ЁЭЧжЁЭЧзЁЭЧиЁЭЧЧЁЭЧм ЁЭЧЫЁЭЧиЁЭЧХ QUESTION AND PDF
1.09K subscribers
352 photos
204 files
257 links
тФПтЭЦтФБтЭЦтК░ by......тЬН
тЮе
@rjsumitjha
ЁЭДЯ
15sec quiz@ctрд╕рднреА рд╕рдмреНрдЬреЗрдХреНрдЯ рдХреА рдЯреЙрдкрд┐рдХ рд╡рд╛рдЗрд╕ рдХреНрд╡рд┐рдЬ 15 Sec
тЬНя╕ПЁЯСЙЁУАм15 ЁЯЖВя╕ОЁЯЕ┤я╕ОЁЯЕ▓я╕О ЁЯЖАя╕ОЁЯЖДя╕ОЁЯЕ╕я╕ОЁЯЖЙя╕О ЁЯД░ЁЯЕЕЁЯД░ЁЯД╕ЁЯД╗ЁЯД░ЁЯД▒ЁЯД╗
ЁЯТР ЁЭХКЁЭХЖЁЭХДЁЭФ╝ ЁЭХАЁЭХДтДЩЁЭХЖтДЭЁЭХЛЁЭФ╕тДХЁЭХЛ ЁЯЕЯя╕ОЁЯЕУя╕ОЁЯЕХя╕ОЁЯТР


рдЖрдкрд▓реЛрдЧ 15 SEC KE QUIZ KE LIYE CHANNALL KO JOIN KARE
Download Telegram
тЬЕ рднрд╛рд░рдд рдХреЗ рдкреНрд░рдореБрдЦ рдРрддрд┐рд╣рд╕рд┐рдХ рдпреБрджреНрдз
тХРтХРтХРтХРтХРтХРтХРтХРтХРтХРтХРтХРтХРтХРтХРтХРтХРтХРтХРтХРтХРтХРтХР

1  рд╣рд╛рдИрдбреЗрд╕реНрдкреАрдЬ рдХрд╛ рдпреБрджреНрдз (Battle of the Hydaspes) рд╕рдордп : 326 рдИ.рдкреВ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рд╕рд┐рдХрдВрджрд░ рдФрд░ рдкрдВрдЬрд╛рдм рдХреЗ рд░рд╛рдЬрд╛ рдкреЛрд░рд╕ рдХреЗ рдмреАрдЪ рд╣реБрдЖ, рдЬрд┐рд╕рдореЗ рд╕рд┐рдХрдВрджрд░ рдХреА рд╡рд┐рдЬрдп рд╣реБрдИред

2  рдХрд▓рд┐рдВрдЧ рдХреА рд▓рдбрд╝рд╛рдИ (Kalinga War) рд╕рдордп : 261 рдИ.рдкреВ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рд╕рдореНрд░рд╛рдЯ рдЕрд╢реЛрдХ рдиреЗ рдХрд▓рд┐рдВрдЧ рдкрд░ рдЖрдХреНрд░рдордг рдХрд┐рдпрд╛ред рдпреБрджреНрдз рдХреЗ рд░рдХреНрддрдкрд╛рдд рдХреЛ рджреЗрдЦрдХрд░ рдЙрд╕рдиреЗ рдпреБрджреНрдз рди рдХрд░рдиреЗ рдХреА рдХрд╕рдо рдЦрд╛рдИред

3  рд╕рд┐рдВрдз рдХреА рд▓рдбрд╝рд╛рдИ (рд╕рдордп : 712 рдИ.)
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдореЛрд╣рдореНрдордж рдХрд╛рд╕рд┐рдо рдиреЗ рдЕрд░рдмреЛрдВ рдХреА рд╕рддреНрддрд╛ рд╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд рдХреАред

4  рддрд░рд╛рдИрди рдХрд╛ рдкреНрд░рдердо рдпреБрджреНрдз (Battles of Tarain) рд╕рдордп : 1191 рдИ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдореЛрд╣рдореНрдордж рдЧреМрд░реА рдФрд░ рдкреГрдереНрд╡реА рд░рд╛рдЬ рдЪреМрд╣рд╛рди рдХреЗ рдмреАрдЪ рд╣реБрдЖ, рдЬрд┐рд╕рдореЗ рдЪреМрд╣рд╛рди рдХреА рд╡рд┐рдЬрдп рд╣реБрдИред

5  рддрд░рд╛рдИрди рдХрд╛ рджреНрд╡рд┐рддреАрдп рдпреБрджреНрдз (2nd Battles of Tarain) рд╕рдордп : 1192 рдИ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдореЛрд╣рдореНрдордж рдЧреМрд░реА рдФрд░ рдкреГрдереНрд╡реА рд░рд╛рдЬ рдЪреМрд╣рд╛рди рдХреЗ рдмреАрдЪ рд╣реБрдЖ, рдЬрд┐рд╕рдореЗ рдореЛрд╣рдореНрдордж рдЧреМрд░реА рдХреА рд╡рд┐рдЬрдп рд╣реБрдИред

6  рдЪрдВрджрд╛рд╡рд░ рдХрд╛ рдпреБрджреНрдз (Battle of Chandawar) рд╕рдордп : 1194 рдИ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдЗрд╕рдореЗрдВ рдореБрд╣рдореНрдордж рдЧреМрд░реА рдиреЗ рдХрдиреНрдиреМрдЬ рдХреЗ рд░рд╛рдЬрд╛ рдЬрдпрдЪрдВрдж рдХреЛ рд╣рд░рд╛рдпрд╛ред

7  рдкрд╛рдиреАрдкрдд рдХрд╛ рдкреНрд░рдердо рдпреБрджреНрдз (First Battle of Panipat ) рд╕рдордп : 1526 рдИ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдореБреЪрд▓ рд╢рд╛рд╕рдХ рдмрд╛рдмрд░ рдФрд░ рдЗрдмреНрд░рд╛рд╣реАрдо рд▓реЛрдзреА рдХреЗ рдмреАрдЪред

8  рдЦрд╛рдирд╡рд╛ рдХрд╛ рдпреБрджреНрдз (Battle of Khanwa) рд╕рдордп : 1527 рдИ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдмрд╛рдмрд░ рдиреЗ рд░рд╛рдгрд╛ рд╕рд╛рдВрдЧрд╛ рдХреЛ рдкрд░рд╛рдЬрд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ред

9  рдШрд╛рдШрд░рд╛ рдХрд╛ рдпреБрджреНрдз (Battle of Ghagra) рд╕рдордп : 1529 рдИ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдмрд╛рдмрд░ рдиреЗ рдорд╣рдореВрдж рд▓реЛрджреА рдХреЗ рдиреЗрддреГрддреНрд╡ рдореЗрдВ рдЕрдлрдЧрд╛рдиреЛрдВ рдХреЛ рд╣рд░рд╛рдпрд╛ред

10  рдЪреМрд╕рд╛ рдХрд╛ рдпреБрджреНрдз (Battle of Chausal) рд╕рдордп : 1539 рдИ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рд╢реЗрд░рд╢рд╛рд╣ рд╕реВрд░реА рдиреЗ рд╣реБрдорд╛рдпреБ рдХреЛ рд╣рд░рд╛рдпрд╛ред

11  рдХрдиреНрдиреМрдЬ /рдмрд┐рд▓рдЧреНрд░рд╛рдо рдХрд╛ рдпреБрджреНрдз (Battle of Kanauj or Billgram) рд╕рдордп : 1540 рдИ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдПрдХрдмрд╛рд░ рдлрд┐рд░ рд╕реЗ рд╢реЗрд░рд╢рд╛рд╣ рд╕реВрд░реА рдиреЗ рд╣реБрдорд╛рдпреВрдБ рдХреЛ рд╣рд░рд╛рдпрд╛ рд╡ рднрд╛рд░рдд рдЫреЛрдбрд╝рдиреЗ рдкрд░ рдордЬрдмреВрд░ рдХрд┐рдпрд╛ред

12  рдкрд╛рдиреАрдкрдд рдХрд╛ рджреНрд╡рд┐рддреАрдп рдпреБрджреНрдз (Second Battle of Panipat) рд╕рдордп : 1556 рдИ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдЕрдХрдмрд░ рдФрд░ рд╣реЗрдореВ рдХреЗ рдмреАрдЪред

13  рддрд╛рд▓реАрдХреЛрдЯрд╛ рдХрд╛ рдпреБрджреНрдз (Battle of Tallikota) рд╕рдордп : 1565 рдИ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдЗрд╕ рдпреБрджреНрдз рд╕реЗ рд╡рд┐рдЬрдпрдирдЧрд░ рд╕рд╛рдореНрд░рд╛рдЬреНрдп рдХрд╛ рдЕрдВрдд рд╣реЛ рдЧрдпред

14  рд╣рд▓реНрджреА рдШрд╛рдЯреА рдХрд╛ рдпреБрджреНрдз (Battle of Haldighati) рд╕рдордп : 1576 рдИ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдЕрдХрдмрд░ рдФрд░ рд░рд╛рдирд╛ рдкреНрд░рддрд╛рдк рдХреЗ рдмреАрдЪ, рдЗрд╕рдореЗрдВ рд░рд╛рдгрд╛ рдкреНрд░рддрд╛рдк рдХреА рд╣рд╛рд░ рд╣реБрдИред

15  рдкреНрд▓рд╛рд╕реА рдХрд╛ рдпреБрджреНрдз (Battle of Plassey) рд╕рдордп : 1757 рдИ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдЕрдВрдЧреНрд░реЗрдЬреЛ рдФрд░ рд╕рд┐рд░рд╛рдЬреБрджреНрджреМрд▓рд╛ рдХреЗ рдмреАрдЪ, рдЬрд┐рд╕рдореЗ рдЕрдВрдЧреНрд░реЗрдЬреЛ рдХреА рд╡рд┐рдЬрдп рд╣реБрдИ рдФрд░ рднрд╛рд░рдд рдореЗрдВ рдЕрдВрдЧреНрд░реЗрдЬреА рд╢рд╛рд╕рди рдХреА рдиреАрд╡ рдкреЬреАред

16  рд╡рд╛рдВрдбреАрд╡рд╛рд╢ рдХрд╛ рдпреБрджреНрдз (Battle of Wandiwash) рд╕рдордп : 1760 рдИ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдЕрдВрдЧреНрд░реЗрдЬреЛ рдФрд░ рдлреНрд░рд╛рдВрд╕реАрд╕рд┐рдпреЛ рдХреЗ рдмреАрдЪ, рдЬрд┐рд╕рдореЗ рдлреНрд░рд╛рдВрд╕реАрд╕рд┐рдпреЛ рдХреА рд╣рд╛рд░ рд╣реБрдИред

