2026-жылға алғашқы пость!
👇🏻👇🏻👇🏻

Неліктен кішкентай балалар, яғни ұл мен қыз әр түрлі ойыншықты ойнайды ?

Мысалы: қыз балалар құыршақ ойнап, тамақ дайындағанды ұнатса, ал ұл балалар көбінесе техникамен байланысты болған көлік, экскаватор, камаз сияқты ойыншықтарды ойнағанды ұнатады.

Бұл жағдайға өзіңіз де күә болған шығарсыз. Негізінде бұл тікелей мимен байланысты !

2000 жылдардың басында Ұлыбританиялық психолог Саймон Барон-Коэн ерлер мен әйелдер арасындағы систематизация және эмпатия қасиеттерін ажыратып көрсетті.

Саймонның зерттеуіне сүйенсек, әйелдерде эмпатия қасиеті жақсы дамыған, себебі олар эмоцияға бейім, көңілі жұмсақ, айналасындағыларға мейірімді.

😁 Бұл барлығымызға белгілі.

Ал ер адамдар систематизацияға бейім болғандықтан олар кез келген затты зерттеп, тексеріп көргісі келеді, жалпы еркектерге «бұл қалай жұмыс жасайды ?» деген сұрақ қызық.
Сондықтан, ер адамдар техникаға, құрылысқа, ғылыми зерттеулерге жақын болады.

Бұл жердегі негізгі фактор тестостерон гормоны.

Яғни, ер адамдарда тестотерон гормоны көп болғандықтан олардың миындағы эмпатия қасиеті төмендеп, систематизацияға бейімділік артады.

Ең қызығы бұл ұрықтық даму кезінен басталатын процесс.
Ананың құрсағында жатқан эмбрионда Ү хромосомасы әсерінен бала жынысы пайда болады. Соның нәтижесінде, құрсақта дамып келе жатқан ұл баланың организмінде, қыз балаға қарағанда тестотерон гормоны 5-6 есе көп бөлінеді.

Тестостерон мидың дамуына тікелей әсер етеді. Яғни, еркектің мінездің қалыптасуы, мидың систематизацияға бейәмделуі тестотерон гормонымен байланысты.

Сүйтіп қыз баланың миы туылғаннан бастап эмпатияға бейім болса, ұл баланың миы систематизацияға бейім болады.

Нәтижеде, қыз бала қуыршақ ойнап, оған мейірімін көрсетіп, киіндіріп, тамақ дайындаса,

Ал ұл бала, әр түрлі көліктерді, техникаларды ойнап өседі.

Яғни, туылғаннан бастап бәрімізде заводской настройка болады !

Мына ғаламның шегі бар ма?

Сізде де осындай сұрақ туындаған ба?

Жалпы галлактика, ғарыш шексіз көрінгенімен бәрібір де оның бір шегі болу керек қой !

Оның шегі қай жерде екенін бірге зерттеп көрейік.

Көз алдыңызға глобусты елестетіңіз егерде оның бетінен құмырсқаны қойсаң, құмырсқа домалақ глобустың үстін айналып жүріп оны шексіз деп ойлайды.

Ал ақылды құмырсқа глобустың шегін анықтау үшін өзінің жүрген жолын бояп шығады, сүйтіп боялған жерлер біткен кезде оның шегін анықтайды.

👆 Бұл ең оңай тәсілі.

Бірақта, глобус шексіз үлкейетін болса, ол жағдайда оның шегін анықтай алмайсың!

Біздің Ғалам да дәл осылай секунд сайын шексіз үлкеюде.
Осыдан шамамен 13 млрд жыл бұрын Биг Банг, яғни Үлкен Жарылыс болған сәттен бастап ғалам тоқтаусыз үлкейіп келуде. Шарды үрлесең үлкейгендей, ғаламда солай тоқтаусыз үлкеюде.

☝️ Дегенмен оның біз білетін шекарасы бар.

👆Міне ол, Ғаламның біз көзіміз жеткен шекарасы.

Бірақ бұл шекара жарық жылдамдығындай жылдамдықпен кеңейіп жатыр,

Ол дегеніміз, 1 дегенде(1секундта) 15 Жер планетасына тең қашыққа үлкейді деген сөз.

