ከሚከተሉት መካከል በአረበኛ ሚዲያ የዩቱዩብ ቻናል የትኛውን ጠቃሚ ትምህርት መማር ይፈልጋሉ

✍የአረበኛ የእጅ ፅሁፍ ትምህርት
https://youtube.com/playlist?list=PLlPyYveXY3gPxDY47J7nyxAwkFj7XzBK8&si=YQ1pMeTpXOnNUGwA
✍የአረበኛ ፊደላቶች አነባበብ ትምህርት
https://youtube.com/playlist?list=PLlPyYveXY3gO5wC_lzGE3RiyjmiKyFrE6&si=LK62hJeO8cK8_u5j
✍ሶርፍ/متن البناء في علم التصريف /
https://youtube.com/playlist?list=PLlPyYveXY3gMOYGTWABT0yni8gGch3sCb&si=Z1PwKDS938HPd_-k
✍ነህው/متن الآجرومية/
https://youtube.com/playlist?list=PLlPyYveXY3gO2CsWpseTLssktsnyVTdVm&si=UQFuGexZfdj_YUwH
✍አረበኛ ቋንቋ/دروس اللغة العربية /
https://youtube.com/playlist?list=PLlPyYveXY3gPRAAjGMFzBzaqodtYTxmBs&si=PGMJqATYLpFYfLn6
✍ተጅዊድ/تيسير أحكام التجويد /
https://youtube.com/playlist?list=PLlPyYveXY3gO0FUCmQU5ppeqHKNXePBMv&si=ZzmTnZoO9AIFyRkc
✍ቁረአን / القرآن الكريم /
https://youtube.com/playlist?list=PLlPyYveXY3gP0st7RergYAt1aZixQ2CKP&si=rEAq81WYKugcaHcJ
✍ሁሉንም በደረጃ ለመማር
https://youtube.com/@abdellahali-w2w?si=O2AmiKcwyNdc7J8B

ወደ ቴሌግራም ቻናል ለመቀላቀል
https://t.me/arabicmedia1

መጅሊሥ

በአሏህ ስም እጅግ በጣም ሩኅሩህ እጅግ በጣም አዛኝ በሆነው፡፡

42፥38 ለእነዚያም የጌታቸውን ጥሪ ለተቀበሉት፣ ሶላትንም ላዘወተሩት፣ ነገራቸውም በመካከላቸው መመካከር ለኾነው፣ ከሰጠናቸውም ሲሳይ ለሚለግሱት፡፡ وَالَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِرَبِّهِمْ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَمْرُهُمْ شُورَىٰ بَيْنَهُمْ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ

"መጅሊሥ" مَجْلِس ማለት "ጉባኤ"Congregation" ማለት ሲሆን በግሪክ ኮይኔ "ሲኖዶስ" σύνοδος ማለት "ጉባኤ" ማለት ነው፥ የሕዝበ ሙሥሊሙ ድምፅ በምርጫ የሚመሠረተው ጉባኤ በምክክር ነው። አሏህ ዘንድ ያለውም ምንዳ ነገራቸውም በመካከላቸው መመካከር ለኾነው በላጭና ሁል ጊዜ ነዋሪ ነው፦
42፥38 ለእነዚያም የጌታቸውን ጥሪ ለተቀበሉት፣ ሶላትንም ላዘወተሩት፣ "ነገራቸውም በመካከላቸው መመካከር" ለኾነው፣ ከሰጠናቸውም ሲሳይ ለሚለግሱት፡፡ وَالَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِرَبِّهِمْ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَمْرُهُمْ شُورَىٰ بَيْنَهُمْ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ

"ነገራቸውም በመካከላቸው መመካከር ለኾነው" የሚለው ይሰመርበት! የአርባ ዘጠነኛው ስም የተወሰደው ከዚህ አንቀጽ ሲሆን "ሹራእ" شُورَىٰ ማለት "ምክክር"Consultation" ማለት ነው፥ መጅሊሡ ከሕዝበ ሙሥሊሙ የሚሰጠውን አስተያየት መቀበል አለበት! ይህንን ተቋም ለማፈረስ ከማኅበረ ቅዱሳን እስከ ፋኖ፣ ከጴጥሮሳውያን እስከ ሞዐ ተዋሕዶ፣ ከባልደራስ እስከ ኢትዮ 360 ያሉት ደሴታውያን በውስጥም በውጪም እየታገሉ እንደሆነ እየሰማን ነው፥ ኢንሻ አሏህ አይሳካላቸውም። መጅሊሡ በሁለት እግሩ ያልቆመ እና ብዙ ክፍተት ያለበት ቢሆንም ከቀድሞ ጊዜ በተሻለ ሁኔታ ዘርፈ ብዙ እና መጠነ ሰፊ ሥራ ሠርቶአልና ልናበረታታው ይገባል፥ በዚህ ማዕቀፍ ውስጥ ኢንሻ አሏህ ሁላችንም አሻራችንን እናስቀምጣለን። መጅሊሡ በዲን ስም የሚነግዱትን ሌቦችን፣ አጭበርባሪዎች፣ ጭልፊቶችን የማጣራት፣ የመከታተል እና የመቆጣጠር ግዴታውን መወጣት አለበት! ዲን ፓለቲካ እና መልክ መሥሪያ ወይም ገጽታ መገንቢያ አሊያም የግለሰቦች ኪስ ማደለቢያ አለመሆኑን ተገንዝቦ ወንበዴዎችን፣ ወሮበላዎችን፣ ወስላታዎችን በእንጭጩ መቅጨት አለበት። በታሪክ እና አሏህ ዘንድ እንዳንጠየቅ እና ለመጪው ትውልድ ዋጋ እንዳያስከፍለን በቅጡ እና በአግባብ መሥራት የሁላችንም ግዴታ ነው፥ ምን እያልኩኝ እንደሆነ እና ምን እያልኩኝ እንዳልሆነ በደንብ እንደገባችሁ ገብቶኛል። አምላካችን አሏህ በእርሱ መንገድ ለእርሱ ብለን የምንሠራ ያርገን! ዲንን እና ኡማውን ከሚበክሉ ሙፍሢዶች ይጠብቀን! አሚን።

✍ከዐቃቢ ኢሥላም ወሒድ
https://t.me/Wahidcom

ወሠላሙ ዐለይኩም

እግዚአብሔር ይስቃል።

አምላክ እንዴት ይስቃል ብለው ለሚሳለቁ ክርስቲያን አፖጂልስቶች አድርሱላቸው።

✍ሙከሚል ሙሥሊም ልጅ

https://t.me/mukamil12

https://www.tiktok.com/@ayuba73/video/7641220414030564616?_r=1&u_code=ehgc52m98k730g&preview_pb=0&sharer_language=en&_d=ehgc4hdm8g3ha6&share_item_id=7641220414030564616&source=h5_m&utm_source=telegram&utm_campaign=client_share&share_link_id=8861d84d-eb18-474a-a873-bef85623af80&share_app_id=1340&ugbiz_name=Main&lang=en&user_id=7444808995397010487&sec_user_id=MS4wLjABAAAA6yIjDeg0eZanx_rYs9kshdmKYfUJxO_MBh88J4KFUxCHrEt6DKk43TIoYW_QnbNO This post is shared via TikTok Lite. Download TikTok Lite to enjoy more posts: https://www.tiktok.com/tiktoklite

የባይብል ጉዶች ክፍል ሰባት

ከመዝሙራት ሁሉ የሚበልጥ መዝሙር

መኃልየ መኃልይ ዘሰሎሞን 1:1
---
¹ ከመዝሙር ሁሉ የሚበልጥ የሰሎሞን መዝሙር።
2: በአፉ መሳም ይሳመኝ፥
ፍቅርህ ከወይን ጠጅ ይልቅ መልካም ነውና።
Song of Solomon 1 አማ - መኃልየ
12: ንጉሡ በማዕዱ ሳለ፥
የእኔ ናርዶስ መዓዛውን ሰጠ።
13: ውዴ ለእኔ በጡቶቼ መካከል እንደሚያርፍ፡
እንደ ተቋጠረ ከርቤ ነው።

