مؤسسه تابشِ فرهنگ و اندیشه

Forwarded from پیام روز و نیمه بلند

🎥 هدف زندگیت رو چی تعریف می‌کنی؟

➣ T.me/tabeshnet

204 views14:18

📌از انسان انگاری خداوند تا خدا انگاری انسان ✍#دکترسید_احمد_هاشمی ♡۲• خدا انگاری انسان ۲• خطر خدا انگاری علمای دین ♧ج• معیار و مبنای قطعیات ❓سؤالی که شاید در اینجا برای خواننده‌ی گرامی مطرح بشود این است که چه کسی و بر اساس چه ملاک و معیاری گفته که فلان…

📌از انسان انگاری خداوند تا خدا انگاری انسان

✍#دکترسید_احمد_هاشمی

♡۲• خدا انگاری انسان

۲• خطر خدا انگاری علمای دین

♧د• تبدیل ظنی به قطعی با ادعای اِجماع

➖ یکی از معضلاتی که دامن‌گیر فقه اسلامی شده این است که برخی از فقهاء برای قطعی جلوه دادن برخی از ظنیات، دست به دامن اِجماع می‌شوند و با ادعای اِجماع سعی می‌کنند مسائلی را که محل خلاف و اجتهاد است، قطعی جلوه داده و جزء ثوابت دین معرفی نمایند، و با چوب اِجماع بر سر مخالف بکوبند.

✅ واقعیت آن است که ادعای اجماع در حوزه‌ی ظنیات و مسائل خلافی، از قدیم مورد اختلاف فقهاء بوده است، برخی آن را قبول دارند و برخی هم آن را انکار می‌کنند.

👥 برخی از علماء گرچه حجیت جماع را در حوزه‌ی مسائل خلافی قبول دارند اما وجود دارند؛
👤امام احمد بن حنبل یکی از آنان است ایشان می‌فرمایند:

▪️«مَنِ ادَّعَی الإِجْمَاعَ فَهُوَ کَاذِبٌ، لَعَلَّ النَّاسَ اخْتَلَفُوْا؛ هَذِهِ دَعْوَی بِشْرِ المرِّیسِی وَالْأَصَمِّ ، وَلَکِنْ یَقُوْلُ: لَا نَعْلَمُ النَّاسَ اخْتَلَفُوا أَوْ لَم یَبْلُغْنا»
🌸 ترجمه:
( هر کس ادعای اِجماع کرد، دروغ گوست چرا که شاید مردم در مورد آن حکم اختلاف داشته باشند و متوجه این اختلاف نشده باشد، این ادعای بِشر مریسی و أصم (دو تن از علمای معتزله) است لکن بجای اینکه مدعی شود علماء اِجماع کرده‌اند_ بگوید: اطلاع نداریم، به ما خبر نرسیده که علماء اختلاف کرده‌اند.)

👥 علماء برای گفته‌ی امام احمد این توجیهات زیادی آورده‌اند:
برخی گفته‌اند که منظور ایشان، اِجماع بعد از عصر صحابه است، برخی گفته‌اند که از باب وَرَع ایشان این سخن را گفته‌اند، برخی گفته‌اند که ایشان در رد و انکار برخی از فقهای معتزله این را گفته‌اند چون آن‌ها بدون آشنایی به خلاف علماء، ادعای اِجماع می‌کردند.

👤 ولی نظر نگارنده بر آن است که معضلی که ما مسلمانان از گذشته تا امروزشاهد آن هستیم، امام احمد هم شاهد آن بوده است، و آن معضل ادعای
اِجماع نسبت به قضایایی است که امت اسلامی بر روی آن واقعاً به اِجماع نرسیده است.

➖ همان طور که ملاحظه می‌شود امام احمد از واژه‌ی «ادعا» استفاده می‌کند و ادعا همان طور که علمای لغت گفته‌اند به معنای فراخوان به چیزی بدون داشتن دلیل است

👤به تعبیر ابی‌هلال عسکری:
▪️«وأصل الدُّعَاء طلب الْفِعْل دَعَا یدْعُو وَادْعی ادِّعَاء لِأَنَّهُ یَدْعُو إِلَی مَذْهَب من غیر دَلِیل»

• در روایت دیگری،
👤 امام احمد این رویکرد را چنین توصیف می‌کند:
▪️«هَذَا كذِبٌ، مَا عَلَّمَهُ أَنَّ النَّاسَ مُجْمِعُوْنَ، وَلَكن يقَالُ: مَا أَعْلَمُ فِيهِ خِلَافَاً، فَهُوَ أَحْسَنُ مِنْ قَوْلِهِ: إِجْمَاعِ النَّاسِ)
🌸 ترجمه:
(این دروغ است، از کجا می‌داند که مردم اجماع کرده‌اند ولیکن باید گفته شود: خلافی را در این مسئله سراغ ندارم، این بهتر از این است که بگوید مردم اِجماع کرده‌اند.)

🔻بنابراین منظور امام احمد از گفته‌ی فوق انکار اصل اِجماع نیست بلکه:

• اولاً: منظور این است که امکان دانستن و اطلاع یافتن از آن، سخت یا غیر ممکن است چراکه لازمه‌ی اِجماع، انجام استقراء تام است و تا زمانی که انسان استقراء تام را انجام نداده باشد نمی‌تواند مدعی اجماع شود، ولی می تواند مدعی شود که من در این مسئله خلافی را سراغ ندارم چرا که بقول منطقيين: «عدم العلم ليس علماً بالعدم»

• ثانياً: منظور انکار عملکرد کسانی است که به زور می‌خواهند یک مسئله ظنی را به وسیله‌ی اِجماع به مسئله‌ی قطعی تبدیل کنند و از آن برای تخطئه و احياناً تكفیر مخالف استفاده کنند.

🖇 ادامه دارد...

➣ T.me/tabeshnet

251 views18:05