🌿روز و شب در انتظار فرج باشید

حَدَّثَنَا أَبِي وَ مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالا حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الْحِمْيَرِيُّ جَمِيعاً عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ النُّعْمَانِ قَالَ قَالَ لِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع‏ أَقْرَبُ مَا يَكُونُ الْعَبْدُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَرْضَى مَا يَكُونُ عَنْهُ إِذَا افْتَقَدُوا حُجَّةَ اللَّهِ فَلَمْ يَظْهَرْ لَهُمْ وَ حُجِبَ عَنْهُمْ فَلَمْ يَعْلَمُوا بِمَكَانِهِ وَ هُمْ فِي ذَلِكَ يَعْلَمُونَ أَنَّهُ لَا تَبْطُلُ حُجَجُ اللَّهِ وَ لَا بَيِّنَاتُهُ فَعِنْدَهَا فَلْيَتَوَقَّعُوا الْفَرَجَ صَبَاحاً وَ مَسَاءً وَ إِنَّ أَشَدَّ مَا يَكُونُ غَضَباً عَلَى أَعْدَائِهِ إِذَا أَفْقَدَهُمْ حُجَّتَهُ فَلَمْ يَظْهَرْ لَهُمْ وَ قَدْ عَلِمَ أَنَّ أَوْلِيَاءَهُ لَا يَرْتَابُونَ وَ لَوْ عَلِمَ أَنَّهُمْ يَرْتَابُونَ مَا أَفْقَدَهُمْ حُجَّتَهُ طَرْفَةَ عَيْنٍ.

امام صادق علیه السلام فرمود: زمانی بندگان [مؤمن] از همیشه به خدا نزدیکتر و خدا از آنان راضی تر است که حجت خدا را گم کنند و برایشان ظاهر نشود و از آنان محجوب گردد و از مکانش آگاه نباشند ولی در عین حال بدانند که حجّت های خداوند و دلائل آشکار او باطل نمی گردد. پس در آن هنگام باید روز و شب منتظر فرج باشند؛
و زمانی خداوند بیش از همیشه بر دشمنان خود خشم می گیرد که حجت خود را از آنان پنهان کند و برایشان ظاهر نشود؛
و خداوند می داند که دوستانش دچار شک نمی شوند و اگر می دانست که آنان دچار شک می شوند، یک لحظه نیز حجت خود از آنان پنهان نمی کرد. [ولی می داند که چنین نیست]

📚 كمال الدين و تمام النعمة، ج‏2، ص339 به سند صحیح. و الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏1، ص333، الغيبة للنعماني، ص162؛ كمال الدين و تمام النعمة، ج‏2، ص338، به سند دیگر و الغيبة (للطوسي)، ص457.
@sohof2

⚠️ غیبت طولانی و گمراهی افراد نادان

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى الْعَطَّارُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ مِهْرَانَ الْجَمَّالِ قَالَ قَالَ‏ الصَّادِقُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ ع‏ أَمَا وَ اللَّهِ لَيَغِيبَنَّ عَنْكُمْ مَهْدِيُّكُمْ حَتَّى يَقُولَ الْجَاهِلُ مِنْكُمْ مَا لِلَّهِ فِي آلِ مُحَمَّدٍ حَاجَةٌ ثُمَّ يُقْبِلُ كَالشِّهَابِ الثَّاقِبِ فَيَمْلَؤُهَا عَدْلًا وَ قِسْطاً كَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْماً.

امام صادق علیه السلام فرمود: به خدا سوگند مهدیّ شما از شما غایب خواهد شد تا آن جا که جاهلانتان بگویند: خداوند دیگر کاری به آل محمد (ص) ندارد؛ سپس چُنان شهاب ثاقب (آتش فروزان و شکافنده) پیش می آید و زمین را از عدل و داد پر می کند؛ همان گونه که از جور و ستم پر شده است.

📚 کمال الدين و تمام النعمة، دار الکتب الاسلامیة، ج‏2، صص341 و 342؛
«ما لله فی فلان حاجة» تعبیری است که بر رها کردن خداوند و از لطف و عنایت دور نمودن، دلالت دارد. این تعبیر در همین معنا در اسناد دیگری نیز آمده. مانند: الغيبة للنعماني، ص: 141؛ كمال الدين و تمام النعمة، ج‏1، ص: 51، و ص: 302 و ص: 303.
@sohof2

🌾 شکایت از بیسوادی منبری ها!

🔊 شیخ مهدی تهرانی

@fazaelvamaaref

💠 شرط جهاد (3)

عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِيسَى عَنْ سَمَاعَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: لَقِيَ عَبَّادٌ الْبَصْرِيُّ عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ ص فِي طَرِيقِ مَكَّةَ فَقَالَ لَهُ يَا عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ تَرَكْتَ الْجِهَادَ وَ صُعُوبَتَهُ وَ أَقْبَلْتَ عَلَى الْحَجِّ وَ لِينَتِهِ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ- إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى‏ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَ يُقْتَلُونَ وَعْداً عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْراةِ وَ الْإِنْجِيلِ وَ الْقُرْآنِ وَ مَنْ أَوْفى‏ بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بايَعْتُمْ بِهِ وَ ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (توبه 112) فَقَالَ لَهُ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ ع أَتِمَّ الْآيَةَ فَقَالَ التَّائِبُونَ الْعابِدُونَ الْحامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدُونَ الْآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّاهُونَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ الْحافِظُونَ لِحُدُودِ اللَّهِ وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ (توبه 113) فَقَالَ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ ع إِذَا رَأَيْنَا هَؤُلَاءِ الَّذِينَ هَذِهِ صِفَتُهُمْ فَالْجِهَادُ مَعَهُمْ أَفْضَلُ مِنَ الْحَجِّ.

