🔴بەیانی یەکەم رۆژی کرانەوەی پێشانگایی کتێبی کوردیە لە هەولێر.

🔴شوێن: پارکی سامی عەبدولڕەحمان لە هۆلی پێشانگایی نێودەوڵەتی هەولێر

🔴کات: ١٠ی بەیانی هەتاکوو ٨ ئێوارە.

⏰بۆ کتێبی فەلسەفی سەردانی ئەم چاپخانانە بکە لە پێشانگا:
🟡ناوەندی غەزولنووس.
🟡ناوەندی سەردەم.
🟡ناوەندی ئاوێر.
🟡ناوەندی فێربوون.

❗️❗️❗️❗️❗️

⏰بۆ دەرووناسی سەردانی ئەم چاپخانەن بکە لە پێشانگا:
🔵ناوەندی ئاشتی.
🔵ناوەندی ڕێنما.
🔵ناوەندی فێربوون.
🔵ناوەندی ڕەهەند.

❗️❗️❗️❗️❗️

⏰بۆ کتێبی زانستی سەردانی ئەم چاپخانانە بکە:
🟢ناوەندی غەزەلنووس.
🟢ناوەندی فام.
🟢ناوەندی ئاشتی.
🟢ناوەندی فێربوون.
🟢ناوەندی سەردەم.

❗️❗️❗️❗️

⏰ئەم چەند چاپخانەیە زۆر باشن بۆ کتێبی (فەلسەفی، دەرووناسی و زانستی) چونکە خودی خۆشم ئەم جۆرە کتێبانەم لەوێ دەستکەوتووە انشاءاللە سوودی بۆتان دەبێ.

📣 ❗️❗️❗️❗️❗️❗️❗️❗️❗️

💥قەت چاوەڕێی ئەوە نەبووم بەرهەمی هایدیگەرم بە زمانی شیرینی کوردی دەستبکەوێ بەڵام سپاس بۆ خوا لە ناوەندی ڕەهەند دەستم کەوت (ڕاستە بوون و کات هەیە لە وەرگێڕانی د. محمد کەمال بەڵام لە ئینگلیزیە نەک ئەڵمانی) بەڵام ئەم بۆکسە بۆ کێ باشە بۆ ئەو کەسەی دەیەوێ لە هایدیگەر تێبگا و لە بوونگەرایی دەتوانێ لەم کتێبە دەست پێ بکا سەرەتا بەرهەمەکانیتری بخوێنێتەوە ئینجا بوون و کات بەڵام لە ڕاستیدا بوون و کاتەکەی وەرگێڕانی د. محمد کەمال باشترە لەمە چونکە ئەگەر یەکەمجارت بێ بخوێنیتەوە دەقە ئەڵمانیەکە زۆر قورس دەبێ بۆت.

🔴بابەتی ئەم هەفتەیە⬅️فەلسەفەی سیاسی.

🔴بابەتی هەفتەی٢م ⬅️گەشەپێدان.

🔴بابەتی هەفتەی ٣م⬅️مکتبە فەلسەفیەکان.

🔴ئەم ٥ بابەتە لە فەلسەفەی سیاسی باسدەکەین.

🔴WHAT
🔴IS
🔴🔠OLITICAL PHILOSOPHY

🤩فەلسەفەی سیاسی چییە؟
پێش هەموو شتێک فەلسەفەی سیاسی لقێکی فەلسەفەیە کە پرسیار دەکات لە ▫️دەسەڵات، عەدالەت، ئازادی و باشترین شێوازی کۆمەڵگا▫️.

💡بە کورتی فەلسەفەی سیاسی ئەوە نییە تەنها باس بکات لەوەی “کۆمەڵگا چۆن کار دەکات” بەڵکو پرسیار دەکات لەوەی ✒️کۆمەڵگا چۆن دەبێت باش بێت✒️.
😤هەر بیرکردنەوەیەکی سیاسی لە پرسیارێکی بنچینەیی دەست پێ دەکات:
✒️ئایا ئەمە کۆمەڵگا
باشتر دەکات یان خراپتر؟ ✒️
✨✨✨✨✨✨✨✨
☹️ئێمە هەمیشە وێنەیەکمان هەیە لە
✒️کۆمەڵگایەکی باش✒️هەرچەند ڕوون نەبێت کاتێک دەست دەکەین بە قووڵبوونەوە لەو وێنەیە ئەوا دەچینە ناو فەلسەفەی سیاسی.
لە زۆر ڕوانگەی سەردەمدا پێیان وایە زانستی کۆمەڵایەتی دەبێت تەنها باس بکات لە ✒️چی هەیە✒️نەک ✒️چی باشە✒️واتە دەتوانێت ژمارە و ڕاستی دیاری بکات بەڵام نابێت حوکم بدات لەسەر بەهای ئەو شتانە.
🗿بەڵام ئەمە کێشەیەکی گەورە دروست دەکات ناتوانیت لە سیاسەت تێبگەیت بەبێ ئەوەی جیاوازی بکەیت لە نێوان عەدالەت و ستەم کاتێک ئەو جیاوازییە لاواز دەبێت مرۆڤ بەهێواشی “باشی و خراپی” لا بێبایەخ دەبێت، ئەنجامەکە ئەوە دەبێت کە هەموو شتێک وەک “ئاسایی” قبووڵ دەکرێت.
✨✨✨✨✨✨✨✨
🍙لە بیرکردنەوەی کۆن پرسیاری سەرەکی ئەمە نەبوو “چۆن سیستەم کار دەکات” بەڵکو ئەمەبوو “باشترین شێوازی ژیانی مرۆڤ چییە”.