17  рдкрд╛рдиреАрдкрдд рдХрд╛ рддреГрддреАрдп рдпреБрджреНрдз (Third Battle of Panipat) рд╕рдордп : 1761 рдИ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдЕрд╣рдорджрд╢рд╛рд╣ рдЕрдмреНрджрд╛рд▓реА рдФрд░ рдорд░рд╛рдареЛ рдХреЗ рдмреАрдЪ, рдЬрд┐рд╕рдореЗ рдлреНрд░рд╛рдВрд╕реАрд╕рд┐рдпреЛрдВ рдХреА рд╣рд╛рд░ рд╣реБрдИред

18  рдмрдХреНрд╕рд░ рдХрд╛ рдпреБрджреНрдз (Battle of Buxar) рд╕рдордп : 1764 рдИ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдЕрдВрдЧреНрд░реЗрдЬреЛ рдФрд░ рд╢реБрдЬрд╛рдЙрджреНрджреМрд▓рд╛, рдореАрд░ рдХрд╛рд╕рд┐рдо рдПрд╡рдВ рд╢рд╛рд╣ рдЖрд▓рдо рджреНрд╡рд┐рддреАрдп рдХреА рд╕рдВрдпреБрдХреНрдд рд╕реЗрдирд╛ рдХреЗ рдмреАрдЪ, рдЬрд┐рд╕рдореЗ рдЕрдВрдЧреНрд░реЗрдЬреЛ рдХреА рд╡рд┐рдЬрдп рд╣реБрдИред

19  рдкреНрд░рдердо рдореИрд╕реВрд░ рдпреБрджреНрдз (рд╕рдордп : 1767-69 рдИ.)
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рд╣реИрджрд░ рдЕрд▓реА рдФрд░ рдЕрдВрдЧреНрд░реЗрдЬреЛ рдХреЗ рдмреАрдЪ, рдЬрд┐рд╕рдореЗ рдЕрдВрдЧреНрд░реЗрдЬреЛ рдХреА рд╣рд╛рд░ рд╣реБрдИред

20  рджреНрд╡рд┐рддреАрдп рдореИрд╕реВрд░ рдпреБрджреНрдз (рд╕рдордп : 1780-84 рдИ.)
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рд╣реИрджрд░ рдЕрд▓реА рдФрд░ рдЕрдВрдЧреНрд░реЗрдЬреЛ рдХреЗ рдмреАрдЪ, рдЬреЛ рдЕрдирд┐рд░реНрдгрд┐рдд рдЫреВрдЯрд╛ред

21  рддреГрддреАрдп рдЖрдВрдЧреНрд▓ рдореИрд╕реВрд░ рдпреБрджреНрдз (рд╕рдордп : 1790 рдИ.)
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдЯреАрдкреВ рд╕реБрд▓реНрддрд╛рди рдФрд░ рдЕрдВрдЧреНрд░реЗрдЬреЛ рдХреЗ рдмреАрдЪ рд▓рдбрд╝рд╛рдИ рд╕рдВрдзрд┐ рдХреЗ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рд╕рдорд╛рдкреНрдд рд╣реБрдИред

22  рдЪрддреБрд░реНрде рдЖрдВрдЧреНрд▓ рдореИрд╕реВрд░ рдпреБрджреНрдз (рд╕рдордп : 1799 рдИ.)
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдЯреАрдкреВ рд╕реБрд▓реНрддрд╛рди рдФрд░ рдЕрдВрдЧреНрд░реЗрдЬреЛ рдХреЗ рдмреАрдЪ, рдЯреАрдкреВ рдХреА рд╣рд╛рд░ рд╣реБрдИ рдФрд░ рдореИрд╕реВрд░ рд╢рдХреНрддрд┐ рдХрд╛ рдкрддрди рд╣реБрдЖред

23  рдЪрд┐рд▓рд┐рдпрд╛рди рд╡рд╛рд▓рд╛ рдпреБрджреНрдз (рд╕рдордп : 1849 рдИ.)
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдИрд╕реНрдЯ рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛ рдХрдВрдкрдиреА рдФрд░ рд╕рд┐рдЦреЛрдВ рдХреЗ рдмреАрдЪ рд╣реБрдЖ рдерд╛ рдЬрд┐рд╕рдореЗ рд╕рд┐рдЦреЛрдВ рдХреА рд╣рд╛рд░ рд╣реБрдИред

24  рднрд╛рд░рдд рдЪреАрди рд╕реАрдорд╛ рдпреБрджреНрдз (рд╕рдордп : 1962 рдИ.)
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рдЪреАрдиреА рд╕реЗрдирд╛ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рднрд╛рд░рдд рдХреЗ рд╕реАрдорд╛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░реЛ рдкрд░ рдЖрдХреНрд░рдордгред рдХреБрдЫ рджрд┐рди рддрдХ рдпреБрджреНрдз рд╣реЛрдиреЗ рдХреЗ рдмрд╛рдж рдПрдХрдкрдХреНрд╖реАрдп рдпреБрджреНрдз рд╡рд┐рд░рд╛рдо рдХреА рдШреЛрд╖рдгрд╛ред рднрд╛рд░рдд рдХреЛ рдЕрдкрдиреА рд╕реАрдорд╛ рдХреЗ рдХреБрдЫ рд╣рд┐рд╕реНрд╕реЛрдВ рдХреЛ рдЫреЛрдбрд╝рдирд╛ рдкрдбрд╝рд╛ред

25  рднрд╛рд░рдд рдкрд╛рдХ рдпреБрджреНрдз (Indo-Pakistani War) рд╕рдордп : 1965 рдИ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рднрд╛рд░рдд рдФрд░ рдкрд╛рдХрд┐рд╕реНрддрд╛рди рдХреЗ рдмреАрдЪ рдпреБрджреНрдз рдЬрд┐рд╕рдореЗ рдкрд╛рдХрд┐рд╕реНрддрд╛рди рдХреА рд╣рд╛рд░ рд╣реБрдИред рднрд╛рд░рдд рдкрд╛рдХрд┐рд╕реНрддрд╛рди рдХреЗ рдмреАрдЪ рд╢рд┐рдорд▓рд╛ рд╕рдордЭреМрддрд╛ рд╣реБрдЖред

26  рднрд╛рд░рдд рдкрд╛рдХ рдпреБрджреНрдз (Indo-Pakistani War) рд╕рдордп : 1971 рдИ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ тАУ рднрд╛рд░рдд рдФрд░ рдкрд╛рдХрд┐рд╕реНрддрд╛рди рдХреЗ рдмреАрдЪ рдпреБрджреНрдз рдЬрд┐рд╕рдореЗ рдкрд╛рдХрд┐рд╕реНрддрд╛рди рдХреА рд╣рд╛рд░ рд╣реБрдИред рдлрд▓рд╕реНрд╡рд░реВрдк рдмрд╛рдВрдЧреНрд▓рд╛рджреЗрд╢ рдПрдХ рд╕реНрд╡рддрдиреНрддреНрд░ рджреЗрд╢ рдмрдирд╛ред

