#StartupStory

Eng mashhur startaplarda 100 mln foydalanuvchiga erishish uchun talab etilgan vaqtlar oralig'i...

Albatta bunda raqamli tizimlardan foydalana olish qobiliyati hamda internet tarmog'ining rivoji ham ta'sir ko'rsatgan.

@startuplabs

#MyMind

"Ko'pgina O'zbekistondagi startaplarda "UTP" mavjud emas, ularning afzalligi shunchaki birinchi boshlagani ekan. " Shu fikr qanchalik to'g'ri yoki noto'g'ri ?

@startuplabs

MVP ishlamasa nima qilish kerak ?

Agar startapda MVP (Minimal yashovchi mahsulot) ishlamasa yoki kutilgan natijalarni bermasa quyidagi vazifalarni bajarib ko'ring :

1. Muvaffaqiyatsizlik sabablarini tahlil qilish: MVP ishlamasligi sabablarini batafsil tahlil qilish. Ehtimol, muammo funksionallikning yetarli emasligi, yomon foydalanuvchi tajribasi, texnik muammolar yoki reklamani qo'llab-quvvatlashning yetarli emasligidadir.

2. Foydalanuvchilarning fikr-mulohazalari: MVP dan allaqachon foydalangan foydalanuvchilarning fikr-mulohazalarini to'plang. Ularning fikri zaif tomonlarni aniqlashga yordam beradi va yaxshilanishlarni taklif qiladi.

3. Maqsad va strategiyani ko'rib chiqing: loyiha maqsadlari va strategiyasini ko'rib chiqing. Ehtimol, siz rivojlanish yo'nalishini o'zgartirishingiz yoki biznes modelini qayta ko'rib chiqishingiz kerak.

4. Xatolarni tuzatish va yaxshilanishlar: Tahlil va fikr-mulohazalarga asoslanib, MVP da kerakli oʻzgarishlar kiriting. Xatolarni tuzatish, funksionallikni yaxshilash, interfeysni soddalashtirish va h.k.

5. Qayta sinovdan o'tkazing va ishga tushiring: O'zgartirishlar kiritilgandan so'ng, muammolar hal qilinganiga ishonch hosil qilish uchun MVP ni qayta sinovdan o'tkazing. Shundan so'ng siz dasturni qayta ishga tushirishingiz mumkin.

6. Marketing va reklama: produktning marketingi va reklamasiga e'tibor bering. Yangi foydalanuvchilarni jalb qilish va mahsulotingiz haqida xabardorlikni oshirish imkoniyatlarini ko'rib chiqing.

7. Jamoa bilan muloqot: Jamoa bilan MVP ni yaxshilash bo'yicha barcha o'zgarishlar va rejalarni muhokama qilish muhim. Vazifalarni taqsimlang va barcha jamoa a'zolari yangi strategiyani tushunishlariga ishonch hosil qiling.(Daily,Retro kabilar orqali)

Agar shuncha urinishlardan keyin ham MVP ishlamasa, loyihaning butun kontseptsiyasini qayta ko'rib chiqish yoki hatto yangi yechim yoki rivojlanish yo'nalishi topilmaguncha uni ishlab chiqishni to'xtatib turishga to'g'ri kelishi mumkin.

@startuplabs

#Management

UA, User Acquisition - Jalb qilingan foydalanuvchilar soni. Bularning barchasi taqdim etilgan havola orqali sahifaga kelgan foydalanuvchilar. Bunday holda, mahsulot yoki xizmatni sotib olish muhim emas, oddiy tashrif yetarli.

@startuplabs

#Management

AC, Acquisition Cost - Marketing bo'limi tashrif buyuruvchilarni jalb qilish uchun sarflagan mablag'lar miqdori.

@startuplabs

Unit ekonomika - bu biznes, mahsulot yoki xizmatni ishga tushirish foydali yoki yo'qligini ko'rsatadigan oddiy moliyaviy model.

Unit ekonomika ma'lum bir birlikning rentabelligini hisoblashda yordam beradi va birlik tovar birligi, kompaniya xizmati yoki bitta mijoz bo'lishi mumkin. Aslini olganda, Unit ekonomika bizga : "biz ma'lum bir foydalanuvchi (birlik) orqali pul ishlaymizmi yoki yo'qmi? " degan savolga javob berishga imkon beradi. Bu uchun biz foydalanuvchini jalb qilish uchun qancha pul sarflaganimizni va foydalanuvchidan qancha pul olganimizni hisoblashimiz kerak.

