#Management

CJM (Customer Journey Map) - "mijoz sayohat xaritasi" deb tarjima qilinadi. Bu mijozning vizual tajribasi, fikrlar, his-tuyg'ulari, maqsadlari, motivlarini hisobga olgan holda kompaniya bilan aloqa qilish tarixi. Xarita mijoz nomidan tuzilgan va uning mahsulot bilan o'zaro ta'siri nuqtalari va kanallari bo'lgan grafikga o'xshaydi.

CJM mijozning mahsulotga bo'lgan yo'lini aks ettiradi, muammoli joylarini aniqlaydi va sotishni qanday oshirish va mijozlarning sodiqligini ta'minlashni taklif qiladi.

Karta yordamida mijozlarning asosiy muammolari, og'riqli nuqtalari va umidlari namoyon bo'ladi.

Xaritani yaratish uchun mahsulotdan foydalanish jarayonida mijozning har bir qadami, xatti-harakatlarini kuzatishingiz kerak. Yaxshi tahlil qilish uchun siz xaridor va mahsulotning o'zi haqida yetarli ma'lumot to'plashingiz va keyin uni xaritada to'g'ri tuzishingiz kerak.

CJM da Google Sheets, Miro kabilardan foydalanish mumkin

@startuplabs

#TrustToYourself

2023 yil iyul oyidan boshlab bir loyiha ustida ish boshlagan edik. Bunda produkt menejer sifatida ishtirok etdim.
Mahsulot "Prototyping" bosqichida MVP doirasida xarajatlarni qoplab daromad keltirishni va mijoz auditoriyasi kengayishni boshlagan edi. Biroq ayrim sabablarga ko'ra loyihani to'xtatishga majbur bo'ldik.

Biznesda shunaqa holatlar ham bo'lib turadi.

Muhimi ortga chekinmang va o'zizga ishoning!

@startuplabs

#Management

Lean Canvas - Tashabbus kartasi

"Ideation" bosqichida startapni taqdimot (prezentatsiya) qilish uchun asosiy artefakt bo'lib xizmat qiladi.

1.Segment
2.Muammo
3.UTP
4.Yechim
5.Kanallar
6.Ko'zlangan foyda
7.Xarajatlar tarkibi
8.Asosiy ko'rsatkichlar
9.Yashirin afzallik

Kanvasdan ko'rinib turibdiki "Muammo" startap yaratishda doim eng muhim ko'rsatkich hisoblanadi.Shuning uchun birinchi blokda turibdi.

Men amaliyotda ko'pincha "Yashirin ko'rsatkich" ni ishlatmayman.Uning o'rnida "Biznes jarayon" joy olgan.

@startuplabs

#FutureComesSoon

Elon Maskga tegishli "Neurolink" kompaniyasi inson miyasida "Telepathy" deb nomlanuvchi qurilmani sinovdan o'tkazgan.
Bu qurilma yordamida insonning fikri orqali smartfon yoki kompyuterni boshqarish mumkin bo'ladi.

Tasavvur qilib ko'ringa, yarim kechasi pitsa yeyish haqida shunchaki o'ylab qoldingiz va fikr kuchi yordamida hisobingizdan mablag' avtomatik yechilib Express24 orqali pitsa sizga yetkazilib berilsa 😀...

@startuplabs

Loyihani amalga oshirish uchun reja tuzish, raqobatchilar va bozor tahlili, biznes jarayon , gipotezalarni aniqlash,mijoz bilan CustDev, Muammo, Segment, Yechim, UTP, Ekonomika modellarini shakllantirish bu birinchi bosqich. 
Ekonomikada ko'rsatilgan foydaga erishish uchun sizda qat'iyat, talabchanlik, sabr - toqat va eng muhimi aqlli jamoa bo'lishi kerak.

@startuplabs

#Marketing

💡🧠 Marketing dahosi

Bir paytlar yozuvchi Genri Jeyms ajoyib kitob yozgan, ammo uni hech kim sotib olmagan.