روزی عباد بصری که از همعصران امام سجاد بود در قالب پرسشی معترضانه از امام سجاد(ع) میپرسد: چرا جهاد در راه خدا و دشوارى‌هاى آن را كنار نهاده و به سوى حج وخوشى‌هاى آن روى‌آورده است و سپس با استناد به آيه‌اى توبه 112 مزايا ومحاسن شركت در جهاد را براى آن حضرت برشمرد؛ حضرت در پاسخ از وى خواست‌،دنباله آيه را بخواند. عَبّاد بقيه آيه را خواند: «توبه كنندگان‌، پرستندگان‌، ستايشگران‌، روزه‌داران‌، ركوع كنندگان‌، سجده كنندگان‌، امركنندگان به معروف و بازدارندگان از منكر وحافظان حدود الهى‌...» (توبه‌، 113) حضرت به عَبّاد فرمودند: هرگاه اين گونه افرادى را كه خداوندوصف كرده است‌، يافتى‌؛ در آن صورت‌، جهاد همراه آنان برتر از حج خواهد بود.

📚 الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏5، ص: 22
@sohof2

💠 شرط جهاد (4)

در زمان خانه نشینی امیر المومنین خلفا در حال لشگر کشی برای فتح ایران و روم بودند در این زمان امیر المومنین میفرماید : لا يَخْرُجُ الْمُسْلِمُ فِي الْجِهَادِ مَعَ مَنْ لَا يُؤْمَنُ عَلَى الْحُكْمِ وَ لَا يُنْفِذُ فِي الْفَيْ‏ءِ مَا أَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فَإِنَّهُ إِنْ مَاتَ فِي ذَلِكَ الْمَكَانِ كَانَ مُعِيناً لِعَدُوِّنَا فِي حَبْسِ حَقِّنَا وَ الْإِشَاطَةِ بِدِمَائِنَا وَ مِيتَتُهُ مِيتَةٌ جَاهِلِيَّةٌ.

مسلمان برای جهاد با کسی که حكمش ایمن (از خطا) نیست، و امر خداوند عزّ و جل در في‏ء و غنيمت را اجرا نمى‏ کند، خارج نمی شود. پس اگر چنین کند، و کشته شود، وى ياور و یاری گر دشمن ما در حبس حق و تباه نمودن خون ما به حساب می آید؛ و مردنش، مرگ جاهليّت تلقّى مى‏گردد.

📚 شیخ صدوق، علل الشرايع، ‌ص464؛ الخصال، ج‏2، ص: 625.

مصداق کسی که در زمان امیر المومنین (ع) حکم خدا را در باره فی غنائم اجرا نمیکرد مشخص است. خلفا از دریافت حکم صحیح دین در بسیاری از مسائل شدیدا عاجز بودند، و بنا بر اسناد متعدد بارها در نهایت مجبور شدند که سؤالات خود را نزد امیر المؤمنین ع بفرستند.
این حدیث با گزارش مسعودی که در آن امام پیشنهاد شرکت در جهاد را رد می کند کاملا تناسب دارد. (مسعودى‌، مروج المذهب و معادن الجوهر، تحقيق سعيد محمد اللّحام‌، ج‌2، ص‌310.)
@sohof2

💠 شرط جهاد (5)

عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ مِسْكِينٍ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ‏ بْنِ‏ عَمْرٍو قَالَ: قَالَ لِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع يَا عَبْدَ الْمَلِكِ مَا لِي لَا أَرَاكَ تَخْرُجُ إِلَى هَذِهِ الْمَوَاضِعِ الَّتِي يَخْرُجُ إِلَيْهَا أَهْلُ بِلَادِكَ قَالَ قُلْتُ وَ أَيْنَ فَقَالَ جُدَّةُ وَ عَبَّادَانُ وَ الْمَصِّيصَةُ وَ قَزْوِينُ‏ فَقُلْتُ انْتِظَاراً لِأَمْرِكُمْ وَ الِاقْتِدَاءِ بِكُمْ فَقَالَ إِي وَ اللَّهِ‏ لَوْ كانَ خَيْراً ما سَبَقُونا إِلَيْهِ‏ قَالَ قُلْتُ لَهُ فَإِنَّ الزَّيْدِيَّةَ يَقُولُونَ لَيْسَ بَيْنَنَا وَ بَيْنَ جَعْفَرٍ خِلَافٌ إِلَّا أَنَّهُ لَا يَرَى الْجِهَادَ فَقَالَ أَنَا لَا أَرَاهُ بَلَى وَ اللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ وَ لَكِنْ أَكْرَهُ أَنْ أَدَعَ عِلْمِي إِلَى جَهْلِهِمْ.

عبد الملك بن عمرو گوید امام صادق‌«ع» از من پرسید: چرا به این مواضع (جنگی) مهاجرت می کنی؟ ... «عبدالملك بن عمرو» كه گفته بود جهاد ما به خاطر انتظار امر دولت شما اهل بیت و اقتدا به شماست؛ حضرت در پاسخ (این آیه شریفه را قرائت) فرمود: «اگر اين كارخَير و مطلوب بود، هيچ كس بر ما در اين امرسبقت نمى‌گرفت‌» عرض کردم زیدیه میگویند بین ما و جعفر اختلافی نیست جز اینکه او به جهاد پایبند نیست! حضرت فرمود به خدا قسم بلی من به جهاد پایبندم ولی نمیخواهم علمم را به جهل آنها واگذار کنم!

