مؤسسه تابشِ فرهنگ و اندیشه

📌پرسشگری‌های بیدارگر و دل‌انگیز قرآن

✍ #فرزان_خاموشی

❓آیا آن کسانی که به فریاد می‌خوانید می‌توانند قدم بردارند، ببینند و بشنوند؟

✨{إِنَّ ٱلَّذِینَ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ عِبَادٌ أَمۡثَالُكُمۡۖ فَٱدۡعُوهُمۡ فَلۡیَسۡتَجِیبُوا۟ لَكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَـٰدِقِینَ ○ أَلَهُمۡ أَرۡجُلࣱ یَمۡشُونَ بِهَاۤۖ أَمۡ لَهُمۡ أَیۡدࣲ یَبۡطِشُونَ بِهَاۤۖ أَمۡ لَهُمۡ أَعۡیُنࣱ یُبۡصِرُونَ بِهَاۤۖ أَمۡ لَهُمۡ ءَاذَانࣱ یَسۡمَعُونَ بِهَاۗ قُلِ ٱدۡعُوا۟ شُرَكَاۤءَكُمۡ ثُمَّ كِیدُونِ فَلَا تُنظِرُونِ}
[سوره اﻷعراف: ۱۹۴-۱۹۵]
🌸 ترجمه:
«همانا آنانی را که جز خدا می‌خوانید، بندگانی مانند شما هستند. پس اگر راست می‌گویید، آنان را بخوانید تا برای شما پاسخ دهند ○ آیا آنان پاهایی دارند که با آن راه بروند؟ یا دست‌هایی دارند که با آن کاری انجام دهند؟ یا چشمانی دارند که با آن ببینند؟ یا گوش‌هایی دارند که با آن بشنوند؟ بگو: شریکانتان را بخوانید، سپس همه با هم بر من نیرنگ زنید و مهلتم ندهید.»

🔹 نوع پرسش: استفهام انکاری

🔹 پیام پرسش:

✅ آیه کسانی را که برای خدا شریک قرار می‌دهند را به چالش می‌کشد.

➖ قرآن در حقیقت نفی شریک برای خدا به دو روش عمل می‌کند:

♧الف: بیان اینکه تنها خداوند، آفریدگار و تدبیرگر این جهان است. لذا نیاری به یاری کسی در تدبیر امور ندارد،
♧ب: بیان ناتوانی شرکایی که برای خدا قرار داده می‌شود از اینکه سود و زیان در اختیار آنان نیست، و خود ناتوان از انجام کاری هستن، پس چگونه می‌توانند به دیگران سود و زیان برسانند؟؟
📔(بنیادهای ایمان، محمد قطب)

➖ این آیه سبک و اسلوب دوم قرآن در نفی شریک برای خدا را بیان ‌و مخاطب خود را به تحدی می‌طلبد.

👈 در این جا یک نکته‌ای را به روشنی بایستی درک کرد و آن این که در ادیان مشرکانه سه چیز به صورت جداگانه وجود دارد یکی:
• اول: بتها تصویرها و تمثال‌ها و نشانه‌هایی که مرجع پرستش‌اند.
• دوم: اشخاص ارواح و معانی و مفاهیمی که در اصل معبود قرار داده می‌شوند و بت‌ها تمثال‌ها و تصاویر از آن‌ها نمایندگی می‌کنند.
• سوم: اعتقاداتی که در پشت این اعتقادات و کارهای مشرکان وجود دارد.

✔️ قرآن با شیوه‌های مختلف این سه چیز را مورد نقد و ابطال قرار می‌دهد در این جا نقد قرآن متوجه نخستین چیز است یعنی بتها یا همان که مشرکان مراسم پرستش و نیایش خود را در برابر آن‌ها انجام می‌دادند و حاجت‌ها و نذرهای خویش را به آن‌ها عرضه می‌داشتند مورد نقد و ابطال قرار گرفته‌اند.
📔( تفهیم القرآن، مودودی)

➖ هم شرک و هم الحاد هر دو انحراف از ایمان و توحیدند تفاوت میان آن‌ها این است که مشرک می‌داند که برای این جهان فرمانروا و فریادرس آفریدگاری وجود دارد.
با این‌ها تنها او را پرستش نمی‌کند از این رو خدایان دیگری را با خدا یا به جای خدا پرستش می‌کند و برای آن‌ها مراسم عبادت را به جا می‌آورد.

از جمله به فریاد خواندن، طاعت پیروی، محبت و ولاء و آن خدایان را واسطه بین خویش و پروردگار خود می‌سازد.
👈 اما ملحد در اصطلاح معاصران کنونی کسی است که اساساً وجود خداوند را انکار می‌کند و آفرینش مرگ و زندگی را به غیر خداوند نسبت میدهد و به رستاخیز ایمان ندارد.

👈 شرک و الحاد هر دو نوعی بیماری‌اند که وقتی انسان‌ها به جاهلیت بگروند به آن دچار می‌شوند و از فطرت سالمی که خداوند آن‌ها را بر آن آفریده است، منحرف می‌شوند.

❓عوامل و انگیزه‌های شرک چیست؟؟

♧الف: شگفت‌زدگی و بزرگ پنداری
نفس انسان به گونه‌ای است که از قهرمانان و چیزهای که او را به شگفتی وا می‌دارد تاثیر می‌پذیرند.
👈 و انحراف زمانی آغاز می‌شود که فرد بیش از حد، در تقدیس و بزرگ داشت مبالغه کند. در حالی که تقدیس تنها از آن خداست. و هر گونه بزرگ داشت به نسبت هر شخصی، یا فرشتگان، یا هر مخلوقی در هستی شرک است.

♧ب: تمایل به ایمان محسوس و غفلت از نامحسوس در نفس بشر دو گرایش فطری وجود دارد.

👈 ایمان به امور محسوس
ایمان به امور ناپیدا غیر محسوس(‌غیب‌)
در گرایش اول انسان با دیگر موجودات اشتراک دارد، اما حس دوم که به امور غیب برمی‌گردد خاص انسان است.
👈 یکی از بیماری‌های که انسان در این میان بدان دچار می‌شود، آنچنان با عالم محسوس انس می‌گیرد که از عالم نامحسوس غافل می‌شود، و کم‌ کم به مرحله‌ای می‌رسد که از عالم نامحسوس، غیب بی‌نیاز، و گاهی به مرحله انکار می‌رسد.
👈 و انسان مشرک‌، که به محسوس عادت کرده، وجود خدا را منکر نمی‌شود، اما با این حال به دنبال تصویر محسوس از خدا می‌گردد و به سمت موجوداتی از انسان یا جن یا بت روی می‌آورد که به او سود و زیان برساند، دعای او را اجابت کند. فرد مشرک در این زمان همه ویژگی‌های الوهیت را به شی محسوس می‌دهد.

🖇 ادامه دارد...

➣ T.me/tabeshnet

❤1

280 viewsedited 06:09