❤️ئامانج تەنها وەسفکردن نەبووبەڵکو دۆزینەوەی باشترین شێوازی ژیان بوو، لەو ڕوانگەیەدا ئازادی بە تەنها بەس نییە ئازادی دەتوانێت یان بەرەو باشیت ببات یان بەرەو بێبنەمایی، بۆیە گرنگتر لە هەموو شتێک بیر لە فەزیلەت(ڕەوشتبەرزی) و پەروەردەی کەسیەتی دەکرێتەوە.
✨✨✨✨✨✨✨✨
🤩 کۆتا پرسیار بۆ ئێوە ئەمەیە
ئەگەر باش و خراپ وەک تەنها ژمارە و زانیاری ببینین چی لە دەست دەدەین؟
کۆمەڵگا چۆن دەبێت ئەگەر ئیتر پرسیاری “باشی چییە” نەکەین.

⬅️پرسیارەکەتان لایخۆتان وڵامبدەنەوە دواتر دەتوان بۆ زیرەکی دەستکرد بنێرن تاکو پرسیارەکەتان بۆ هەڵبسەنگێنێت.

ئەمەش بابەتی یەکەم بابەتی فەلسەفەی سیاسی 🔼🔼🔼.

🔴 کۆماری ئەفلاتوون
🔴Republic by plato

🔼ئەم کتێبە بۆ هەموو ئاستێکە و بۆ فەلسەفەی سیاسی زۆر زۆر باشە ڕاستە کتێبەکە بۆ سەرەتایش دەبێت بەڵام بیرۆکەکانی هەندێک قوڵن بەڵام ئەوە نابێتە ڕێگری لەوەی کە لە کتێبەکە تێنەگەی.

#️⃣🔠olitical 🔠deology🔠
#️⃣ئایدۆلۆژیە سیاسەکان🔠

کۆنەپارێزی 🔠onservatism ©️🔠

کۆنەپارێزی وەک چۆن لە ناوەکەیەوە دیارە هەوڵدەدات بەها نەریتییەکان لە کلتووری ڕۆژئاواییدا بپارێزێت کۆنەپارێزەکان بەزۆری پشتگیری لە خێزانی ناوەکی، ئایینی ڕێکخراو، سوپا، و مافی خاوەندارێتی دەکەن🔠

ئازادیخوازی 🔠iberalism 🔠🔠
لیبرالیزم بەزۆری وەک ئایدۆلۆژیای باڵا لە مێژووی هاوچەرخدا ناودەبرێت ئەم ئایدۆلۆژیایە پێی باشە کە هەر تاکێک مافی خۆی هەبێت حکومەت دەبێت لەلایەن گەلەکەیەوە پەسەند بکرێت و هەموو کەسێک لەبەردەم یاسادا بە یەک شێوە مەمەڵەی لەگەڵدا بکرێت هەروەها پشتگیری لە بازاڕی ئازاد هەڵبژاردن لە نێوان چەندین پارتی سیاسی جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان بۆ سەر لقە جیاوازەکانی حکومەت، جیاکردنەوەی ئایین لە حکومەت، کۆمەڵێک بەهای بنەڕەتی کە لە دەستووردا نووسراون مافی تایبەتی ئازادی ڕادەربڕین، ئازادی ڕۆژنامەگەری، ئازادی کۆبوونەوە، و ئازادی ئایین دەکات🔠

میانڕەوی 🔠oderatism 🔠🔠
میانڕەوی حەز دەکات لەناو ئەو شتەدا بمێنێتەوە کە پێی دەوترێت ✒️پەنجەرەی ئۆڤەرتۆن✒️ 🔠Overton window 🔠کە بریتییە لەو کۆمەڵە سیاسەتەی لە ڕووی سیاسییەوە بۆ زۆرینەی خەڵک پەسەندە لە زۆربەی حاڵەتەکاندا میانڕەوەکان ناسیاسین 🔠apolitical 🔠ئەمەش بەو مانایەیە کە گرنگی بە سیاسەت نادەن بەڵام زانیارییەکی کەمیان لەسەر هەیە🔠

سەرمایەداری 🔠apitalism ©️🔠
سەرمایەداری سیستمێکی ئابوورییە لەسەر بنەمای خاوەندارێتی تایبەتی هۆکارەکانی بەرهەمهێنان و بەگەڕخستنیان بۆ قازانج بنیات نراوە تایبەتمەندییە سەرەکییەکانی سەرمایەداری بریتین لە خاوەندارێتی تایبەت، ئاڵوگۆڕی ئازاد، کێبڕکێ، دابەشکردنی کار، و هاوکاری کۆمەڵایەتی🔠

کۆمەڵخوازی 🔠ocialism 🔠🔠
چەندین جۆری سۆشیالیزم هەن ئەمەش دەیکاتە دەستەواژەیەکی گشتگیر لە مانا کلاسیکییەکەیدا سۆشیالیزم باس لە خاوەندارێتی کرێکاران دەکات بۆ هۆکارەکانی بەرهەمهێنان کە بە توندی پشتگیری لە کودەتای کرێکاران خۆبەڕێوەبردنی دیموکراتی و دیموکراسی لە شوێنی کاردا دەکات سۆشیالیزم لە سەردەمی مۆدێرندا داکۆکی لە خۆبەڕێوەبردنی دیموکراتیی کرێکاران باجی زۆر لەسەر دەوڵەمەندەکان و بە نیشتمانیکردنی بەشە سەرەکییەکانی پیشەسازی دەکات یەکێک لە بەها سەرەکییەکانی خاوەندارێتی کۆمەڵایەتییە🔠