📚 الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏5، ص: 19؛ تهذيب الأحكام (تحقيق خرسان)، ج‏6، ص: 126

و چنان که می دانیم در روایات متعددی از قیام و جهاد شیعیان برای امر اهل بیت نیز نهی شده است! چه برسد به قیام های حکومت های طاغوت اموی و عباسی و... که اصلاً دغدغه دین و اهل بیت و عدالت نداشته اند! (نمونه ر.ک t.me/sohof2/590 و t.me/sohof2/679)
@sohof2

💠 شرط جهاد (6)
⚠️نذر نا به جا!

عَلِيُّ بْنُ مَهْزِيَارَ قَالَ: كَتَبَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ إِلَى أَبِي جَعْفَرٍ الثَّانِي ع- إِنِّي كُنْتُ نَذَرْتُ نَذْراً مُنْذُ سِنِينَ أَنْ أَخْرُجَ إِلَى سَاحِلٍ مِنْ سَوَاحِلِ الْبَحْرِ إِلَى نَاحِيَتِنَا مِمَّا يُرَابِطُ فِيهِ الْمُتَطَوِّعَةُ نَحْوَ مُرَابَطَتِهِمْ بِجُدَّةَ وَ غَيْرِهَا مِنْ سَوَاحِلِ الْبَحْرِ أَ فَتَرَى جُعِلْتُ فِدَاكَ أَنَّهُ يَلْزَمُنِي الْوَفَاءُ بِهِ أَوْ لَا يَلْزَمُنِي أَوْ أَفْتَدِي الْخُرُوجَ إِلَى ذَلِكَ بِشَيْ‏ءٍ مِنْ أَبْوَابِ الْبِرِّ لِأَصِيرَ إِلَيْهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَكَتَبَ إِلَيْهِ بِخَطِّهِ وَ قَرَأْتُهُ إِنْ كَانَ سَمِعَ مِنْكَ نَذْرَكَ أَحَدٌ مِنَ الْمُخَالِفِينَ فَالْوَفَاءُ بِهِ إِنْ كُنْتَ تَخَافُ شُنْعَتَهُ وَ إِلَّا فَاصْرِفْ مَا نَوَيْتَ مِنْ ذَلِكَ فِي أَبْوَابِ الْبِرِّ وَفَّقَنَا اللَّهُ وَ إِيَّاكَ لِمَا يُحِبُّ وَ يَرْضَى.

علی بن مهزیار گوید: کسی از بنی هاشم نامه ای به امام جواد نوشت و از حضرت پرسید که من قبلا نذر کردم که مدتی بصورت رایگان در سواحل دریا مرزبانی کنم. آیا عمل به این نذر لازم است؟ یا آنکه به جایش به کارهای خیر بپردازم؟ حضرت فرمودند: اگرکسی از مخالفین از نذر تو خبر دار شده است و از (تشنیع و آسیب) او می ترسی، (از روی تقیه) مدتی به مرزبانی برو و اگر کسی خبر دار نشده است لازم نیست به مرزبانی بروی و همین زمان را صرف کارهای خیر کن...

📚 تهذيب الأحكام (تحقيق خرسان)، ج‏6، ص: 126، وسائل الشیعه، ج 15 ص 32 ح 19946

می دانیم که وفای به نذر لازم است؛ مگر آنکه مقضای آن جایز نباشد. و به نفع دنیا و آخرت نباشد. («لَا نَذْرَ فِي مَعْصِيَة» ر.ک وسائل الشيعة، ج‏23، ص: 317 باب أنه لا ينعقد النذر في معصية و لا مرجوح.) و این یعنی مرزبانی آن دولت ها جایز نبوده است.
@sohof2

⚠️ شهید نیستند!

مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ يَحْيَى عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مَعْبَدٍ عَنْ وَاصِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا تَقُولُ فِي هَؤُلَاءِ الَّذِينَ يُقْتَلُونَ فِي هَذِهِ الثُّغُورِ قَالَ فَقَالَ الْوَيْلُ يَتَعَجَّلُونَ قَتْلَةً فِي الدُّنْيَا وَ قَتْلَةً فِي الْآخِرَةِ وَ اللَّهِ مَا الشَّهِيدُ إِلَّا شِيعَتُنَا وَ لَوْ مَاتُوا عَلَى فُرُشِهِمْ.

عبد الله بن سنان گوید: از امام صادق در مورد حکم کسانی که در این جنگ ها در مرزهای اسلامی کشته میشوند پرسیدم. حضرت فرمودند: وای بر آنها! به خدا قسم بر کشته شدن در این دنیا عجله میکنند، و کشته آخرت نیز خواهند بود. (و شهید نیز محسوب نمیشوند!) به خدا سوگند تنها شیعیان ما شهید هستند، هر چند بر بسترهایشان بمیرند.

📚 تهذيب الأحكام (تحقيق خرسان)، ج‏6، ص: 126؛ المحاسن، ج‏1، ص: 164 به سند دیگر از ابان بن تغلب.
@sohof2

💠 شرط جهاد (7)
⚠️ تنها به حکم خدا

عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ رَجُلٍ دَخَلَ أَرْضَ الْحَرْبِ بِأَمَانٍ فَغَزَا الْقَوْمَ الَّذِينَ دَخَلَ عَلَيْهِمْ قَوْمٌ آخَرُونَ قَالَ عَلَى الْمُسْلِمِ أَنْ يَمْنَعَ نَفْسَهُ وَ يُقَاتِلَ عَنْ حُكْمِ اللَّهِ وَ حُكْمِ رَسُولِهِ وَ أَمَّا أَنْ يُقَاتِلَ الْكُفَّارَ عَلَى حُكْمِ الْجَوْرِ وَ سُنَّتِهِمْ فَلَا يَحِلُّ لَهُ ذَلِكَ.

