کشت علوفه (ايجاد مراتع مصنوعي)
مقدمه:
ايران ازجمله سرزمينهاي نسبتاً خشک و کم باران (غیر از مناطق شمالي، سواحل درياي خزر از آستارا تا گرگان) محسوب ميگردد. ليکن طبيعت عليرغم کمي باران، با رطوبت نسبي موجود خود را وفق داده و گياهان متنوع و سازگار با اقليم ايران را رويانيده و درنتیجه (به سبب تنوع آبوهوا) حدود 8 درصد کل گياهان کره زمين را در خود جاي داده است.
هدف از طرح مطلب فوق بهعنوان مقدمه، معرفي نوعي گياه علوفهای بنام PERENNE (L.P.) است. گفته ميشود، در زمان بازديد ژنرال دو گل و همراهانش از ايران، گیاهشناسی نيز جزء اعضاء گروه بوده که با مشاهده اين گياه در ايران، مقداري از آن را به کشور فرانسه برده و در مؤسسه INRA تحقيقاتي بر روي آن انجام داده و هماکنون جزء اقلام مهم صادراتي کشور فرانسه براي کاشت در سرزمينهاي خشک و کم آب بهعنوان علوفه به فروش ميرسد.
در سال 1377 متخصصين شرکت کشت و صنعت زرين رشد ضمن آشنایی با اين نوع بذر و مطالعه خواص آن و تشخيص اينکه گياه مذکور ميتواند در زمینهای نسبتاً خشک ايران ايجاد مراتع مصنوعي کند، مقدار ده کيلوگرم از بذر آن را از کشور فرانسه خريداري کرده و با انجام مکاتبات متعدد با مراجع ذيصلاح مربوطه، موفق به ترخيص آن از قرنطينه فرودگاه مهرآباد ميگردد. سپس بذر مزبور را در باغ سيب در منطقه دماوند (جابن ـ
جاده سرخده ـ باغ سيب سرخدشت ) زير کشت آبي برده و طي چندين سال کشت و صرف هزينه توانستهاند حدود يک تن بذر اصلاحشده را توليد کنند.
بذر L.P. را شرکت INRA فرانسوي در زمینهای کم آب اصلاحکرده که جهت ايجاد مرتع در زمینهای خشک کاشته ميشود و براي توليد علوفه از آن به آبياري نياز نیست و با استفاده از آن ميتوان در کليه زمینهای باير ايران مرتع مصنوعي به وجود آورد.
ضمناً با توجه به ايجاد مراتع کنگر و با عنايت به اينکه کنگر گياهي چندساله در عمق 20 سانتیمتری کاشت ميگردد بذر مذکور در قسمت سطحي رشد ميکند، بنابراين ميتوانيم در مزارع کاشت کنگر همزمان اين گياه را نيز کشت کنيم. درنتیجه، اين گياه بهصورت چراگاه استفادهشده و کنگر نيز به روش خاص طرح کنگر برداشت ميگردد و مورد استفاده در دامداریها قرار ميگيرد. معمولاً پس از برداشت کنگر مرتع جهت چراي دام بهرهبرداري ميشود.
الف- طرح موضوع:
ازآنجاکه مراتع طبيعي به علت استفاده بيرويه تخریبشده است طرح «احياي مراتع» مهم و بلکه ضروري است. بدینسان توليد علوفه براي صنعت «دامپروری» امري حياتي است؛ ما در اين طرح قصد ايجاد مراتع مصنوعي را داريم.
براي اجراي اين پروژه زمين با بارندگي بيش از 250 ميليمتر نياز است و براي اقتصادي شدن طرح، دستکم به 50 هکتار زمين نياز داريم. حتي در زمینهای با جنس بد خاک ميتوان مرتع کاري کرد. اصولاً زمینهایی را که قابلکشت کشاورزي نيستند به مرتع اختصاص ميدهند.
ما از هر هکتار سالي 10 تا 30 تن علوفه ميتوانيم برداشت کنيم. از 50 هکتار حدود 500 تا 1500 تن علوفه ميتوانيم برداشت کنيم.
از مزاياي اين طرح اين است که از باير بودن زمين درنتیجه فرسايش خاک جلوگيري ميشود، اشتغال ايجاد ميشود و توليدات دامي بالا ميرود.
ب- فرآيند کشت علوفه:
هدف از اين طرح ايجاد چراگاههای مصنوعي است. اين چراگاهها درصورتیکه بهطور اصولي ايجاد شوند ميتوانند بهعنوان چراگاه براي گاو يا گوسفند و بز مورد استفاده قرار گيرند. در چنين چراگاههایی نکات زير بايد مورد توجه قرار گيرد:
1- چراي مستقيم دام روي آن باعث ايجاد بيماري (مسموميت ناشي از گياه و نفخ و...) در دام نگردد.
2- خاصيت غذايي اين چراگاه براي مصرف روزانه دام حتيالامکان کافي باشد (ازلحاظ پروتئين، انرژي، فسفر، کلسيم).
3- توليدات دام (مثلاً گوشت) به حدي باشد که سود ناشي از اين توليدات بيشتر از وقتي باشد که غذاي دام را در طويله به آن ميدهيم. قابلتوجه است که چراي مستقيم، هزينههاي مربوط به حملونقل علوفه را ندارد و موجب آلودگي محيطزيست نميشود.
4- انتخاب گياه چراگاه طوري باشد که بتواند در شرايط منطقه (خاک، آبوهوا و...) خوب رشد کرده و غذاي خوبي براي دام هم باشد.
بهترين چراگاه مصنوعي چراگاههایی ميباشند که علوفه آن مخلوطي از گياهان تيره گندميان و تيره لگومينوز هستند. اين مخلوطها به اشکال مختلف ميباشند که نوع آن بسته به شرايط آبوهوایی و خاک منطقه تغيير ميکند. در اين نوع چراگاه؛ هر قطعه يک الي پنج هکتاري را به يک نوع مخلوط بذر اختصاص ميدهيم تا بتوانيم آنها را با هم ازنظر سوددهي مقايسه کنيم. همه را با هم زير کشت ميبريم و بعد از 3 سال صرف
مقدمه:
ايران ازجمله سرزمينهاي نسبتاً خشک و کم باران (غیر از مناطق شمالي، سواحل درياي خزر از آستارا تا گرگان) محسوب ميگردد. ليکن طبيعت عليرغم کمي باران، با رطوبت نسبي موجود خود را وفق داده و گياهان متنوع و سازگار با اقليم ايران را رويانيده و درنتیجه (به سبب تنوع آبوهوا) حدود 8 درصد کل گياهان کره زمين را در خود جاي داده است.
