🏛تاق عباسی

💧داستان آب در طبس_۷

علاوه بر چشمه سارهای سرد و گرم و قنات های طبس ، سیلابها هم در تامین بخشی از آب طبس نقش بسزایی دارند
ولی سیلابهای با دوره بازگشت یکصد ساله بعضا بارها باعث تخریب‌ بخش‌هایی از طبس و روستاهای اطراف در تاریخ بوده است .

لذا مهندسان مبتکر عصر صفوی تدبیری اندیشیدند تا این نعمت سرکش طبیعت را لجام بزنند و برای آبادانی طبس رام کنند .
سدی با تأخیر در حرکت سیلابهای مخرب با دبی زیاد ، را در میان دره شرقی طبس طراحی و اجرا کردند .
سد شاه‌عباسی طبس به #طاق_عباسی هم شهرت دارد،

این سد با حفظ جریان پایه هیدرولوژیکی رودخانه نهرین، اراضی زراعی و سکونتگاهی پایین‌دست را در برابر سیلاب‌های عظیم و مخرب را محافظت میکند.
به این ترتیب، هم هیچ رسوبی در پشت سد انباشته نشده و عمر مفید سازه کاهش نمی‌یافت و هم معبر عبور آبزیان - فیش‌وی - فراهم بود.


✒مطلب : محمد رضا ملازاده

📚 "دانشنامه طبس"
رسانه تخصصی هویت و فرهنگ طبس
📚 Tabas ENCyclopedia
🌐 @TabasENC

🏗سد نهرین

💧داستان آب در طبس_۸

در گذشته مجموعه آب‌ چشمه های کوه شتری در سمت شرق طبس پس از پیمودن از کال پلنگان توسط یک قنات دستکند در بدنه سنگی به کال سردر می‌رسید و از آنجا توسط جوی آب به شهر طبس سرازیر می‌شد .
در سال ۱۳۸۰ با هدف ذخیره سازی آب نهرین و سیلاب های فصلی که معمولا در پایین دست خود باعث خرابی میشدند و هرز میرفتند؛ سد نهرین بنا شد

مشخصات سد نهرین طبس
nahrein dam
زمان شروع : ۱۳۸۰
زمان اتمام : ۱۳۸۴
توضیحات : 
– ارتفاع سد: 60 متر
– طول تاج سد: متر223
– حجم آبدهی سالانه: 85/9 میلیون متر مکعب
– حجم عملیات خاکی هسته رسی و پوسته : به ترتیب 210000 و 1000000 متر مکعب
– حجم عملیات خاکبرداری و سنگبرداری : 2/1 میلیون متر مکعب
– حجم عملیات بتنی : 28200 متر مکعب
– حفاری و تزریق : 28000 متر طول
– طول گالری انحراف : 400 متر

📚 "دانشنامه طبس"
رسانه تخصصی هویت و فرهنگ طبس
📚 Tabas ENCyclopedia
🌐 @TabasENC

پنجم اسفند ؛ روز مهندس مبارک باد ...

گل های نرگس طبس_ روستای کریت
عکس: آقای حمید حقی

📚 "دانشنامه طبس"
رسانه تخصصی هویت و فرهنگ طبس
📚 Tabas ENCyclopedia
🌐 @TabasENC

🌙حلول ماه مبارک رمضان ؛ مبارک باد

📚 "دانشنامه طبس"
رسانه تخصصی هویت و فرهنگ طبس
📚 Tabas ENCyclopedia
🌐 @TabasENC

🌙پخت غلیفی _روستای حلوان
فیلم: خانم زهرا رجبی
📚 "دانشنامه طبس"
رسانه تخصصی هویت و فرهنگ طبس
📚 Tabas ENCyclopedia
🌐 @TabasENC

همشهریان عزیز طبسی "عِیدتو مبارک بِشَ"

📚 "دانشنامه طبس"
رسانه تخصصی هویت و فرهنگ طبس
📚 Tabas ENCyclopedia
🌐 @TabasENC

🌺یا مقلب القلوب و الابصار
🌺 یا مدبرالیل و النهار
🌺یا محول الحول و الاحوال
🌺حول حالنا الی احسن الحال