طلحة بن زید از امام صادق سوال میکند که مردی با گروهی بخاطر امانی که برای عبور از سرزمین دشمن گرفته وارد منطقه آنان شده؛ در این زمان گروهی دیگر بعد از ورود به سرزمین دشمن شروع به حمله به دشمن کردند، تکلیف این فرد چیست؟ امام صادق فرمودند او باید از جنگ خود داری کند و تنها بر اساس حکم خدا و رسولش بجنگد. اما اینکه بر اساس حکم جور و سنت کفار (و با خیانت) با دشمن بجنگد، بر او جایز نیست.
@sohof2

💠 شرط جهاد (8)
⚠️ دفاع از خود و اسلام آری، دفاع از سلطان و کشور گشایی نه!

عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ يُونُسَ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا ع قَالَ: قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنَّ رَجُلًا مِنْ مَوَالِيكَ بَلَغَهُ أَنَّ رَجُلًا يُعْطِي السَّيْفَ وَ الْفَرَسَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأَتَاهُ فَأَخَذَهُمَا مِنْهُ وَ هُوَ جَاهِلٌ بِوَجْهِ السَّبِيلِ ثُمَّ لَقِيَهُ أَصْحَابُهُ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّ السَّبِيلَ مَعَ هَؤُلَاءِ لَا يَجُوزُ وَ أَمَرُوهُ بِرَدِّهِمَا فَقَالَ فَلْيَفْعَلْ قَالَ قَدْ طَلَبَ الرَّجُلَ فَلَمْ يَجِدْهُ وَ قِيلَ لَهُ قَدْ شَخَصَ الرَّجُلُ قَالَ فَلْيُرَابِطْ وَ لَا يُقَاتِلْ قَالَ فَفِي مِثْلِ قَزْوِينَ وَ الدَّيْلَمِ وَ عَسْقَلَانَ‏ وَ مَا أَشْبَهَ هَذِهِ الثُّغُورَ فَقَالَ نَعَمْ فَقَالَ لَهُ يُجَاهِدُ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ يَخَافَ عَلَى ذَرَارِيِّ الْمُسْلِمِينَ [فَقَالَ‏] أَ رَأَيْتَكَ لَوْ أَنَّ الرُّومَ دَخَلُوا عَلَى الْمُسْلِمِينَ لَمْ يَنْبَغِ لَهُمْ أَنْ يَمْنَعُوهُمْ‏ قَالَ يُرَابِطُ وَ لَا يُقَاتِلُ وَ إِنْ خَافَ عَلَى بَيْضَةِ الْإِسْلَامِ وَ الْمُسْلِمِينَ قَاتَلَ فَيَكُونُ قِتَالُهُ لِنَفْسِهِ وَ لَيْسَ لِلسُّلْطَانِ قَالَ قُلْتُ فَإِنْ جَاءَ الْعَدُوُّ إِلَى الْمَوْضِعِ الَّذِي هُوَ فِيهِ مُرَابِطٌ كَيْفَ يَصْنَعُ قَالَ يُقَاتِلُ عَنْ بَيْضَةِ الْإِسْلَامِ لَا عَنْ هَؤُلَاءِ لِأَنَّ فِي دُرُوسِ الْإِسْلَامِ دُرُوسَ دِينِ مُحَمَّدٍ ص‏

یونس بن عبد الرحمن گوید من از امام رضا پرسیدم: فدایت گردم، شخصی به مردی از دوستان شما شمشیری و اسبی هدیه داده تا در قبالش در جهاد با دشمنان شرکت کند و وی نیز بدون آگاهی از شرایط جهاد در راه خدا آنها را پذیرفته. سپس با برخی از اصحاب شما برخورد کرده و متوجه شده که شرکت در این جنگ با مخالفان جایز نیست و اصحاب شما به وی دستور دادند که شمشیر و اسب را به صاحبش برگردانند. حضرت فرمودند: بله چنین کند. یونس گفت: او تصمیم به همین کار گرفت ولی آن شخص را نیافت و به او گفتند که آن شخص کوچ کرده.
حضرت فرمود او تنها میتواند طبق وعده ای که داده مرزبانی کند و نباید بجنگد. یونس پرسید مانند مرزهای قزوین و دیلم و عسقلان؟ حضرت فرمود بلی. باز سوال کرد آیا می تواند جهاد کند؟ فرمود: نه، مگر آنکه بر نوامیس مسلمین بترسد. (پس تنها از اسلام دفاع کند، نه از سپاهیان سلطان)
پس پرسید اگر رومیان به مرز اسلامی داخل شوند بازداشتن آنها سزاوار نیست؟ حضرت فرمود: تنها مرزبانی کند و نجنگد؛ مگر انکه اصل اسلام و جان مسلمانان در خطر بیفتد در این صورت جنگش دفاع از خود است، نه دفاع از خلیفه و سلطان.
پرسید پس اگر دشمن به موضع مرزبانی وی حمله کند، تکلیف این شخص چیست؟ حضرت فرمود: در این صورت از اسلام و کیان اسلامی دفاع کند، و نه از (دولت) اینان؛ زیرا با تسلط کفار و اندراس (نام) اسلام، اصل دین در معرض نابودی است.

📚 الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏5، به سند صحیح. ص: 21، علل الشرائع، ج‏2، ص: 603، تهذيب الأحكام (تحقيق خرسان)، ج‏6، ص: 125، و در قرب الإسناد (ط - آل البیت)، ص: 345 مشابه آن از محمد بن عیسی.
@sohof2

🌱جایگاه امانت و مشورت

مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ عَمَّارِ بْنِ مَرْوَانَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع فِي وَصِيَّةٍ لَهُ اعْلَمْ أَنَّ ضَارِبَ عَلِيٍّ ع بِالسَّيْفِ وَ قَاتِلَهُ لَوِ ائْتَمَنَنِي وَ اسْتَنْصَحَنِي وَ اسْتَشَارَنِي ثُمَّ قَبِلْتُ ذَلِكَ مِنْهُ لَأَدَّيْتُ إِلَيْهِ الْأَمَانَةَ.