حەزم کرد باسی فکرە سیاسیەکان بکەم چونکە بۆ سەرەتایی زۆر زۆر باشەو فێری فکرەکان بیت و دەتوانی لە ژیانی رۆژانەتدا لەسەریان دەمەقاڵێ بکەی رۆژانە ٥ فکرە باسدەکەم هی سیاسی.
🔼🔼🔼🔼🔼🔼🔼🔼🔼🔼

#️⃣🔠olitical 🔠deology🔠
#️⃣ئایدۆلۆژیە سیاسەکان🔠

🔠🅰️🔠🔠➖2️⃣

سیندیکالیزم 🔠 Syndicalism 🔠
🔴سیندیکالیزم کوڕی سۆشیالیزمە و پێی وایە یەکێتییبوونی هێزی کار دامەزراندنی ڕێکخراوە شۆڕشگێڕییە نامەرکەزییە خۆجێییەکانی کرێکاران کە پێیان دەوترێت 🔠سیندیکا🔠و پێشخستنی داواکارییەکانی کرێکاران لە ڕێگەی بەکارهێنان مانگرتن و هێرشی ڕاستەوخۆوە باشترین شێوازن کە کۆمەڵگەیەکی سۆشیالیستی پێ بەدی بهێنرێت کاتێک کۆمەڵگەیەکی دوای سەرمایەداری بەدی هات کۆنگرە یان کۆمۆنەیەکی سیندیکاکان دروست دەکرێت بۆ نوێنەرایەتیکردنی چەندین سەندیکا یان کەرتی ئابووری بۆ حکومەتێکی ناوەندی.

کۆربۆراتیزم 🔠 Corporatism 🔠
🔴کۆربۆراتیزم داکۆکی لە ڕێکخستنی کۆمەڵگە دەکات لە بوارە جیاوازەکانی دامەزراندندا وەک کشتوکاڵ، سوپا، ئەندازیاری و هتد… کە خەڵک لەسەر بنەمای ئارەزوو و کارامەیییەکانیان پێیان دەسپێردرێت بڕوای بە سیستمێکی ڕێکخستنی نێوان چینەکان هەیە کە تێیدا کرێکاران خاوەنکارەکان و دەوڵەت دانوستان لەگەڵ یەکتر دەکەن بۆ ئەوەی بە کاراترین شێوە ئابووری بەڕێوەبەرن و لە تیۆریدا سەرجەم لایەنە پەیوەندیدارەکان ڕازی بکەن ئەمە ئاماژە بە سیستمێکی سیاسی ناکات کە لەلایەن بەرژەوەندییە گەورەکانی بازرگانییەوە کۆنترۆڵکرابێت چونکە ئەوە دەبێتە 🔠کۆربۆراتۆکراسی🔠
🔠corporatocracy🔠.

لیبرتاریانیزم 🔠 Libertarianism 🔠
🔴لیبرتاریانیزم ئازادی وەک بەهایەکی سەرەکی ڕادەگرێت و هەوڵدەدات خۆبەڕێوەبەری و ئازادی سیاسی بگەیەنێتە بەرزترین ئاست حەزی لە حکومەتێکی زۆر سنووردارە بڕوای بە هەمان بنەماکانی لیبرالیزم هەیە، وەک یەکسانی لەبەردەم یاسادا و مافە بنەڕەتییەکانی ژیان ئازادی و خاوەندارێتی.

جیاخوازی 🔠 Separatism 🔠
🔴جیاخوازی کە بە شێوەیەکی باو بە جیابوونەوەخوازی 🔠 secessionism 🔠
ناسراوە هەوڵدەدات نەتەوە، وڵات، دەوڵەتێکی سەروەر یان حکومەتێک دابمەزرێنێت کە جیا بێت لە نەتەوەیەکی پێشتر هەبوو.

کۆمونیزم 🔠 Communism 🔠
🔴کۆمۆنیزم 🛠 چڕبووەتەوە لەسەر خاوەندارێتی هاوبەشی هۆکارەکانی بەرهەمهێنان دابەشکردن و ئاڵوگۆڕ کە بەرهەمەکان بەسەر هەموو کەسێکی کۆمەڵگەدا لەسەر بنەمای پێداویستی دابەش دەکات کۆمەڵگەیەکی کۆمۆنیستی خاوەندارێتی تایبەت چینە کۆمەڵایەتییەکان، پارە یان دەوڵەتی نییە.

#️⃣🔠olitical 🔠deology🔠
#️⃣ئایدۆلۆژیە سیاسەکان🔠

🔠🅰️🔠🔠➖4️⃣


پێشکەوتنخوازی 🔠 Progressivism 🔠
🔴پێشکەوتنخوازی دەڵێت ئەو میراتەی لە ڕابردووەوە سەرچاوە دەگرێت نابێت بە پیرۆز ڕابگیرێت و لەبری ئەوە پێویستە وەک شتێکی کەم گرنگتر لە پێشکەوتنی کۆمەڵایەتی سەیر بکرێت ئەمە لە بنەڕەتدا پێچەوانەی کۆنەپارێزییە.