📰 Kunlar o'tdi va yozuvchi bunga chiday olmay, o'ylanib, kitobiga odamlarni qandaydir qiziqtirish uchun gazetaga reklama berishga qaror qildi.

U faqat bitta jumla yozgan:
"Chiroyli yosh millioner yigit Genri Jeymsning kitobidagi qahramonga o'xshagan qiz bilan uchrashishni xohlaydi."

Natijada, butun tiraj 24 soat ichida sotilgan!

@startuplabs

Ish yoki biznes?

👷 Ish:
• 1 oy – $1000
• 2 oy – $1000
• 3 oy – $1000
• 4 oy – $1000
• 5 oy – $1000
• 12 oy – $1000

💼 Biznes:
• 1 oy – $0
• 2 oy – $700
• 3 oy – $450
• 4 oy – $2000
• 5 oy – $1400
• 12 oy – $3300

Sizning tanlovingiz? 👇
Ishlash ♥️
Biznes 🔥

@startuplabs

#Management

Kitob "Mening pishloqim qani?" amerikalik yozuvchi Spenser Jonson tomonidan yozilgan va menejment va o'z-o'zini rivojlantirish adabiyoti bozorida qo'llaniladigan mashhur biznes iborasi. Kitob labirintda pishloq qidirayotgan to'rtta qahramon haqida masal aytadi. Kitob hayot va ishdagi o'zgarishlarning metaforasini taklif qiladi, turli odamlar atrofidagi dunyo o'zgarishlariga qanday munosabatda bo'lishlarini va pishloqni qidirish orqali bu o'zgarishlarga turli xil moslashishlarini ko'rsatadi. — Mening pishloqim qani? odatda ish muhitida va shaxsiy hayotda o'zgarish va moslashish strategiyalarini muhokama qilish uchun ishlatiladi.

@startuplabs

#WelcomeToFuture

2050 yil ...

Inson miyasini internet bilan birlashtirishga ixtisoslashgan inqilobiy tadqiqot markazi.
Ular odamlarga bevosita miyasidan tarmoqqa ulanish imkonini beruvchi neyron interfeysni sinovdan muvaffaqiyatli o'tkazadilar.

Ushbu qurilma yordamida foydalanuvchilar ma’lumotlarni bevosita o‘z ongiga yuklab olishlari, qidiruv tizimlariga kirishlari va bir necha daqiqada boshqalar bilan muloqot qilishlari mumkin. Boshqa gadjetlar yoki smartfon, kompyuterlar talab qilinmaydi - dunyoni o'zgartirish uchun faqat bir marta bosish kifoya.

Internet o'sib bormoqda, ongning har bir burchagiga kirib boradi va insoniyatning umumiy aqli sifatida harakat qiladi.
Startapning kelajagi ham o‘z miyangizni boshqarish bilan bog‘liq. Biror kishi xotirasini, fikrlash tezligini yaxshilash va hatto bilimlar omboridan yuklab olish orqali yangi ko'nikmalarga ega bo'lishI, yangi qobiliyat yuklab olishi va o'z qobiliyatlari o'zgartirishi mumkin.

Biroq, imkoniyatlarning ortishi bilan xavflar ham mavjud. Xakerlar va kiberjinoyatchilar ma'lumotlarni o'g'irlash yoki hatto boshqa odamlarning fikrlarini nazorat qilish uchun neyron interfeysini buzishga harakat qilish.

Bu texnologiya ta'lim, tibbiyot, fan va boshqa ko'plab sohalarda yangi istiqbollarni ochadi. Bu inson va mashina o'rtasidagi chegaralar xiralashgan kelajak va har bir inson uchun fantastik imkoniyatlar haqiqatga aylanadi.