عیدتون مبارک
۱ فروردین ۱۴۰۳

📚 "دانشنامه طبس"
رسانه تخصصی هویت و فرهنگ طبس
📚 Tabas ENCyclopedia
🌐 @TabasENC

لحظه دیدنی طلوع خورشید در طبس
#خانه_خورشید

📚 "دانشنامه طبس"
رسانه تخصصی هویت و فرهنگ طبس
📚 Tabas ENCyclopedia
🌐 @TabasENC

میدان معلم
عکس: آقای سجاد شکیبی

📚 "دانشنامه طبس"
رسانه تخصصی هویت و فرهنگ طبس
📚 Tabas ENCyclopedia
🌐 @TabasENC

گشتی در طبس

📚 "دانشنامه طبس"
رسانه تخصصی هویت و فرهنگ طبس
📚 Tabas ENCyclopedia
🌐 @TabasENC

همیاری روستانشینان
طبس_ روستای حلوان
عکس: خانم زهرا رجبی

📚 "دانشنامه طبس"
رسانه تخصصی هویت و فرهنگ طبس
📚 Tabas ENCyclopedia
🌐 @TabasENC

🏛کمتر از هفتاد سال پیش در طبس ؛ روستاهای فراوانی بودند که بصورت ارباب _ رعیتی اداره می‌شد.
این روستاها عمدتا بدلیل مدیریت واحد آب و زمین و محصولات ، روستاهای پر رونق و آبادی بودند .

هر کدام از این آبادی ها ، منابع آبی مستقل که عمدتا قنات بودند ، داشتند
در هسته مرکزی روستا ، عمارت خان و در اطراف آن ؛ منازل دهقانان قرار داشت .

عمارت خان ها به دلیل وجود تزئینات ، درون و اندرونی ها و برج و باروها از شکوه خاصی برخوردار بود
قدمت این عمارت ها به قاجار بر می‌گردد و به دلیل حمله راهزنان ؛ از برج و بارو برخوردار بودند .

به دلایل مختلف من جمله ؛ لایحه اصلاحات اراضی سال ۱۳۴۸ ، این زمین ها به قطعات کوچکتر و بین دهقانان کم تجربه تقسیم و کم‌کم اختلافات مالی و آبی ، باعث نابودی این آبادی های پر رونق شد و باعث کوچ ساکنین و نابودی آن شد .
امروز از آن قلعه های پر عظمت و با شکوه ؛ خرابه هایی بیش نمانده است .
در ذیل به چند قلعه از بخش عشق آباد شهرستان طبس می پردازیم


📚 "دانشنامه طبس"
رسانه تخصصی هویت و فرهنگ طبس
📚 Tabas ENCyclopedia
🌐 @TabasENC

🏛قلعه پاشنه درآن
بخش عشق آباد _ شهرستان طبس
فیلم : آقای محسن کاظمی

📚 "دانشنامه طبس"
رسانه تخصصی هویت و فرهنگ طبس
📚 Tabas ENCyclopedia
🌐 @TabasENC

🏛قلعه وکیل آباد
بخش عشق آباد _ شهرستان طبس
فیلم : آقای محسن کاظمی

📚 "دانشنامه طبس"
رسانه تخصصی هویت و فرهنگ طبس
📚 Tabas ENCyclopedia
🌐 @TabasENC

🏛قلعه بادام تک
بخش عشق آباد _ شهرستان طبس
فیلم : آقای محسن کاظمی

📚 "دانشنامه طبس"
رسانه تخصصی هویت و فرهنگ طبس
📚 Tabas ENCyclopedia
🌐 @TabasENC

🏛قلعه هودر
بخش عشق آباد _ شهرستان طبس
فیلم : آقای محسن کاظمی

📚 "دانشنامه طبس"
رسانه تخصصی هویت و فرهنگ طبس
📚 Tabas ENCyclopedia
🌐 @TabasENC

💠عشق آباد شناسی

💠مهاجرت اقوام گونه گون به شهر عشق آباد _ شهرستان طبس

🍃در شهر عشق آباد بر اساس نام ها و آثار کنونی شاهد مهاجرت و استقرار اقوام عرب، مغول و ازبک هستیم. البته قطعا اقوام دیگر نیز به این خطه مهاجرت کرده اند که در این یادداشت به این سه قوم پرداخته می شود:

🍂قوم عرب: در سدۀ اول و دوم قمری شاهد حضور پر رنگ طوایف مختلف عربی در خراسان بزرگ بودیم. بر اساس نام های موجود، مردمان شمال و شرق عراق و سوریه به جنوب خراسان مهاجرت کرده اند. برای نمونه نام روستای بزرگ و تاریخی رقه در نزدیکی بشرویه دقیقا الگوبرداری شده از نام شهر رقه در سوریه است. مردمی که از رقه سوریه بدینجا مهاجرت کردند به یاد وطن خود محل زندگی جدید خود را رقه نامیدند. همچنین نام روستای حُطَیطه در شهر اَنابَد مشابه نام روستای حُمَیمه در سوریه است. روستایی که زمانی خاندان عباسی در عصر دعوت در آن می زیستند. انابد و بشرویه شهرهای همسایه عشق آبادند.