Song of Solomon 2 አማ - መኃልየ
4: ወደ ወይን ጠጁም ቤት አገባኝ፥
በእኔ ላይ ያለው ዓላማውም ፍቅር ነው።
5: በዘቢብም አጽናኑኝ፥
በእንኮይ አበረታቱኝ፥
በፍቅሩ ተነድፌ ታምሜያለሁና።
6: ግራው ከራሴ በታች ናት፥
ቀኙም ታቅፈኛለች።

ተፈላልገው ተገናኙ
መኃልየ መኃልይ ዘሰለሞን 4 (አማርኛ 1954)
¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯
¹ ወዳጄ ሆይ፥ እነሆ፥ ውብ ነሽ፤ እነሆ፥ አንቺ ውብ ነሽ፤ በዓይነ ርግብ መሸፈኛሽ ውስጥ ዓይኖችሽ እንደ ርግቦች ናቸው፤ ጠጕርሽ በገለዓድ ተራራ እንደሚወርድ እንደ ፍየል መንጋ ነው።…
³ ከንፈሮችሽ እንደ ቀይ ሐር ፈትል ናቸው፥ አፍሽም ያማረ ነው፤ በዓይነ ርግብ መሸፈኛሽ ውስጥ ጕንጭና ጕንጭሽ እንደ ተከፈለ ሮማን ናቸው።…
⁵ ሁለቱ ጡቶችሽ መንታ እንደ ተወለዱ፥ በሱፍ አበባ መካከል እንደሚሰማሩ እንደ ሚዳቋ ግልገሎች ናቸው።…
⁷ ወዳጄ ሆይ፥ ሁለንተናሽ ውብ ነው፥ ነውርም የለብሽም።…
⁹ እኅቴ ሙሽራ ሆይ፥ ልቤን በደስታ አሳበድሽው፤ አንድ ጊዜ በዓይኖችሽ፥ ከአንገትሽ ድሪ በአንዱ ልቤን በደስታ አሳበድሽው።

መኃልየ መኃልይ ዘሰለሞን 5 (አማርኛ 1954)
¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯
² እኔ ተኝቻለሁ፥ ልቤ ግን ነቅቶአል፤ የውዴ ቃል ነው፥ እርሱም ደጁን ይመታል፤ እኅቴ፥ ወዳጄ፥ ርግቤ፥ መደምደሚያዬ ሆይ፥ በራሴ ጠል፥ በቈንዳላዬም የሌሊት ነጠብጣብ ሞልቶበታልና ክፈችልኝ።
³ ቀሚሴን አወለቅሁ፤ እንዴት እለብሰዋለሁ? እግሬን ታጠብሁ፤ እንዴት አሳድፈዋለሁ?
⁴ ውዴ እጁን በቀዳዳ ሰደደ፥ አንጀቴም ስለ እርሱ ታወከ።🙈
⁵ ለውዴ እከፍትለት ዘንድ ተነሣሁ፤ እጆቼ በደጅ መወርወሪያ ላይ ከርቤን አፈሰሱ፥ ጣቶቼ ፈሳሹን ከርቤ አንጠበጠቡ።

መኃልየ መኃልይ ዘሰለሞን 6 (አማርኛ 1954)
¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯
⁵ አውከውኛልና ዓይኖችሽን ከፊቴ መልሺ፤ ጠጕርሽ ከገለዓድ እንደ ወረደ እንደ ፍየል መንጋ ነው።
⁶ ጥርሶችሽ ታጥበው እንደ ወጡ ሁሉ መንታ እንደ ወለዱ ከእነርሱም መካን እንደሌለባቸው መንጎች ናቸው።