امام صادق ع در وصیتی فرمودند: بدان که اگر قاتل امیرالمؤمنین ع اگر مرا امین شمارد و از من نصیحت خواهد و مشورت گیرد، و من بپذیرم، امانت را به نحو کامل به او خواهم رساند.

📚الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏5، ص: 133، باب الأمانة، ح5.

در همین باب روایات زیادی در این زمینه آمده است. و در آن تصریح شده که لزوم ادای امانت و وفای به عهد نسبت به نیکوکار و بد کار استثنایی ندارد. (ح1) و علاوه بر ذکر مثال در امانت قاتل امیر المؤمنین ع (در ح4و 5)، به بنی امیه و مجوس، (ح2) قاتل انبیاء، (ح3) و قاتل سید الشهداء (عوالي اللئالي، ج‏3، ص: 251) و... نیز اشاره شده، که نشان گر اوج اهمیت قبول امانت و نصیحت است.

در روایت دیگری آمده:
عَنْ حَمَّادٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِه‏... فَإِنَّ مَنْ لَمْ يُمْحِضِ النَّصِيحَةَ لِمَنِ اسْتَشَارَهُ سَلَبَهُ اللَّهُ رَأْيَهُ وَ نَزَعَ عَنْهُ الْأَمَانَة.

هر کس نصیحت خود را نسبت به کسی که از او مشورت می خواهد، خالص نگرداند، خداوند رأی و فهم او را بگیرد، و امانت را از او بردارد.

📚 المحاسن، ج‏2، ص: 375، الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏8، ص: 348، من لا يحضره الفقيه، ج‏2، ص: 297

در عهد محمد بن ابی بکر از امیر المؤمنین ع نیز آمده: «...انْصَحْ لِمَنِ اسْتَشَارَك‏» (الغارات، ط - الإسلامي، ج‏1، ص: 158)
نسبت به هر کس که از تو مشورت خواست، نصیحت بورز!

و در صفات مؤمن نیز ارشادگری او نسبت به مشورت گیرنده به چشم می خورد: «يُرْشِدُ مَنِ اسْتَشَارَه‏» (الكافي، ط - الإسلامية، ج‏2، ص: 231، الخصال، ج‏2، ص: 571)
@sohof2

🌱زمین از حجت خالی نمی ماند!

حدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ إِسْحَاقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو عَلِيِّ بْنِ هَمَّامٍ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ عُثْمَانَ الْعَمْرِيَّ قَدَّسَ اللَّهُ رُوحَهُ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ سُئِلَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ ع وَ أَنَا عِنْدَهُ عَنِ الْخَبَرِ الَّذِي رُوِيَ عَنْ آبَائِهِ ع أَنَّ الْأَرْضَ لَا تَخْلُو مِنْ حُجَّةٍ لِلَّهِ عَلَى خَلْقِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَ أَنَّ مَنْ مَاتَ وَ لَمْ يَعْرِفْ إِمَامَ زَمَانِهِ مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّةً فَقَالَ ع إِنَّ هَذَا حَقٌّ كَمَا أَنَّ النَّهَارَ حَقٌّ فَقِيلَ لَهُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ فَمَنِ الْحُجَّةُ وَ الْإِمَامُ بَعْدَكَ فَقَالَ ابْنِي مُحَمَّدٌ هُوَ الْإِمَامُ وَ الْحُجَّةُ بَعْدِي مَنْ مَاتَ وَ لَمْ يَعْرِفْهُ مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّةً أَمَا إِنَّ لَهُ غَيْبَةً يَحَارُ فِيهَا الْجَاهِلُونَ وَ يَهْلِكُ فِيهَا الْمُبْطِلُونَ وَ يَكْذِبُ فِيهَا الْوَقَّاتُونَ ثُمَّ يَخْرُجُ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى الْأَعْلَامِ الْبِيضِ تَخْفِقُ فَوْقَ رَأْسِهِ بِنَجَفِ الْكُوفَةِ.

🔸 محمد بن عثمان الْعَمْري گوید که شنیدم از پدرم که نقل می کرد که از امام حسن عسكری (عليه السلام) سؤال شد در حالی كه من در نزد ایشان حضور داشتم، دربارۀ اين روايت كه از پدرانش (علیهم السلام) نقل شده بود: «زمين هيچ گاه از حجت خدا بر خلق، تا روز قيامت خالی نخواهد بود و اگر كسی بميرد و امام زمانش را نشناسد به مرگ جاهليت مرده است» امام حسن عسكری عليه السلام فرمودند: اين سخن حقی است؛ همان طور كه [روشنایی] روز حق است. پس از ايشان سؤال شد: ای فرزند رسول خدا! امام و حجت بعد از شما كيست؟ فرمود: فرزندم محمد، او امام و حجت بعد از من است. هر كس بميرد و او را نشناسد، به مرگ جاهليت مرده است، امّا براى او غيبتى است كه نادانان در آن سرگردان شوند و اهل باطل در آن هلاك گردند و كسانى كه براى آن وقت [زمان] معيّن كنند دروغ گويند، سپس خروج می كند؛ پس گويا به پرچمهاى سپيدى می نگرم كه بر بالاى سر او در نجف و‏ كوفه‏ به اهتزاز در آمده است.