هدف از طرح مطلب فوق بهعنوان مقدمه، معرفي نوعي گياه علوفهای بنام PERENNE (L.P.) است. گفته ميشود، در زمان بازديد ژنرال دو گل و همراهانش از ايران، گیاهشناسی نيز جزء اعضاء گروه بوده که با مشاهده اين گياه در ايران، مقداري از آن را به کشور فرانسه برده و در مؤسسه INRA تحقيقاتي بر روي آن انجام داده و هماکنون جزء اقلام مهم صادراتي کشور فرانسه براي کاشت در سرزمينهاي خشک و کم آب بهعنوان علوفه به فروش ميرسد.
در سال 1377 متخصصين شرکت کشت و صنعت زرين رشد ضمن آشنایی با اين نوع بذر و مطالعه خواص آن و تشخيص اينکه گياه مذکور ميتواند در زمینهای نسبتاً خشک ايران ايجاد مراتع مصنوعي کند، مقدار ده کيلوگرم از بذر آن را از کشور فرانسه خريداري کرده و با انجام مکاتبات متعدد با مراجع ذيصلاح مربوطه، موفق به ترخيص آن از قرنطينه فرودگاه مهرآباد ميگردد. سپس بذر مزبور را در باغ سيب در منطقه دماوند (جابن ـ
جاده سرخده ـ باغ سيب سرخدشت ) زير کشت آبي برده و طي چندين سال کشت و صرف هزينه توانستهاند حدود يک تن بذر اصلاحشده را توليد کنند.
بذر L.P. را شرکت INRA فرانسوي در زمینهای کم آب اصلاحکرده که جهت ايجاد مرتع در زمینهای خشک کاشته ميشود و براي توليد علوفه از آن به آبياري نياز نیست و با استفاده از آن ميتوان در کليه زمینهای باير ايران مرتع مصنوعي به وجود آورد.
ضمناً با توجه به ايجاد مراتع کنگر و با عنايت به اينکه کنگر گياهي چندساله در عمق 20 سانتیمتری کاشت ميگردد بذر مذکور در قسمت سطحي رشد ميکند، بنابراين ميتوانيم در مزارع کاشت کنگر همزمان اين گياه را نيز کشت کنيم. درنتیجه، اين گياه بهصورت چراگاه استفادهشده و کنگر نيز به روش خاص طرح کنگر برداشت ميگردد و مورد استفاده در دامداریها قرار ميگيرد. معمولاً پس از برداشت کنگر مرتع جهت چراي دام بهرهبرداري ميشود.
الف- طرح موضوع:
ازآنجاکه مراتع طبيعي به علت استفاده بيرويه تخریبشده است طرح «احياي مراتع» مهم و بلکه ضروري است. بدینسان توليد علوفه براي صنعت «دامپروری» امري حياتي است؛ ما در اين طرح قصد ايجاد مراتع مصنوعي را داريم.
براي اجراي اين پروژه زمين با بارندگي بيش از 250 ميليمتر نياز است و براي اقتصادي شدن طرح، دستکم به 50 هکتار زمين نياز داريم. حتي در زمینهای با جنس بد خاک ميتوان مرتع کاري کرد. اصولاً زمینهایی را که قابلکشت کشاورزي نيستند به مرتع اختصاص ميدهند.
ما از هر هکتار سالي 10 تا 30 تن علوفه ميتوانيم برداشت کنيم. از 50 هکتار حدود 500 تا 1500 تن علوفه ميتوانيم برداشت کنيم.
از مزاياي اين طرح اين است که از باير بودن زمين درنتیجه فرسايش خاک جلوگيري ميشود، اشتغال ايجاد ميشود و توليدات دامي بالا ميرود.
ب- فرآيند کشت علوفه:
هدف از اين طرح ايجاد چراگاههای مصنوعي است. اين چراگاهها درصورتیکه بهطور اصولي ايجاد شوند ميتوانند بهعنوان چراگاه براي گاو يا گوسفند و بز مورد استفاده قرار گيرند. در چنين چراگاههایی نکات زير بايد مورد توجه قرار گيرد:
1- چراي مستقيم دام روي آن باعث ايجاد بيماري (مسموميت ناشي از گياه و نفخ و...) در دام نگردد.
2- خاصيت غذايي اين چراگاه براي مصرف روزانه دام حتيالامکان کافي باشد (ازلحاظ پروتئين، انرژي، فسفر، کلسيم).
3- توليدات دام (مثلاً گوشت) به حدي باشد که سود ناشي از اين توليدات بيشتر از وقتي باشد که غذاي دام را در طويله به آن ميدهيم. قابلتوجه است که چراي مستقيم، هزينههاي مربوط به حملونقل علوفه را ندارد و موجب آلودگي محيطزيست نميشود.
4- انتخاب گياه چراگاه طوري باشد که بتواند در شرايط منطقه (خاک، آبوهوا و...) خوب رشد کرده و غذاي خوبي براي دام هم باشد.
بهترين چراگاه مصنوعي چراگاههایی ميباشند که علوفه آن مخلوطي از گياهان تيره گندميان و تيره لگومينوز هستند. اين مخلوطها به اشکال مختلف ميباشند که نوع آن بسته به شرايط آبوهوایی و خاک منطقه تغيير ميکند. در اين نوع چراگاه؛ هر قطعه يک الي پنج هکتاري را به يک نوع مخلوط بذر اختصاص ميدهيم تا بتوانيم آنها را با هم ازنظر سوددهي مقايسه کنيم. همه را با هم زير کشت ميبريم و بعد از 3 سال صرف
هزينه کشت و انجام توليدات دام (که بيشتر توليدات گوشت گاو، گوسفند، بز و فراوردههاي لبني آنها است) اين قطعات را با هم مقايسه ميکنيم تا مطلوبترین و اقتصاديترين نوع مخلوط را بهطور نسبي پيدا کنيم. شبيه اين کار ميتواند در مقایسه وسیعتر: «در استانها و مناطق ديگر» هم انجام شود. براي اين کار بر حسب نوع زمين و شرايط آبوهوایی، مخلوطهای مختلف را مورد آزمايش قرار ميدهيم. براي تعيين اين مخلوطها و مقدار بذرپاشي آن در حال حاضر به علت نداشتن تجربه کافي از تجربيات ديگران در کشورهاي مختلف استفاده کردهايم که چگونگي آن به شرح زير است:
I: براي خاکهای خوب زه کشي شده و حاصلخيز و عميق (deep soil)
1 ـ علف پشمکي (BROMUS) 2/11 کيلوگرم بر هکتار + شبدر سفيد 1/1 کيلوگرم بر هکتار
2 ـ علف پشمکي (Trifoliom Repens) 6/5 کيلوگرم بر هکتار + اردو (Phleum Pratense) 4/3 کيلوگرم بر هکتار + شبدر سفيد 1/1 کيلوگرم بر هکتار
3- علف پشمکي 2/11 کيلوگرم بر هکتار+ يونجه (يزدي يا همداني) 7/6 کيلوگرم بر هکتار + شبدر سفيد 5/0 کيلوگرم بر هکتار.