መኃልየ መኃልይ ዘሰለሞን 7 (አማርኛ 1954)
¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯
² አንቺ የመኰንን ልጅ ሆይ፥ እግሮችሽ በጫማ ውስጥ እንዴት ውቦች ናቸው! ዳሌዎችሽስ በአንጥረኛ እጅ እንደ ተሠሩ እንደ ዕንቍዎች ይመስላሉ።
³ እንብርትሽ የወይን ጠጅ እንደማይጐድልበት እንደ ተነጠጠ ጽዋ ነው፤ ሆድሽ እንደ ስንዴ ክምር፥ በአበባም እንደ ታጠረ ነው።
⁴ ሁለቱ ጡቶችሽ እንደ ሁለቱ መንታ እንደ ሚዳቋ ግለገሎች ናቸው።
⁵ አንገትሽ እንደ ዝሆን ጥርስ ግንብ ነው፤ ዓይኖችሽ በሐሴቦን ውስጥ በባትረቢ በር አጠገብ እንደ ውኃ ኵሬዎች ናቸው፤ አፍንጫሽ ወደ ደማስቆ አፋዛዥ እንደሚመለከት እንደ ሊባኖስ ግንብ ነው።…
⁷ ወዳጄ ሆይ፥ እንዴት የተዋብሽ ነሽ! እንዴትስ ደስ ታሰኛለሽ!
⁸ ይህ ቁመትሽ የዘንባባ ዛፍ ይመስላል፥ ጡቶችሽም የወይን ዘለላ ይመስላሉ።
⁹ ወደ ዘንባባው ዛፍ እወጣለሁ ጫፎችዋንም እይዛለሁ አልሁ፤ ጡቶችሽ እንደ ወይን ዘለላ የአፍንጫሽም ሽቱ እንደ እንኮይ ናቸው።…
¹¹ እኔ የውዴ ነኝ፥ የእርሱም ምኞት ወደ እኔ ነው።
¹² ውዴ ሆይ፥ ና፥ ወደ መስክ እንውጣ በመንደሮችም እንደር።
¹³ ወደ ወይኑ ቦታ ማልደን እንሂድ፤ ወይኑ አብቦ አበባውም ፍሬ አንዠርግጎ ሮማኑም አፍርቶ እንደ ሆነ እንይ፤ በዚያ ውዴን እሰጥሃለሁ።

ይሄ ሁሉ ሲያማልላት የነበረው ይህን ፈልጎ ነበር አገኘ

መኃልየ መኃልይ ዘሰለሞን 8 (አማርኛ 1954)
¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯
² መርቼ ወደ እናቴ ቤት ባገባሁህ፥ በዚያም አንተ ባስተማርከኝ፤ እኔም ከመልካሙ ወይን ጠጅ ከሮማኔም ውኃ ባጠጣሁህ ነበር።
³ ግራው ከራሴ በታች በሆነች ቀኙም ባቀፈችኝ ነበር።…
¹⁰ እኔ ቅጥር ነኝ ጡቶቼም እንደ ግንብ ናቸው፤ በዚያን ጊዜ በፊቱ ሰላምን እንደምታገኝ ሆንሁ።


     ✍ወንድም ሷቢር

የሐቅ መንገድ(The Path of Truth)

ለዓመታት ስንጮህ፣ ብሶት ስናሰማና ስናለቅስ ኖረናል። አፋኝ አካላት ግን ጩኸት አያስፈራቸውም፤ የሚበረግጉት ድርጊታቸው "የኢኮኖሚና የፖለቲካ ዋጋ" ሲያስከፍላቸው ብቻ ነው! ታዲያ የአክሱምን መዋቅራዊ ጭቆና ለመስበር፣ ከስሜታዊነት ወጥተን በምን ዓይነት ሳይንሳዊና ተግባራዊ ስትራቴጂ መታገል አለብን?

​በዓለም ታሪክ ውስጥ አናሳና ተገፊ ማኅበረሰቦች፣ ጨቋኞቻቸውን ያንበረከኩባቸውን 4 በብዛት የሚታወቁ፣ የተፈተኑና እኛም በአጎራባች ክልሎች ሆነን በቀላሉ ልንተገብራቸው የምንችላቸውን "የማዕቀብና የሕግ ጦርነት" ስልቶች የያዘ አጭር የመፍትሔ ሰነድ በሚከተለው መልኩ ቀርቧል። ይህ ጉዳይ ለሚያስጨንቀው ሁሉ መነሻ የውይይት ሀሳብ እንደሚሆን ተስፋ አደርጋለሁ።

ንባቡ ቢበዛ 7 ደቂቃ ቢፈጅባችሁ ነው፤ የፒዲኤፍ ሰነዱ ከታች ባለው ሊንክ አውርዳችሁ በርጋታ አንብቡት። ሐሳቡን ካመናችሁበት ደግሞ... ለሌሎችም አጋሩት!

⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻
t.me/Yahyanuhe

ሙሀመድ አሊ ሀገራችን ካሏት በጣም ጥቂት አሳቢያን አንዱ ነው።
በርካታ ትውልድን እንዲጠይቅ እንዲመራመር የሚያደርጉ መፅሀፍቶችን ያበረከተልን ከማንበብና ከመፃፍ የማይወገደው ሙሀመድ ሀገራችን እሹሩሩ ብላ ልትይዘው የሚገባ ክስተት የሆነ ሰው ነበረ።

ግና ሙሀመድ የተወለደው ኢትዮጵያ ነው። ያውም በዚህ ዘመን!
ምሁራን የሚሸማቀቁባት ፤ መሀይሞች የማፈነጩባት ፤ አሮጋንትነት ከፍታን የሚወስንባት ፤ የሀሳብ ሰዎች የሚሸማቀቁባት አንገታቸውን የሚደፉባት በድህነት የሚቆራመዱባት ኢትዮጵያ ውስጥ!
ሌብነት የመለወጥ ፤ ማጥፋትን የሀያልነት ፤ በመንጋ መነዳትም የአዋቂነት መለያ ተደርጎ የሚታይባት ኢትዮጵያ !

ማሜን አላህ ይጠብቀው!
እኛም እንደ ህዝብ ማገዝ ማበርታት ካለብን ቅርብ ያሉት ሰዎች አቅጣጫ ይስጡን የቻልነውን እናበረታለን!

ቴሌግራም
👉 t.me/Seidsocial

ሰው እንዴት ኃጢኣቱ ይማርለት ዘንድ ኃጢአቱን ለሌላ ኃጢአተኛ ይናገራል? የንስሀ አባት ነገር ፈጽሞ ከህሊና የራቀ ነው..!

- https://t.me/Yahyanuhe

ኳስ ትውልድን እየገደለ፣ መሳጂዶችን ባዶ እያደረገ ያለ ትልቅ በሽታ ሆኗል‼

Eid Mubarek!
Iid Mubaarak!
ኢድ ሙባረክ!

የባዕድነትን ገጽታ በማውለቅ ተመሳስሎ መቅረብ (Indigenization)

​የማንኛውም ስውር ወረራ ታላቁ ስኬት የሚለካው፣ ተወራሪው ማህበረሰብ ወረራውን እንደራሱ የባህል አካል አድርጎ ሲቀበለው ነው። የሚሽነሪዎች እንቅስቃሴ በታሪክ ውጤታማ ከነበረባቸው መንገዶች አንዱ የባዕድነት መልኩን በመቀየር "ሀገር-በቀል" (Indigenization) የማድረግ ስልቱ ነው። ይህ ስልት የውጭ ጽንሰ-ሀሳቦችን በአካባቢው ቋንቋ፣ ዜማ፣ ባህላዊ ልብስ እና የአስተዳደር መዋቅር ውስጥ በመክተት፣ ማህበረሰቡ አዲሱን ርዕዮተ-ዓለም ያለ ምንም ጥርጣሬ የራሱ አድርጎ እንዲቀበለው የማድረግ ረቂቅ ጥበብ ነው።