📚 كمال الدين و تمام النعمة، (الشيخ الصدوق)، ج‏٢، ص: ٤٠٩, ح ٩.
@dajjale_basreh

⚠️ انحراف سخت مردم دوران ظهور!

«أَخْبَرَنَا أَبُو الْعَبَّاسِ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ بْنِ عُقْدَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ‏ الْمُفَضَّلِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زُرَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَرْوَانَ عَنِ الْفُضَيْلِ بْنِ يَسَارٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام يَقُولُ إِنَّ قَائِمَنَا إِذَا قَامَ اسْتَقْبَلَ مِنْ جَهْلِ النَّاسِ أَشَدَّ مِمَّا اسْتَقْبَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلّی الله علیه و آله مِنْ جُهَّالِ الْجَاهِلِيَّةِ قُلْتُ وَ كَيْفَ ذَاكَ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلّی الله علیه و آله أَتَى النَّاسَ وَ هُمْ يَعْبُدُونَ الْحِجَارَةَ وَ الصُّخُورَ وَ الْعِيدَانَ وَ الْخُشُبَ الْمَنْحُوتَةَ وَ إِنَّ قَائِمَنَا إِذَا قَامَ أَتَى النَّاسَ وَ كُلُّهُمْ يَتَأَوَّلُ عَلَيْهِ كِتَابَ اللَّهِ يَحْتَجُّ عَلَيْهِ بِهِ ثُمَّ قَالَ أَمَا وَ اللَّهِ لَيَدْخُلَنَّ عَلَيْهِمْ عَدْلُهُ جَوْفَ بُيُوتِهِمْ كَمَا يَدْخُلُ الْحَرُّ وَ الْقُرُّ.»

فضَیل بن یسار گوید از امام صادق علیه السلام شنیدم که فرمود:
«ناملایماتی که قائم ما از سوی جاهلان زمان ظهور خود متحمّل می‌شود، بیش از آزاری است که رسول خدا صلّی الله علیه و آله از مردم دوران جاهلیّت تحمّل فرمود.» گفتم: «چگونه ممکن است؟» فرمود: «پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله در زمانی برانگیخته شد که مردم سنگ و کلوخ و چوبهای تراشیده شده را می‌پرستیدند؛ ولی آنگاه که قائم ما قیام کند، همه مردم بوسیله قرآن به مخالفت با او بر می‌خیزند و کتاب خدا را بر طبق میل خود و بر علیه او تفسیر و تأویل می‌کنند.»
سپس فرمود: «امّا به خدا قسم، همان‌گونه که سرما و گرما وارد خانه‌هایشان می‌شود (و از آن گریزی ندارند)، او عدل خود را حتی اگر داخل خانه‌هایشان باشند، بر آنان وارد خواهد نمود.»

📚 الغیبة للنعماني، ص: 297، و در همین باب اخبار دیگری در این معنا آمده است.
@sohof2

☀️لزوم شناخت امام زمان علیه السلام و تسلیم ایشان بودن

عَنِ ابْنِ أُذَيْنَةَ قَالَ حَدَّثَنَا غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ أَحَدِهِمَا ع أَنَّهُ قَالَ: لَا يَكُونُ الْعَبْدُ مُؤْمِناً حَتَّى يَعْرِفَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ الْأَئِمَّةَ كُلَّهُمْ وَ إِمَامَ زَمَانِهِ وَ يَرُدَّ إِلَيْهِ وَ يُسَلِّمَ لَهُ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ يَعْرِفُ الْآخِرَ وَ هُوَ يَجْهَلُ الْأَوَّلَ.

از حضرت باقر یا حضرت صادق علیهما السلام روایت است که فرمود: بنده خدا مؤمن نخواهد بود مگر اینکه خدا و رسول و همه امامان را بشناسد و نیز امام زمانش را بشناسد و در تمام امور خود به او مراجعه کند و تسلیم امر او باشد. سپس فرمود: چگونه می شود که آخرین امام را بشناسد در صورتی که اوّلین امام را نشناخته باشد؟

📚 الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏1، ص: 180
@sohof2

🌱امید مخلصان!

حَدَّثَنَا الصَّقْرُ بْنُ أَبِي دُلَفَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ الرِّضَا ع يَقُول‏... قُلْتُ لَهُ وَ لِمَ سُمِّيَ الْمُنْتَظَرَ قَالَ لِأَنَّ لَهُ غَيْبَةً يَكْثُرُ أَيَّامُهَا وَ يَطُولُ أَمَدُهَا فَيَنْتَظِرُ خُرُوجَهُ الْمُخْلِصُونَ وَ يُنْكِرُهُ الْمُرْتَابُونَ وَ يَسْتَهْزِئُ بِذِكْرِهِ الْجَاحِدُونَ وَ يَكْذِبُ فِيهَا الْوَقَّاتُونَ وَ يَهْلِكُ فِيهَا الْمُسْتَعْجِلُونَ وَ يَنْجُو فِيهَا الْمُسْلِمُونَ.

✨از امام جواد عليه السلام سوال شد:
چرا امام زمان عليه السلام را «منتظَر» مى نامند؟!
پس فرمود: «چون او را غيبتي است طولاني كه در آن زمان مخلصين انتظار ظهور او را دارند، اهل شك و شبهه منكر وجود حضرت مى شوند، بى دينان نام و ياد او را به استهزاء و مسخره مى گيرند، گروهى به دروغ براي ظهور وقت تعيين مى كنند، كسانى كه عجله كنند هلاك مى شوند، و اهل تسليم نجات پيدا مى كنند.»