Kim bilar balki, bu ham dangasalar uchun yaxshi taklifdir 😀

@startuplabs

#Management
#Ecommerce

Onlayn do'konda ko'p narsa tezlikka bog'liq:

✅ Foydalanuvchilarning 47 foizi sayt yoki bot 2 soniyadan kamroq vaqt ichida yuklanishini kutishadi;
✅ Sayt (Bot) 3 soniyadan ortiq yuklansa 40% mijozni yo'qotasiz;
Yuklashda atigi bir soniya kechikish konversiyalarning 7% ga qisqarishiga olib kelishi mumkin.

Iste'molchilarning 70 foizi sotib olishga tayyorligi sayt tezligiga bog'liqligini tan oladi;

Respondentlarning 50 foizi tezroq yuklash foydasiga videodan voz kechishga tayyor;

Yuklanishning dastlabki 5 soniyasi konversiyaga eng kuchli ta'sir ko'rsatadi, har bir soniyada konversiya tezligi o'rtacha 4,42% ga pasayadi;

Rekord konversiya stavkalari 2 soniyadan kamroq vaqt ichida yuklanadigan sahifalarda qayd etiladi.

@startuplabs

Eng zo'r biznes model - bu xizmat ikki xil auditoriyaga ega bo'lganida, ya'ni biri to'laydi, ikkinchisi xizmatdan foydalanadi. 
Eng oddiy misol ijtimoiy tarmoqlar, ularda foydalanuvchilar bepul sayr (suhbatlashish, kuzatish va hokazolar) qilishadi, boshqasi esa pullik reklama joylaydi.

@startuplabs

#WelcomeToFuture

'Smart Contracts'

Aqlli shartnomalar: Kelajakdagi to'lov tizimi bo'lib, shartnomaning avtomatlashtiradigan shartlarni bajarishni qo'llab-quvvatlaydi.Bu toʻlovlarni amalga oshirish jarayonini soddalashtiradi va tezlashtiradi hamda ishonchlilik va xavfsizlikni oshiradi.

Bu kriptovalyutalarda qo‘llaniladigan blokcheyn

(Blokcheyn - tranzaktsiyalarni qayd qiluvchi va ularni zanjirga bog'langan bloklarda saqlaydigan taqsimlangan ma'lumotlar bazasi va har bir tarmoq ishtirokchisi ma'lumotlar bazasi nusxasiga ega.Asosiy afzalligi uning ishonchliligi, shaffofligi va xavfsizligidir. Blokcheynda aks ettirilgan tranzaktsiyalar autentifikatsiya qilinishi va buzilmasligi va tarmoqdagi barcha ishtirokchilar tomonidan ko'rilishi mumkin.)

texnologiyasiga asoslangan.

Misol uchun, A foydalanuvchi ma'lum bir xizmat (natijaga) erishgandan so'ng, B foydalanuvchining hisobiga ma'lum miqdordagi pulni avtomatik ravishda o'tkazish uchun aqlli shartnoma tuzilishi mumkin.
Deylik, A foydalanuvchi B foydalanuvchiga veb sayt yaratish uchun buyurtma berdi. Tomonlar onlaynda aqlli shartnomani rasmiylashtiradi va unda "Agar buyurtmada ko'rsatilgan 'A.uz' veb sayti hostingda ro'yhatdan o'tsa va undagi 'Bosh sahifa', 'Biz haqimizda', 'Contact ' sahifalari mavjud bo'lsa A hisobidan B hisobiga 5000$ avtomatik o'tkazilsin" degan shartlar bo'lishi mumkin.

Aqlli shartnomalar turli sohalarda, jumladan, moliyaviy operatsiyalar, ta'minot, ko'chmas mulk, tibbiyot va boshqalarda qo'llanilishi mumkin.

Belarus davlati bu tizimni birinchilardan bo'lib tan olib, o'zida sinab ko'rgan.

