکرد اجتماعی روزه در شکلدهی کنش مسئولانه
روزه با ایجاد تجربه عملی از خودکنترلی، تقویت وجدان اخلاقی و یادآوری حسابرسی اخروی، زمینهساز مسئولیتپذیری اجتماعی است. فردی که یک ماه تمرین میکند تا حتی در خلوت از حدود الهی تجاوز نکند، آمادگی بیشتری برای رعایت حقوق دیگران و مشارکت در اصلاح اجتماعی خواهد داشت.
از این منظر، رمضان را میتوان دوره فشرده تربیت شهروند مسئول در جامعه اسلامی دانست؛ شهروندی که نه دچار یأس است، نه بیتفاوت، و نه مانع خیر، بلکه کنشگری فعال و امیدوار در مسیر آبادانی است.
✅ نتیجهگیری
تحلیل آیات قرآن کریم نشان میدهد که روزه افزون بر کارکرد عبادی، دارای کارکردی عمیق در تربیت مسئولیتپذیری است. تقوا بهعنوان غایت روزه، نوعی خودنظارتی و پاسخگویی درونی ایجاد میکند که زمینهساز کنش اجتماعی مسئولانه است. این مسئولیت در قرآن ذیل مفهوم (آبادانی زمین) تبیین شده و شامل ابعاد مادی و معنوی است.
👈 جامعه اسلامی در برابر این رسالت با چهار رویکرد مواجهه میشود:
یأس، بیتفاوتی، اصلاحگری و مانعتراشی. تنها رویکرد اصلاحگرانه با روح تعالیم قرآنی همساز است. بنابراین، میتوان نتیجه گرفت که رمضان مدرسهای برای تربیت مصلحان اجتماعی است؛ مصلحانی که با امید، صبر و احساس پاسخگویی، در مسیر آبادانی جامعه گام برمیدارند.
➣ T.me/tabeshnet
دسته سوم آیات قرآنی از ایشان سخن نگفته است و درباره ایشان خاموش مانده است. چه بسا سکوت از آنان، بخاطر کاستن از شان و مقام ایشان باشد. هر چند که دچار عذاب نیامده باشند، چرا که آنان عملا از نهی کردن و بازداشتن مردمان از بدی دوری گزیده اند، و فقط خودشان از بدی کناره گیری نموده اند، لذا سزاوار این شده اند که بدیشان اهمیت داده نشود.
(فی ظلال القرآن، سید قطب، ترجمه مصطفی خرم دل، ج ۳، ص ۱۰۳)
♡۴. رویکرد مانعانه
خطرناکترین گروه کسانیاند که نهتنها اصلاح نمیکنند، بلکه مانع گسترش خیر میشوند:
{مَنَّاعٍ لِلْخَيْرِ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ}
{وَيَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ}
👈 این رویکرد با ایجاد مانع در مسیر توسعه مادی و معنوی، جامعه را از تحقق رسالت آبادانی بازمیدارد.
✔️ کارکرد اجتماعی روزه در شکلدهی کنش مسئولانه
روزه با ایجاد تجربه عملی از خودکنترلی، تقویت وجدان اخلاقی و یادآوری حسابرسی اخروی، زمینهساز مسئولیتپذیری اجتماعی است. فردی که یک ماه تمرین میکند تا حتی در خلوت از حدود الهی تجاوز نکند، آمادگی بیشتری برای رعایت حقوق دیگران و مشارکت در اصلاح اجتماعی خواهد داشت.
از این منظر، رمضان را میتوان دوره فشرده تربیت شهروند مسئول در جامعه اسلامی دانست؛ شهروندی که نه دچار یأس است، نه بیتفاوت، و نه مانع خیر، بلکه کنشگری فعال و امیدوار در مسیر آبادانی است.
✅ نتیجهگیری
تحلیل آیات قرآن کریم نشان میدهد که روزه افزون بر کارکرد عبادی، دارای کارکردی عمیق در تربیت مسئولیتپذیری است. تقوا بهعنوان غایت روزه، نوعی خودنظارتی و پاسخگویی درونی ایجاد میکند که زمینهساز کنش اجتماعی مسئولانه است. این مسئولیت در قرآن ذیل مفهوم (آبادانی زمین) تبیین شده و شامل ابعاد مادی و معنوی است.
👈 جامعه اسلامی در برابر این رسالت با چهار رویکرد مواجهه میشود:
یأس، بیتفاوتی، اصلاحگری و مانعتراشی. تنها رویکرد اصلاحگرانه با روح تعالیم قرآنی همساز است. بنابراین، میتوان نتیجه گرفت که رمضان مدرسهای برای تربیت مصلحان اجتماعی است؛ مصلحانی که با امید، صبر و احساس پاسخگویی، در مسیر آبادانی جامعه گام برمیدارند.
➣ T.me/tabeshnet
❤6
♻️ پویش همراهی با مؤسسه تابش فرهنگ و اندیشه در ماه مبارک رمضان ♻️
🌙 رمضان، ماه رحمت و برکت…
ماه همدلی، انفاق و شریکشدن در کارهای ماندگار و نورانی.
🔹 مؤسسه تابش فرهنگ و اندیشه با بیش از ۲۰ سال سابقهی فعالیت مؤثر در عرصهی تربیت دینی، بهصورت تخصصی در فضای مجازی به تولید و نشر محتوای دینی و اخلاقی میپردازد.