27  рдХрд╛рд░рдЧрд┐рд▓ рдпреБрджреНрдз (Kargil War) рд╕рдордп : 1999 рдИ.
рдХрд┐рд╕рдХреЗ рдмреАрдЪ -  рдЬрдореНрдореВ рдПрд╡рдВ рдХрд╢реНрдореАрд░ рдХреЗ рджреНрд░рд╛рд╕ рдФрд░ рдХрд╛рд░рдЧрд┐рд▓ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░реЛ рдореЗрдВ рдкрд╛рдХрд┐рд╕реНрддрд╛рдиреА рдШреБрд╕рдкреИрдард┐рдпреЛрдВ рдХреЛ рд▓реЗрдХрд░ рд╣реБрдП рдпреБрджреНрдз рдореЗрдВ рдкреБрдирдГ рдкрд╛рдХрд┐рд╕реНрддрд╛рди рдХреЛ рд╣рд╛рд░ рдХрд╛ рд╕рд╛рдордирд╛ рдХрд░рдирд╛ рдкрдбрд╝рд╛ рдФрд░ рднрд╛рд░рддреАрдпреЛрдВ рдХреЛ рдЬреАрдд рдорд┐рд▓реАред
тЮбя╕П рдХрдИ рд▓рд╛рдЦ рд╕рд╛рд▓ рдкрд╣рд▓реЗ рд▓реЛрдЧ рдирд░реНрдорджрд╛ рдирджреА рдХреЗ рддрдЯ рдкрд░ рд░рд╣рддреЗ рдереЗред
тЮбя╕П рдирд░реНрдорджрд╛ рдирджреА рдХреЗ рдкрд╛рд╕ рд░рд╣рдиреЗ рд╡рд╛рд▓реЗ рд▓реЛрдЧ рдХреБрд╢рд▓ рд╕рдВрдЧреНрд░рд╛рд╣рдХ (Gatherers) рдереЗред
тЮбя╕П рд╡реЗ рднреЛрдЬрди рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЬрдбрд╝реЛрдВ, рдлрд▓реЛрдВ рдФрд░ рдЬрдВрдЧрд▓ рдХреЗ рдЙрддреНрдкрд╛рджреЛрдВ рдкрд░ рдирд┐рд░реНрднрд░ рдереЗред
тЮбя╕Прд╡реЗ рдЬрд╛рдирд╡рд░реЛрдВ рдХрд╛ рдЖрдЦреЗрдЯ (рд╢рд┐рдХрд╛рд░) рднреА рдХрд░рддреЗ рдереЗред
тЮбя╕Прд╕реБрд▓реЗрдорд╛рди рдФрд░ рдХрд┐рд░рдерд░ рдкрд╣рд╛рдбрд╝рд┐рдпрд╛рдБ рдЙрддреНрддрд░-рдкрд╢реНрдЪрд┐рдо рджрд┐рд╢рд╛ рдореЗрдВ рд╕реНрдерд┐рдд рд╣реИрдВред
тЮбя╕Прд╕реБрд▓реЗрдорд╛рди рдФрд░ рдХрд┐рд░рдерд░ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░реЛрдВ рдореЗрдВ рд▓рдЧрднрдЧ 8000 рд╡рд░реНрд╖ рдкреВрд░реНрд╡ рдЦреЗрддреА рд╢реБрд░реВ рд╣реБрдИред
тЮбя╕Прдпрд╣рд╛рдБ рд╕рдмрд╕реЗ рдкрд╣рд▓реЗ рдЧреЗрд╣реВрдВ (Wheat) рдФрд░ рдЬреМ (Barley) рдЬреИрд╕реА рдлрд╕рд▓реЗрдВ рдЙрдкрдЬрд╛рдИ рдЧрдИрдВред
тЮбя╕Прдпрд╣рд╛рдБ рдХреЗ рд▓реЛрдЧреЛрдВ рдиреЗ рднреЗрдбрд╝, рдмрдХрд░реА рдФрд░ рдЧрд╛рдп-рдмреИрд▓ рдХреЛ рдкрд╛рд▓рддреВ рдмрдирд╛рдирд╛ рд╢реБрд░реВ рдХрд┐рдпрд╛ред
тЮбя╕ПрдЧрд╛рд░реЛ рдкрд╣рд╛рдбрд╝рд┐рдпрд╛рдБ (рдЙрддреНрддрд░-рдкреВрд░реНрд╡) рдФрд░ рд╡рд┐рдВрдзреНрдп рдкрд╣рд╛рдбрд╝рд┐рдпрд╛рдБ (рдордзреНрдп рднрд╛рд░рдд) рднреА рдХреГрд╖рд┐ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдереЗред
тЮбя╕Прд╡рд┐рдВрдзреНрдп рдХреЗ рдЙрддреНрддрд░ рдореЗрдВ рд╕рдмрд╕реЗ рдкрд╣рд▓реЗ рдЪрд╛рд╡рд▓ (Rice) рдЙрдкрдЬрд╛рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ред
тЮбя╕Прд╕рд┐рдВрдзреБ рдФрд░ рдЙрд╕рдХреА рд╕рд╣рд╛рдпрдХ рдирджрд┐рдпреЛрдВ рдХреЗ рдкрд╛рд╕ рд▓рдЧрднрдЧ 4700 рд╡рд░реНрд╖ рдкреВрд░реНрд╡ рдЖрд░рдВрднрд┐рдХ рдирдЧрд░ (First Cities) рдлрд▓реЗ-рдлреВрд▓реЗред
тЮбя╕ПрдЧрдВрдЧрд╛ рдирджреА рдХреЗ рдкрд╛рд╕ рдирдЧрд░реЛрдВ рдХрд╛ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рд▓рдЧрднрдЧ 2500 рд╡рд░реНрд╖ рдкреВрд░реНрд╡ рд╣реБрдЖред
тЮбя╕ПрдЧрдВрдЧрд╛ рдХреА рдПрдХ рдкреНрд░рдореБрдЦ рд╕рд╣рд╛рдпрдХ рдирджреА рд╕реЛрди (Son) рд╣реИред
тЮбя╕П рдЧрдВрдЧрд╛ рдХреЗ рджрдХреНрд╖рд┐рдг рдореЗрдВ рд╕реНрдерд┐рдд рдкреНрд░рд╛рдЪреАрди рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдХреЛ рдордЧрдз рдХрд╣рд╛ рдЬрд╛рддрд╛ рдерд╛ред
тЮбя╕ПрдордЧрдз рдХреЗ рд╢рд╛рд╕рдХ рдмрд╣реБрдд рд╢рдХреНрддрд┐рд╢рд╛рд▓реА рдереЗ рдФрд░ рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ рдПрдХ рд╡рд┐рд╢рд╛рд▓ рд╕рд╛рдореНрд░рд╛рдЬреНрдп рдмрдирд╛рдпрд╛ред
тЮбя╕Прд▓реЛрдЧ рдХрд╛рдо рдХреА рддрд▓рд╛рд╢, рдкреНрд░рд╛рдХреГрддрд┐рдХ рдЖрдкрджрд╛рдУрдВ рд╕реЗ рдмрдЪрдиреЗ рдпрд╛ рдпреБрджреНрдз рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдпрд╛рддреНрд░рд╛рдПрдВ рдХрд░рддреЗ рдереЗ
ред
ЁЯЗоЁЯЗ│ рджреЗрд╢ рдХреЗ рдирд╛рдо (Names of the Lan
d)
тЮбя╕ПIndia рд╢рдмреНрдж 'Indus' рд╕реЗ рдирд┐рдХрд▓рд╛ рд╣реИред
тЮбя╕П'Indus' рдХреЛ рд╕рдВрд╕реНрдХреГрдд рдореЗрдВ рд╕рд┐рдВрдзреБ рдХрд╣рд╛ рдЬрд╛рддрд╛ рд╣реИред
тЮбя╕П рд▓рдЧрднрдЧ 2500 рд╡рд░реНрд╖ рдкреВрд░реНрд╡ рдЙрддреНрддрд░-рдкрд╢реНрдЪрд┐рдо рд╕реЗ рдЖрдиреЗ рд╡рд╛рд▓реЗ рдИрд░рд╛рдирд┐рдпреЛрдВ рдФрд░ рдпреВрдирд╛рдирд┐рдпреЛрдВ рдиреЗ рд╕рд┐рдВрдзреБ рдХреЛ рд╣рд┐рдВрджреЛрд╕ рдпрд╛ рдЗрдВрджреЛрд╕ рдХрд╣рд╛ред
тЮбя╕ПрдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ рдирджреА рдХреЗ рдкреВрд░реНрд╡ (East) рдореЗрдВ рд╕реНрдерд┐рдд рднреВрдорд┐ рдХреЛ рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛ рдХрд╣рд╛ред
тЮбя╕Прднрд╛рд░рдд (Bharat) рдирд╛рдо рдХрд╛ рдкреНрд░рдпреЛрдЧ рдЙрддреНрддрд░-рдкрд╢реНрдЪрд┐рдо рдореЗрдВ рд░рд╣рдиреЗ рд╡рд╛рд▓реЗ рд▓реЛрдЧреЛрдВ рдХреЗ рдПрдХ рд╕рдореВрд╣ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рддрд╛ рдерд╛ред
тЮбя╕ПрдЗрд╕ рд╕рдореВрд╣ рдХрд╛ рдЙрд▓реНрд▓реЗрдЦ рдЛрдЧреНрд╡реЗрдж рдореЗрдВ рдорд┐рд▓рддрд╛ рд╣реИред
тЮбя╕ПрдЛрдЧреНрд╡реЗрдж рд╕рдВрд╕реНрдХреГрдд рдХреА рдЖрд░рдВрднрд┐рдХ рдХреГрддрд┐ рд╣реИ рдЬреЛ рд▓рдЧрднрдЧ 3500 рд╡рд░реНрд╖ рдкреБрд░рд╛рдиреА
рд╣реИред
ЁЯУЬ рдЕрддреАрдд рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ рдХреИрд╕реЗ рдЬрд╛рдиреЗрдВ? (Sources of Hist
ory)
тЮбя╕ПрдЕрддреАрдд рдХреА рдЬрд╛рдирдХрд╛рд░реА рд╣рдо рдкрд╛рдВрдбреБрд▓рд┐рдкрд┐рдпреЛрдВ (Manuscripts) рд╕реЗ рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдХрд░рддреЗ рд╣реИрдВред
тЮбя╕Прдкрд╛рдВрдбреБрд▓рд┐рдкрд┐ рд╣рд╛рде рд╕реЗ рд▓рд┐рдЦреА рдЬрд╛рддреА рдереА, рдЕрдВрдЧреНрд░реЗрдЬреА рд╢рдмреНрдж 'Manuscript' рд▓реИрдЯрд┐рди рд╢рдмреНрдж 'Manu' (рд╣рд╛рде) рд╕реЗ рдмрдирд╛ рд╣реИред
тЮбя╕П рдкрд╛рдВрдбреБрд▓рд┐рдкрд┐рдпрд╛рдВ рдЕрдХреНрд╕рд░ рддрд╛рдбрд╝ рдХреЗ рдкрддреНрддреЛрдВ (Palm leaf) рдкрд░ рд▓рд┐рдЦреА рдЬрд╛рддреА рдереАрдВред
тЮбя╕Прд╣рд┐рдорд╛рд▓рдп рдореЗрдВ рдЙрдЧрдиреЗ рд╡рд╛рд▓реЗ рднреВрд░реНрдЬ (Birch) рдирд╛рдордХ рдкреЗрдбрд╝ рдХреА рдЫрд╛рд▓ рдкрд░ рднреА рдкрд╛рдВрдбреБрд▓рд┐рдкрд┐рдпрд╛рдВ рд▓рд┐рдЦреА рдЬрд╛рддреА рдереАрдВред
тЮбя╕ПрдХрдИ рдкрд╛рдВрдбреБрд▓рд┐рдкрд┐рдпреЛрдВ рдХреЛ рдХреАрдбрд╝реЛрдВ рдиреЗ рдЦрд╛ рд▓рд┐рдпрд╛, рд▓реЗрдХрд┐рди рдХрдИ рдЕрднреА рднреА рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд┐рдд рд╣реИрдВред
тЮбя╕ПрдпреЗ рдкрд╛рдВрдбреБрд▓рд┐рдкрд┐рдпрд╛рдВ рдордВрджрд┐рд░реЛрдВ рдФрд░ рд╡рд┐рд╣рд╛рд░реЛрдВ рдореЗрдВ рдорд┐рд▓рддреА рд╣реИрдВред
тЮбя╕Прдкрд╛рдВрдбреБрд▓рд┐рдкрд┐рдпреЛрдВ рдХреА рднрд╛рд╖рд╛ рд╕рдВрд╕реНрдХреГрдд, рдкреНрд░рд╛рдХреГрдд рдФрд░ рддрдорд┐рд▓ рдереАред
тЮбя╕ПрдкреНрд░рд╛рдХреГрдд рднрд╛рд╖рд╛ рдХрд╛ рдкреНрд░рдпреЛрдЧ рдЖрдо рд▓реЛрдЧ рдХрд░рддреЗ рдереЗред
тЮбя╕ПрдЕрднрд┐рд▓реЗрдЦ (Inscriptions) рдРрд╕реЗ рд▓реЗрдЦ рд╣реИрдВ рдЬреЛ рдкрддреНрдерд░ рдпрд╛ рдзрд╛рддреБ рдЬреИрд╕реА рдХрдареЛрд░ рд╕рддрд╣реЛрдВ рдкрд░ рдЙрддреНрдХреАрд░реНрдг (рдЦреЛрджреЗ) рдХрд┐рдП рдЬрд╛рддреЗ рдереЗред
тЮбя╕Прд╢рд╛рд╕рдХ рдЕрдкрдиреЗ рдЖрджреЗрд╢реЛрдВ рдХреЛ рдЕрднрд┐рд▓реЗрдЦреЛрдВ рдкрд░ рд▓рд┐рдЦрд╡рд╛рддреЗ рдереЗ рддрд╛рдХрд┐ рд▓реЛрдЧ рдЙрдиреНрд╣реЗрдВ рдкрдврд╝ рд╕рдХреЗрдВред
тЮбя╕Прд░рд╛рдЬрд╛ рдЕрдкрдиреА рд▓рдбрд╝рд╛рдЗрдпреЛрдВ рдореЗрдВ рдЕрд░реНрдЬрд┐рдд рд╡рд┐рдЬрдпреЛрдВ рдХрд╛ рд▓реЗрдЦрд╛-рдЬреЛрдЦрд╛ рдЕрднрд┐рд▓реЗрдЦреЛрдВ рдореЗрдВ рд░рдЦрддреЗ рдереЗред
тЮбя╕ПрдХрдВрдзрд╛рд░ (рдЕрдлрдЧрд╛рдирд┐рд╕реНрддрд╛рди) рд╕реЗ рдорд┐рд▓рд╛ рдЕрднрд┐рд▓реЗрдЦ рдЕрд╢реЛрдХ рдирд╛рдордХ рд╢рд╛рд╕рдХ рдХрд╛ рд╣реИред
тЮбя╕ПрдХрдВрдзрд╛рд░ рдХрд╛ рдЕрднрд┐рд▓реЗрдЦ рдпреВрдирд╛рдиреА (Greek) рдФрд░ рдЕрд░рд╛рдореЗрдЗрдХ (Aramaic) рд▓рд┐рдкрд┐рдпреЛрдВ рдореЗ
рдВ рд╣реИред
тЪ▒я╕П рдкреБрд░рд╛рддрддреНрд╡ (Archae
ology)
тЮбя╕ПрдЕрддреАрдд рдореЗрдВ рдмрдиреА рд╡рд╕реНрддреБрдУрдВ рдХрд╛ рдЕрдзреНрдпрдпрди рдХрд░рдиреЗ рд╡рд╛рд▓рд╛ рд╡реНрдпрдХреНрддрд┐ рдкреБрд░рд╛рддрддреНрд╡рд╡рд┐рдж (Archaeologist) рдХрд╣рд▓рд╛рддрд╛ рд╣реИред
тЮбя╕Прд╡реЗ рдкрддреНрдерд░ рдФрд░ рдИрдВрдЯ рд╕реЗ рдмрдиреА рдЗрдорд╛рд░рддреЛрдВ, рдЪрд┐рддреНрд░реЛрдВ рдФрд░ рдореВрд░реНрддрд┐рдпреЛрдВ рдХрд╛ рдЕрдзреНрдпрдпрди рдХрд░рддреЗ рд╣реИрдВред
тЮбя╕Прд╡реЗ рдФрдЬрд╛рд░реЛрдВ, рд╣рдерд┐рдпрд╛рд░реЛрдВ, рдмрд░реНрддрдиреЛрдВ, рдЖрднреВрд╖рдгреЛрдВ рдФрд░ рд╕рд┐рдХреНрдХреЛрдВ рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЦреБрджрд╛рдИ (Excavation) рдХрд░рддреЗ рд╣реИрдВред
тЮбя╕ПрдкрдХреНрдХреА рдорд┐рдЯреНрдЯреА рдФрд░ рдзрд╛рддреБ рд╕реЗ рдмрдиреА рдЪреАрдЬреЗрдВ рд▓рдВрдмреЗ рд╕рдордп рддрдХ рдЯрд┐рдХреА рд░рд╣рддреА рд╣реИрдВред
тЮбя╕ПрдкреБрд░рд╛рддрддреНрд╡рд╡рд┐рдж рдЬрд╛рдирд╡рд░реЛрдВ, рдЪрд┐рдбрд╝рд┐рдпреЛрдВ рдФрд░ рдордЫрд▓рд┐рдпреЛрдВ рдХреА рд╣рдбреНрдбрд┐рдпрд╛рдВ рднреА рдвреВрдБрдврддреЗ рд╣реИрдВ (рднреЛрдЬрди рдХреА рдЖрджрддреЛрдВ рдХреЛ рдЬрд╛рдирдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП)ред
тЮбя╕ПрдЬрд▓реЗ рд╣реБрдП рдЕрдирд╛рдЬ рдХреЗ рджрд╛рдиреЗ рдпрд╛ рд▓рдХрдбрд╝реА рдХреЗ рдЯреБрдХрдбрд╝реЗ рдЬрд▓реЗ рд╣реБрдП рд░реВрдк рдореЗрдВ рдмрдЪреЗ рд░рд╣рддреЗ рд╣реИрдВред
тЮбя╕ПрдЗрддрд┐рд╣рд╛рд╕рдХрд╛рд░ 'рд╕реНрд░реЛрдд' (Source) рд╢рдмреНрдж рдХрд╛ рдкреНрд░рдпреЛрдЧ рдкрд╛рдВрдбреБрд▓рд┐рдкрд┐рдпреЛрдВ, рдЕрднрд┐рд▓реЗрдЦреЛрдВ рдФрд░ рдкреБрд░рд╛рддрддреНрд╡ рд╕реЗ рдорд┐рд▓реА рдЬрд╛рдирдХрд╛рд░реА рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдХрд░
рддреЗ рд╣реИрдВред
ЁЯУЕ рддрд┐рдерд┐рдпреЛрдВ рдХрд╛ рдорддрд▓рдм
(Dates)
тЮбя╕ПBC рдХрд╛ рдЕрд░реНрде рд╣реИ 'Before Christ' (рдИрд╕рд╛ рдкреВрд░реНрд╡)ред
тЮбя╕ПAD рдХрд╛ рдЕрд░реНрде рд╣реИ 'Anno Domini' (рдИрд╕рд╛ рдорд╕реАрд╣ рдХреЗ рдЬрдиреНрдо рдХреЗ рд╡рд░реНрд╖ рд╕реЗ)ред
тЮбя╕ПрдЖрдЬрдХрд▓ AD рдХреА рдЬрдЧрд╣ CE (Common Era) рдХрд╛ рдкреНрд░рдпреЛрдЧ рд╣реЛрддрд╛ рд╣реИред
тЮбя╕ПBC рдХреА рдЬрдЧрд╣ BCE (Before Common Era) рдХрд╛ рдкреНрд░рдпреЛрдЧ рд╣реЛрддрд╛ рд╣реИред
тЮбя╕ПBP рдХрд╛ рдЕрд░реНрде рд╣реИ 'Before Present' (рд╡рд░реНрддрдорд╛рди
рд╕реЗ рдкрд╣рд▓реЗ)ред
ЁЯСе рдПрдХ рдЕрддреАрдд рдпрд╛ рдЕрдиреЗрдХ? (One Past
or Many?)
тЮбя╕ПрдЕрддреАрдд' рд╢рдмреНрдж рдХрд╛ рдкреНрд░рдпреЛрдЧ рдмрд╣реБрд╡рдЪрди (Plural) рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИ рдХреНрдпреЛрдВрдХрд┐ рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд╕рдореВрд╣реЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЕрддреАрдд рдЕрд▓рдЧ рдерд╛ред
тЮбя╕Прд░рд╛рдЬрд╛рдУрдВ рдХрд╛ рдЬреАрд╡рди рдХрд┐рд╕рд╛рдиреЛрдВ рдХреЗ рдЬреАрд╡рди рд╕реЗ рдФрд░ рд╡реНрдпрд╛рдкрд╛рд░рд┐рдпреЛрдВ рдХрд╛ рдЬреАрд╡рди рд╢рд┐рд▓реНрдкрдХрд╛рд░реЛрдВ рд╕реЗ рднрд┐рдиреНрди рдерд╛ред
ЁЯСН1
*рдкреНрд░рдореБрдЦ рдХреГрд╖рд┐ рдХреНрд░рд╛рдВрддрд┐рдпрд╛рдБ*