@startuplabs

#UserStory

Foydalanuvchi hikoyasi tushunchasi

User story yoki foydalanuvchi hikoyasi mahsulot xususiyatlarini oxirgi iste'molchi ko'zlari bilan ko'rishga yordam beradi. Foydalanuvchi hikoyasining asosiy qismi qisqacha va texnik tafsilotlarsiz yoziladi. Asosiysi, odamlarning maqsadlari, ehtiyojlariga e'tibor qaratish va mahsulot (xizmat) ga mijoz ko'zi bilan qarash.

Foydalanuvchi hikoyasining asosiy qismida odatda quyidagilar ko'rsatiladi:

●Foydalanuvchiga tegishli kategoriya;
●U qilmoqchi bo'lgan harakat;
●foydalanuvchi harakatdan keyin olishni kutayotgan natija.

Hikoyani yakunlangan deb qabul qilish uchun albatta bajarilishi kerak bo'lgan shartlar (AC - Acceptance Criteria) dan foydalaniladi.

Katta jamoada ishlovchi dasturchilar "Jira" ga o'xshash loyihalarni boshqarish platformasida buni ishlatgan bo'lishi mumkin.

Kommentariyadagi faylda "AC" ga misol keltirib o'tilgan.

@startuplabs

#StartupStory

"Miro" qanday qilib yirik kompaniyalarni mag'lub etgan edi ?

"Miro" - bu g'oyalarni vizualizatsiya qilish va jamoaviy ishlash uchun onlayn plarforma. Ularning g'oyasi inqilobiy emas, biroq shunday oddiy g‘oyaga ega kompaniya qanday qilib 17 milliard dollarga baholandi ?

"Miro" 2011 yilda yaratilgan va 2020 yilgacha rivojlanmagan edi. Albatta, pandemiya va ommaviy masofaviy ish boshlangani bilan vaziyat o'zgardi va onlaynda qulay vositalar zarur edi. "Miro" jamoasi esa bozordagi o'ziga tegishli segmentni yutib olish imkoniyatini ko'rdi.

"Miro" " Microsoft, Google, Atlassian" va "Adobe" kabi gigantlar bilan foydalanuvchi e'tibori uchun raqobat qilishi kerak edi. Bu kompaniyalarning barchasi millionlab foydalanuvchilar bilan mavjud ekotizimlarda o'rnatilgan o'xshash mahsulotlarga ega.

Bir tomondan, bunday yirik kompaniyalar bilan raqobat qilish juda qo'rqinchli va boshqa tomondan, siz biror marta "Microsoft Whiteboard" yoki "Google Jamboard" ni ishlatib ko'rganmisiz ? Ular noqulay xizmatlar. Shunday qilib, "Miro" mahsulotga pul tikdi va bozorni zabt etishga kirishdi.

"Miro" (bottom - up) pastdan yuqoriga strategiyasidan foydalandi. Mahsuloti imkoniyatini yuqoriga isbotlash va B2B savdolariga pul sarflash o'rniga, ular e'tiborni oxirgi foydalanuvchilarga(bunday mijozlar mahsulotdan o'zi foydalanadi) qaratdi.

"Miro"ning strategiyasi quyidagicha edi :

1) Oxirgi foydalanuvchining muammolarini hal qiladigan mahsulotni yaratish
2) Mahsulotni mutaxassislar - dizaynerlar, menejerlar, sotuvchilar orasida targ'ib qilish;
3) Oxirgi foydalanuvchilar Mironi jamoaviy targ'ib qilishlarini kutishdi
4) "Miro"da jamoaviy ishlashni chegaralash va qo'shimcha to'lov evaziga ruxsat ochish
5) Korporativ mijozlardan so'rovlarni qabul qilish.

Oddiy va yorqin, ammo bu strategiya faqat ikkita shartda ishlaydi :

1.Mahsulotni foydalanuvchilar sevib qolganda
2.Marketing aniq auditoriyaga yo'naltirilganda.

Har doim oxirgi mijozingizni kuzatib boring.