ئیمپریالیزم 🔠 Imperialism 🔠
🔴ئیمپریالیزم بە شێوەیەکی نەریتی پێی وابووە کە وڵاتێک دەبێت هێز یان کاریگەری خۆی لە ڕێگەی هێرشی سەربازییەوە بەرفراوان بکات لە سەردەمێکدا زۆر باو بوو و لە بنەڕەتدا وەک میانڕەوی سەیر دەکرا بەڵام لە بەدرێژایی ساڵان ناوبانگی کەم بووەتەوە ئیمپریالیزم بە داکۆکیکردن لە شەڕ و ئەو باوەڕەی کە نەتەوە بەهێزەکان دەبێت حوکمی نەتەوە لاوازەکان بکەن دەناسرێتەوە زۆرجار بەرگری لە خۆی دەکات بەرامبەر بە تۆمەتەکانی چەوساندنەوە بە پێداگری لەسەر ئەوەی کە گەلانی داگیرکراو سوودمەند دەبن چونکە نەتەوە دەوڵەمەندەکان یارمەتییان دەدەن و ئەو شتانەیان پێدەدەن کە ناتوانن بە شێوەیەکی ئاسایی بەدەستی بهێنن.

یەکسانیخوازی 🔠 Egalitarianism 🔠
🔴یەکسانیخوازی قوتابخانەیەکی هزرییە کە لەسەر چەمکی یەکسانی کۆمەڵایەتی بنیات نراوە پێشینەی کارەکانی بۆ هەموو خەڵک دادەنێت بەم پێیەش پێویستە ماف و مامەڵەی یەکسان لەبەردەم یاسادا بۆ هەموو هاوڵاتیانی دەوڵەتێک دابین بکرێت.

سەروومرۆڤخوازی 🔠 Transhumanism 🔠
🔴سەروومرۆڤخوازی پێی وایە هەموان دەبێت خۆیان بە تەکنەلۆژیا بەرز بکەنەوە 🔠 upgrade بکەن 🔠بۆ زاڵبوون بەسەر بنەڕەتیترین و ئاڵۆزترین تەحەددییەکانی مرۆڤایەتیدا ئامانجی کۆتایی ئەوەیە کە هەموو خەڵک بگەنە نەمرى و مێشک و جەستەیەکی ئێجگار پێشکەوتوو.

کۆمۆنیتاریانیزم🔠 Communitarianism 🔠
🔴کۆمۆنیتاریانیزم ئایدۆلۆژیایەکە جەخت لەسەر خۆشگوزەرانی و گرنگی کۆمەڵگە دەکاتەوە وەک یەکەی کۆمەڵایەتی سەرەکى بە شێوەیەکی گشتی جەخت لەسەر ئەو بیرۆکەیە دەکاتەوە کە دووانی چەپ و ڕاستی سیاسەت ڕێگری لە پێشکەوتنی سیاسەت دەکات هەروەها مشتومڕی ئەوە دەکات کە سیاسەتەکانی هەردوو لای شەبەنگەکە تەواوکەری یەکترن و پێویستن بۆ سوودی کۆمەڵگە پێی وایە تاکگەرایی ڕەها زیانبەخشە کاتێک دژایەتی چاکەی گشتی بکات.

دەسەڵاتخوازی 🔠 Authoritarianism 🔠
🔴دەسەڵاتخوازی شێوازێکی حکومڕانییە کە تایبەتمەندە بە هێزێکی بەهێز کە زۆرجار ناوەندییە و داوای گوێڕایەڵی بۆ دەسەڵات و سنووردارکردنی ئازادییە سیاسی و مەدەنییەکان دەکات بۆ نموونە زۆربەی پاشایەتی کلاسیکییەکان شێوازێکن لە دەسەڵاتخوازی فەرمانڕەوای وڵاتێکی دەسەڵاتخواز نەیارەکانی زیندانی دەکات و دەیانچەوسێنێتەوە.

فاشیزم 🔠 Fascism 🔠
🔴فاشیزم دەڵێت خەڵک بە دابەشبوویی لاوازن بەڵام بە یەکگرتوویی لەژێر یەک ئاڵادا بەهێزن جا ئەو ئاڵایە هی دەوڵەت بێت نەتەوە بێت سوپا بێت یان هەر شتێکی هاوشێوە فاشیزم دەسەڵاتخوازە ئەمەش بەو مانایەیە کە تایبەتمەندە بە حکومەتێکی کۆنترۆڵکار کە ئەو بیرۆکەیە ڕەت دەکاتەوە کە خەڵک بتوانن دەنگ لە نێوان چەندین پارتدا بدەن هێزێکی ناوەندی بەهێز لەخۆدەگرێت کە زۆرجار ئاماژەیە بۆ دیکتاتۆر بۆیە جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان ڕەت دەکاتەوە
هەروەها فاشیزم ئۆڵترا-ناسیۆنالیستە 🔠 توندڕەوی نەتەوەیی 🔠کە بریتییە لەو باوەڕەی کە نەتەوەیەک نابێت گرنگی بە مافی نەتەوەکانی دیکە بدات مادام خۆی سوودمەند دەبێت ئۆڵترا-ناسیۆنالیزم زۆرجار هاوشانی سەربازیگەرایی 🔠 militarism 🔠دەبێتکە بریتییە لەو بیرۆکەیەی کە نەتەوەیەک دەبێت خاوەنی سوپایەکی ئەوەندە بەهێز بێت کە بەرژەوەندی و بەها نەتەوەیییەکان بەرفراوان بکات فاشیزم بە بەکارهێنانی شێوازی توندوتیژ ئۆپۆزسیۆن سەرکوت دەکات بڕوای بە هەڕەمی کۆمەڵایەتی سروشتی هەیە و پەرە بە ڕەتکردنەوەی بەرژەوەندییە تاکەکەسییەکان دەدات لە پێناو ئەو چاکەیەی کە بۆ نەتەوە یان ڕەگەزەکە وێنا دەکرێت.