📚 كمال الدين و تمام النعمة، ج‏2، ص: 378، كفاية الاثر، ص: 238
@sohof2

🔨پاسخ کوبنده امام صادق علیه السلام به غالیان

مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْبَرْقِيِّ عَنْ أَبِي طَالِبٍ عَنْ سَدِيرٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ قَوْماً يَزْعُمُونَ أَنَّكُمْ‏ آلِهَةٌ يَتْلُونَ بِذَلِكَ عَلَيْنَا قُرْآناً وَ هُوَ الَّذِي فِي السَّماءِ إِلهٌ وَ فِي الْأَرْضِ إِلهٌ‏ فَقَالَ يَا سَدِيرُ سَمْعِي وَ بَصَرِي وَ بَشَرِي وَ لَحْمِي وَ دَمِي وَ شَعْرِي مِنْ هَؤُلَاءِ بِرَاءٌ وَ بَرِئَ اللَّهُ مِنْهُمْ مَا هَؤُلَاءِ عَلَى دِينِي وَ لَا عَلَى دِينِ آبَائِي وَ اللَّهِ لَا يَجْمَعُنِي اللَّهُ وَ إِيَّاهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا وَ هُوَ سَاخِطٌ عَلَيْهِمْ قَالَ قُلْتُ وَ عِنْدَنَا قَوْمٌ يَزْعُمُونَ أَنَّكُمْ رُسُلٌ يَقْرَءُونَ عَلَيْنَا بِذَلِكَ قُرْآناً يا أَيُّهَا الرُّسُلُ‏ كُلُوا مِنَ الطَّيِّباتِ وَ اعْمَلُوا صالِحاً إِنِّي بِما تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ‏ فَقَالَ يَا سَدِيرُ سَمْعِي وَ بَصَرِي وَ شَعْرِي وَ بَشَرِي وَ لَحْمِي وَ دَمِي مِنْ هَؤُلَاءِ بِرَاءٌ وَ بَرِئَ اللَّهُ مِنْهُمْ وَ رَسُولُهُ مَا هَؤُلَاءِ عَلَى دِينِي وَ لَا عَلَى دِينِ آبَائِي وَ اللَّهِ لَا يَجْمَعُنِي اللَّهُ وَ إِيَّاهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا وَ هُوَ سَاخِطٌ عَلَيْهِمْ ...

سدیر گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم: گروهی مدعی اند که شما «اله» هستید و به این آیه استناد می کنند: «و هو الذی فی السماء اله و فی الارض اله» حضرت فرمود: ای سدیر گوش و چشم و پوست و گوشت و خون و موی من از اینان بیزار است و خداوند نیز از آنان بیزار است. اینان بر دین من و دین پدرانم نیستند و خداوند مرا با آنان در روز قیامت در یک جا جمع نمی کند مگر آن که بر آنان خشمگین است. گفتم: نزد ما گروهی هم هستند که مدعی اند شما «رسول» هستید و به این آیه استناد می کنند: «یا ایها الرسل کلوا من الطیبات و اعملوا صالحا انی بما تعملون علیم» امام فرمود: ای سدیر گوش و چشم و مو و پوست وگوشت و خون من از اینان بیزار است و خدا و رسول (صلی الله علیه و آله) نیز از آنان بیزارند. اینان بر دین من و دین پدرانم نیستند و خداوند مرا با آنان در روز قیامت کنار هم جمع نمی کند مگر آن که بر آنان خشمگین است ...

📚الكافي، دار الکتب الإسلامية، ج‏1، ص269
@sohof2

🌷صلوات و آمرزش گناهان

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ إِسْحَاقَ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ الرِّضَا سلام اللّه علیه مَنْ لَمْ يَقْدِرْ عَلَى‏ مَا يُكَفِّرُ بِهِ ذُنُوبَهُ فَلْيُكْثِرْ مِنَ الصَّلَوَاتِ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ فَإِنَّهَا تَهْدِمُ الذُّنُوبَ هَدْماً.

كسي كه توان جبران گناهانش را ندارد، زياد بر حضرت محمّد و اهل بيتش (عليهم السلام) صلوات و درود فرستد، كه همانا گناهانش محو و نابود گردد.

📚 الأمالي (للصدوق)، ص: 73

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَعَجِّلْ فَرَجَهُم‏ وَ الِعَن أعدائهم أَجْمعين
@sohof2

⚠️ غالیان بدتر از مشرکان

مُحَمَّدُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حَسَّانَ، عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا، رَفَعَهُ إِلَى أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ: ذُكِرَ عِنْدَهُ جَعْفَرُ بْنُ وَاقِدٍ وَ نَفَرٌ مِنْ أَصْحَابِ أَبِي الْخَطَّابِ، فَقِيلَ إِنَّهُ صَارَ إِلَى بِيرُوذَ، وَ قَالَ فِيهِمْ: وَ هُوَ الَّذِي فِي السَّماءِ إِلهٌ وَ فِي الْأَرْضِ إِلهٌ‏، قَالَ، هُوَ الْإِمَامُ، فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (ع) لَا وَ اللَّهِ لَا يَأْوِينِي وَ إِيَّاهُ سَقْفُ بَيْتٍ أَبَداً، هُمْ شَرٌّ مِنَ الْيَهُودِ وَ النَّصَارَى وَ الْمَجُوسِ وَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا، وَ اللَّهِ مَا صَغَّرَ عَظَمَةَ اللَّهِ تَصْغِيرَهُمْ شَيْ‏ءٌ قَطُّ، إِنَّ عُزَيْراً جَالَ فِي صَدْرِهِ مَا قَالَتْ فِيهِ الْيَهُودُ فَمَحَا اللَّهُ اسْمَهُ مِنَ النُّبُوَّةِ، وَ اللَّهِ لَوْ أَنَّ عِيسَى أَقَرَّ بِمَا قَالَتِ النَّصَارَى لَأَوْرَثَهُ اللَّهُ صَمَماً إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، وَ اللَّهِ لَوْ أَقْرَرْتُ بِمَا يَقُولُ فِيَّ أَهْلُ الْكُوفَةِ لَأَخَذَتْنِي الْأَرْضُ، وَ مَا أَنَا إِلَّا عَبْدٌ مَمْلُوكٌ لَا أَقْدِرُ عَلَى شَيْ‏ءٍ ضَرٍّ وَ لَا نَفْعٍ.