4 ـ پنجک يا علف باغي (dactylic glomerata) 4/13 کيلوگرم بر هکتار + شبدر سفيد 1/1 کيلوگرم بر هکتار.
5 ـ علف پشمکي 2/11 ـ 9 کيلوگرم بر هکتار + يونجه (medicago sativa) 6/5 ـ 4/3 کيلوگرم بر هکتار.
II: براي خاکهای خوب زه کشي شده، کود و آهک دادهشده و سبک (shallw soil)
1 ـ علف باغ 4/13 کيلوگرم بر هکتار + شبدر سفيد 1/1 کيلوگرم بر هکتار
2 ـ چمبر مرغا (poa pratensis) 1/1 کيلوگرم بر هکتار + اردو (phleum pretense) 4/3 کيلوگرم بر هکتار + علاء گلي (lotus corniculatus) 6/5 تا 2/11 کيلوگرم بر هکتار.
III: براي خاکهای غير حاصلخيز آهک دادهشده کم کود.
1 ـ علف باغ (dactylis glomerata) 4/13 کيلوگرم بر هکتار + لسپدسا (lespedza) 8/16 کيلوگرم بر هکتار.
2 ـ ارواي (agrostis) 6/5 کيلوگرم بر هکتار + لسپدسا 8/16 کيلوگرم بر هکتار.
IV: در نقاط مختلف بخصوص در مناطقي که داراي خاک مرطوب باشد.
Kg/ha 3) Lolium perrenn ) چچم ريشک دار +Kg/ha 3 (Lolium multiflorum) چچم +4- 3 Festuca
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
Kg/ha + Kg/ha 4- 3 Poa Pratensis + Kg/ha 2 شبدر سفيد + Kg/ha 2 شبدر قرمز
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
اين زمينها بايد در پائيز شخم زدهشده و در صورت لزوم کود دهي گردد. در بهار و تابستان و پائيز دام ميتواند چرا کند و اين چراگاه دائمي بيش از 5 سال دوام ميآورد. در صورت عدم چراي دام و يا ازدياد توليد، آن را به روشهای مختلف درو، جمعآوري، خشک يا سيلو کرده براي زمستان نگهداشته تا در طويله به دام مورد نظر خورانده شود. در اين طرح به علت مشخص نبودن جنس خاک و زمين واگذارشده، وارد جزئيات عمليات از قبيل روشهای کاشت يا ميزان بذر کود و مديريت چراگاه نشده در صورت تعيين محل کشت و مطالعات سرزميني کليه موارد فوق مشخص خواهد شد تا مورد استفاده ديگران قرار گيرد.
ضمناً در مورد استفاده چراگاه بهطور دوراني يا روشهای ديگر هم مطالعاتي داشتهايم. بر اين اساس، هر قطعه 50 هکتاري يا کمتر را هنگام چرا به چند قسمت تقسيم ميکنيم. در قسمتهای مختلف در هر قطعه مدیریتهای مختلف در مورد نحوه استفاده را اعمال کرده نتايج را با هم مقايسه ميکنيم. همچنين ميزان و نوع تخمهای انگلي و انگلهای موجود را در ماههای مختلف در تمام قسمتهای قطعات مختلف تعيين ميکنيم تا بتوانيم راه مناسبي براي مبارزه با انگلهای دامي پيدا کنيم و بدين ترتيب از تجويز بيرويه داروهاي ضد انگلي جلوگيري شود؛ بنابراين بهداشت گله هم در اين طرح در نظر گرفتهشده است. ازآنجاکه تولیدمثل هم به تغذيه ارتباط دارد، با اين برنامه باروري دام هم افزايش مييابد.
ازآنجاکه پرواري کردن گاو روي چراگاه هزينهاي کمتر از پرواري کردن آن توسط کنسانتره دارد،
ارزش اقتصادي اين طرح نيازمند توضيح نیست. ضمن اينکه، کنسانتره جو و سبوس مورد استفاده
دام با (توجه به اینکه در بعضي از نقاط ايران نان را با آرد جو ميپزند) اجراي اين طرح از طریق کاستن مصرف جو براي دام مورد صرفهجویی قرارگرفته و آرد آن به مصرف غذاي انسان ميرسد.
شایانذکر است که تغذيه دام 70 درصد هزينه توليد گوشت و شير را در برمیگیرد و حالآنکه بيش از تغذيه نشخوارکنندگان را علوفه تشکيل ميدهد. ازاینجا ميتوان به اهميت علوفه پي برد.
ج- توجيه اقتصادي پروژه:
I: براي خاکهای خوب زه کشي شده و حاصلخيز و عميق (deep soil)
1 ـ علف پشمکي (BROMUS) 2/11 کيلوگرم بر هکتار + شبدر سفيد 1/1 کيلوگرم بر هکتار
2 ـ علف پشمکي (Trifoliom Repens) 6/5 کيلوگرم بر هکتار + اردو (Phleum Pratense) 4/3 کيلوگرم بر هکتار + شبدر سفيد 1/1 کيلوگرم بر هکتار
3- علف پشمکي 2/11 کيلوگرم بر هکتار+ يونجه (يزدي يا همداني) 7/6 کيلوگرم بر هکتار + شبدر سفيد 5/0 کيلوگرم بر هکتار.
4 ـ پنجک يا علف باغي (dactylic glomerata) 4/13 کيلوگرم بر هکتار + شبدر سفيد 1/1 کيلوگرم بر هکتار.
5 ـ علف پشمکي 2/11 ـ 9 کيلوگرم بر هکتار + يونجه (medicago sativa) 6/5 ـ 4/3 کيلوگرم بر هکتار.
II: براي خاکهای خوب زه کشي شده، کود و آهک دادهشده و سبک (shallw soil)
1 ـ علف باغ 4/13 کيلوگرم بر هکتار + شبدر سفيد 1/1 کيلوگرم بر هکتار
2 ـ چمبر مرغا (poa pratensis) 1/1 کيلوگرم بر هکتار + اردو (phleum pretense) 4/3 کيلوگرم بر هکتار + علاء گلي (lotus corniculatus) 6/5 تا 2/11 کيلوگرم بر هکتار.
III: براي خاکهای غير حاصلخيز آهک دادهشده کم کود.
1 ـ علف باغ (dactylis glomerata) 4/13 کيلوگرم بر هکتار + لسپدسا (lespedza) 8/16 کيلوگرم بر هکتار.
2 ـ ارواي (agrostis) 6/5 کيلوگرم بر هکتار + لسپدسا 8/16 کيلوگرم بر هکتار.