🍃دیگر اینکه برخی از نام های خانوادگی خاندانی در عشق آباد نظیر ثقفی و قریشی حاکی از مستحیل شدن مهاجرین عربی در میان مردم بومی در سده های پیشین دارد. البته از این نکته نباید غافل بود که مردم بومی ایران بر اساس شرایط سده های اول و دوم قمری وابستگی یک قبیله عربی را می پذیرفتند و هم پیمان سیاسی ایشان می شدند و به نام آن قبیله عربی شهرت می یافتند. این احتمال را نباید دربارۀ مردمان این خطه نادیده گرفت که ایشان بومیان این منطقه بودند که با نام قبیله عربی که با آن پیوند سیاسی بسته بودند در سده های بعد شناخته می شدند.

🍂 ایلخانان: روستای دیگر به لهجۀ محلی با نام «ده اَلخَنی» خوانده می شود که به زبان معیار می شود «روستای ایلخانان». احتمالا این روستا محل استقرار ایلخانان مغول در این منطقه بوده؛ مکان دیگر بین راه روستای دهنو وَن و چاهکم که با نام «یورت های جنگی» خوانده می شود. به مجموعه چند چادر که محل زندگی چند خانواده مغولی بوده «یورت» گفته می شده است. پسوند «جنگی» به «یورت» مکمل فرضیه نظامی بودن حضور ایلخانان در این منطقه است.

🍃ازبکان: از روستاهای شهر عشق آباد «اُزبَکوه» است که این هم بیانگر حضور ازبک ها در منطقه است.

🍂معمولا پس از حملات نظامی شاهد موج مهاجرت گستردۀ این اقوام به منطقه فتح شده هستیم. این مهاجرت ها یک روزه و دو روزه نبوده، در برخی از موارد تا چند صد سال طول می کشیده است. دیگر اینکه معمولا اقوام فاتح به وسیلۀ مردم بومی پذیرفته نمی شدند یا اینکه خود علاقه ای نداشتند که خانواده هایشان از فرهنگ مردم بومی تأثیر بپذیرند به همین خاطر برای استقرار خود روستا یا شهر تاسیس می کردند و در آنجا سکنی می گزیدند.
💠عشق آباد شناسی 2

🔹بنی شیبان که حدود صدوپنجاه سال از زمان نادرشاه تا اوایل پهلوی بر طبس حکم راندند از ازبکان نبودند بلکه از اعراب بنی شیبان بودند. بنی شیبان خود زیر مجموعۀ قبایل بکر بن وائل بود و از اعراب شمالی بودند که بخشی از آنها در موج مهاجرت اعراب به جنوب خراسان به این دیار آمدند و در روستای عرب آباد دیهوک ساکن شدند. بعدها در زمان نادرشاه برکشیده شدند و به حکومت طبس منصوب شدند.

🔸در سده های اخیر شاهد حکمرانی خاندان های عرب تبار در جنوب خراسان بودیم که از نمونه های آن می توان به بنی شیبان در طبس و خُزَیمه عَلَم در قائنات و بیرجند یاد کرد.

🔹احتمالا روستای شیبانی که در مرز عشق آباد و بشرویه قرار دارد و از نظر تقسیمات سیاسی جزو شهرستان بشرویه است یکی از استقرارگاه های ازبکان در این منطقه بوده است.

🖋آقای محمد باقری
📚 "دانشنامه طبس"
رسانه تخصصی هویت و فرهنگ طبس
📚 Tabas ENCyclopedia
🌐 @TabasENC

🌺ای عاشقان ماه از جمال روی او پیدا شده
🌺عید آمده شور و شعف در آسمان برپا شده
عید سعید فطر مبارک باد

شعر از : دکتر سمانه سنگچولی _طبس

www.tabasEnc.ir
📚Tabas Encyclopedia
"دانشنامه طبس"
🔅 @tabasEnc

⭕ مسافر گذری و گردشگر عام
یا تور های گردشگری شناسنامه دار و گردشگری تخصصی

🔺️گردشگری طبس
شهر طبس بدلیل برخورداری از جاذبه های طبیعی ، تاریخی و آداب و رسوم محلی و همچنین قرار گرفتن در مسیر
جنوب و غرب کشور به مشهدمقدس ؛ بعنوان یکی از مقاصد گردشگری ایران بشمار می آید .
معرفی و ثبت جهانی طبس بعنوان یک ژئوپارک دیگر در کشور نیز مزید بر علت شده و گردشگران را به این سو رهسپار میکند .