🌱 در این ماه پرفیض، با هدف تقویت زیرساختهای فنی و توسعهی خدمات فرهنگی در فضای مجازی،
(مانند: بهروزرسانی سایت، تولید محتوای چندرسانهای، توسعه انتشارات 🎙️📷🖥️)
پویش مردمی خود را آغاز کردهایم تا با همراهی شما عزیزان، بتوانیم این مسیر نورانی را پربارتر و اثرگذارتر ادامه دهیم.✨
♡ مبلغ هدف پویش: ۳۰۰ میلیون تومان
♡ سهم پیشنهادی هر همراه: ۳۰۰ هزار تومان
🔻 اطلاعات واریز:
شماره کارت:
6037698125304498
👤 شماره کارت به نام فرزان خاموشی
🤲 بیایید در این ماه مبارک، با سهمی هرچند کوچک، در گسترش فرهنگ دینی سهیم باشیم و ثوابی ماندگار برای خود رقم بزنیم.
✨ چه زیباست که در رمضان، چراغی روشن کنیم که نورش فراتر از زمان بماند…
با سپاس و آرزوی قبولی طاعات
مؤسسه تابش فرهنگ و اندیشه 🌸
➣ T.me/tabeshnet
🌙 رمضان، ماه رحمت و برکت…
ماه همدلی، انفاق و شریکشدن در کارهای ماندگار و نورانی.
🔹 مؤسسه تابش فرهنگ و اندیشه با بیش از ۲۰ سال سابقهی فعالیت مؤثر در عرصهی تربیت دینی، بهصورت تخصصی در فضای مجازی به تولید و نشر محتوای دینی و اخلاقی میپردازد.
🌱 در این ماه پرفیض، با هدف تقویت زیرساختهای فنی و توسعهی خدمات فرهنگی در فضای مجازی،
(مانند: بهروزرسانی سایت، تولید محتوای چندرسانهای، توسعه انتشارات 🎙️📷🖥️)
پویش مردمی خود را آغاز کردهایم تا با همراهی شما عزیزان، بتوانیم این مسیر نورانی را پربارتر و اثرگذارتر ادامه دهیم.✨
♡ مبلغ هدف پویش: ۳۰۰ میلیون تومان
♡ سهم پیشنهادی هر همراه: ۳۰۰ هزار تومان
🔻 اطلاعات واریز:
شماره کارت:
6037698125304498
👤 شماره کارت به نام فرزان خاموشی
🤲 بیایید در این ماه مبارک، با سهمی هرچند کوچک، در گسترش فرهنگ دینی سهیم باشیم و ثوابی ماندگار برای خود رقم بزنیم.
✨ چه زیباست که در رمضان، چراغی روشن کنیم که نورش فراتر از زمان بماند…
با سپاس و آرزوی قبولی طاعات
مؤسسه تابش فرهنگ و اندیشه 🌸
➣ T.me/tabeshnet
❤2
Forwarded from مؤسسه تابشِ فرهنگ و اندیشه
✨ دومین مسابقهی رمضانی مؤسسه تابشِ فرهنگ و اندیشه برگزار میگردد:✨🎧
در این ایام نورانی، شما عزیزان را دعوت میکنیم به شنیدن دو فایل صوتی از صدیق قطبی با عنوانِ:
📌 «بنای محبت»
🎤 این آثار صوتی، که در دو بخش هستند زمزمههایی از سپهر معناست؛ گوش جان بسپاریم و نقش ایمان بر صفحه دل بزنیم ✨
📝 پس از شنیدن، در مسابقهای آنلاین و دوستانه در پلتفرم پرسلاین شرکت کنید و از آموختههای خود با ما بگویید!
⏰ زمان برگزاری مسابقه: ۲۰ اسفند ماه ۱۴۰۴
🎁 جوایز ویژهمون برای عزیزانی که بهترین پاسخها رو ارسال کنن:
🥇نفر اول: ۵ میلیون تومان
🥈نفر دوم: ۳ میلیون تومان
🥉نفر سوم: ۲ میلیون تومان
🏅ده نفر برتر بعدی: هرکدام ۵۰۰ هزار تومان
📩 منتظر اطلاعات تکمیلی و لینک مسابقه در همان روز باشید.
🌙 شما نیز سفیر این حرکت رمضانی باشید؛ با انتشار این پوستر، دیگران را به شرکت در مسابقه دعوت کنید.
سفری مشترک به سوی نور و آگاهی 🌙
با مهر،
💫مؤسسه تابشِ فرهنگ و اندیشه💫
➣ T.me/tabeshnet
در این ایام نورانی، شما عزیزان را دعوت میکنیم به شنیدن دو فایل صوتی از صدیق قطبی با عنوانِ:
📌 «بنای محبت»
🎤 این آثار صوتی، که در دو بخش هستند زمزمههایی از سپهر معناست؛ گوش جان بسپاریم و نقش ایمان بر صفحه دل بزنیم ✨
📝 پس از شنیدن، در مسابقهای آنلاین و دوستانه در پلتفرم پرسلاین شرکت کنید و از آموختههای خود با ما بگویید!
⏰ زمان برگزاری مسابقه: ۲۰ اسفند ماه ۱۴۰۴
🎁 جوایز ویژهمون برای عزیزانی که بهترین پاسخها رو ارسال کنن:
🥇نفر اول: ۵ میلیون تومان
🥈نفر دوم: ۳ میلیون تومان
🥉نفر سوم: ۲ میلیون تومان
🏅ده نفر برتر بعدی: هرکدام ۵۰۰ هزار تومان
📩 منتظر اطلاعات تکمیلی و لینک مسابقه در همان روز باشید.
🌙 شما نیز سفیر این حرکت رمضانی باشید؛ با انتشار این پوستر، دیگران را به شرکت در مسابقه دعوت کنید.
سفری مشترک به سوی نور و آگاهی 🌙
با مهر،
💫مؤسسه تابشِ فرهنگ و اندیشه💫
➣ T.me/tabeshnet