IV: در نقاط مختلف بخصوص در مناطقي که داراي خاک مرطوب باشد.
Kg/ha 3) Lolium perrenn ) چچم ريشک دار +Kg/ha 3 (Lolium multiflorum) چچم +4- 3 Festuca
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
Kg/ha + Kg/ha 4- 3 Poa Pratensis + Kg/ha 2 شبدر سفيد + Kg/ha 2 شبدر قرمز
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
اين زمينها بايد در پائيز شخم زدهشده و در صورت لزوم کود دهي گردد. در بهار و تابستان و پائيز دام ميتواند چرا کند و اين چراگاه دائمي بيش از 5 سال دوام ميآورد. در صورت عدم چراي دام و يا ازدياد توليد، آن را به روشهای مختلف درو، جمعآوري، خشک يا سيلو کرده براي زمستان نگهداشته تا در طويله به دام مورد نظر خورانده شود. در اين طرح به علت مشخص نبودن جنس خاک و زمين واگذارشده، وارد جزئيات عمليات از قبيل روشهای کاشت يا ميزان بذر کود و مديريت چراگاه نشده در صورت تعيين محل کشت و مطالعات سرزميني کليه موارد فوق مشخص خواهد شد تا مورد استفاده ديگران قرار گيرد.
ضمناً در مورد استفاده چراگاه بهطور دوراني يا روشهای ديگر هم مطالعاتي داشتهايم. بر اين اساس، هر قطعه 50 هکتاري يا کمتر را هنگام چرا به چند قسمت تقسيم ميکنيم. در قسمتهای مختلف در هر قطعه مدیریتهای مختلف در مورد نحوه استفاده را اعمال کرده نتايج را با هم مقايسه ميکنيم. همچنين ميزان و نوع تخمهای انگلي و انگلهای موجود را در ماههای مختلف در تمام قسمتهای قطعات مختلف تعيين ميکنيم تا بتوانيم راه مناسبي براي مبارزه با انگلهای دامي پيدا کنيم و بدين ترتيب از تجويز بيرويه داروهاي ضد انگلي جلوگيري شود؛ بنابراين بهداشت گله هم در اين طرح در نظر گرفتهشده است. ازآنجاکه تولیدمثل هم به تغذيه ارتباط دارد، با اين برنامه باروري دام هم افزايش مييابد.
ازآنجاکه پرواري کردن گاو روي چراگاه هزينهاي کمتر از پرواري کردن آن توسط کنسانتره دارد،
ارزش اقتصادي اين طرح نيازمند توضيح نیست. ضمن اينکه، کنسانتره جو و سبوس مورد استفاده
دام با (توجه به اینکه در بعضي از نقاط ايران نان را با آرد جو ميپزند) اجراي اين طرح از طریق کاستن مصرف جو براي دام مورد صرفهجویی قرارگرفته و آرد آن به مصرف غذاي انسان ميرسد.
شایانذکر است که تغذيه دام 70 درصد هزينه توليد گوشت و شير را در برمیگیرد و حالآنکه بيش از تغذيه نشخوارکنندگان را علوفه تشکيل ميدهد. ازاینجا ميتوان به اهميت علوفه پي برد.
ج- توجيه اقتصادي پروژه:
براي اجراي اين طرح به 10 قطعه زمين هر يک مساحت 50 هکتار موردنياز است؛ 5 قطعه از خاکهای الف، 2 قطعه از ب و 2 قطعه از ج و 1 قطعه د. البته اين طبقهبندی علمي نيست فقط براي سادگي طرح اینطور کلاسهبندی کردهايم. (هکتار 500 = 50 *10) براي اين منظور بهتر است حدود 500 هکتار از زمینهایی که غير قابلکشت براي گياهان زراعي (گندم، برنج،...) است ولي در صورت کود دادن و آماده کردن خاک قابلکشت ميگردد، در اختيار قرار گيرد تا انواع ديگر علوفهها را آزمايش کنيم. رویهمرفته در مرحله نخست 500 هکتار کافي به نظر ميرسد و اصولاً هر چه کمتر زمين در اختيار باشد، کمتر ميتوان انواع کشت علوفه را باهم مقايسه کرد و ارزش نتيجه تحقيق کمتر خواهد شد.
Hamid Sharifnia
P2- 2018_Prosperity_Index.pdf
طی ۱۰ سال گذشته موسسه legatum اقدام به طبقهبندی کشورها بر اساس میزان رضایتمندی (prosperity) کرده است که به نظر میرسد دیدن آنها خالی از لطف نیست.
Forwarded from Deleted Account
این پرسشنامه توسط کارآفرینان روستایی باید تکمیل و برای ایده یابی استفاده شود و همچنین با رفت و برگشت اطلاعاتی با سامانه آمایش مرکزی مبادرت به آمایش سرزمین نیز می شود و این سامانه باید توسط دولت و یا بخش خصوصی ایجاد شود من امیدی به دولت ندارم و فکر میکنم بخش خصوصی اقدام کند
توضیحات سلجوقی کارآفرین اجتماعی با توجه به تصویر الگوی مندرج در صفحه بعد:
1- فرایند شناسایی کارآفرینان بالقوه محلی بیشتر باید مدنظر قرار بگیرد.
2- آموزش کارآفرینان شناساییشده باید بیشتر مدنظر قرار بگیرد.
3- شناسایی تسهیلگران منطقهای از اوجب واجبات است.
4- شناسایی ظرفیتها و نیازهای منطقه توسط همان کارآفرینان شناساییشده و آموزشدیده برای ایده یابی و ارائه راهکار بیشتر توجه گردد.
5- رفتوبرگشت اطلاعاتی و ایجاد یک سامانه آمایش استانی و بالأخص آمایش ملی برای تکمیل آمایش محلی و روستایی و همچنین کمک به تحلیل هوشمندانه از ضروریات است.
6- استفاده از دانش و فناوری روز برای رفع چالشهای بومی از ضروریات است مثلاً برای تجمیع و یکپارچگی کشت و تمرکز فقط و فقط بر یک محصول از زنجیره بلوکی باید استفاده کرد.
7- استفاده از ساختارها و تشکلهای جدید اقتصادی همانند خوشه اقتصادی بسیار ضروری است.
8- توجه به حفظ محیطزیست و توسعه پایدار از ضروریات است.
1- فرایند شناسایی کارآفرینان بالقوه محلی بیشتر باید مدنظر قرار بگیرد.
2- آموزش کارآفرینان شناساییشده باید بیشتر مدنظر قرار بگیرد.
3- شناسایی تسهیلگران منطقهای از اوجب واجبات است.
4- شناسایی ظرفیتها و نیازهای منطقه توسط همان کارآفرینان شناساییشده و آموزشدیده برای ایده یابی و ارائه راهکار بیشتر توجه گردد.