@startuplabs

Misol uchun:
"A" kafesi obuna (подписка) orqali ovqat yetkazib berishni rejalashtirmoqda. Ularning holatida daromad keltiradigan birlik mijozi - bu abonent(подписчик). Agar abonent kafe uni jalb qilish, unga ovqat tayyorlash va yetkazib berish uchun sarflaganidan ko'ra ko'proq pul olib kelsa, unda biznes model foydali bo'ladi. Shuning uchun, yangi xizmat o'zini o'zi qoplashi, foyda keltirishi uchun qancha abonent bo'lishi kerakligini yoki sarf qilingan reklama xarajati orqali qancha mijoz yegulik sotib olganligi va bu orqali biz qancha foyda ko'rishimiz mumkinligi, qaysi ko'rsatkichlar (o'rtacha chek(средный чек), konversiya, reklama xarajati va hokazolar)ni ko'paytirish yoki kamaytirish orqali foydani ko'paytirish mumkin bo'lgan yo'llarni izlashga yordam beradi.

@startuplabs

#Facts

1.Marketologlarning 81% i ijtimoiy media orqali haftasiga kamida 6 soat sarmoya kiritilsa, foydalanuvchi ko'payishini aniqladilar.
2.Dunyo bo'ylab o'rtacha B2B da eng mashhur ijtimoiy tarmoqlar LinkedIn (82%), Twitter (66%), YouTube (64%), Facebook (41%) va SlideShare (38%).
3.Ijtimoiy tarmoqlarda brend bilan ijobiy tajribaga ega bo'lgan foydalanuvchilarning 71% i buni boshqalarga tavsiya qilishi mumkin.
4.Har oyda faol foydalanuvchilar soni Twitterda(336 mln.), Facebookda(2.27 mlrd.), Instagramda(1 mlrd.) va LinkedInda(500 mln.) kuzatiladi.
5.Ijtimoiy tarmoqlarda odamlar kuniga o'rtacha 2 soat 15 daqiqa vaqt sarflashadi.
6.Sahifani yuklash tezligining bir soniya kechikishi 7% foydalanuvchilarni yo'qotishga olib kelishi mumkin.
7.Onlayn sotuvda videolardan foydalanish xaridlarning 144% ga oshirishi mumkin.
8.Aksariyat smartfon va planshet egalari (68%) o'z qurilmalarida xarid qilishga harakat qilishgan bo'lsa-da, to'lov paytida yuzaga kelgan qiyinchiliklar tufayli uchdan ikki qismi (66%) uni yakunlay olmaydi.
9.Har yili xaridorlar 18 mlrd. Aqsh dollarlik xaridlarni yakunlashdan bosh tortishadi.
10.Savat(korzinka)dan voz kechishning asosiy sabablari quyidagilardir: yetkazib berish xizmatining qimmatligi, sotib olishga tayyor emas, veb-saytlarni yuklash juda sekin.

@startuplabs

Customer Experience (CX) - bu xaridor tajribasi, ya'ni mijozning brend bilan qanday munosabatda bo'lishi. CX yordamida mijozning mahsulot yoki xizmat haqidagi taasurotlari kompaniya bilan ishlashning barcha bosqichlarida baholanadi: mahsulot yoki xizmat bilan tanishish paytida, buyurtma berishda, to'lovni amalga oshirishda, mahsulot yoki xizmatdan foydalanishda va sotishdan keyingi bosqichlarda. Xaridor biznes bilan aloqada bo'lgan mijoz sayohatining CJ (Customer journey) har bir bosqichi mahsulot yoki xizmatni mukammal qilishga yordam beradi.

@startuplabs

User Experience (UX) - bu foydalanuvchining mahsulot yoki xizmat: dasturiy ta'minot, veb-sayt, mobil ilova bilan o'zaro aloqasi, tajribasini tavsiflaydi.
Oddiy so'zlar bilan aytganda, foydalanuvchi interfeys bilan qanday munosabatda bo'ladi va sayt yoki dastur unga qanchalik qulay.
UX bir qator mezonlarni o'z ichiga oladi - masalan : qulaylik, axborot arxitekturasi, vizual ierarxiya.

@startuplabs

❓P&L hisoboti javob beradigan 3 ta savol

P&L, PNL yoki foyda va zarar to'g'risidagi hisobot ma'lum vaqt davomida qancha daromad va xarajatlarga ega bo'lganini va qancha foyda olganligini ko'rsatadi.

Hisobot foyda va zararlarni baholashda, daromad va xarajatlarni nazorat qilishga yordam beradi va 3 ta asosiy savolga javob beradi.

📌 Biznes qancha daromad oladi?

