مؤسسه تابشِ فرهنگ و اندیشه

نویسنده: فرزان خاموشیبرخی از ویژگی‌های امام بنافصاحت و بلاغت در بیان و کلام: امام بنا از دو جنبه، به زیبایی می درخشید؛ نخست شوق فراوان به دین و دعوت و فنا شدن درآن؛ و دوم تاثیر عمیق ایشان بر دل‌های یاران و شاگردانشان از طریق تربیت شگفت انگیز آن‌ها و خطابه‌های بلیغ برای آنان. امام بنا از مردان صالحی بود که پرچم بشارت را در دست گرفته بود؛ در راه خدا به زیباترین و رساترین شیوه‌ی ممکن، که شایسته‌ی دعوتگران مؤمن باشد، دعوت می‌نمود؛ به آنچه می‌گفت ایمان داشت و همواره در قلب شاگردانش، شمع ایمان را فروزان نگه می‌داشت. هنگام اعلام نظر با دلایل قاطع و صائب، و با حلاوت و ذکاوت آن را مطرح می‌نمود. با فصاحت و بلاغت و حرارت ایمان، توده‌ها را رهبری می‌کرد و آنان را مجذوب ایده‌های خود می‌ساخت.باور به اتحاد و درک مسائل درون دینی: امام بنا از مسائل و مشکلات میان مذاهب و جریان‌های اسلامی و اختلافات بین فقهای اهل سنت و اهل تشیع و نیــز صوفیان و سلفیان و متکلمان و فلاسفه و سایر فرقه‌ها، آگاهی و اشراف کامل داشت. ایشان زمانی موجودیت اخوان را اعلام کرد که فهم عمیق و وسیعی از این حوزه کسب کرده بود. دلیل آن هم روشن است؛ ایشان به بیش از ۱۰۰ شهر و ۴ هزار روستا مسافرت کرده بود و با اکثر مردم دیدار داشت. نوشته‌های امام بنا به طور واضح این واقعیت را نمایان می‌سازد که ایشان شناخت زیادی در مسائل جاری در مصر و جهان اسلام داشته و توانسته بود مردم را به منبع اصلی دین، یعنی قرآن و سنّت متصل نماید و آنان را از پیچیدگی‌های پیروان فلسفه و کلام نجات دهد. واقع بینی و آگاهی‌های برون دینی: امام بنا پیرامون انواع نظام‌های سیاسی با مبانی‌های فکری- فلسفی گوناگون آشنایی داشته و آن‌ها را مورد بررسی و تحلیل قرار داده بود. با این وصف ایشان به این نتیجه رسیده بود که جهان اسلام، پیوند عمیقی با دین و ارزش‌های اخلاقی و اسلامی دارد و اسلام به عنوان یک واقعیت، هسته‌ی اصلی این قلمرو جغرافیایی است و هرگونه تلاشی برای حذف اسلام و ارزش‌های دینی در کشورهای اسلامی، منجر به شکست می‌گردد. لذا نظام‌های سیاسی حاکم بر کشورهای اسلامی، ناگزیرند در گفتمان خود به آموزه‌های دین مبین اسلام، توجه نمایند. (حسن البنا امام شهید راه دعوت و نوگرایی – ص ۳۰۸ تا ۳۱۱)شوق فراوان به دعوت: امام بنا انتخاب کرده بود که استعدادها و توانایی‌هایش را در حمایت از اسلام صرف نماید. استاد ابوالحسن الندوى می‌گوید:« درخشش این دعوتگر در دو جنبه بیشتر بوده است، که جز عده‌ی اندکی از دعوتگران و مربیان و رهبران و مصلحان به آن دست نیافته‌اند:اول: شوق فراوان به دعوتش، و ایمان و فنا شدن در آن و بکارگیری تمام مواهب و امکانات ووسایل و توان در راه نشر این دعوت. دوم: تأثیر عمیق و ژرفش در دلهای یاران و شاگردانش و موفقیت شگفت انگیزش، در تربیت و اصلاح بود. (حسن البنا امام راه دعوت و نوگرایی، ص ۳۳۰)روبرجکسون می‌گوید: حسن البنا عقیده‌اش را به طور وصف ناپذیری دوست می‌داشت، در دلش هیچ چیزی که مزاحم دعوتش شود وجود نداشت، او عاشق اندیشه‌اش بود، گویا اندیشه‌اش معشوقه‌ای زیبا بود. (حسن البنا امام راه دعوت و نوگرایی ص ۳۰۳)مجاهد مستقل: از نظرامام بنا مجاهد کسی است که همیشه آماده باشد! اگر فراخوانده شود، اجابت می‌کند و لبیک می‌گوید؛ از وقتش استفاده‌ی سالم و بهینه می‌کند و در سیما و زبانش، به هدف‌مندی او می‌توان پی برد. امام بنا از همه‌ی عوامل فریبنده‌ای که انسان را وادار به تغییر موضع می‌کند، به دور بود. خطاب به رهبران گروه‌هایی که از مناطق مختلف با ایشان دیدار می‌کردند می‌گفت: «من و پیروانم، عامل دست کسی نخواهیم شد، چرا که فقط ولایت خدا و قرآن را برگزیده‌ایم».(حسن البنا امام شهید دعوت و نوگرایی – ص ۳۲۰ – ۳۲۲)حافظه‌ی خوب و مهارت‌های ارتباطی: از دیگر ویژگی‌های امام بنا، حافظه‌ی قوی ایشان است که همه را به حیرت واداشته بود. اگر بگوییم ایشان اسم و چهره‌های نیم میلیون از یارانش را به یاد داشت، مبالغه نکرده‌ایم. ایشان می‌توانست درباره‌ی هر کدام از یارانش صحبت کند و موضوع مربوط و مخصوص آن‌ها را یادآوری نماید؛ این‌گونه توانسته بود که تمام اخوان المسلمین را به هم پیوند دهد و رابطه شان را بدین وسیله استحکام ببخشد.امام بنا هوش بالایی داشت. زمانی که وارد تربیت معلم شد، هنوز نیم سال به سن قانونی برای ورود به آنجا مانده بود. در آزمون استخدامی احراز شغل معلمی، نفر اول در شهر خود و نفر پنجم در کل کشور مصر بود. در آزمون فارغ التحصیلی دارالعلوم نیز شاگرد اول بود. گفته می‌شود هنگام ورود به دارالعلوم، مجموعه‌ای قریب به ۱۸۰۰۰ بیت، شعر و نثر حفظ داشته است. (حسن البنا…

❤5

395 views19:16