نازیزم 🔠 Nazism 🔠
🔴نازیزم ☀️ شێوازێکە لە فاشیزم کە سەرنجی لەسەر ئایدۆلۆژیا ڕەگەزپەرستانەکەیەتی کە دەڵێت ڕەگەزی ئاریان باڵایە پێی وایە ڕەگەزی ئاریان دەبێت حوکمی تەواوی جیهان بکات بۆ ئەوەی جیهان باشتر بکات بەمەش دەبێتە ئۆڵترا-ناسیۆنالیست بۆ ئەوەی لەلایەن نازییەکانەوە وەک ئاریان پۆلێن بکرێیت دەبێت سپی پێست ڕەگەزخواز 🔠 straight 🔠لە ڕووی دەروونی و جەستەیییەوە بەتوانا بیت ترسنۆک نەبیت و جوولەکە نەبیت ئەگەر بە نا-ئاریان دابنرێیت پێتدەوترێت "ئونترمێنش" 🔠 Untermensch 🔠کە بە مانای مرۆڤی نزم دێت

هەروەها نازییەکان یوجینیکیان 🔠 Eugenics 🔠پێ باش بوو کە بریتییە لە کۆمەڵێک باوەڕ و ڕاهێنان کە ئامانجیان باشترکردنی کوالێتی بۆماوەیی کۆمەڵگەی مرۆییە لەبەر ئەو هۆکارەش ئەو کەسانەی نەخۆشی یان تێکچوونی بۆماوەییان هەبوو وەک "نانخۆرە بێسوودەکان" 🔠 useless eaters 🔠سەیر دەکران و لە شوێنی خۆیاندا دەکوژران یان دەنێردران بۆ کەمپەکان چونکە وەک "ژیانی شایستە نەبوو بۆ ژیان" سەیر دەکران.

ئەمەش کۆتا بابەتی فەلسەفەی سیاسی کە باسمان لە هەموو ئایدۆلۆژیە سیاسیەکان کردووە پێموابێ هیچمان لەبیر نەکردووە بەیانی دەست بە بابەتی گەشەپێدان دەکەین.
🔼🔼🔼🔼🔼🔼🔼🔼

زنجیرەی گەشەپێدان | #️⃣زنجیرەی یەکەم

⏺MindSet ➖ ئەقڵیەت

⏺گرینگترین شت لە ژیانی تۆدا بەهێزی ئەقڵیەتە 🧠چونکە چەنێک ئەقڵیەت بەهێز بێت ئەوندە سەرکەوتوتری لە ژیانت چەنێک بە ژیرانەو ئەرێنی بیربکەیتەوە ئەوندە زیاتر سەرکەوتوتری لە ژیانی خۆتا و
پێچەوانەکەی چەنێک بە نەرێنی و ئەقڵیەتێکی لاواز بیر بکەیتەوە ئەوندە شکست دەهێنیت بۆیە دایمە ئەڵێم ئەقڵیەت گرینگترین شتە لە ژیانتان، خوێندنتان، کاری رۆژانەتان هتد…

⏺لە بری ئەوەی بڵێی “من ناتوانم” بڵێ “من دەتوانم” ئەمە وادەکات سەرکەوتن بەدەست بێنیت لەو کارەی کە دەیکەیت چونکە متمانە بەخۆبوون پێش هەموو شتێکی ئەو کارەیە دەیکەی ئەگەر متمانەت بەخۆت نەبێت ئەوە چاوەڕێ مەکە کەس متمانەی بەتۆ بێت و سەرکەوتن بەدەست بهێنیت بۆیە هەمیشە کاتێک بڕیاری شتێک دەدەی بە ژیرانە بیربکەوە بە ئەرێنی و بە گەشبینانە بیرکەوە نەک رەشبینانە چونکە رەشبینی هۆکاری ئەوەیە کە بتوانێ لە ژیان و دەوروبەرت دووربخاتەوە و ببێتە هۆکاری لاوازبوونت لە کارەکانت.

#زنجیرەیگەشەپێدان

زنجیرەی گەشەپێدان | #️⃣زنجیرەی دووەم

⏺Discipline ➖ بنەما دانان

⏺یەکێک لە هەرە شتە گرینگەکانی ژیانت 🔠دانانی بنەمایەکە بۆخۆت🔠چونکە مرۆڤێک ئەگەر بێ بنەما بێت دایمە ژیانی وەک چۆن زۆر بابەت ئەخوێنیتەوە لە یەک رۆژدا تێکەڵ دەبێ بە هەمان شێوە کەسێک بنەمای نەبێ وای لێدێ و ژیانێکی ناڕێکی دەبێت و لەپاڵ ئەمانەش سەرکەووتونابێت لە کارەکانی (زۆربەی کاتەکان مەبەستم) با جارێ بزانین بنەما چییە…؟

⏺بۆ نمونە کاتێکی دیاری کراوت هەیە بۆ خەوتن و هەڵدەستی دەموچاوت دەشۆی، نان دەخۆی، دەچیتە کار یان قوتابخانە یاخود هەر لە ماڵەوە خەریکی کارەکانت دەبی ئەوە پێی دەوترێت 🔠بنەما🔠بەڵام پێچەوانەکەی نە کاتی خواردنت هەیە بە دیاریکراوی نە کاتی خەوت هەیە بە دیاریکراوی نە هیچ شتێکی تەنها کاتی کارکردن یان قوتابخانەکەت لە کاتی خۆتدا دەبێ بڕۆی ئەگینا کاتەکانیتری هەمووی ناڕێکە بۆیە ئەم ناڕێکیە دەبێتە هۆی لاوازبوونی ئەقڵیەتیشت و کاری لەسەر دەروونیشت دەبێ.