@startuplabs

#Management

Chuqurlashtirilgan suhbat yoki intervyu (Глубинное интервью)

Chuqurlashtirilgan suhbat mahsulotni mukammal qilishda foydalanuvchi yordamida bajariladigan tadqiqot usuli hisoblanadi. Bu orqali siz foydalanuvchining muammolari,og'riqlari, vazifalari, mijoz tajribasi haqida yangi mahsulotni yaratish, takomillashtirish va rivojlantirish uchun kerakli ma'lumotlarni bilib olasiz.

Aytaylik, siz mahsulotning yangi versiyasini tayyorlayapsiz yoki unga yangi funksiya  qo'shmoqchisiz xatolarga yo'l qo'ymaslik uchun siz foydalanuvchilar, ularning taxminlari, ehtiyojlari, mahsulotdan foydalanishda o'tmishdagi tajribasi haqida ko'proq bilib olishingiz kerak.
Chuqurlashtirilgan suhbat yordamida siz u ilgari nima ishlatganini, nima noto'g'ri bo'lganini, nima uchun biror mahsulot yoki xizmatni o'zgartirishga qaror qilganini, mahsulotdan (xizmat) foydalanishda qanday his-tuyg'ularni, muammolarni boshdan kechirganini bilib olishingiz mumkin.

Bu kabi tadqiqot usullari siz yaratmoqchi bo'lgan mahsulot yoki xizmatni mukammalroq va mijozlar uchun sevimli qilishga yordam beradi.

@startuplabs

#Management

Apple kompaniyasi missiya va biznes modeli

Apple missiyasi : "Innovatsion qurilma, dasturiy ta'minot va xizmatlar orqali mijozlarga eng yaxshi foydalanuvchi tajribasini taqdim etish" dan iborat.

Apple biznes modeli : mahsulot va xizmatlarni ishlab chiqarishdan iborat. 
Ma'lumot uchun: 2021-yilda Apple daromadining(Jami daromad : 365 mlrd $) 20% i xizmatlar taqdim etishdan olingan.

Mahsulotlar - iPhone, Mac, iPad, shuningdek, aksessuarlar (Air Pods, Apple-Watch va boshqalar).

Xizmatlar - AppleCare +, Apple's Cloud Services, Apple News +, Apple Pay, Apple Card TM kabi  litsenziyalash va boshqa xizmatlar.

Biror bir yirik startap  yaratmoqchi bo'lsangiz, unga bog'liq qo'shimcha, kichik mahsulot yoki xizmatni taqdim etish yo'llarini izlang.

@startuplabs

#Management

Bozorga kiradigan har qanday mahsulot yoki xizmat boshqa shunga o'xshash mahsulot (xizmatlar)ni ko'rsatadigan kompaniyalar bilan raqobatga kirishadi.

🔥 Raqobat tahlili - bu mahsulot amaliyoti bo'lib, u orqali raqobatchilar mahsuloti o'rganiladi va mahsulotning zaif va kuchli tomonlari aniqlanadi.

Raqobatchilarni o'rganish uchun uning veb sayti mavjud bo'lsa uni tahlil qilish orqali, ijtimoiy tarmoqlarda qancha foydalanuvchisi (podpiska) borligi, har xil kommentariyalar(otziv): e'tirozlar, rahmatnoma haqidagi ma'lumotlar, har qancha vaqtda aksiya yoki chegirmalar berishi orqali yoki shunga o'xshash har xil tashqi ma'lumotlar ,statistik ma'lumotlar orqali amalga oshirilishi mumkin.
pro.similarweb.com kabi veb saytlar orqali ham raqobatchi oylik mijozlar soni ,o'rtacha sotuv hajmi kabi bir qancha ma'lumotlarni bilib olish mumkin.

🔸Shunday qilib startapingiz afzalliklaridan maksimal darajada foydalangan holda duch kelishingiz mumkin bo'lgan risk va tahdidlarni kamaytirishga erishasiz.

Bu kabi tahlillar startap yaratishda deyarli barcha bosqichlarida amalga oshiriladi.

@startuplabs