Біз оның шекарасына ешқашан жете алмаймыз.

Енді сізде “Осы үлкен ғалмның біз білетін шекарасы болса, онда біз ғаламның қай жерінде орналасқанбыз ?”деген сұрақ туындауы мүмкін.

Өкінішке орай оны анықтай алмаймыз.

Себебі, шардың бетіне бірнеше нүкте қойып оны үрлесең, шар үлкейген сайын нүктелер арасындағы қашықтық өзгереді, яғни нүктенің нақты орналасқан жерін анықтау мүмкін емес,

Ғалам да, секунд сайын кеңегендіктен, біз оның нақты қай жерінде екенімізді біле алмаймыз.

Жүру. Сіз оны оңай іс-әрекет деп ойлауыңыз мүмкін, орныңынан тұрасың жүресің, қаласаң жүгіресің оның түкке қиындығы жоқ десеңіз, қателесесіз.

🚶🏻‍♂️‍➡️Жүру-бұл өте қиын процесс.

Біздің қозғалуымыз үшін мидағы прецентралдьды бөліктен мишыққа сигнал келеді, мишықтағы сигнал жұлын арқылы бұлшықетке барады, бұлшықеттер қозғалады, қозғалып жатқан кезде, дененің қандай қалыпта тұрғанын үнемі бақылап отыратын сенсорлық нервтер, проприорецепторлар іске қосылады, олар ақпаратты мидың постцентральды бөлігіне жіберіп тұрады, автоматты қозғалыстарды ретке келтіретін базальды гангли сигналтдарды өңдейді, онымен қоса пирамидалық және экстрапирамдылық жүйелер денеміздегі жалпылама қозғалыстарды ретке келтіреді.

Бұл жерде өте күрделі процесс орындалып тұр. Оны сіз түсінбеуіңіз мүмкін

☝️ Ал егерде, осы жүйелердің біреуі зақымдалса ше, сол кезде жүрудің қаншалықты қиын екенін сезінесің.

Иэн Уоттерман есімді мына кісі 19 жасында вирустық ауруға шалдығады, нәтижеде оның сенсорлық нерв жүйесі, проприорецепторларының зақымдалуына байланысты, ол аяқ-қолының, денесінің қандай қалыпта тұрғанын сезіне алмай қалған.

Иэн үшін жүру өте қиын, себебі ол жүріп бара жатқанда бар ойын жинақтап үнемі аяқтарын бақылап отыруы тиіс, яғни оң аяқ сол аяқ, оң аяқ сол аяқ деп қадамдарын ойланып басады.

Егерде ол жүріп бара жатқан кезде, оған біреу сөйлеп қалса немесе ойы бөлініп кетсе, сол мезетте жүріп бара жатқан жерінен аяқтарын шатастырып құлайды.

Яғни, Иэн қадамдарын үнемі бақылап отыруы қажет!

Жоғарыда айтқанымдай, жүру оңай іс-әрекет емес!

Сондықтан, өзіміздің жүргенімізге, көшеде жүріп бара жатқан, велосипед айдап жүрген адамның денесінің қозғалысына тамсанумыз тиіс.

Сонымен қатар миымыздың дәл осылай мінсіз жұмыс жасап жатқанына алғыс айтуға болады.

🧠🫡

🐸 Бақалар мұзда секіре алмайды екен !

😁 Керемет факт болды ма…

Адамның миы күнделікті 74 Гб ақпаратты қабылдайды.

Біз кітап оқығанда, музыка естігенде, адамдармен әңгімелескенде, әлеуметтік желіде отырған кезде, 74 Гб – қа жуық ақпараттар легі миымыздан өтеді, бұл шамамен 30 фильмді көргенмен тең.

Бірақта, сол ақпараттардың ішінен болмады дегенде біреуін болсын есімізде сақтаймыз ба?

❓❓❓

Сіз үшін қандай мәліметті есте сақтау қиын ?

Мәліметті есте сақтауға не кедергі болады ?

Қандай мәліметтер жиі есіңізден шығып кетеді ?

Комментарийға өз мәселеңізді жазып кетіңіз..

👇🏻👇🏻👇🏻

Кітаптағы мәліметтерді жатай алмаймын.