ЁЯЫЯ *рд╢реНрд╡реЗрдд рдХреНрд░рд╛рдВрддрд┐*: рджреВрдз рдЙрддреНрдкрд╛рджрди (White Revolution: Milk Production)

ЁЯЫЯ *рднреВрд░реА рдХреНрд░рд╛рдВрддрд┐*: рдЙрд░реНрд╡рд░рдХ рдЙрддреНрдкрд╛рджрди (Brown Revolution: Fertilizer Production)

ЁЯЫЯ *рд▓рд╛рд▓ рдХреНрд░рд╛рдВрддрд┐*: рдорд╛рдВрд╕ рдЙрддреНрдкрд╛рджрди (Red Revolution: Meat Production)

ЁЯЫЯ *рдЧреБрд▓рд╛рдмреА рдХреНрд░рд╛рдВрддрд┐*: рдЭреАрдВрдЧрд╛ рдЙрддреНрдкрд╛рджрди (Pink Revolution: Prawn Production)

ЁЯЫЯ *рд╣рд░рд┐рдд рдХреНрд░рд╛рдВрддрд┐*: рдЦрд╛рджреНрдпрд╛рдиреНрди рдЙрддреНрдкрд╛рджрди (Green Revolution: Grain Production)

ЁЯЫЯ *рдиреАрд▓реА рдХреНрд░рд╛рдВрддрд┐*: рдордЫрд▓реА рдЙрддреНрдкрд╛рджрди (Blue Revolution: Fish Production)

ЁЯЫЯ *рдкреАрд▓реА рдХреНрд░рд╛рдВрддрд┐*: рддрд┐рд▓рд╣рди рдЙрддреНрдкрд╛рджрди (Yellow Revolution: Oilseed Production)

ЁЯЫЯ *рд░рдЬрдд рдХреНрд░рд╛рдВрддрд┐*: рдЕрдВрдбрд╛ рдЙрддреНрдкрд╛рджрди (Silver Revolution: Egg Production)

ЁЯЫЯ *рдЧреЛрд▓ рдХреНрд░рд╛рдВрддрд┐*: рдЖрд▓реВ рдЙрддреНрдкрд╛рджрди (Round Revolution: Potato Production)

ЁЯЫЯ *рд╕реБрдирд╣рд░реА рдХреНрд░рд╛рдВрддрд┐*: рдлрд▓ рдЙрддреНрдкрд╛рджрди (Golden Revolution: Fruit Production)
Channel name was changed to ┬лЁЭЧжЁЭЧзЁЭЧиЁЭЧЧЁЭЧм ЁЭЧЫЁЭЧиЁЭЧХ QUESTION AND PDF┬╗
*тЬНя╕ПрдЪрд┐рдХрд┐рддреНрд╕рд╛ рд╕рдВрдмрдВрдзреА рдЖрд╡рд┐рд╖реНрдХрд╛рд░/medical inventions*

