مطالعه گروهی

#دستنامه_جامع_داروهای_رسمی_ایران در یک نگاه
شواهد تاریخی حکایت از آن دارد که انسان از روز و روزگاری که زمین بستر حیات بشر گشته و با پدیده درد و بیماری روبرو شده است برای بازیابی سلامتی خود و رهایی از رنج بیماری به جستجوی دارو پرداخته است. گرچه به‌کارگیری دارو جهت درمان بیماری ها پیشینه‌ای به قدمت خود انسان دارد، اما بدیهی است که با پیشرفت دانش و فرهنگ بشر, شکل و محتوای دارو درمانی نیز دچار تحولات بنیادین شده است. از روزگاری که همه داروهای در دسترس انسان‌ها مجموعه محدودی از اجزای گیاهان دارویی بود تا امروزی که هزاران داروی با منشأ گیاهی و معدنی و صناعی از یکسو عرصه کارامدی درمان دارویی را گسترش داده و بر کارایی آن افزوده‌اند و از سوی دیگر پیچیدگی ها و مخاطرات دارودرمانی را به شدت افزوده اند.

امروزه Latrogenic Diseasese یا بیماری های درمان‌زاد به عنوان یکی از تهدیدهای جدی انسان هزاره سوم شناخته شده و مقولاتی مانند عوارض نامطلوب داروها، تداخلات نامطلوب دارویی،خطاهای دارویی و مصرف و تجویز نابجای داروها به تفصیل جنبه های خطرافرین داروها را تبیین می کنند.

در دهه های اخیر، سازمان جهانی بهداشت و دست اندرکاران نظام سلامت در بسیاری از کشورهای جهان برآن شدند تا عوامل مؤثر بر مخاطرات روزافزون دارودرمانی را شناسایی کرده و راهکارهایی برای کاهش این مخاطرات ارائه نمایند. از مهم‌ترین و اصلی ترین این عوامل, میزان اطلاعات و آگاهی هایی است که تجویز کنندگان و مصرف کنندگان از داروهای مصرفی خود دارند. به بیانی دیگر، نقصان اطلاعات و معلومات مرتبط با داروی مصرفی ، یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش مخاطرات و عوارض دارودرمانی به‌شمار می رود.

نکته مهم دیگر اینکه داروهای موجود در بازار دارویی معمولا به دو دسته داروهای نسخه ای و داروهای بدون نسخه یا OTC طبقه بندی می شوند. داروهای بدون نسخه داروهایی هستند که بدون نسخه پزشک هم قابل تحصیل از داروخانه هستند اما تصور نادرست و البته زیان‌باری که برخی از مردم از داروی بدون نسخه دارند بی ضرر بودن، بی خطر بودن و مجاز بودن مصرف خودسرانه و باری به هر جهت این داروهاست. این دیدگاه و اقداماتی که بر آن مرتبط می شود متاسفانه بسیاری از مردم را در معرض عوارض و تداخلات خطرناک دارویی قرار داده و می دهد چرا که تقریبا هیچ دارویی از جمله داروی بدون نسخه فاقد ضرر و خطر نبوده و مصرف نابجا و نادرست آن می تواند تهدیدکننده سلامتی و حتی حیات مصرف کننده باشد. به عنوان مثال می توان به یکی از داروهای بسیار مشهور و قدیمی بدون نسخه یعنی آسپرین اشاره کرد که مصرف آن در بیماران هموفیلی، افراد تحت درمان با داروهای ضد انعقاد یا مبتلایان به آسم آلرژیک می‌تواند عواقب وخیمی به‌بار آورد.

اکنون باید از مطالب پیش گفته اینچنین نتیجه گرفت که مصرف ایمن داروهای بدون نسخه بیش از داروهای نسخه ای به داشتن اطلاعات علمی کافی و مناسب و روزآمد بستگی دارد.

کتاب پیش رو پاسخی است به نیاز مبرم جامعه به یک مرجع علمی متقن ، روزآمد و جامع که اطلاعات داروهای بدون نسخه را با زبانی ساده و ادبیاتی مناسب در اختیار مردم قرار می دهد. امید فراوان می رود که کتاب ایران فارمای داروهای بدون نسخه بتواند خلأ موجود در این زمینه را به خوبی پر کند و به افزایش کارایی درمانی و کاهش عوارض و پیامدهای نامطلوب مصرف داروهای بدون نسخه در کشور ما کمک شایانی نماید.

وظیفه خود می دانم که از زحمات ارزشمند همه دست اندرکاران تهیه و تدوین این کتاب و نیز از تلاش و سخت‌کوشی جناب آقای دکتر تیمورزاده در آراستن این کتاب به زیور طبع تقدیر و تشکر کنم و توفیق روزافزون همه این عزیزان را از درگاه حضرت پروردگار مسئلت نمایم.

#دکتر_سید_حمید_خوئی
#دبیر_انجمن_علمی_داروسازان_ایران
https://telegram.me/joinchat/AAAAAD97E4XtwdiqEpZmZw

611 views15:52