5- رفتوبرگشت اطلاعاتی و ایجاد یک سامانه آمایش استانی و بالأخص آمایش ملی برای تکمیل آمایش محلی و روستایی و همچنین کمک به تحلیل هوشمندانه از ضروریات است.
6- استفاده از دانش و فناوری روز برای رفع چالشهای بومی از ضروریات است مثلاً برای تجمیع و یکپارچگی کشت و تمرکز فقط و فقط بر یک محصول از زنجیره بلوکی باید استفاده کرد.
7- استفاده از ساختارها و تشکلهای جدید اقتصادی همانند خوشه اقتصادی بسیار ضروری است.
8- توجه به حفظ محیطزیست و توسعه پایدار از ضروریات است.
شرح وظایف معین اقتصادی در منطقه
معینهای اقتصادی دارای 6 گام وظیفهای میباشند تا بتوانند درنهایت به هدف اساسی خود یعنی رساندن منطقه به مرحله خودکفایی ازلحاظ اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و... برسانند.
وظایف معینها به ترتیب:
1- جمعآوری کامل اطلاعات منطقه
2- ایجاد زیرساختهای طرح مثلث توسعه در منطقه
3- تجزیهوتحلیل اطلاعات جمعآوریشده+زیرساختهای به وجود آمده از مثلث توسعه
4- اجرایی کردن طرحها
5- نظارت و بازرسی بر تمام مراحل اجرایی فرآیند
6- مرحله افتتاح طرح عملیاتی در منطقه
گام اول- جمعآوری کامل اطلاعات منطقه: کاملاً مشخص است که در اولین گام باید چه وظایفی را انجام داد تنها کافی است معین منطقه از همه جهت در تمام موضوعها اطلاعات کاملی را تهیه کند بهطور مثال:
شرح وظایف معین اقتصادی در منطقه
1- شناسایی افراد بااستعداد و نخبه: شناسایی افرادی که در منطقه دارای هوش بالا، ایده پرداز و صاحبنظر، خلاق کارآفرین و ... 0 ایجاد یک NGO استعدادیابی در هر منطقه ضروری است. (از آزمون شناسایی کارآفرینان بالقوه وبگاه http://samaknet.ir/ میتوانید استفاده کنید.)
2- شناسایی توانهای سرمایهگذاری: شناسایی معادن، جاذبههای گردشگری، کشاورزی، صنعتی، دامداری و دامپروری و طیور، شیلات و آبزیان و... (از پرسشنامه شناسایی روستا porseshnameh_Rural_v1_980631 ضمیمه استفاده کنید.)
3- شناسایی ذینفعان کلیدی: یعنی بهطور مثال شناسایی نهادهای دولتی؛ عمومی منطقه، متخصصین دانشگاه و مراکز تحقیقاتی منطقه، صاحبان سرمایه در منطقه و فعالان اجتماعی و مردم منطقه که بهطور کامل در شکل 2 مشخصشده است.
شرح وظایف معین اقتصادی در منطقه
4- شناسایی منطقه ازلحاظ موقعیت راهبردی: ازلحاظ موقعیت جغرافیایی منطقه، اطلاعات در مورد مناطقی که در چهار جهت جغرافیایی منطقه قرارگرفته است، بازار فروش راههای ارتباطی با مناطق اطراف، مقدار وسعت کلی زمینهای دیم، کشاورزی، بایر منطقه، وضعیت آب و هوایی (میزبان بارش، دما، وزش باد، رطوبت و دیگر شاخصههای هواشناسی منطقه در سال) و...
5- ویژگیهای شخصیتی، آدابورسوم افراد: نوع زبان، دین، شخصیت، افکار، تاریخچه، طرز فکر و ...0
6- شناسایی طرحهای شکستخورده (دلیل شکست خوردن طرح)، نیمهکاره و در حال پایان منطقه.
گام دوم- ایجاد زیرساختهای طرح مثلث توسعه در منطقه:
1- فرهنگسازی منطقه: معین اقتصادی از طریق ائمه محترم جمعه در هر منطقه با صحبت و سخنرانیهای متعدد سعی در فرهنگسازی منطقه و سعی درگرفتن حمایت مردم از این طرح اقتصادی هست که خود مقدمه ایجاد توسعه انسان پایدار است.
2- انتخاب تسهیلگران متخصص با توجه به توانهای منطقه در شکل شماره 1 مشخصشده است.
شرح وظایف معین اقتصادی در منطقه
3- ایجاد صندوقها خرد محلی: ساخت صندوقهایی که ماهانه مبالغی خودجوشانهِ مردم برای توسعه پروژههای عمرانی، کشاورزی و... منطقه خودشان پسانداز میکنند.
4- ایجاد نهادسازی در منطقه که نتیجهاش افزایش چشمگیر سرمایه اجتماعی در منطقه است.
5- آموزش و بهرهمندی از مهارت و دانش بومی و فنی به افراد منطقه که نتیجهاش افزایش چشمگیر سرمایه انسانی است.
گام سوم- تجزیهوتحلیل اطلاعات جمعآوریشده + زیرساختهای به وجود آمده از مثلث توسعه:
بامطالعه دقیق بر روی اطلاعات جمعآوریشده و ایجاد یکسری زیرساختهای موجوده مثلث توسعه، تسهیلگران با همفکری افراد بااستعداد و نخبگان منطقه طرحهایی را برای رشد دادن منطقه مطرح میکنند که معین طرحهای مطرحشده را بهطور دقیق در حوزههای اقتصادی، اجتماعی، زیستمحیطی و کالبدی بررسی میکند.
گام چهارم- اجرایی کردن طرحها:
در صورت موردقبول بودن طرح ارائهشده معین به کمک ذینفعان کلیدی منطقه، صندوقهای خورده محلی + حمایت استانداری بر روی طرح ارائهشده سرمایهگذاری خواهند کرد.
گام پنجم- نظارت و بازرسی بر تمام مراحل اجرایی فرآیند:
باید معین هر منطقه از طریق تسهیلگران بهصورت مرحلهبهمرحله طرحی که در حال اجراست را نظارت و بازرسی ویژه بکند و گزارش آن را بهصورت کتبی و حضوری به استانداری بدهد.
گام ششم- مرحله افتتاح طرح عملیاتی در منطقه:
در این مرحله منطقه به رشد بسیار خوبی رسیده است که اسم آن مرحله خودکفایی منطقه نام دارد که میتوان از این به بعد اعلام کرد که بدون کمک بخش دولتی میتواند پیشرفت کند که این شروعی است برای طرحهای بسیار بزرگتر در منطقه.
معینهای اقتصادی دارای 6 گام وظیفهای میباشند تا بتوانند درنهایت به هدف اساسی خود یعنی رساندن منطقه به مرحله خودکفایی ازلحاظ اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و... برسانند.