Part 1

*Q_1. рдЕрд▓реНрдЯреНрд░рд╛рд╡рд╛рдпрд▓реЗрдЯ рдХрд┐рд░рдгреЛрдВ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдЪрд┐рдХрд┐рддреНрд╕рд╛ рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХрд┐рд╕рдиреЗ рдХреА? / Who discovered the medical use of ultraviolet rays?* 
   ЁЯСЙ рдлреНрд░рд┐рдиреНрд╕реЗрди | Frinsen

*Q_2. рдЖрд░. рдПрди. рдП. рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХрд┐рд╕рдиреЗ рдХреА? / Who discovered RNA?* 
   ЁЯСЙ рдЖрд░реНрдерд┐рд░ рдЕрд░реНрдЧ рддрдерд╛ рдЬреЗрдореНрд╕ рд╡рд╛рдЯрд╕рди | Arthur Arg and James Watson

*Q_3. рдбреА. рдПрди. рдП. рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХрд┐рд╕рдиреЗ рдХреА? / Who discovered DNA?* 
   ЁЯСЙ рдЬреЗрдореНрд╕ рд╡рд╛рдЯрд╕рди рддрдерд╛ рдХреНрд░рд┐рдХ | James Watson and Crick

*Q_4. рдЗрдВрд╕реБрд▓рд┐рди рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХрд┐рд╕рдиреЗ рдХреА? / Who discovered insulin?* 
   ЁЯСЙ рдмреЗрдЯрд┐рдВрдЧ | Banting

*Q_5. рдПрд╕реНрдкрд┐рд░рд┐рди рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХрд┐рд╕рдиреЗ рдХреА? / Who discovered Aspirin?* 
   ЁЯСЙ рдбреНрд░реЗрд╕рд░ | Dreser

*Q_6. рдПрдВрдЯреАрд╕реЗрдкреНрдЯрд┐рдХ рд╕рд░реНрдЬрд░реА рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХрд┐рд╕рдиреЗ рдХреА? / Who discovered antiseptic surgery?* 
   ЁЯСЙ рд▓рд┐рд╕реНрдЯрд░ | Lister

*Q_7. рдХреНрд▓реЛрд░реЛрдХреНрд╡реАрди (рдХреБрдиреИрди) рд╕рд┐рдВрдереЗрдЯрд┐рдХ рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХрд┐рд╕рдиреЗ рдХреА? / Who discovered synthetic chloroquine (quinine)?* 
   ЁЯСЙ рд░реЗрдмреА | Rabe

*Q_8. рдХреНрд▓реЛрд░реЛрдлрд╛рд░реНрдо рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХрд┐рд╕рдиреЗ рдХреА? / Who discovered chloroform?* 
   ЁЯСЙ рд╕рд┐рдореНрдкрд╕рди рддрдерд╛ рд╣реИрд░рд┐рд╕рди | Simpson and Harrison

*Q_9. рдХрд╛рд▓реЗ рдмреБрдЦрд╛рд░ рдХреА рдЪрд┐рдХрд┐рддреНрд╕рд╛ рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХрд┐рд╕рдиреЗ рдХреА? / Who discovered the treatment for black fever?* 
   ЁЯСЙ рдкреВ. рдПрд╕. рдмреНрд░рд╣рд╛рдЪрд╛рд░реА | P. S. Brahachari

*Q_10. рдЪреЗрдЪрдХ рдХрд╛ рдЯреАрдХрд╛ рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХрд┐рд╕рдиреЗ рдХреА? / Who discovered the smallpox vaccine?* 
   ЁЯСЙ рдПрдбрд╡рд░реНрдб рдЬреЗрдирд░ | Edward Jenner

*Q_11. рдЬреЗрдиреЗрдЯрд┐рдХ рдХреЛрдб рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХрд┐рд╕рдиреЗ рдХреА? / Who discovered the genetic code?*
ЁЯСЙ рд╣рд░рдЧреЛрд╡рд┐рдиреНрдж рдЦреБрд░рд╛рдирд╛ | Har Gobind Khorana

*Q_12. рдЯреЗрд░рд╛рдорд╛рдЗрд╕рд┐рди рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХрд┐рд╕рдиреЗ рдХреА? / Who discovered terramycin?* 
   ЁЯСЙ рдлрд┐рдирд▓реЗ | Finlay

*Q_13. рдЯреА. рдмреА. рдХреЗ рдХреАрдЯрд╛рдгреБ рддрдерд╛ рдЪрд┐рдХрд┐рддреНрд╕рд╛ рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХрд┐рд╕рдиреЗ рдХреА? / Who discovered the TB bacillus and its treatment?* 
   ЁЯСЙ рд░реЙрдмрд░реНрдЯ рдХреЛрдЪ | Robert Koch

*Q_14. рдЯрд╛рдЗрдлрд╛рдЗрдб рдХреЗ рдЬреАрд╡рд╛рдгреБ рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХрд┐рд╕рдиреЗ рдХреА? / Who discovered the bacteria causing typhoid?* 
   ЁЯСЙ рд░реЛ рдмрд░реНрде | Roeberth

*Q_15. рдбрд╛рдпрдмрд┐рдЯреАрдЬ рддрдерд╛ рдЪрд┐рдХрд┐рддреНрд╕рд╛ рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХрд┐рд╕рдиреЗ рдХреА? / Who discovered diabetes and its treatment?* 
   ЁЯСЙ рдПрдл. рдмреЗрдЯрд┐рдВрдЧ | F. Banting

*Q_16. рдбреА. рдбреА. рдЯреА. рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХрд┐рд╕рдиреЗ рдХреА? / Who discovered DDT?* 
   ЁЯСЙ рдкрд╛рд▓ рдореБрд▓рд░ | Paul Muller

*Q_17. рдкреЗрдирд┐рд╕рд┐рд▓рд┐рди рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХрд┐рд╕рдиреЗ рдХреА? / Who discovered penicillin?* 
   ЁЯСЙ рдЕрд▓реЗрдХреНрдЬреЗрдВрдбрд░ рдлреНрд▓реЗрдорд┐рдВрдЧ | Alexander Fleming

*Q_18. рдкреЛрд▓рд┐рдпреЛ рдХрд╛ рдЯреАрдХрд╛ рдХреА рдЦреЛрдЬ рдХрд┐рд╕рдиреЗ рдХреА? / Who discovered the polio vaccine?* 
   ЁЯСЙ рдЬрд╛рдиреНрд╕ рдИ. рд╕рд╛рд▓реНрдХ | Jonas E. Salk
ЁЯФ│рднрд╛рд░рдд рдХреА рдЬрдирдЧрдгрдирд╛ 2011 рд╕реЗ рд╕рдВрдмрдВрдзрд┐рдд рддрдереНрдп:-
тЧ╛я╕ПрдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдореЗрдВ рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд (рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг)- рдкреБрдбреБрдЪреЗрд░реА

тЧ╛я╕ПрдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдореЗрдВ рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рд╢рд╣рд░реА рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд - рдкреБрдбреБрдЪреЗрд░реА

тЧ╛я╕П рдиреНрдпреВрдирддрдо рд╢рд╣рд░реА рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд рд╡рд╛рд▓рд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп -рдЬрдореНрдореВ рдПрд╡рдВ рдХрд╢реНрдореАрд░ (840)

тЧ╛я╕П рдиреНрдпреВрдирддрдо рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд рд╡рд╛рд▓рд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп- рд╣рд░рд┐рдпрд╛рдгрд╛ (880)

тЧ╛я╕П рдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдореЗрдВ рдиреНрдпреВрдирддрдо рд╢рд╣рд░реА рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд рд╡рд╛рд▓рд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп - рджрдорди рд╡ рджреАрд╡ (551)

тЧ╛я╕ПрдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдореЗрдВ рдиреНрдпреВрдирддрдо рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд рд╡рд╛рд▓рд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп - рдЪрдгреНрдбреАрдЧрдврд╝ (690)

тЧ╛я╕Прд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрд╛рддрд┐ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓рд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп- рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢

тЧ╛я╕Прд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрдирдЬрд╛рддрд┐ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓рд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп- рдордзреНрдпрдкреНрд░рджреЗрд╢

тЧ╛я╕П рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрд╛рддрд┐ рд╡рд╛рд▓рд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп (рд╕рд╛рдорд╛рдиреНрдп рдореЗрдВ рдкреНрд░рддрд┐рд╢рддрддрд╛) тАУ рдкрдВрдЬрд╛рдм (31.9%)

тЧ╛я╕Прд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдЬрдирдЬрд╛рддрд┐ рд╡рд╛рд▓рд╛ (рд╕рд╛рдорд╛рдиреНрдп рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдореЗрдВ рдкреНрд░рддрд┐рд╢рддрддрд╛) рд░рд╛рдЬреНрдп тАУ рдорд┐рдЬреЛрд░рдо (94.41%)

тЧ╛я╕Прд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдЕрдиреБрд╕реВрдЪрд┐рдд рдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдореЗрдВ -рд▓рдХреНрд╖рджреНрд╡реАрдк (94.8%)
ЁЯФ│рдЬрдирдЧрдгрдирд╛ 2011
тЧ╛я╕П2011 рдореЗрдВ рдЬрдирдШрдирддреНрд╡ - 382 (+57)
тЧ╛я╕ПрдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓ рдХреА рджреГрд╖реНрдЯрд┐ рд╕реЗ рд╕рдмрд╕реЗ рдмрдбрд╝рд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп тАУ рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди
тЧ╛я╕ПрдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓ рдХреА рджреГрд╖реНрдЯрд┐ рд╕реЗ рд╕рдмрд╕реЗ рдмрдбрд╝рд╛ рдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ тАУ рдЕрдВрдбрдорд╛рди рдПрд╡рдВ рдирд┐рдХреЛрдмрд╛рд░
тЧ╛я╕ПрдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓ рдХреА рджреГрд╖реНрдЯрд┐ рд╕реЗ рд╕рдмрд╕реЗ рдЫреЛрдЯрд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп тАУ рдЧреЛрд╡рд╛
тЧ╛я╕ПрдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓ рдХреА рджреГрд╖реНрдЯрд┐ рд╕реЗ рд╕рдмрд╕реЗ рдЫреЛрдЯрд╛ рдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ тАУ рд▓рдХреНрд╖рджреНрд╡реАрдк