​በተለይም በኢትዮጵያ የወንጌላውያን እንቅስቃሴ ታሪክ ውስጥ እንደሚታየው፣ ባህላዊ የሙዚቃ ዜማዎችን እና የሀገር በቀል ስልቶችን ለስብከት አገልግሎት ማዋል ዋነኛ ስትራቴጂ ሆኖ አገልግሏል። ማህበረሰቡ በለመደው ቋንቋና ዜማ ሲነገረው፣ በባዕድ እና በሀገር በቀል አስተሳሰቦች መካከል ያለው ልዩነት ይደበዝዝበታል። ይህ ስልታዊ ውህደት፣ አንድ ማህበረሰብ ሳይነቃ በገዛ ልማዱ ማዕቀፍ ውስጥ አዳዲስ እሴቶችን እንዲያስተናግድ የሚያስገድድ ምሁራዊ ንድፍ ነው። ሃይማኖቱ ከውጭ የመጣ ቢሆንም፣ አቀራረቡ ግን የጓዳ እስኪመስል ድረስ በማላመድ የህዝቡን ስነ-ልቦና በቀላሉ መግዛት ተችሏል።

​በቀጣዩ ክፍል የምንዳስሰው አጀንዳ፡

የገጠር እና ከተማ ስልታዊ ክፍፍል - ምሁሩን በሃሳብ፣ ገጠሬውን በልማት የመቆጣጠር ስልትን በቀጣይ ክፍል - 12 ላይ በአላህ ፍቃድ እንመለከተዋለን።

​የመረጃ ምንጮች፦

• ​Temesgen Shibru Galla, "The Mission Thinking of the EECMY", 2011.

• ​Lamin Sanneh, "Translating the Message: The Missionary Impact on Culture".

​መረጃውን ሼር በማድረግ ማህበረሰባችንን እናንቃ! የእርስዎ ተሳትፎ ትውልድን ያነቃል!

⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻⁻
https://t.me/Yahyanuhe

የብሉይ ኪዳን ታቦት

ክፍል ሁለት

በአሏህ ስም እጅግ በጣም ሩኅሩህ እጅግ በጣም አዛኝ በሆነው፡፡

7፥145 ለእርሱም በሰሌዳዎቹ ላይ ከነገሩ ሁሉ ግሳጼን እና ለነገሩም ሁሉ ማብራራትን ጻፍንለት፡፡ وَكَتَبْنَا لَهُ فِي الْأَلْوَاحِ مِن كُلِّ شَيْءٍ مَّوْعِظَةً وَتَفْصِيلًا لِّكُلِّ شَيْءٍ

በዐረቢኛ “ለውሕ” لَوْح ማለት "ሰሌዳ" ማለት ሲሆን አምላካችን አሏህ ለሙሣ ቃላትን በሰሌዳዎች ላይ ጽፎ እንደሰጠው በተከበረ ቃሉ ይናገራል፦
7፥145 ለእርሱም በሰሌዳዎቹ ላይ ከነገሩ ሁሉ ግሳጼን እና ለነገሩም ሁሉ ማብራራትን ጻፍንለት፡፡ وَكَتَبْنَا لَهُ فِي الْأَلْوَاحِ مِن كُلِّ شَيْءٍ

እዚህ አንቀጽ ላይ "አልዋሕ" أَلْوَاح ተብሎ የተቀመጠው ቃል “ለውሕ” لَوْح ለሚለው የብዙ ቁጥር ሲሆን "ሰሌዳዎች" ማለት ነው። በዐረቢኛ "ታቡት" تَّابُوت ማለት "ሳጥን" ማለት ነው፦
20፥39 ሕፃኑን በሳጥኑ ውስጥ ጣይው፡፡ أَنِ اقْذِفِيهِ فِي التَّابُوتِ

እዚህ አንቀጽ ላይ "ሳጥኑ" ለሚለው የገባው ቃል "አት ታቡት" التَّابُوت ነው። የጽላት ማስቀመጫ ሳጥኑ "ታቡት" تَّابُوت ተብሎአል፦
2፥248 ነቢያቸውም ለእነርሱ፡- «የንግሥናው ምልክት ከጌታችሁ የኾነ እርጋታ የሙሣ ቤተሰብ እና የሃሩን ቤተሰብ ከተውትም ቅርስ በውስጡ ያለበት መላእክት የሚሸከሙት ኾኖ "ሳጥኑ" ሊመጣላችሁ ነው፡፡ አማኞች ብትኾኑ በዚህ ለእናንተ እርግጠኛ ምልክት አለ» አላቸው፡፡ وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أَن يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِّمَّا تَرَكَ آلُ مُوسَىٰ وَآلُ هَارُونَ تَحْمِلُهُ الْمَلَائِكَةُ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ

እዚህ አንቀጽ ላይ "ሳጥኑ" ለሚለው የገባው ቃል "አት ታቡት" التَّابُوت ሲሆን ሙፈሢሮች እንዳስቀመጡት በታቦቱ ውስጥ የሙሣ ቤተሰብ እና የሃሩን ቤተሰብ የተዉት "ቅርስ" ተብሎ የተቀመጠው ጽላት፣ የሃሩን በትር፣ መና ነው፥ ታቦቱን ከዳጎን ቤት ወደ አሚናዳብ ቤት ተሸክመው የወሰዱት መላእክት ናቸው።

እንደ ኢትዮጵያ ጽብሓውያን ኦርቶዶክስ አቆጣጠር በ 1225 ድኅረ ልደት ላይ በንቡረ ዕድ ይስሐቅ የተቀነባበረ ክብረ ነገሥት የተባለው የታሪክ መጽሐፍ ይህ በሙሴ ዘመን የነበረው ታቦት በንጉሥ ሰሎሞን ዘመን አክሱም ገብቶ እንደተቀመጠ ይናገራል፥ የአገራችን ሰዎች ይህንን ትርክት ተከትለው ዛሬ ላይ "አክሱም ጽዮን ማርያም ቅጥር ግቢ ውስጥ የሙሴ ታቦት አለ" ብለው ያምናሉ። ማሩን አምርሮ ወተቱን አጥቁሮ መሞገት ከሐሰት ባለቤት የሚጠበቅ ቢሆንም ይህ ትርክት እልም ያለ ቅጥፈት መሆኑን የምትረዱት ከሰሎሞን ህልፈት 400 ዓመት በኃላ በንጉሥ ኢዮስያስ ዘመን ታቦቱ የእስራኤል ንጉሥ የዳዊት ልጅ ሰሎሞን በሠራው ቤት ውስጥ ነበረ፦
2ኛ ዜና መዋዕል 35፥3 እስራኤልንም ሁሉ ያስተምሩ ለነበሩት ለያህዌህ ለተቀደሱት ሌዋውያን እንዲህ አለ፦ "ቅዱሱን ታቦት የእስራኤል ንጉሥ የዳዊት ልጅ ሰሎሞን በሠራው ቤት ውስጥ አኑሩት! ከዚህም በኋላ በትከሻችሁ ላይ ሸክም አይሆንባችሁም"።

የብሉይ ኪዳን ታቦት አራት ሰዎች በትከሻቸው የሚሸከሙት ግዙፍ ሳጥን እንጂ ዛሬ ላይ በየአድባሩ ያሉት ጣውላዎች ንድፍ የሆኑለት በአክሱም ጽዮን የተቀመጠው ባለ ሁለት ቅጥ አይደለም፥ ይህ የሙሴ ታቦት የሚሉት ከአክሱም ማርያም ለንግሥ የማያወጡበት ምክንያት ከብሉይ ኪዳን ታቦት ጋር የማይመሳሰል ስለሆነ ነው።
ቅሉ እና ጥቅሉ የቃል ኪዳኑን ታቦት የባቢሎን ንጉሥ ናቡነደፆርን እና ሰራዊቱን በ 606 ቅድመ ልደት ማርከው ወስደውታል፦
ዕዝራ ሱቱኤል 9፥22 "የቃል ኪዳናችን ታቦት" እንደ ተማረከች፥ ንዋየ ቅድሳታችን እንዳደፈ፥ ስማችን እንደ ረከሰ፥ ጌቶቻችን እንደ ተዋረዱ፥ ካህኖቻችን እንደ ተቃጠሉ፥ ሌዋውያኖቻችን እንደ ተማረኩ፥ ደናግሎቻችን እንደ ተገደሉ፥ ሚስቶቻችንን እንደ ቀሙን፥ ጻድቃኖቻችን እንደ ተጐተቱ፥ ጐልማሶቻችን እንደ ተገዙ፥ ወንዶች ልጆቻችን እንደ ተቀሙ፥ አርበኞቻችን እንደ ደከሙ አታዪምን?
Second Esdras 10፥22 The ark of our covenant has been plundered, our holy things have been polluted, and the name by which we are called has been almost profaned; our children[c] have suffered abuse, our priests have been burned to death, our Levites have gone into exile, our virgins have been defiled, and our wives have been ravished; our righteous men[d] have been carried off, our little ones have been cast out, our young men have been enslaved and our strong men made powerless.