وظایف معینها به ترتیب:
1- جمعآوری کامل اطلاعات منطقه
2- ایجاد زیرساختهای طرح مثلث توسعه در منطقه
3- تجزیهوتحلیل اطلاعات جمعآوریشده+زیرساختهای به وجود آمده از مثلث توسعه
4- اجرایی کردن طرحها
5- نظارت و بازرسی بر تمام مراحل اجرایی فرآیند
6- مرحله افتتاح طرح عملیاتی در منطقه
گام اول- جمعآوری کامل اطلاعات منطقه: کاملاً مشخص است که در اولین گام باید چه وظایفی را انجام داد تنها کافی است معین منطقه از همه جهت در تمام موضوعها اطلاعات کاملی را تهیه کند بهطور مثال:
شرح وظایف معین اقتصادی در منطقه
1- شناسایی افراد بااستعداد و نخبه: شناسایی افرادی که در منطقه دارای هوش بالا، ایده پرداز و صاحبنظر، خلاق کارآفرین و ... 0 ایجاد یک NGO استعدادیابی در هر منطقه ضروری است. (از آزمون شناسایی کارآفرینان بالقوه وبگاه http://samaknet.ir/ میتوانید استفاده کنید.)
2- شناسایی توانهای سرمایهگذاری: شناسایی معادن، جاذبههای گردشگری، کشاورزی، صنعتی، دامداری و دامپروری و طیور، شیلات و آبزیان و... (از پرسشنامه شناسایی روستا porseshnameh_Rural_v1_980631 ضمیمه استفاده کنید.)
3- شناسایی ذینفعان کلیدی: یعنی بهطور مثال شناسایی نهادهای دولتی؛ عمومی منطقه، متخصصین دانشگاه و مراکز تحقیقاتی منطقه، صاحبان سرمایه در منطقه و فعالان اجتماعی و مردم منطقه که بهطور کامل در شکل 2 مشخصشده است.
شرح وظایف معین اقتصادی در منطقه
4- شناسایی منطقه ازلحاظ موقعیت راهبردی: ازلحاظ موقعیت جغرافیایی منطقه، اطلاعات در مورد مناطقی که در چهار جهت جغرافیایی منطقه قرارگرفته است، بازار فروش راههای ارتباطی با مناطق اطراف، مقدار وسعت کلی زمینهای دیم، کشاورزی، بایر منطقه، وضعیت آب و هوایی (میزبان بارش، دما، وزش باد، رطوبت و دیگر شاخصههای هواشناسی منطقه در سال) و...
5- ویژگیهای شخصیتی، آدابورسوم افراد: نوع زبان، دین، شخصیت، افکار، تاریخچه، طرز فکر و ...0
6- شناسایی طرحهای شکستخورده (دلیل شکست خوردن طرح)، نیمهکاره و در حال پایان منطقه.
گام دوم- ایجاد زیرساختهای طرح مثلث توسعه در منطقه:
1- فرهنگسازی منطقه: معین اقتصادی از طریق ائمه محترم جمعه در هر منطقه با صحبت و سخنرانیهای متعدد سعی در فرهنگسازی منطقه و سعی درگرفتن حمایت مردم از این طرح اقتصادی هست که خود مقدمه ایجاد توسعه انسان پایدار است.
2- انتخاب تسهیلگران متخصص با توجه به توانهای منطقه در شکل شماره 1 مشخصشده است.
شرح وظایف معین اقتصادی در منطقه
3- ایجاد صندوقها خرد محلی: ساخت صندوقهایی که ماهانه مبالغی خودجوشانهِ مردم برای توسعه پروژههای عمرانی، کشاورزی و... منطقه خودشان پسانداز میکنند.
4- ایجاد نهادسازی در منطقه که نتیجهاش افزایش چشمگیر سرمایه اجتماعی در منطقه است.
5- آموزش و بهرهمندی از مهارت و دانش بومی و فنی به افراد منطقه که نتیجهاش افزایش چشمگیر سرمایه انسانی است.
گام سوم- تجزیهوتحلیل اطلاعات جمعآوریشده + زیرساختهای به وجود آمده از مثلث توسعه:
بامطالعه دقیق بر روی اطلاعات جمعآوریشده و ایجاد یکسری زیرساختهای موجوده مثلث توسعه، تسهیلگران با همفکری افراد بااستعداد و نخبگان منطقه طرحهایی را برای رشد دادن منطقه مطرح میکنند که معین طرحهای مطرحشده را بهطور دقیق در حوزههای اقتصادی، اجتماعی، زیستمحیطی و کالبدی بررسی میکند.
گام چهارم- اجرایی کردن طرحها:
در صورت موردقبول بودن طرح ارائهشده معین به کمک ذینفعان کلیدی منطقه، صندوقهای خورده محلی + حمایت استانداری بر روی طرح ارائهشده سرمایهگذاری خواهند کرد.
گام پنجم- نظارت و بازرسی بر تمام مراحل اجرایی فرآیند:
باید معین هر منطقه از طریق تسهیلگران بهصورت مرحلهبهمرحله طرحی که در حال اجراست را نظارت و بازرسی ویژه بکند و گزارش آن را بهصورت کتبی و حضوری به استانداری بدهد.
گام ششم- مرحله افتتاح طرح عملیاتی در منطقه:
در این مرحله منطقه به رشد بسیار خوبی رسیده است که اسم آن مرحله خودکفایی منطقه نام دارد که میتوان از این به بعد اعلام کرد که بدون کمک بخش دولتی میتواند پیشرفت کند که این شروعی است برای طرحهای بسیار بزرگتر در منطقه.
توضیحات سلجوقی کارآفرین اجتماعی با توجه به تصویر الگوی مندرج در صفحه بعد:
1- فرایند شناسایی کارآفرینان بالقوه محلی بیشتر باید مدنظر قرار بگیرد.
2- آموزش کارآفرینان شناساییشده باید بیشتر مدنظر قرار بگیرد.
3- شناسایی تسهیلگران منطقهای از اوجب واجبات است.
4- شناسایی ظرفیتها و نیازهای منطقه توسط همان کارآفرینان شناساییشده و آموزشدیده برای ایده یابی و ارائه راهکار بیشتر توجه گردد.
5- رفتوبرگشت اطلاعاتی و ایجاد یک سامانه آمایش استانی و بالأخص آمایش ملی برای تکمیل آمایش محلی و روستایی و همچنین کمک به تحلیل هوشمندانه از ضروریات است.
6- استفاده از دانش و فناوری روز برای رفع چالشهای بومی از ضروریات است مثلاً برای تجمیع و یکپارچگی کشت و تمرکز فقط و فقط بر یک محصول از زنجیره بلوکی باید استفاده کرد.
