Stepolog — yangi va o‘sib borayotgan startaplar uchun IT mahsulotni rejalashtirishdan ishga tushirishgacha qadam-baqadam yo‘l ko‘rsatadigan ekotizim.

Yondashuvi oddiy:

Keraksiz xarajat va shoshma-shosharlik o'rniga – MVP va real foydalanuvchida test, keyin web yoki mobil ilova.

Nima qilamiz:

– Biznes g‘oyasini tahlil qilamiz
– Tez ishga tushadigan MVP'lar
– Feedback va traffic orqali tekshiramiz
– Ishlagan yechimni scale qilamiz

Stepolog maqsadi

Avval sinov. Keyin kengayish.

Bu Stepologni oddiy “kod yozuvchi” emas, startapning texnologik hamkoriga aylantiradi.

@stepolog

MVP Minimum Viable Product — bu mahsulotning eng kichik, lekin foydali versiyasi, foydalanuvchida haqiqiy muammo yechiladimi, shuni tekshiradi.

Oddiy qilib: MVP sizning g‘oyangiz ishlaydimi yoki yo‘qmi degan savolga javob beradi.

@stepolog

Faraz qilaylik, siz onlayn kitob do‘koni g‘oyasini ishlab chiqmoqchisiz.

To‘liq platforma qilmoqchi bo‘lsangiz: minglab kitob, mobil ilova, foydalanuvchi reytingi, to‘lov tizimi… Bular katta xarajat va vaqt talab qiladi.

Agar MVP qilinsa: Faqat 100 ta kitob va oddiy web-sahifa yoki telegram bot.

- Foydalanuvchi kitobni ko‘rishi va buyurtma berishi mumkin
- Siz esa ular kitoblarni haqiqatan sotib oladimi deb tekshirasiz

Agar foydalanuvchi kitobni sotib olsa g‘oya ishlaydi. Agar olmasa qayta o’ylab chiqish kerak bo’ladi.

@stepolog

Demo — bu mahsulot yoki g‘oyaning vizual namoyishi. Foydalanuvchi yoki investorni “shunday bo‘ladi” degan tasavvur bilan tanishtiradi.

U sizning g‘oyangizni ko‘rsatadi, lekin ishlamaydi.

@stepolog

Startaplarda demo ko‘pincha MVP bilan aralashadi, lekin ular bir biridan farq qiladi.

Demo – mahsulotning ishlamaydigan, lekin ko‘rsatish mumkin bo‘lgan versiyasi:

- User yoki investorga vizual tushuntiradi
- Foydalanuvchi haqiqiy ishlashni sinamaydi
- Qaror qabul qilishda “tasavvur uyg‘otadi”

Avvalgi misoldek online kitob do'koni g'oyasini olaylik:

- Faqat web-sahifa skrinshotlari
- Kitoblar katalogi ko‘rinishi

“Buyurtma berish” tugmasi ishlamaydi, faqat ko‘rinadi

Demo — g‘oya va dizaynni ko‘rsatadi, MVP esa ishlatadi.

@stepolog

G‘oya yaxshi, lekin bozor yo‘q — eng keng tarqalgan startap xatosi.

Ko‘pchilik startaplar innovatsion g‘oyaga ega bo‘ladi, lekin uni sotib oladigan haqiqiy bozor yo‘q bo‘ladi. Statistikaga ko‘ra, taxminan 42% startaplar mahsulotga bozor talabi yo‘qligi sababli muvaffaqiyatsiz bo‘ladi (Stredge Partners).

G‘oyangizni kodlamasdan oldin bozorni real tekshiring, custdev o'tkazing, potensial mijozlar bilan gaplashing va talab borligini aniqlang.

@stepolog

Nima uchun bu xato sodir bo‘ladi?

Bozorni tekshirmaslik: Ko‘pchilik startaplar o‘z g‘oyasiga shunchalik ishongan bo‘ladiki, u haqiqiy ehtiyojni tekshirmaydi.

Foydalanuvchini ehtiyojini bilmaslik: Foydalanuvchi nima xohlashini va qancha xarid qilishga tayyorligini aniqlamaydi.

MVP yoki test qilmaslik: G‘oyani to‘liq kodlashdan oldin, kichik versiya yoki test orqali bozor reaktsiyasini sinash yo‘q.

Qanday oldini olish mumkin?

Bozor tadqiqoti: Kim va qancha odam g‘oyangizni xohlashini aniqlang.

CustDev (customer development): Potensial mijozlar bilan suhbat o‘tkazing, ularning muammolarini va ehtiyojlarini tushuning.

MVP orqali test: Eng kichik ishlaydigan versiya bilan foydalanuvchi haqiqiy talabni sinab ko‘ring.

Feedback asosida qaror: Agar talab bo‘lsa, rivojlantiring; yo‘q bo‘lsa, g‘oyani qayta ko‘rib chiqing.

Eng ajoyib g‘oya ham, haqiqiy bozor bo‘lmasa, startapga muvaffaqiyat keltirmaydi.

G‘oyani kodlashdan oldin bozorni sinash va real talabni tekshirish startap muvaffaqiyati uchun muhim qadamdir.

@stepolog

Hammasini o‘zingiz qilmoqmisiz yoki jamoa bilan boshlamoqmisiz?

Ko'pchilik Startapchilar g‘oyani faqat o‘zi amalga oshiradi deb o‘ylaydi. Ammo jamoa bilan boshlash ko‘pincha tezroq rivojlanish va sifatli natija beradi.

Successful startups’larning taxminan 65% i birinchi bosqichda 2–3 kishilik jamoa bilan ish boshlagan (CB Insights).

Keyingi postda batafsilroq tushuntiraman

@stepolog

Startap boshlashda tug'iladigan savollardan biri: hammasini o‘zim qilaymi yoki jamoa tuzaymi? Har ikkala yondashuvning o‘z afzalligi va kamchiligi bor.

Yolg'iz boshlash:

- Tez boshlaysiz, qarorlarni tez qabul qilasiz
- Barcha ishlar sizga to‘g‘ri keladi

Vaqt, energiya va ko‘nikmalar yetishmasligi muammo bo‘lishi mumkin

Faraz qilaylik, siz onlayn kitob do‘koni MVP sini o‘zingiz yaratdingiz web-sahifa, 100 ta kitob, oddiy buyurtma tizimi. Ish boshlash tez bo‘ldi, lekin marketing va mijozlar bilan aloqalarni boshqarish siz uchun qiyinlashdi.

Jamoa bilan boshlash:

- Turli tajribalar va bilimlar birlashadi
- Muammolarni tezroq hal qilish mumkin
- Ishni bo‘lishish orqali stress kamayadi

Ammo: qaror qabul qilish biroz sekinlashadi

Agar g‘oyangiz kengayishni va real foydalanuvchi testini ko‘zlaydi — jamoa bilan boshlash tavsiya qilinadi.

Kichik test yoki MVP qilish uchun o‘zingiz ham ishni boshlashingiz mumkin.

@stepolog

PMF nima o‘zi?

PMF (Product–Market Fit)
bu “mahsulot bor” yoki “mijoz bor” degani emas.

PMF shunday narsaki:

- mahsulot aniq muammoni hal qiladi
- aynan shu muammo uchun odamlar qayta-qayta keladi
- siz mahsulotni sotmaysiz, bozor uni sotib oladi

Qisqacha aytganda:

PMF — mahsulot va bozor bir-biriga mos kelgan payt.

@stepolog