"የቃል ኪዳናችን ታቦት እንደ ተማረከች"The ark of our covenant has been plundered" የሚለው ይሰመርበት! በዐማርኛው ዕዝራ ሱቱኤል እና በእንግሊዝኛው ዕዝራ ሱቱኤል የምዕራፍ ልዩነት እንዳለ ሆኖ ግዕዙ "ወተበርበረት ታቦተ ሕግነ" በማለት እንቅጩን ፍርጥ አርጎ ይናገራል፥ ይህ ዘገባ የክብረ ነገሥት ትርክት አፈር ከድሜ የሚያስገባ ነው። በባቢሎን ምርኮ ዘመን ይህ የብሉይ ኪዳን ታቦት ተማርኮ ከዚያ በኃላ ጠፋ፦
ዕዝራ ሱቱኤል 9፥23 ከዚህ ሁሉ የሚበልጥ ታቦተ ጽዮን እንደጠፋች ቀረች፥ ከእሷም ንዋየ ቅድሳቱ ተማርኮ ሄደ በጠላቶቻችን በባቢሎን እጅ ወደቅን።

ይህ ዘገባ የክብረ ነገሥት ትርክት ዶግ አመድ የሚያደርግ ነው። ከባቢሎን ምርኮ በኃላ እስራኤላውያን "የያህዌህ የቃል ኪዳኑ ታቦት" ብለው ከእንግዲህ ወዲህ አይጠሩም፣ ልብ አያደርጉትም፣ አያስቡትም፣ አይሹትም፣ ከእንግዲህ ወዲህም አይደረግም፦
ኤርምያስ 3፥16 በዚያ ዘመን፦ "የያህዌህ የቃል ኪዳኑ ታቦት" ብለው ከእንግዲህ ወዲህ አይጠሩም፣ ልብ አያደርጉትም፣ አያስቡትም፣ አይሹትም፣ ከእንግዲህ ወዲህም አይደረግም።

ቃልቻ እና ጉልቻ የተቀላቀለበት ይህ የብሉይ ኪዳን ታቦት ትርክት በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ ውዝግብ በማስነሳት የሚያራኩት ነው፥ ትግራይ መቀመጫ ያደረገው የኦርቶዶክስ ሲኖዶስ "አክሱም ቅድስት ከተማ ናት" ካለ ቅድሚያ ጽዮን ማርያም አጠገብ የተተከለውን የወንድ ኃፍረተ ሥጋ ቅርፅ የያዘውን ሐውልት ማፍረስ ይገባቸዋል። ፈጣሪ "የተቀረጸም ምስል ወይም ሐውልት አታቁሙ" ብሎአል፦
ዘሌዋውያን 26፥1 እኔ ያህዌህ አምላካችሁ ነኝና ለእናንተ ጣዖት አታድርጉ፥ የተቀረጸም ምስል ወይም ሐውልት አታቁሙ፤ ትሰግዱለትም ዘንድ በምድራችሁ ላይ የተቀረጸ ድንጋይ አታኑሩ።

ስለ ብሉይ ኪዳን ታቦት ይህንን ካልን ዘንዳ ኢንሻ አሏህ በቀጣይ ጊዜ ስለ አዲስ ኪዳን ታቦት እንመለከታለን። አምላካችን አሏህ ከውዝግብ ይጠብቀን! አሚን።

✍ከዐቃቢ ኢሥላም ወሒድ
https://t.me/Wahidcom

ወሠላሙ ዐለይኩም