⏺بۆیە پێش هەموو شتێک بنەمایەک بۆ ژیانی خۆت دابنێ و ئەو بنەمایەت با لەسەرووی هەموو حەزەکانت بێ مەبەستم یانی پێویست ناکا لەسەر چوونەدەرەوەیەک خەوی خۆت ناڕێکەی یان لەبەر هاوڕێکانت یان هەر هۆکارێکیتر بە هەمان شێوە بۆ کارەکانی تری رۆژانەشت.

#زنجیرەیگەشەپێدان

زنجیرەی گەشەپێدان | #️⃣زنجیرەی سێیەم

⏺بیرکردنەوەت بەرامبەر شتەکان
بگۆڕە.
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
⏺Change the way you think about things.

⏺پێش هەموو شتێک، بۆچی گرنگە باسی ئەم بابەتە بکەم؟ چونکە لەم نەوەیەی ئێستادا و لەم کۆمەڵگایەدا، بە ڕاستی بیرکردنەوەی زۆر نادروست هەیە ئەگەر بە ڕێژەش هەژماری بکەم، نزیکەی ٧٠٪ بۆ ٨٠٪ی خەڵکی بیرکردنەوەیان بەرامبەر بە شتەکان هەڵەیە.
کاتێک بابەتێکی گرنگ دێتە پێشت دەبێت ئەوە بزانیت کە پێش قبوڵکردنی پێویستە دەربارەی بیربکەیتەوە نەک دەستبەجێ باوەڕی پێبکەیت. بەڵام هەندێک جار بۆ هەندێک کەس ڕەنگە باشتر بێت یەکسەر قبوڵی بکەن چونکە بیرکردنەوەی خۆیان بەرامبەر شتەکانی دەوروبەریان زۆر ناواقیعی و هەڵەیە ئەمەش بەهۆی ئەوەی لە کۆمەڵگایەکی ناتەندروستدا گەورە بوون بۆیە دیدگایان بەو شێوەیە شێواوە بەڵام لە پاڵ ئەمەشدا چارەسەرمان هەیە ئەویش ئەوەیە کە مرۆڤ خۆی بەئاگا بێتەوە لەوەی کە ئەو تێگەیشتنەی هەڵەیە و بەدواداچوونی بۆ بکات.

⏺من ئێستاکە ئەم پەیامە بە ئێوە دەگەیەنم هەر یەکێک لە ئێوە دوای بیستنی ئەم قسانە دەتوانێت خۆی بگۆڕێت وە پێویستە بەدواداچوون بۆ ئەو شتانە بکات کە لە ژیانیدا بە هەڵە تێیانگەیشتووە.

⏺هەمیشە کاتێک شتێک دەبینیت، پێویست ناکات دەستبەجێ باوەڕی پێبکەیت و بڵێیت وایە و ڕاستە و هتد... بڕۆ لەسەر ئەو بابەتە بگەڕێ و لێکۆڵینەوە بکە بۆ نموونە: بابەتێکی ئاینیمان هەیە، با بڵێین ئەویش 🔠مەولود🔠کردنە🤩، کە لە ڕووی شەرعییەوە بە بیدعەیە واتا داهێنراوە، بەڵام خەڵکەکە یەکسەر باوەڕیان پێ هێناوە و چاوی خۆیان بەرامبەر ڕووناکی خۆرەکە گرتووە تاکو ڕاستییەکان نەبینن کاتێکیش پێیان دەڵێیت، هەر ناتوانن ڕاستییەکە ببینن و چاویان بەرامبەر حەقیقەت دادەخەن، چونکە کۆمەڵگاکە وا ڕاهێنانی پێکردوون کە خاوەنی ئەم جۆرە بیرکردنەوەیە بن.

#زنجیرەیگەشەپێدان

زنجیرەی گەشەپێدان | #️⃣زنجیرەی چوارەم

⏺Stoicism
⏺فەلسەفەی ڕەواقی
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
⏺فەلسەفەی ڕەواقی( فەرهەنگی ڤەژینلێکسم بەکار هێناوە بۆ ئەو ناوە): ڕێبەرێکی کرداری بۆ بەهێزکردنی خود و خۆڕاگری
فەلسەفەی ستۆیکەکان (Stoicism) تەنها تیۆرییەکی فەلسەفی کۆن نییە بەڵکو نەخشەڕێگایەکی بەهێزی گەشەپێدانی خودە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی (دڵەڕاوکێ، بێهیوایی و توڕەیی)ئەم فەلسەفەیە لەلایەن کەسایەتییە مەزنەکانی وەک سێنێکا (مامۆستای ئیمپراتۆر نێرۆ) و مارکۆس ئۆریلیۆس (ئیمپراتۆری ڕۆما) پەرەی پێدراوە وەک ئامرازێک بۆ پاراستنی هاوسەنگیی دەروونی لە کاتی تەنگانەدا.
دوو ڕێسایی ستۆیەکەکان دەبێ فێربی بۆ ئاشتی دەروونت:

🔢.زاڵبوون بەسەر دڵەڕاوکێدا (پێشبینیکردنی خراپترین)
دڵنەواییە باوەکانی وەک 🔠هەموو شتێک باش دەبێت🔠زۆرجار هیوایەکی درۆینە دروست دەکەن کە دەبێتە هۆی ڕووخانی دەروونی زیاتر. ستۆیکەکان پێشنیاری ستراتیژییەکی پێچەوانە دەکەن:
⏺ڕووبەڕووبوونەوەی واقیع، پێشوەختە چاوەڕوانی خراپترین سیناریۆکان بکە (وەک لەدەستدانی کار، نەخۆشی، یان شکست هێنان).
درک بەوە بکە کە تەنانەت ئەگەر خراپترینیش ڕوو بدات تۆ توانای تێپەڕاندنیت هەیە وەک مارکۆس ئۆریلیۆس دەڵێت: 🔠هەر یەک لە ئێمە لەوە بەهێزترە کە بیروڕای بۆ دەچێت🔠
⏺مەشقی خۆڕاگری (Voluntary Discomfort):ناوبەناو خۆت بخەرە ناو بارودۆخی سەخت و سادەوە (وەک کەمخۆری یان دەستبەرداربوون لە ڕووکەشگەرایی) بۆ ئەوەی بزانیت کە بۆ ژیانێکی بەختەوەر پێویستت بە شتی ماددی زۆر نییە.

🔢.کۆنترۆڵکردنی توڕەیی
فەلسەفەی ڕەواقی پێی وایە توڕەیی سروشتێکی دەروونی نییە بەڵکو دەرئەنجامی نەفامی و چاوەڕوانی تەڵەکەبازانەیە.
⏺ئێمە کاتێک توڕە دەبین کە واقیعی تاڵ بە شێوەیەکی 🔠چاوەڕواننەکراو🔠کێش دەکێشێت بە هیوایەکی هەڵەدا (بۆ نموونە تۆ لە بارانبارین توڕە نابیت چونکە چاوەڕوانی دەکەیت).
⏺بۆ ڕێگریکردن لە توڕەیی پێویستە پێشوەختە باجی ناپاکی، خیانەت، حەسادەت و توندوتیژی لە ژیانی ڕۆژانەتدا بدەیت و وەک بەشێک لە سروشتی مرۆڤ لێیان بڕوانیت. کەسی دانا هەمیشە ناخۆشییەکانی پێشوەختە لە مێشکی خۆیدا ئەژمار کردووە.

⏺ژیان لە بنەڕەتدا پڕە لە ئاڵۆزی و ناخۆشی کاتێک سێنێکا ڕووبەڕووی مەرگ بووەوە بە خێزانە گریاوەکەی گوت: 🔠چی پێویست دەکات بۆ بەشەکانی ژیان بگریین؟ لە کاتێکدا تەواوی ژیان شایەنی گریانە🔠
کلیلی گەشەپێدانی ڕاستەقینە ئەوەیە کە تێبگەیت تۆ ناتوانیت کۆنترۆڵی ڕووداوەکانی دەرەوە بکەیت، بەڵام تەواوی کۆنترۆڵی پەرچەکردار و بیرکردنەوەکانی خۆتت لەدەستدایە🔠