Tadbirkorlar ko'pincha o'z foydalarining aniq miqdorini e'lon qila olmaydilar.
Ko'pchilik biznes foydasini olingan va sarflangan pul o'rtasidagi farq sifatida o'lchashga odatlangan.
PnL biznes qancha daromad olganini yoki aslida daromad olganmi, zarar bilan chiqqanmi shularni aniqlashda yordam beradi.

📌 Nega biznes aynan shuncha daromad oldi ?

Tadbirkor qancha daromad olganini aniqlagandan so'ng, yangi savollar tug'iladi:
Nega aynan shuncha pul topdingiz, bundan ko'proq yoki kamroq emas?
PnL hisoboti byudjetning daromad qismi qanday shakllantirilishi, xarajatlar (doimiy,o'zgaruvchan) tarkibi nimalardan iborat va foyda ko'rsatkichi nima sababdan o'sishi yoki kamayishini tushunishga yordam beradi.

📌 Qaysi sohalar foyda keltiradi ?

Biznesni har bir bo'limlarida ham daromad va xarajatlarni hisoblash mumkin. Misol uchun, onlayn-do'konda mahsulot sotishdan, yetkazib berish xizmatidan, BNPL (rassrochka) dan, har xil abonent to'lovlari(podpiska)dan tushumlar bo'lishi mumkin.
Har qanday yo'nalish bir xil biznesdagi o'sish yoki pasayishni turli yo'llar bilan ko'rsatishi mumkin.
Masalan, yil davomida kompaniyaning foydasi 20% ga oshdi. Kiyim-kechak savdosi yuqori sur'atlarda o'sib bormoqda, so'nggi oylarda aksessuarlar savdosi esa foydasiz bo'ldi. Aksessuarlar segmentini hisobga olmagan holda, kompaniyaning umumiy foydasi 20 emas, balki 25% bo'lishi mumkin.
Bu kabi tahlillar biznesda ishlar qanday ketayotganini tushunishga va biznesning qaysi sohalarini rivojlantirish, qaysi sohalarida yondashuvni o'zgartirish va qaysilarini butunlay yopishingiz kerakligini ko'rsatib beradi.

@startuplabs

#FutureComesSoon

2050-yil . . .
Sun'iy intelektda ishlovchi virtual shaxsiy kotiba

'Kotiba AI' ilovasi odamlarning kundalik hayotining ajralmas qismiga, hayotning barcha jabhalarini boshqarishga yordam beradigan shaxsiy yordamchining analogiga aylandi.
Ilova keng tarqaladi va undan turli kasb va yoshdagi odamlar foydalanadi. Unda klaviaturadan foydalanmasdan ilova bilan ishlash imkonini beruvchi ovozli boshqaruv funksiyasi mavjud.
Sun'iy intellektning jadal rivojlanishi tufayli 'Kotiba AI' ilovasi yanada aqlli va kuchli tahlil natijalariga ega bo'ladi. U foydalanuvchi ma'lumotlarini tahlil qilish, optimal yechimlarni taklif qilish va hatto kelajakda ro'y berishi mumkin bo'lgan iqtisodiy va siyosiy voqealarni tahlil qilish imkoniyatiga ega.(Faqat tahlil qilish orqali chunki bashorat qiluvchi tizimlarni bandasi yaratolmas!)

Ilova barcha foydalanuvchi qurilmalari, jumladan aqlli uy tizimlari, avtomobillar va aksessuar qurilmalar bilan toʻliq integratsiyalangan.U nafaqat ishda, balki kundalik ishlarda ham ajralmas yordamchiga aylanadi.

Ilova nafaqat rejalashtirish va ishlash vositasi, balki insonning haqiqiy hamrohi va do'stiga aylandi. U foydalanuvchining his-tuyg'ularini tushunishi va u bilan istalgan mavzuda suhbatlar o'tkazishi mumkin bo'lgan insoniy interfeysga ega. Ilova g'oyalarni yaratishning noyob qobiliyati tufayli foydalanuvchini rivojlantirish, yaratish va ilhomlantirishga yordam beradi.

Shunday qilib, 2050 yilda 'Kotiba AI' ilovasi nafaqat kundalik ish uchun vosita, balki insonga o'z maqsadlariga erishish, samarali va ilhomlanishga yordam beradigan haqiqiy hamroh va yordamchiga aylandi.