7- استفاده از ساختارها و تشکلهای جدید اقتصادی همانند خوشه اقتصادی بسیار ضروری است.
8- توجه به حفظ محیطزیست و توسعه پایدار از ضروریات است.
1- فرایند شناسایی کارآفرینان بالقوه محلی بیشتر باید مدنظر قرار بگیرد.
2- آموزش کارآفرینان شناساییشده باید بیشتر مدنظر قرار بگیرد.
3- شناسایی تسهیلگران منطقهای از اوجب واجبات است.
4- شناسایی ظرفیتها و نیازهای منطقه توسط همان کارآفرینان شناساییشده و آموزشدیده برای ایده یابی و ارائه راهکار بیشتر توجه گردد.
5- رفتوبرگشت اطلاعاتی و ایجاد یک سامانه آمایش استانی و بالأخص آمایش ملی برای تکمیل آمایش محلی و روستایی و همچنین کمک به تحلیل هوشمندانه از ضروریات است.
6- استفاده از دانش و فناوری روز برای رفع چالشهای بومی از ضروریات است مثلاً برای تجمیع و یکپارچگی کشت و تمرکز فقط و فقط بر یک محصول از زنجیره بلوکی باید استفاده کرد.
7- استفاده از ساختارها و تشکلهای جدید اقتصادی همانند خوشه اقتصادی بسیار ضروری است.
8- توجه به حفظ محیطزیست و توسعه پایدار از ضروریات است.
نامه یک پدر به مدیر مدرسه پسرش در آستانه آغاز سال تحصیلی
«جناب آقای حسن محمدی
با سلام
از ما خواستهاید تا پیش از شروع سال تحصیلی توقعاتمان را از مدرسه بیان کنیم. دوستتر داشتم بجای پر کردن آن فرم، خواستههایم را در نامهای برایتان بنویسم:
🔹از پسرم کار بخواهید. چون او را هتل نمیآورم، به اولین سال دبیرستان میفرستم. اجازه دهید بریدههای کاغذ و تراشههای چوب را زمین بریزد اما خودش هم جمع کند. به بابای مدرسه بگویید مدیون من است اگر بجای پسرم چیزی را جارو کند. کاش ماهی یکبار از بچهها بخواهید شیشهها را تمیز کنند، خاک نیمکتهای کلاسشان را بگیرند. به پسرم نوبت دهید تا درختها و گلدانهای مدرسه را آب دهد و برگهای زردشان را بگیرد.
🔹کاش صبحانه را در مدرسه بخورند و از پسرم بخواهید سفره پهن کند، چای دم کند، نان خرد کند و آخرش هم به همراه بچههای دیگر جمع کنند و بشویند.
🔹ای کاش همین اول سال قلممو و رنگ و اسپری دهید تا کلاسشان را خودشان رنگآمیزی کنند. روی دیوارهایش به سلیقه روزآمدشان چیزهایی بنویسند، خطهایی بیندازند. شاید نشانی از فیلمها، انیمیشنها، فوتبالیستها و ترانههایی که دوست دارند بر دیوار بیفتد و دیوار کلاس، پنجره رهایی باشد.
🔹بیشتر سرویسهای بهداشتی عمومی کشور ما بهداشتی نیستند! هر کاری لازم است بکنید تا پسرم و همه بچهها سرویسهای مدرسه را مثل سرویس خانههایشان نگه دارند.
🔹از پسرم بخواهید شما را نقد کند، رفتار و برنامههای دبیران و مشاوران و معاونان را. نترسد از گفتن. توبیخ نشود از فکر کردن. از او بخواهید برای حرفهایش دلیل بیاورد و تا قانع نشد دست نکشد. از مدرسه شما توقع دارم گفتوگو سکه رایج باشد. رفتارهای پسرم را هم ارزیابی کنید و بخواهید در فضای امن گفتوگوی همکلاسیها از دوستانش راه حلهای کارآمد بگیرد. این کار موثرتر از تذکر و توبیخ دبیران است.
🔹لطفا به دبیران مدرسه بگویید جواب سوالهای پسرم را ندهند. هر وقت سوال پرسید، کمکش کنند تا خودش دنبال پاسخ بگردد.
🔹بعد از صبحگاه و قبل از شروع اولین زنگ، پنج دقیقه را اختصاص دهید تا هر کسی در مدرسه است کتاب بخواند. از خود شما گرفته تا تک به تک عوامل اجرایی و دبیران و دانشآموزان، کسی با کسی صحبت نکند و هر کس کتابی که دوست دارد بخواند. مدرسه بشود یک کتابخانه بزرگ. کتابهای درسی نشوند همه دنیایش. دنیایش را بزرگ کنید.
🔹آقای محمدی عزیز، از پسرم بخواهید داستان بنویسد، شعر بگوید، مقاله بنویسد. بخواهید برای پژوهش فیلم بسازد، عکس بیندازد. برود در آزمایشگاه خطر کند. به او بگویید پژوهش فقط در کتابخانه نیست. برود وسط شهر جستجو کند، سوال بتراشد. از پسرم بخواهید در کارگاه با چوب و فلز و چکش و اره وسیله بسازد، اختراع کند. از آنها بخواهید اپلیکیشن بازی طراحی کنند، انیمیشن تولید کنند.
🔹در بوفه مدرسه پسرم را دخالت دهید تا در کنار مسوول بزرگسال بوفه شیوه کاسبی را یاد بگیرد، حساب و کتاب و طرز برخورد با مشتری را. بگذارید خوراکیها را در قفسه بچیند. بار خالی کند و بعد کارتونها و مقواها را در سطل مخصوص بازیافتیها بیندازد.
🔹هنگام مراسم نماز یا صبحگاه فضایی شکل نگیرد که به زور و با خوابآلودگی، پسر ۱۳ ساله با خدا مناجات کند. لحظاتی را شکل دهید که وقتی پسرم با خدا خلوت میکند بداند که خدا نزدیکترین است و ارتباط قلبی او با خدا برای خودش تعالی میآورد نه اینکه دل مدیر و مربی پرورشی را راضی کند و کارت امتیاز بگیرد. به او و بچههای دیگر اجازه دهید نیایشهایی را که به زبان خودشان نوشتهاند بخوانند. نیایشهای ساده که خواستههای واقعی خودشاناند و با صداقت هستند.
🔹از معلمهایتان بخواهید قوانین کلاسها را تنهایی وضع نکنند. از بچهها کمک بگیرند و با هم قانون بگذارند. چون این قوانین را بچهها باید اجرا کنند.
به پسرم حالی کنید بجای آنکه از ضعف و نمره کمِ همکلاسیهایش خوشحال شود، احساس بد کند. کاری کنید تا به جای احساس کمبود از نمره پایینِ خودش از کمک نکردن به دوستانش شرمنده باشد.