❎قطعا حضور این مسافران میتواند برای صنعت گردشگری و اقتصاد روستایی منافع خوبی را بدنبال خواهد داشت باشد ، اما با چه هزینه ای ؟

🔻گردشگران بی شناسنامه !
متاسفانه حضور پررنگ #گردشگران_بی_شناسنامه (یعنی گردشگرانی که مبدا و مقصد آنها مشخص نیست و قابل پیگرد قانونی نیستند و یا اصطلاحا #گردشگر_آزاد) باعث شده تا به بخش های طبیعی و فرهنگی این شهرستان آسیب هایی وارد نماید ، خساراتی که با روند فعلی در آینده غیر قابل جبران هستند و امکان دارد طبس را از حوزه گردشگری سالم خارج سازد .

🔺️تور های شناسنامه دار
تشویق به حضور تورهای گردشگری دارای مبادی مشخص و دفاتر گردشگری ثبت شده ( #گردشگران_شناسنامه_دار ) از راهکارهایی است که میتواند از وارد شدن این آسیب ها جلوگیری نماید .
وقتی مسئولیت رفتار گردشگر یک تور شناسنامه دار، با لیدر و دفتر خدمات گردشگری که دارای جایگاه حقوقی و قابل رصد است باشد، قطعا بسیاری از ناهنجاری ها در همان ابتدا اصلاح و برطرف میگردد.
درخت تاقی نمیشکند ، خاری آتش زده نمیشود ، حیوان و خزنده ای کشته نمیشود،زباله ای ریخته نمیشود ، نوشته ای روی دیوارحک نمیشود ، به فرهنگ و عقیده ای توهین نمیشود ، گردشگری مفقود نمیشود و یا از بلندی سقوط نمیکند .

🔺️گردشگری تخصصی !
همچنین یک قدم فراتر، با توجه به بستر و پتانسیل مناسب شهرستان طبس در زمینه های معدن ، زمینشناسی ؛ نجوم ، کوهنوردی ، صحرا گردی ، حیات وحش و گردشگری مزرعه ، حمایت از #تورهای_تخصصی_گردشگری باعث خواهد شد علاوه بر اشتغال جوانان تحصیلکرده و آشنا متناسب با هر رشته گردشگری در قالب لیدر و مربی، بر دانسته های علمی و آگاهی گردشگران نیز افزوده گردد .


❎ اینکه چطور و چگونه گردشگری طبس را به سمت و سوی تور های گردشگری شناسنامه دار و حتی تخصصی سوق دهیم ، نیازمند نشست و همفکری مدیران و کارشناسان و فعالان صنعت گردشگری در منطقه و تجارب جهانی خواهد بود .
این موضوع بدین معنی نیست که گردشگران و مسافران شخصی را به حوزه گردشگری طبس راه ندهیم، که البته امکان پذیر هم نیست ، بلکه میتوانیم بسته های حمایتی و تسهیلات سفر را به سمت و سوی تور های گردشگری شناسنامه دار و تخصصی سوق دهیم.
ضمن اینکه با روند فعلی و بر اساس آمار، حضور گردشگران آزاد و بی شناسنامه بصورت تصاعدی در حال افزایش است .

❎ باید توجه داشت فرصت را از دست ندهیم که آینده دیر است و تصمیم بگیریم که روی کدام هدف متمرکز شویم و سیاستگذاری کنیم :
مسافر گذری و گردشگر عام
یا تور های گردشگری شناسنامه دار و گردشگری تخصصی


✒محمد رضا ملازاده _ فروردین ۱۳۹۷
📚Tabas Encyclopedia "دانشنامه طبس"
🔅 @tabasEnc

این فیلم مربوط به نوروز ۱۳۸۸ است که با یک گروه به کال جنی رفتیم و جزو اولین هایی است که از این کال زیبا فیلمبرداری و رسانه ای می‌شود.

شاید در طبس در حد چند نفر از این پدیده زیبای کشور ؛ اطلاع داشتند .
هر چند بعد از ۱۵ سال ؛ پس از آنکه سیل ماشین و مسافر بعضا بی ملاحظه و بیش از ظرفیت، بدلیل سیاست های غلط ؛ نصب تابلو و راه دسترسی مناسب ، به این ژئوسایت سرازیر میشوند، حسرت میخوریم که کاش این طبیعت بکر و رعب انگیز و زیبا همچنان ناشناخته میماند

به همین دلیل است که اگر پستی از نقاط زیبای طبس ؛ میزاریم که ناشناخته است ؛ لوکیشن و موقعیت آنرا نمیزاریم ...

📚 "دانشنامه طبس"
رسانه تخصصی هویت و فرهنگ طبس
📚 Tabas ENCyclopedia
🌐 @TabasENC