@startuplabs

#Statistics

O'zbekistonda 2018 - 2027 yillar mobaynida elektron tijorat(Ecommerce) bozorida o'sish kuzatilishi tahlil qilingan hamda umumiy chakana savdo va elektron tijorat aylanmasi ko'rsatib o'tilgan.
2027 yilda ecommerce savdo hajmi 1.7 mlrd. Aqsh dollaridan ko'proq bo'lishi kutilmoqda ekan. Bunda sizning startapingiz ham bo'lishi mumkin. 😉
(Manba kpmg.com sayti)

@startuplabs

Apple Vision Pro bo'ydoqlarga qizlar bilan uchrashuvga yordam beradi.Eng muhimi savollarga tezda javob topish qobiliyati.😀

@startuplabs

#AboutMyStartup

Ko'pchilik yangi startap egalari ishni qanday va nimadan boshlashni aniq belgilamaydi.Masalan, biz jamoamiz bilan 'Scrum' kabi moslashuvchan freymvorkning elementlarini ishlatamiz va bu orqali loyihani bosqichma-bosqich nazorat qilish juda qulaydir. Bunday holda, loyiha ustida ishlash aniq chegaralar bilan qisqa bosqichlarga (sprintlarga) bo'linadi - masalan, bir yoki ikki hafta. Bunda steykholder(loyiha egasi, investor, mijoz kabilar ) ta'sir o'tkazishi mumkin ya'ni ko'plab nazorat nuqtalari mavjud:

1. Sprintni rejalashtirish - jamoa sprint uchun ustuvor vazifalarni tanlaydi, shundan so'ng mahsulotning ma'lum bir qismi tayyor bo'ladi. Jamoa odatda buni mustaqil ravishda amalga oshiradi, lekin har doim steykholderga ishlab chiqilishi kerak bo'lgan vazifalar haqida xabar beradi.

2. Daily - Kunlik - 15 daqiqalik kunlik yig'ilish, unda jamoaning har bir a'zosi (ishlab chiqish guruhi) kecha nima qilgani, bugun nima qilishini va jamoadan olinadigan yordam(agar zarurat sezsa) haqida xabar beradi. Ushbu uchrashuv steykholdersiz o'tkaziladi.

3. Demo - Namoyish - sprint davomida bajarilgan ishlarni steykholderga taqdim etish va undan 'feedback' olish.

4. Retro - Sprintdan keyin jamoaga nima yetishmayotganini, qanday muammolar borligini va nimani yaxshilash mumkinligini muhokama qiladi. Muloqot, shuningdek, demodan so'ng steykholderning fikr-mulohazasiga asoslanadi, shuning uchun u uchrashuvda qatnashishi shart emas.
Har bir sprintning alohida o'rni bor. Agar biror sababga ko'ra jamoa sizni tark etgan bo'lsa yoki ishni vaqtincha to'xtatgan bo'lsangiz ham, siz allaqachon loyihaning bir qismini saqlab qolasiz.

@startuplabs

#StartupStory

❓Startaplar o'ylab topilgan muammolarni hal qila oladimi ?

Bir necha yil oldin "Zume" startapi yopilgan edi, u fudtechda inqilobiy va'dalari bilan 2015 yildan beri 500+ mln Aqsh dollari sarmoya jalb qila olgan.Biroq bu tashqi istiqbolli startap noto'g'ri maqsadli auditoriyani tanlab katta xatoga yo'l qo'ydi hamda foydalanuvchi muammosi va og'rig'ini hal qilmaydigan mahsulotni yaratdi. Keling, nima bo'lganini aytib o'taman.
G'oya : "Zume" restoran sohasini texnologiya bilan optimallashtirishga va oshxonada pitsa tayyorlaydigan robotlarni kiritishga qaror qildi. Oshxonadan keyin hali pishirilmagan pitsa pechlar va GPS datchiklari bilan jihozlangan yuk mashinasiga yuboriladi. Pitsa to'g'ridan-to'g'ri mijozga yetkazib berish jarayonida yo'lda tayyorlanadi va albatta issiq va yangi tayyorlangan pitsa! Ajoyibmi? Albatta, sizning uyingizga pechdan olib kelingan pitsadan yaxshiroq nima bo'lishi mumkin.

✅ "Zume"ning qiymat taklifi(ценность) aniq "Agar siz sovib qolgan pitsadan charchagan bo'lsangiz, bizdan buyurtma bering. "

Qanday xatolikga yo'l qo'yildi ?
Mijozlar pitsaning o'zini qadrlamadilar. Pitsa mazali emas edi.

"Zume" mijozlar qadrlaydigan yuqori raqobatbardosh bozorni tanladi :

1) Mahsulotning ta'mi
2) Uning narxi
3) Yetkazib berish tezligi.