тЧ╛я╕ПрдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдХреА рджреГрд╖реНрдЯрд┐ рд╕реЗ рд╕рдмрд╕реЗ рдмрдбрд╝рд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп тАУ рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢
тЧ╛я╕ПрдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдХреА рджреГрд╖реНрдЯрд┐ рд╕реЗ рд╕рдмрд╕реЗ рдмрдбрд╝рд╛ рдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ тАУ рджрд┐рд▓реНрд▓реА
тЧ╛я╕ПрдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдХреА рджреГрд╖реНрдЯрд┐ рд╕реЗ рд╕рдмрд╕реЗ рдЫреЛрдЯрд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп тАУ рд╕рд┐рдХреНрдХрд┐рдо
тЧ╛я╕П рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдХреА рджреГрд╖реНрдЯрд┐ рд╕реЗ рд╕рдмрд╕реЗ рдЫреЛрдЯрд╛ рдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ тАУ рд▓рдХреНрд╖рджреНрд╡реАрдк
(тЦкя╕ПрдиреЛрдЯрдГ- рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдПрд╡рдВ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓ рджреЛрдиреЛрдВ рджреГрд╖реНрдЯрд┐ рд╕реЗ рд╕рдмрд╕реЗ рдЫреЛрдЯрд╛ рдХреЗрдиреНрджреНрд░ рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ рд▓рдХреНрд╖рджреНрд╡реАрдк рд╣реИред)

тЧ╛я╕Прд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд рд╡рд╛рд▓рд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп тАУ рдХреЗрд░рд▓ (1084)
тЧ╛я╕Прд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд рд╡рд╛рд▓рд╛ рдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢- рдкреБрдбреБрдЪреЗрд░реА (1037)
тЧ╛я╕ПрдиреНрдпреВрдирддрдо (рд╕рдмрд╕реЗ рдХрдо рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд рд╡рд╛рд▓рд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп) рд╣рд░рд┐рдпрд╛рдгрд╛ (879)

тЧ╛я╕ПрдиреНрдпреВрдирддрдо (рд╕рдмрд╕реЗ рдХрдо) рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд рд╡рд╛рд▓рд╛ рдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ - рджрдорди рдПрд╡рдВ рджреАрд╡ (618)
тЧ╛я╕Прд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ рд╡рд╛рд▓рд╛ рдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢- рд▓рдХреНрд╖рджреНрд╡реАрдк (91. 80%)
тЧ╛я╕ПрдиреНрдпреВрдирддрдо рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ рд╡рд╛рд▓рд╛ рдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ рджрд╛рджрд░рд╛ рд╡ рдирдЧрд░ рд╣рд╡реЗрд▓реА (76.20%)
тЧ╛я╕Прд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдЬрдирдШрдирддреНрд╡ рд╡рд╛рд▓рд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп тАУ рдмрд┐рд╣рд╛рд░ (1106)
тЧ╛я╕Прд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рдЬрдирдШрдирддреНрд╡ рд╡рд╛рд▓рд╛ рдХрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ рджрд┐рд▓реНрд▓реА (11320)
тЧ╛я╕ПрдиреНрдпреВрдирддрдо рдЬрдирдШрдирддреНрд╡ рд╡рд╛рд▓рд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп- рдЕрд░реБрдгрд╛рдВрдЪрд▓ рдкреНрд░рджреЗрд╢ (17)
ЁЯФ│рдЬрдирдЧрдгрдирд╛ 2011:рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд :-
тЦкя╕П2001-933/1000
тЦкя╕П2011-943/1000 (+10)

тЧ╛я╕Прд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд рд╡рд╛рд▓реЗ рд╢реАрд░реНрд╖ рд░рд╛рдЬреНрдп рдХреНрд░рдорд╢рдГ- рдХреЗрд░рд▓ (1084) > рддрдорд┐рд▓рдирд╛рдбреБ (996) > рдЖрдВрдзреНрд░рдкреНрд░рджреЗрд╢ (993) > рдЫрддреНрддреАрд╕рдЧрдврд╝ (991) > рдореЗрдШрд╛рд▓рдп (989)

тЧ╛я╕ПрдиреНрдпреВрдирддрдо рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд рд╡рд╛рд▓реЗ рд░рд╛рдЬреНрдп рдХреНрд░рдорд╢рдГ рд╣рд░рд┐рдпрд╛рдгрд╛ (879) < рдЬрдореНрдореВ рдФрд░ рдХрд╢реНрдореАрд░ (889) < рд╕рд┐рдХреНрдХрд┐рдо (890) < рдкрдВрдЬрд╛рдм (895) < рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ (912)

тЧ╛я╕Прд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд рд╡рд╛рд▓реЗ рд╢реАрд░реНрд╖ рдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдХреНрд░рдорд╢рдГ- рдкреБрдбреБрдЪреЗрд░реА (1037) > рд▓рдХреНрд╖рджреНрд╡реАрдк (947) > рдЕрдгреНрдбрдорд╛рди рдирд┐рдХреЛрдмрд╛рд░ (876) > рджрд┐рд▓реНрд▓реА (868)

тЧ╛я╕П рдиреНрдпреВрдирддрдо рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд рд╡рд╛рд▓реЗ рдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдХреНрд░рдорд╢рдГ - рджрдорди рдПрд╡рдВ рджреАрд╡ (618) < рджрд╛рджрд░рд╛ рдирдЧрд░ рд╣рд╡реЗрд▓реА (774) < рдЪрдгреНрдбреАрдЧрдврд╝ (818) < рджрд┐рд▓реНрд▓реА (868)

тЧ╛я╕Прд╢рд┐рд╢реБ рд▓рд┐рдВрдЧрд╛рдиреБрдкрд╛рдд :-2001-927,2011-919
ЁЯФ│рдЬрдирдЧрдгрдирд╛ 2011-
тЧ╛я╕ПрдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдХреА рджреГрд╖реНрдЯрд┐ рд╕реЗ рд╢реАрд░реНрд╖ 5 рд░рд╛рдЬреНрдп рдХреНрд░рдорд╢ : рдЙрддреНрддрд░рдкреНрд░рджреЗрд╢ > рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ > рдмрд┐рд╣рд╛рд░ > рдк. рдмрдВрдЧрд╛рд▓> рдЖрдВрдзреНрд░рдкреНрд░рджреЗрд╢

тЧ╛я╕ПрдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдХреА рджреГрд╖реНрдЯрд┐ рд╕реЗ рд╢реАрд░реНрд╖ рдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдХреНрд░рдорд╢рдГ рджрд┐рд▓реНрд▓реА > рдкреБрдбреБрдЪреЗрд░реА > рдЪрдгреНрдбреАрдЧрдврд╝ > рдЕрдгреНрдбрдорд╛рди рдирд┐рдХреЛрдмрд╛рд░ > рджрд╛рджрд░ рдирдЧрд░ рд╣рд╡реЗрд▓реА

тЧ╛я╕ПрдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдХреА рджреГрд╖реНрдЯрд┐ рд╕реЗ рдиреНрдпреВрдирддрдо рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рд░рд╛рдЬреНрдп тАУ рд╕рд┐рдХреНрдХрд┐рдо < рдорд┐рдЬреЛрд░рдо < рдЕрд░реБрдгрд╛рдВрдЪрд▓ рдирд╛рдЧрд╛рд▓реИрдгреНрдб рдордгрд┐рдкреБрд░

тЧ╛я╕ПрдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдХреА рджреГрд╖реНрдЯрд┐ рд╕реЗ рдиреНрдпреВрдирддрдо рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ рд▓рдХреНрд╖рджреНрд╡реАрдк рджрдордирджреАрд╡ рджрд╛рджрд░рд╛ рдирдЧрд░ рд╣рд╡реЗрд▓реА рдЕрдгреНрдбрдорд╛рди рдирд┐рдХреЛрдмрд╛рд░ < рдЪрдгреНрдбреАрдЧрдврд╝

тЧ╛я╕ПрдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдореЗрдВ рд╢реАрд░реНрд╖ рджрд╢рдХреАрдп рд╡реГрджреНрдзрд┐ рджрд░ рд╡рд╛рд▓реЗ рд░рд╛рдЬреНрдп рдХреНрд░рдорд╢рдГ рдореЗрдШрд╛рд▓рдп (27.95) > рдЕрд░реБрдгрд╛рдВрдЪрд▓ рдкреНрд░рджреЗрд╢ (26.03) > рдмрд┐рд╣рд╛рд░ (25.42) > рдЬрдореНрдореВ рдФрд░ рдХрд╢реНрдореАрд░ (23.64)

тЧ╛я╕ПрдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдореЗрдВ рд╕рд░реНрд╡рд╛рдзрд┐рдХ рджрд╢рдХреАрдп рд╡реГрджреНрдзрд┐ рджрд░ рд╡рд╛рд▓реЗ рдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдХреНрд░рдорд╢рдГ рджрд╛рджрд░ рдирдЧрд░ рд╣рд╡реЗрд▓реА (55.88) > рджрдорди рдФрд░ рджреАрд╡ (53.76) > рдкреБрдбреБрдЪреЗрд░реА (28.08) > рджрд┐рд▓реНрд▓реА (21.21) > рдЪрдгреНрдбреАрдЧрдв (19.19)

тЧ╛я╕ПрдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдореЗрдВ рдиреНрдпреВрдирддрдо рджрд╢рдХреАрдп рд╡реГрджреНрдзрд┐ рджрд░ рд╡рд╛рд▓реЗ рд░рд╛рдЬреНрдп рдХреНрд░рдорд╢рдГ рдирд╛рдЧрд╛рд▓реИрдгреНрдб (-0.58) > рдХреЗрд░рд▓ (4.91) рдЖрдВрдзреНрд░рдкреНрд░рджреЗрд╢ (10.98) > рд╕рд┐рдХреНрдХрд┐рдо (12.89) рдЧреЛрд╡рд╛ (8.23) >