❗️❗️❗️❗️❗️❗️❗️❗️❗️
#زنجیرەیگەشەپێدان

زنجیرەی گەشەپێدان | #️⃣زنجیرەی پێنجەم
⏺Cognitive biases
⏺تەڵەکانی مێشک
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
⏺چۆن هاوسەنگی لە نێوان بازدانی فیکری و بیرکردنەوەی زانستیدا ڕادەگرین؟
مێشکی مرۆڤ لە ڕێگەی پەرەسەندنەوە🤩فێربووە کە پەی بە نەخش و هاوشێوەییەکان ببات🧠، ئەم توانا ناوازەیەش هاوکارمان بووە بۆ ڕزگاربوون لە مەترسییەکان و داهێنانی شتی نوێ بۆ ئەوەی مێشک وزەیەکی زۆر بەفیڕۆ نەدات، پەنا دەباتە بەر بەکارهێنانی کورتەبڕە هزرییەکان (Heuristics) تا بڕیاری خێرا بدات بۆ نموونە🙈:
کاتێک دەزانین دەستدان لە شتی گەرم زیانبەخشە پێویست ناکات هەموو جارێک لەسەری ڕابمێنین. بەڵام کێشەکە لێرەوە دەست پێدەکات: کاتێک ئەم کورتەبڕە هزرییانە لە کێشە گەورە و ئاڵۆزەکاندا بەکاردەهێنین تووشی 🔠لایەنگیریی نائاگایی🔠یان (Cognitive Biases) دەبین.
ئەم لایەنگیرییانە جۆراوجۆرن لەوانە:
⏺لایەنگیریی بەردەستبوون (Availability Bias)👁: کاتێک بڕیارەکانمان لەسەر بنەمای ئەو زانیارییانە دەدەین کە زۆرترین دەنگدانەوەیان هەیە یان بە ئاسانی بە بیرماندا دێن بۆ نموونە:
دوای ڕووداوێکی دڵتەزێنی فڕۆکە، مرۆڤ تووشی دڵەڕاوکێ دەبێت و پێی وایە گەشتی ئاسمانی مەترسیدارە لە کاتێکدا ئامارەکان دەیسەلمێنن کە هێشتا گەشتی ئاسمانی زۆر لە گەشتی وشکانی سەلامەترە.
⏺لایەنگیریی پشڕاستکردنەوە (Confirmation Bias)💿: مەیلی مێشکمانە بۆ وەرگرتنی ئەو زانیارییانەی کە لەگەڵ باوەڕە کۆنەکانماندا دەگونجێن و پشتگوێخستنی ئەو بەڵگانەی کە پێچەوانەی بیرکردنەوەی ئێمەن. نموونەیەکی دیار باوەڕبوونە بە تیۆری 🔠شێوازەکانی فێربوون🔠 (وەک پێداگری لەسەر ئەوەی کە کەسێک تەنیا بە بینین فێری شت دەبێت) لەکاتێکدا زانست هیچ بەڵگەیەکی بنبڕی بۆ ئەم جیاکارییە نەدۆزیوەتەوە بەڵام مرۆڤەکان تەنیا بەهۆی ئەم لایەنگیرییەوە بەردەوام بەرگری لێدەکەن.
⏺لایەنگیریی لەنگەرگرتن (Anchoring Bias) و پاشڕوانین (Hindsight Bias)👤: کە وامان لێدەکەن بە توندی بە بیرۆکە یان سەرنجی یەکەمەوە دەستبگرین یان وا هەست بکەین ڕووداوەکانی ڕابردوو بە تەواوی پێشبینیکراو بوون بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئەم تەڵە دەروونییانە مرۆڤایەتی سیستمێکی تاقیکاری پەرەپێداوە کە پێی دەوترێت "زانست" زانست تەنیا کۆمەڵێک زانیاری نییە، بەڵکو ڕێکارێکی بەکۆمەڵە بۆ دۆزینەوەی ڕاستییەکان. یەکێک لە باشترین شێوازەکانی زانست بۆ تێکشکاندنی لایەنگیری 🔠تاقیکردنەوەی کۆنتڕۆڵکراوی هەڕەمەکی🔠 (Randomized Controlled Trials)🔠توێژینەوەی دوولایەنە کوێر🔠(Double-blind Studies)ە کە تێیدا نە نەخۆشەکە و نە پزیشکەکە نازانن کێ دەرمانە ڕاستەقینەکەی پێدراوە ئەمەش ڕێگری دەکات لەوەی هیوای پزیشکەکە یان نەخۆشەکە کار بکاتە سەر ئەنجامی توێژینەوەکە لە کۆتاییدا گەورەترین چەکمان دژی لایەنگیری قبووڵکردنی ئەوەیە کە ئێمەش وەک هەر مرۆڤێک خاوەنی ئەم کورتپێچییە هزرییانەین بەهێزکردنی "نەرموونیانیی هزر" (Cognitive Flexibility) واتە توانای گوتنی 🔠ڕەنگە من هەڵەبم🔠پەیوەندیکردن لەگەڵ مرۆڤی خاوەن بیروباوەڕی جیاواز و پشتبەستن بە بەڵگەی سەلمێنراو لەجیاتی هەستی ناوەکی تاکە ڕێگەن بۆ ئەوەی جیهان وەک خۆی ببینین نەک وەک ئەوەی مێشکمان حەز دەکات نیشانمان بدات.

#زنجیرەیگەشەپێدان

#️⃣ڕەخنەگرتن زنجیرەی دووەم.
#️⃣Criticism

ئەمەش قوربانیەکی تری ژێر دەسم🙈…

💿لەگەڵ ئەوپەڕی ڕێزم، ئەمەنە ئەقڵ بچووکە شانازی بە ڕەگەزپەرستی ئەکا لە ژێر ناونیشانی کورد پەروەری و نەتەوەپەرستیەوە…

ئەمجارە بۆخۆتان لێ ئەگڕێم خۆتان قسە لەسەر نەزانی ئەم کابرایە بکەن و ڕەخنەی خۆتان بگرن🧠.

#ڕەخنەگرتن

زنجیرەی گەشەپێدان | #️⃣زنجیرەی شەشەم

⏺واز لە ئەقڵیەتی خەڵک بێنە.
⏺Forget about people's mindset
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
⏺یانی تێناگەم بۆچی دەبێت گرنگی بە هەموو قسە پڕوپووچ و بێماناکانی هەندێک کەس بدەین؟ چ پێویست دەکات بە قسەی کەسانێک بکەین کە هیچ ئەزموونێکی وایان لە ژیانیاندا نییە، و یەکسەر پێیان هەڵبخەڵەتێین و بەدوای ئەو مێگەڵەدا بکەوین؟
با هەر نموونەیەک لەسەر ژیانی خۆم بهێنمەوە بۆتان✨:
لە دەرەوە چەند برادەرێکم باسی ئەوەیان دەکرد کە هەر کەسێک زۆر بەدین بێت، یان زۆر بڕواتە ناو بابەتی ئاینییەوە شێت دەبێت🪩! وە هەموویشیان بڕوایان بەو قسەیە هێنابوو، لە کاتێکدا ئەم قسەیە هیچ ئەسڵ و ئەساسێکی نییە. واتە ئەگەر من بە عەقڵیەتی ئەوان بڕۆشتمایە، دەبوو هەر لەگەڵ ئەواندا بڵێم "وەڵا وایە و ڕاست دەکەن" و هێواش هێواش لە دینەکەشم دوور بکەوتمایەتەوە👤.

⏺واتە مەبەستم لێرەدا ئەوەیە کە پێویست ناکات تۆ بە قسەی چەند کەسێک هەڵبخەڵەتێیت کە هیچ ئەسڵ و ئەساسێکی نییە🌟. هەمیشە خۆت لێکۆڵینەوە بۆ شتەکان بکە، خۆت بەدوای ڕاستییەکاندا بگەڕێ و خۆت ببە بە سەرچاوەی خۆت نەک قسەی چەند کەسێک کە هیچ لە ژیانی خۆیان نازانن.

#زنجیرەیگەشەپێدان