❗Bundan xulosa shuki, texnologiya mijozlarga foyda keltirishga yordam berishi kerak va mahsulotning asosiy afzalliklariga aylanmasligi kerak. Agar pitsa raqobatchilardan ko'ra mazali bo'lmasa, uni kim tayyorlaganining nima ahamiyati bor.

Har doim muammo va og'riqlarni foydalanuvchi ko'zi bilan qarashga harakat qiling chunki siz o'ylab topgan muammo faqat sizda bo'lishi mumkin boshqalarda emas.

@startuplabs

Stiv Jobsning sun'iy intelekt haqidagi fikri.1985 yil.

@startuplabs

❓Startapda muvaffaqiyatga erishishi uchun sizda quyidagi savollarga javob bo'lishi kerak :

1) Mahsulot kim uchun mo'ljallangan? (Ma'lum bir toifadagi foydalanuvchilar yoki mahsulotingiz qaysi segment uchun mo'ljallanganligini aniqlashtirib oling).

2) U qanday muammoni hal qiladi? (Og'riq nuqtasi yoki ushbu segmentning muammosi nimada ekanligini aniqlashtiring).

3) Nima uchun taklif qilingan yechim muqobillardan(raqobatchilardan) yaxshiroq?
(Ushbu guruh uchun yangi xususiyat yoki qiymat taklifi, UTP).

✅ Startapingizda bu savollarga javob bo'lsa siz ma'lum bir cheklangan segmentning muammosiga aniq bir yechim (UTP) topishingiz osonlashadi va bozorda raqobatbardosh mahsulot yoki xizmatni yaratibgina qolmay, o'zingizning auditoriyangizga ega bo'lishingiz mumkin.

@startuplabs

Keling shuni "Apple" kompaniyasi mahsuloti "Iphone" smartfoni misolida tushuntiraman.
1.Segment: Mahsulot sifat, dizayn, innovatsiya, xavfsizlikni xush ko'ruvchilar segmenti
2.Muammo: Ba'zan android smartfonida kuzatiladigan ishlash sifatining pastligi(qotib ishlashi), yoqimsiz dizayn kabilar
3.Yechim: Yuqori sifat, tezkor tizim, kuchli xavfsizlik.

@startuplabs

Pasha Durovdan yangilik:

" 👨‍💻 Bu hafta biz Telegram Biznes xususiyatlarining birinchi partiyasini ishga tushirdik. Foydalanuvchilar endi shaxsiy Telegram akkauntlarini biznes akkauntlariga aylantirishlari mumkin. Natijada, ular o'zlarining joylashuvi va ish soatlarini qo'shishlari, rangli yorliqlar bilan suhbatlar tashkil qilishlari, avtomatik salomlashish/salomlashish xabarlari va tezkor javoblar uchun avto sozlamalardan foydalanishlari mumkin bo'ladi.

Bu hali boshlanishi – biz shu oyda Telegram Businessning ko‘proq xususiyatlarini yetkazib beramiz. Ushbu xususiyatlardan biri odamlarning chatbotlar bilan qanday munosabatda bo'lishini inqilob qiladi. Telegram Business akkauntlari barcha yoki ma'lum chatlarga javob berish uchun chatbotlarni o'zlarining ko'rinmas kotiblari sifatida muammosiz qo'shishlari mumkin bo'ladi. Sun'iy intellekt yordamida ushbu chatbotlar mijozlarga xizmat ko'rsatishni avtomatlashtirishni mutlaqo yangi darajaga olib chiqishi mumkin.

Ishlab chiquvchilar uchun yangi Bot API lar shu oy oxirida bepul taqdim etiladi. Kuzatib qoling — bu mavsumda Telegramda biznes va dasturchilar uchun yanada qiziqarli narsalar keladi. " deb o'zining telegram kanaliga joyladi.

@startuplabs

🔸 Biznes beklog - bu yangi mahsulot yoki xizmat ustida ishlash jarayonida foydalaniladigan artefakt.

🔥 Agile tamoyillari bo'yicha ma'lum bir davr uchun mahsulot yoki xizmatdan ko'zlangan maqsadlarga erishish va undagi metrika(o'lchov)larni aniqlash uchun zarur bo'lgan harakatlarni bajarishga va PnL(Foyda va Zarar) va TTM(g'oyadan oxirgi jarayonagi mahsulot(xizmat)gacha bo'lgan davr) da kuzatilishi mumkin bo'lgan to'siq va kamchiliklarni yengishga va tuzatishga yordam beradigan rejalar jamlanmasi.

@startuplabs