тЧ╛я╕ПрдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдореЗрдВ рдиреНрдпреВрдирддрдо рджрд╢рдХреАрдп рд╡реГрджреНрдзрд┐ рджрд░ рд╡рд╛рд▓реЗ рдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╢рд╛рд╕рд┐рддрдкреНрд░рджреЗрд╢ тАУ
тЧ╛я╕Прд▓рдХреНрд╖рджреНрд╡реАрдк (6.30) < рдЕрдгреНрдбрдорд╛рди рдирд┐рдХреЛрдмрд░ (6.86) < рдЪрдгреНрдбреАрдЧрдврд╝(17.2) < рджрд┐рд▓реНрд▓реА (21.21) < рдкреБрдбреБрдЪреЗрд░реА (28.08)
тЭд2
рд╕реБрдиреАрддрд╛ рд╡рд┐рд▓рд┐рдпрдореНрд╕ рдХреА рд╕реЗрд╡рд╛рдирд┐рд╡реГрддреНрддрд┐
рднрд╛рд░рддреАрдп рдореВрд▓ рдХреА рдЕрдВрддрд░рд┐рдХреНрд╖ рдпрд╛рддреНрд░реА рд╕реБрдиреАрддрд╛ рд╡рд┐рд▓рд┐рдпрдореНрд╕ рдирд╛рд╕рд╛ рд╕реЗ рд░рд┐рдЯрд╛рдпрд░ рд╣реЛ рд░рд╣реА рд╣реИрдВред
рдпрд╣ 1998 рдореЗрдВ рдирд╛рд╕рд╛ рдореЗрдВ рдЗрдВрдЬреАрдирд┐рдпрд░ рдХреЗ рдкрдж рдкрд░ рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рд╣реБрдИред 
рд╕реБрдиреАрддрд╛ рд╡рд┐рд▓рд┐рдпрдореНрд╕ рдХрд▓реНрдкрдирд╛ рдЪрд╛рд╡рд▓ рдХреЗ рдмрд╛рдж рдЕрдВрддрд░рд┐рдХреНрд╖ рдЬрд╛рдиреЗ рд╡рд╛рд▓реА рднрд╛рд░рддреАрдп рдореВрд▓ рдХреА рджреВрд╕рд░реА рдорд╣рд┐рд▓рд╛ рд╣реИред 
рд╕реБрдиреАрддрд╛ рд╡рд┐рд▓рд┐рдпрдореНрд╕ рдиреЗ рдирд╛рд╕рд╛ рдХреЗ рд╕рд╛рде 27 рд╡рд░реНрд╖реЛрдВ рддрдХ рдХрд╛рд░реНрдп рдХрд┐рдпрд╛ рд╣реИред 
рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ рдЕрдкрдиреЗ рдХрд░рд┐рдпрд░ рдХреЗ рджреМрд░рд╛рди рдХреБрд▓ рддреАрди рдЕрдВрддрд░рд┐рдХреНрд╖ рдорд┐рд╢рди(Expedition 14/15, 32/33 рдФрд░ 71/72) рдкреВрд░реЗ рдХрд┐рдПред
рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ рдЕрдВрддрд░рд┐рдХреНрд╖ рдореЗрдВ рдХреБрд▓ 608 рджрд┐рди рдмрд┐рддрд╛рдПред
тЭд2ЁЯСН1
ЁЯУМ рд╕рд╛рдд рдирд┐рд╢реНрдЪрдптАУ3 : рдмрд┐рд╣рд╛рд░ рдХреЗ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдХрд╛ рдирдпрд╛ рд░реЛрдбрдореИрдк (2025тАУ2030)

Vision for Employment тАв Growth тАв Dignity

рдмрд┐рд╣рд╛рд░ рд╕рд░рдХрд╛рд░ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдШреЛрд╖рд┐рдд рд╕рд╛рдд рдирд┐рд╢реНрдЪрдптАУ3 рдПрдХ рд╕рдордЧреНрд░ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдХрд╛рд░реНрдпрдХреНрд░рдо рд╣реИ, рдЬреЛ 2025тАУ2030 рдХреА рдЕрд╡рдзрд┐ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд░рд╛рдЬреНрдп рдХреЛ
ЁЯСЙ рд░реЛрдЬрд╝рдЧрд╛рд░, рдЙрджреНрдпреЛрдЧ, рдХреГрд╖рд┐, рд╢рд┐рдХреНрд╖рд╛, рд╕реНрд╡рд╛рд╕реНрдереНрдп, рдЖрдзрд╛рд░рднреВрдд рд╕рдВрд░рдЪрдирд╛ рдФрд░ рдЬреАрд╡рди рдЧреБрдгрд╡рддреНрддрд╛
рдХреЗ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░реЛрдВ рдореЗрдВ рд╕рд╢рдХреНрдд рдмрдирд╛рдиреЗ рдХрд╛ рд▓рдХреНрд╖реНрдп рд░рдЦрддрд╛ рд╣реИред




тЪЩя╕П рд╕рд╛рдд рдирд┐рд╢реНрдЪрдптАУ3 : рдХреНрдпрд╛ рд╣реИ (рдореБрдЦреНрдп рдШреЛрд╖рдгрд╛рдПрдБ)

тЬЕ 1. рджреЛрдЧреБрдирд╛ рд░реЛрдЬрд╝рдЧрд╛рд░ тАФ рджреЛрдЧреБрдиреА рдЖрдп

тАв рд░рд╛рдЬреНрдп рдореЗрдВ рд░реЛрдЬрд╝рдЧрд╛рд░ рдХреЗ рдЕрд╡рд╕рд░реЛрдВ рдХрд╛ рд╡реНрдпрд╛рдкрдХ рд╡рд┐рд╕реНрддрд╛рд░
тАв рдкреНрд░рддрд┐ рд╡реНрдпрдХреНрддрд┐ рдЖрдп рдХреЛ рджреЛрдЧреБрдирд╛ рдХрд░рдиреЗ рдХрд╛ рд▓рдХреНрд╖реНрдп
тАв рдпреБрд╡рд╛рдУрдВ рдПрд╡рдВ рдорд╣рд┐рд▓рд╛рдУрдВ рдХреЛ рд╕реНрд╡рд░реЛрдЬрд╝рдЧрд╛рд░ рд╕рд╣рд╛рдпрддрд╛
тАв рдЕрдЧрд▓реЗ 5 рд╡рд░реНрд╖реЛрдВ рдореЗрдВ 1 рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реЛрдЬрд╝рдЧрд╛рд░ рдЕрд╡рд╕рд░



тЬЕ 2. рд╕рдореГрджреНрдз рдЙрджреНрдпреЛрдЧ тАФ рд╕рд╢рдХреНрдд рдмрд┐рд╣рд╛рд░

тАв рдирдП рдЙрджреНрдпреЛрдЧреЛрдВ рдХреЛ рдмрдврд╝рд╛рд╡рд╛ рдФрд░ рдирд┐рд╡реЗрд╢ рдЖрдХрд░реНрд╖рдг
тАв Tech Hub рдПрд╡рдВ рдФрджреНрдпреЛрдЧрд┐рдХ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░реЛрдВ рдХрд╛ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕
тАв 50 рд▓рд╛рдЦ рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рдирд┐рд╡реЗрд╢ рдХрд╛ рд▓рдХреНрд╖реНрдп
тАв рдмрдВрдж рд╡ рдмреАрдорд╛рд░ рдЙрджреНрдпреЛрдЧреЛрдВ рдХрд╛ рдкреБрдирд░реБрджреНрдзрд╛рд░




тЬЕ 3. рдХреГрд╖рд┐ рдореЗрдВ рдкреНрд░рдЧрддрд┐ тАФ рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдХреА рд╕рдореГрджреНрдзрд┐

тАв рдХреГрд╖рд┐ рдЙрддреНрдкрд╛рджрдХрддрд╛ рдФрд░ рдХрд┐рд╕рд╛рди рдЖрдп рдореЗрдВ рд╡реГрджреНрдзрд┐
тАв рдЪреМрдереЗ рдХреГрд╖рд┐ рд░реЛрдб рдореИрдк рдХрд╛ рд╕реБрджреГрдврд╝ рдХреНрд░рд┐рдпрд╛рдиреНрд╡рдпрди
тАв рдордЦрд╛рдирд╛, рдбреЗрдпрд░реА, рдорддреНрд╕реНрдп рдкрд╛рд▓рди рдкрд░ рд╡рд┐рд╢реЗрд╖ рдлреЛрдХрд╕
тАв рд╕рд┐рдВрдЪрд╛рдИ рд╕реБрд╡рд┐рдзрд╛рдУрдВ рдХрд╛ рд╡рд┐рд╕реНрддрд╛рд░




тЬЕ 4. рдЙрдиреНрдирдд рд╢рд┐рдХреНрд╖рд╛ тАФ рдЙрдЬреНрдЬреНрд╡рд▓ рднрд╡рд┐рд╖реНрдп

тАв рдЙрдЪреНрдЪ рд╢рд┐рдХреНрд╖рд╛ рдкреНрд░рдгрд╛рд▓реА рдХрд╛ рд╕рд╢рдХреНрддрд┐рдХрд░рдг
тАв Education City рдПрд╡рдВ
Centers of Excellence рдХреА рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛




тЬЕ 5. рд╕реБрд▓рдн рд╕реНрд╡рд╛рд╕реНрдереНрдп тАФ рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд┐рдд рдЬреАрд╡рди

тАв CHC рдПрд╡рдВ рдЬрд┐рд▓рд╛ рдЕрд╕реНрдкрддрд╛рд▓реЛрдВ рдХрд╛ рдЙрдиреНрдирдпрди
тАв рд╡рд┐рд╢реЗрд╖реАрдХреГрдд рд╕реНрд╡рд╛рд╕реНрдереНрдп рд╕реЗрд╡рд╛рдУрдВ рдХрд╛ рд╡рд┐рд╕реНрддрд╛рд░
тАв рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдХреНрд╖реЗрддреНрд░реЛрдВ рдореЗрдВ рд╕реНрд╡рд╛рд╕реНрдереНрдп рд╕реБрд╡рд┐рдзрд╛рдУрдВ рдореЗрдВ рд╕реБрдзрд╛рд░



тЬЕ 6. рдордЬрдмреВрдд рдЖрдзрд╛рд░ тАФ рдЖрдзреБрдирд┐рдХ рд╡рд┐рд╕реНрддрд╛рд░

тАв рд╢рд╣рд░реА рдирд┐рдпреЛрдЬрди рдФрд░ рдмреБрдирд┐рдпрд╛рджреА рд╕реЗрд╡рд╛рдУрдВ рдХрд╛ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕
тАв рдПрдХреНрд╕рдкреНрд░реЗрд╕-рд╡реЗ, рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рд╕рдбрд╝рдХ рдЪреМрдбрд╝реАрдХрд░рдг
тАв рд╕реЛрд▓рд░ рдКрд░реНрдЬрд╛ рдХреЛ рдмрдврд╝рд╛рд╡рд╛
тАв рдкрд░реНрдпрдЯрди рдПрд╡рдВ Sports City рдХрд╛ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕



тЬЕ 7. рд╕рдмрдХрд╛ рд╕рдореНрдорд╛рди тАФ рдЬреАрд╡рди рдЖрд╕рд╛рди

тАв рд╕реБрд╢рд╛рд╕рди рдХреЛ рдФрд░ рдкреНрд░рднрд╛рд╡реА рдмрдирд╛рдирд╛
тАв рдЯреЗрдХреНрдиреЛрд▓реЙрдЬреА рдПрд╡рдВ рдирд╡рд╛рдЪрд╛рд░ рд╕реЗ
рдирд╛рдЧрд░рд┐рдХ рдЬреАрд╡рди рдХреЛ рд╕рд░рд▓, рдкрд╛рд░рджрд░реНрд╢реА рдФрд░ рд╕рдореНрдорд╛рдирдЬрдирдХ рдмрдирд╛рдирд╛



ЁЯОп рд╕рд╛рд░ рдореЗрдВ

рд╕рд╛рдд рдирд┐рд╢реНрдЪрдптАУ3
ЁЯСЙ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдирд╣реАрдВ, рдЕрд╡рд╕рд░ рдХрд╛ рдореЙрдбрд▓ рд╣реИ
ЁЯСЙ рдпреЛрдЬрдирд╛ рдирд╣реАрдВ, рд╡рд┐рдЬрд╝рди рдбреЙрдХреНрдпреВрдореЗрдВрдЯ рд╣реИ
ЁЯСЙ рдмрд┐рд╣рд╛рд░ рдХреЛ рдЖрддреНрдордирд┐рд░реНрднрд░ рдФрд░ рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рд░рд╛рдЬреНрдп рдмрдирд╛рдиреЗ рдХреА рджрд┐рд╢рд╛ рдореЗрдВ рдареЛрд╕ рдХрджрдо рд╣реИ
ЁЯУК рдмрд┐рд╣рд╛рд░ рдХреЗ 38 рдЬрд╝рд┐рд▓реЛрдВ рдХреЗ рдкреНрд░рд╕рд┐рджреНрдз рдмрд┐рдЬрд╝рдиреЗрд╕

ЁЯУН рд╕реАрддрд╛рдордврд╝реА тАУ ЁЯМ░ рдордЦрд╛рдирд╛ | ЁЯМ╛ рдХреГрд╖рд┐ | ЁЯз▒ рдИрдВрдЯ
ЁЯУН рдордзреБрдмрдиреА тАУ ЁЯОи рдордзреБрдмрдиреА рдкреЗрдВрдЯрд┐рдВрдЧ | ЁЯМ░ рдордЦрд╛рдирд╛ | ЁЯз╡ рд╣рдердХрд░рдШрд╛
ЁЯУН рджрд░рднрдВрдЧрд╛ тАУ ЁЯеЫ рдбреЗрдпрд░реА | ЁЯУЪ рдПрдЬреБрдХреЗрд╢рди | ЁЯМ░ рдордЦрд╛рдирд╛
ЁЯУН рдореБрдЬрд╝рдлреНрдлрд░рдкреБрд░ тАУ ЁЯНТ рд▓реАрдЪреА (Export) | ЁЯН▒ рдлреВрдб рдкреНрд░реЛрд╕реЗрд╕рд┐рдВрдЧ
ЁЯУН рд╕рдорд╕реНрддреАрдкреБрд░ тАУ ЁЯЪЖ рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдЖрдзрд╛рд░рд┐рдд | ЁЯеЫ рдбреЗрдпрд░реА
ЁЯУН рд╡реИрд╢рд╛рд▓реА тАУ ЁЯНМ рдХреЗрд▓рд╛ | ЁЯеЫ рдбреЗрдпрд░реА | ЁЯз▒ рдИрдВрдЯ
ЁЯУН рд╕рд╛рд░рдг (рдЫрдкрд░рд╛) тАУ ЁЯНм рдЪреАрдиреА рдорд┐рд▓ | ЁЯеЫ рдбреЗрдпрд░реА
ЁЯУН рд╕рд┐рд╡рд╛рди тАУ ЁЯем рд╕рдмреНрдЬрд╝реА | ЁЯМ╜ рдордХреНрдХрд╛ | ЁЯРФ рдкреЛрд▓реНрдЯреНрд░реА
ЁЯУН рдЧреЛрдкрд╛рд▓рдЧрдВрдЬ тАУ ЁЯНм рдЪреАрдиреА | ЁЯРЯ рдорддреНрд╕реНрдп рдкрд╛рд▓рди
ЁЯУН рдкреВрд░реНрд╡реА рдЪрдВрдкрд╛рд░рдг тАУ ЁЯМ╛ рдЧрдиреНрдирд╛ | ЁЯЪЬ рдХреГрд╖рд┐ рдЯреНрд░реЗрдб
ЁЯУН рдкрд╢реНрдЪрд┐рдореА рдЪрдВрдкрд╛рд░рдг тАУ ЁЯМ╛ рдЧрдиреНрдирд╛ | ЁЯеЫ рдбреЗрдпрд░реА
ЁЯУН рд╕реБрдкреМрд▓ тАУ ЁЯМ╜ рдордХреНрдХрд╛ | ЁЯРЯ рдордЫрд▓реА
ЁЯУН рдЕрд░рд░рд┐рдпрд╛ тАУ ЁЯМ╜ рдордХреНрдХрд╛ | ЁЯНГ рдЪрд╛рдп | ЁЯРФ рдкреЛрд▓реНрдЯреНрд░реА
ЁЯУН рдХрд┐рд╢рдирдЧрдВрдЬ тАУ ЁЯНГ рдЪрд╛рдп рдЙрджреНрдпреЛрдЧ | ЁЯМН рд╕реАрдорд╛ рд╡реНрдпрд╛рдкрд╛рд░
ЁЯУН рдкреВрд░реНрдгрд┐рдпрд╛ тАУ ЁЯМ╜ рдордХреНрдХрд╛ рд╣рдм | ЁЯН▒ рдлреВрдб рдкреНрд░реЛрд╕реЗрд╕рд┐рдВрдЧ
ЁЯУН рдХрдЯрд┐рд╣рд╛рд░ тАУ ЁЯз╢ рдЬреВрдЯ рдорд┐рд▓ | ЁЯЪЖ рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдЯреНрд░реЗрдб
ЁЯУН рд╕рд╣рд░рд╕рд╛ тАУ ЁЯМ░ рдордЦрд╛рдирд╛ | ЁЯРЯ рдорддреНрд╕реНрдп рдкрд╛рд▓рди
ЁЯУН рдордзреЗрдкреБрд░рд╛ тАУ ЁЯЪЬ рдХреГрд╖рд┐ | ЁЯеЫ рдбреЗрдпрд░реА
ЁЯУН рдкрдЯрдирд╛ тАУ ЁЯПв рд░рд┐рдпрд▓ рдПрд╕реНрдЯреЗрдЯ | ЁЯУЪ рдХреЛрдЪрд┐рдВрдЧ | ЁЯТ╗ IT
ЁЯУН рдирд╛рд▓рдВрджрд╛ тАУ ЁЯПЫя╕П рдкрд░реНрдпрдЯрди | ЁЯеЫ рдбреЗрдпрд░реА
ЁЯУН рдЧрдпрд╛ тАУ ЁЯХЙя╕П рдзрд╛рд░реНрдорд┐рдХ рдкрд░реНрдпрдЯрди | ЁЯПи рд╣реЛрдЯрд▓
ЁЯУН рдЬрд╣рд╛рдирд╛рдмрд╛рдж тАУ ЁЯЪЬ рдХреГрд╖рд┐ | ЁЯз▒ рдИрдВрдЯ
ЁЯУН рдЕрд░рд╡рд▓ тАУ ЁЯем рд╕рдмреНрдЬрд╝реА рдЙрддреНрдкрд╛рджрди
ЁЯУН рдФрд░рдВрдЧрд╛рдмрд╛рдж тАУ ЁЯПн рд╕реАрдореЗрдВрдЯ | тЪб рдкрд╛рд╡рд░
ЁЯУН рд░реЛрд╣рддрд╛рд╕ тАУ ЁЯПЧя╕П рд╕реАрдореЗрдВрдЯ | ЁЯки рд╕реНрдЯреЛрди
ЁЯУН рдХреИрдореВрд░ тАУ тЫПя╕П рдЦрдирд┐рдЬ рдЙрджреНрдпреЛрдЧ
ЁЯУН рднреЛрдЬрдкреБрд░ тАУ ЁЯМ╛ рдЖрдЯрд╛ рдорд┐рд▓ | ЁЯЪЬ рдХреГрд╖рд┐
ЁЯУН рдмрдХреНрд╕рд░ тАУ тЪб рдкрд╛рд╡рд░ рдкреНрд▓рд╛рдВрдЯ рдЖрдзрд╛рд░рд┐рдд рд╡реНрдпрд╛рдкрд╛рд░
ЁЯУН рдирд╡рд╛рджрд╛ тАУ ЁЯки рд╕реНрдЯреЛрди рдХреНрд░рд╢рд░
ЁЯУН рд▓рдЦреАрд╕рд░рд╛рдп тАУ ЁЯПн рд▓рдШреБ рдЙрджреНрдпреЛрдЧ
ЁЯУН рд╢реЗрдЦрдкреБрд░рд╛ тАУ ЁЯем рд╕рдмреНрдЬрд╝реА | ЁЯеЫ рдбреЗрдпрд░реА
ЁЯУН рдЬрдореБрдИ тАУ тЫПя╕П рдЦрдирди | ЁЯки рд╕реНрдЯреЛрди
ЁЯУН рдореБрдВрдЧреЗрд░ тАУ ЁЯЫая╕П рд╣рдерд┐рдпрд╛рд░ рдирд┐рд░реНрдорд╛рдг | ЁЯЪм рддрдВрдмрд╛рдХреВ
ЁЯУН рднрд╛рдЧрд▓рдкреБрд░ тАУ ЁЯзг рднрд╛рдЧрд▓рдкреБрд░реА рд╕рд┐рд▓реНрдХ
ЁЯУН рдмрд╛рдВрдХрд╛ тАУ ЁЯз╡ рд░реЗрд╢рдо рдЙрддреНрдкрд╛рджрди
ЁЯУН рдЦрдЧрдбрд╝рд┐рдпрд╛ тАУ ЁЯРЯ рдордЫрд▓реА | ЁЯМ╜ рдордХреНрдХрд╛
ЁЯУН рдмреЗрдЧреВрд╕рд░рд╛рдп тАУ ЁЯЫвя╕П рд░рд┐рдлрд╛рдЗрдирд░реА | ЁЯзк рдХреЗрдорд┐рдХрд▓
ЁЯУН рд╢рд┐рд╡рд╣рд░ тАУ ЁЯЪЬ рдХреГрд╖рд┐ | ЁЯеЫ рдбреЗрдпрд░реА