🔹از پسرم نخواهید در همه درسها و مهارتها نفر اول باشد. راستش او هم مثل بقیه بچهها در خیلی کارها کماستعداد است. به او بگویید همه آدمها برای همه کارها ساخته نشدهاند، راه خودت را پیدا کن.
🔹مدیر محترم، به پسرم اجازه دهید اشتباه کند، خراب کند، گند بزند. بگذارید بارها ویران کند و بسازد. اشتباه کردن را امتیاز بدهید. بگویید فقط یک اشتباه نابخشودنی وجود دارد و آن هم هیچ کاری نکردن و بالتبع اشتباه نکردن است.
با آرزوی خوبی و زیبایی
علیاکبر زینالعابدین
"شهریور ۹۸"
«جناب آقای حسن محمدی
با سلام
از ما خواستهاید تا پیش از شروع سال تحصیلی توقعاتمان را از مدرسه بیان کنیم. دوستتر داشتم بجای پر کردن آن فرم، خواستههایم را در نامهای برایتان بنویسم:
🔹از پسرم کار بخواهید. چون او را هتل نمیآورم، به اولین سال دبیرستان میفرستم. اجازه دهید بریدههای کاغذ و تراشههای چوب را زمین بریزد اما خودش هم جمع کند. به بابای مدرسه بگویید مدیون من است اگر بجای پسرم چیزی را جارو کند. کاش ماهی یکبار از بچهها بخواهید شیشهها را تمیز کنند، خاک نیمکتهای کلاسشان را بگیرند. به پسرم نوبت دهید تا درختها و گلدانهای مدرسه را آب دهد و برگهای زردشان را بگیرد.
🔹کاش صبحانه را در مدرسه بخورند و از پسرم بخواهید سفره پهن کند، چای دم کند، نان خرد کند و آخرش هم به همراه بچههای دیگر جمع کنند و بشویند.
🔹ای کاش همین اول سال قلممو و رنگ و اسپری دهید تا کلاسشان را خودشان رنگآمیزی کنند. روی دیوارهایش به سلیقه روزآمدشان چیزهایی بنویسند، خطهایی بیندازند. شاید نشانی از فیلمها، انیمیشنها، فوتبالیستها و ترانههایی که دوست دارند بر دیوار بیفتد و دیوار کلاس، پنجره رهایی باشد.
🔹بیشتر سرویسهای بهداشتی عمومی کشور ما بهداشتی نیستند! هر کاری لازم است بکنید تا پسرم و همه بچهها سرویسهای مدرسه را مثل سرویس خانههایشان نگه دارند.
🔹از پسرم بخواهید شما را نقد کند، رفتار و برنامههای دبیران و مشاوران و معاونان را. نترسد از گفتن. توبیخ نشود از فکر کردن. از او بخواهید برای حرفهایش دلیل بیاورد و تا قانع نشد دست نکشد. از مدرسه شما توقع دارم گفتوگو سکه رایج باشد. رفتارهای پسرم را هم ارزیابی کنید و بخواهید در فضای امن گفتوگوی همکلاسیها از دوستانش راه حلهای کارآمد بگیرد. این کار موثرتر از تذکر و توبیخ دبیران است.
🔹لطفا به دبیران مدرسه بگویید جواب سوالهای پسرم را ندهند. هر وقت سوال پرسید، کمکش کنند تا خودش دنبال پاسخ بگردد.
🔹بعد از صبحگاه و قبل از شروع اولین زنگ، پنج دقیقه را اختصاص دهید تا هر کسی در مدرسه است کتاب بخواند. از خود شما گرفته تا تک به تک عوامل اجرایی و دبیران و دانشآموزان، کسی با کسی صحبت نکند و هر کس کتابی که دوست دارد بخواند. مدرسه بشود یک کتابخانه بزرگ. کتابهای درسی نشوند همه دنیایش. دنیایش را بزرگ کنید.
🔹آقای محمدی عزیز، از پسرم بخواهید داستان بنویسد، شعر بگوید، مقاله بنویسد. بخواهید برای پژوهش فیلم بسازد، عکس بیندازد. برود در آزمایشگاه خطر کند. به او بگویید پژوهش فقط در کتابخانه نیست. برود وسط شهر جستجو کند، سوال بتراشد. از پسرم بخواهید در کارگاه با چوب و فلز و چکش و اره وسیله بسازد، اختراع کند. از آنها بخواهید اپلیکیشن بازی طراحی کنند، انیمیشن تولید کنند.
🔹در بوفه مدرسه پسرم را دخالت دهید تا در کنار مسوول بزرگسال بوفه شیوه کاسبی را یاد بگیرد، حساب و کتاب و طرز برخورد با مشتری را. بگذارید خوراکیها را در قفسه بچیند. بار خالی کند و بعد کارتونها و مقواها را در سطل مخصوص بازیافتیها بیندازد.
🔹هنگام مراسم نماز یا صبحگاه فضایی شکل نگیرد که به زور و با خوابآلودگی، پسر ۱۳ ساله با خدا مناجات کند. لحظاتی را شکل دهید که وقتی پسرم با خدا خلوت میکند بداند که خدا نزدیکترین است و ارتباط قلبی او با خدا برای خودش تعالی میآورد نه اینکه دل مدیر و مربی پرورشی را راضی کند و کارت امتیاز بگیرد. به او و بچههای دیگر اجازه دهید نیایشهایی را که به زبان خودشان نوشتهاند بخوانند. نیایشهای ساده که خواستههای واقعی خودشاناند و با صداقت هستند.
🔹از معلمهایتان بخواهید قوانین کلاسها را تنهایی وضع نکنند. از بچهها کمک بگیرند و با هم قانون بگذارند. چون این قوانین را بچهها باید اجرا کنند.
به پسرم حالی کنید بجای آنکه از ضعف و نمره کمِ همکلاسیهایش خوشحال شود، احساس بد کند. کاری کنید تا به جای احساس کمبود از نمره پایینِ خودش از کمک نکردن به دوستانش شرمنده باشد.
🔹از پسرم نخواهید در همه درسها و مهارتها نفر اول باشد. راستش او هم مثل بقیه بچهها در خیلی کارها کماستعداد است. به او بگویید همه آدمها برای همه کارها ساخته نشدهاند، راه خودت را پیدا کن.
🔹مدیر محترم، به پسرم اجازه دهید اشتباه کند، خراب کند، گند بزند. بگذارید بارها ویران کند و بسازد. اشتباه کردن را امتیاز بدهید. بگویید فقط یک اشتباه نابخشودنی وجود دارد و آن هم هیچ کاری نکردن و بالتبع اشتباه نکردن است.
با آرزوی خوبی و زیبایی
علیاکبر زینالعابدین
"شهریور ۹۸"