علي بن حسان از يكى از صحابه نقل كرد كه در خدمت حضرت صادق عليه السّلام صحبت از جعفر بن واقد و چند نفر از ياران ابو الخطاب شد يكى از حاضرين گفت او براى گمراه كردن من رفت آمد داشت با من و ميگفت اين آيه در باره امام نازل شده وَ هُوَ الَّذِي فِي السَّماءِ إِلهٌ وَ فِي الْأَرْضِ إِلهٌ گفت منظور امام است كه در زمين و آسمان خدا است.
حضرت صادق عليه السّلام فرمود نه بخدا قسم هرگز من و او در زير يك سقف جمع نشده‏ايم آنها بدتر از يهود و نصارى و مجوس و مشركين هستند بخدا قسم توهين بخدا نكرده بقدرى كه ايشان كرده‏اند عزير در دلش خطور كرد آنچه يهود در باره او ميگفتند خداوند نامش را از جمله پيامبران محو كرد بخدا قسم اگر عيسى اقرار كند به آنچه نصرانيان در باره‏اش ميگفتند خداوند او را تا روز قيامت كر و ناشنوا ميكرد من نيز اگر بپذيرم آنچه اهل كوفه در باره‏ ام ميگويند زمين آن را فرو خواهد برد من جز بنده ‏اى تحت فرمان خداوند نيستم كه اختیار سود و زيانى ندارم.

📚 رجال الكشي، نشر دانشگاه مشهد، ص: 301/ 538
@sohof2

🌺 چند مطلب مفید در نقد الحاد

اخلاق و حقوق با وجود الحاد، توجیه پذیر نیست:
alasar.blog.ir/1396/05/29/elhad-hoghoogh

عفو مطلق برای سلطان قبیح است؛ از این رو قهر دینی و مجازات شرعی و تکوینی لازم است:
alasar.blog.ir/1396/05/29/afw-ghahr

بدون پذیرش مالکیت مطلق و حقّ ذاتی خداوند، سخن گفتن از هر گونه حقّ و از جمله آزادی، بی معنا و نامعقول است:
alasar.blog.ir/1396/05/29/malekiyyat
▶️ @zecra

🔴حدوث عالم و وجود صانع

«حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى الْعَطَّارُ ره قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ هَاشِمٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مَعْبَدٍ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ عَلِيِّ بْنِ مُوسَى الرِّضَا ع‏ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ لَهُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ مَا الدَّلِيلُ عَلَى حَدَثِ الْعَالِمِ قَالَ أَنْتَ لَمْ تَكُنْ ثُمَّ كُنْتَ وَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّكَ لَمْ تُكَوِّنْ نَفْسَكَ وَ لَا كَوَّنَكَ مَنْ هُوَ مِثْلُكَ.»

📚 التوحيد للصدوق، جامعة المدرّسین، ص293

مردی بر امام رضا علیه السلام وارد شد و عرض کرد: ای پسر رسول خدا (ص) دلیل بر حدوث عالم [و وجود خالق قدیم] چیست؟ فرمود: تو نبودی سپس به وجود آمدی؛ و می دانی که خودت، خودت را به وجود نیاورده ای و کسی هم که مثل تو باشد تو را به وجود نیاورده است.
@sohof2

🔵آیا فرضیه ی بیگ بنگ به تنهایی می تواند پیدایش جهان را تبیین عقلانی نماید؟

فرض کنیم جهان در ابتدا یک ذرّه کوچک بوده باشد. یا این ذرّه کوچک همیشه بوده است و یا نبوده و پدید آمده است؛

- اگر نبوده و پدید آمده است، از دو حال خارج نیست:
یا با تغییر در مادّه ای پیشین (مادّه به معنای فلسفی-کلامی) به وجود آمده است، که در این صورت همین بحث ها بر سر آن منتقل می شود؛
و یا بدون سابقه و مادّه پیشین به وجود آمده، که در این صورت عقل نمی پذیرد که در نیستی مطلق، چیزی بدون علّت به وجود آید و لا جرم خالقی فرای این جهان ثابت می شود؛
-اگر همیشه بوده است -گذشته از این که این فرض چنان که خواهیم گفت معقول نیست، ولی اکنون آن را مفروض می گیریم- تغییر و تبدّل تدریجی آن به جهان کنونی یا از ذات آن ذرّه ناشی شده است، یا از عاملی بیرونی؛
امّا ممکن نیست از ذات آن ذرّه ناشی شده باشد، زیرا فرض ما این بود که این ذرّه همیشه بوده است و اگر این تغییر مقتضای ذات آن بود، هر زمانی که برای آغاز این تغییر در نظر گرفته شود، عقلاً نادرست است و لازم است پیش از آن زمان، تغییر آغاز شده باشد. لازم است ازلاً این تغییر آغاز شده باشد و در نتیجه ازلاً پایان یافته باشد و ازلاً جهان کنونی پدید آمده باشد؛ در نتیجه این فرض به یک پارادوکس نامعقول و لا ینحل می انجامد؛ بنابراین ناچار باید برای این تغییرات، فاعلی بیرون از دایره این جهان در نظر گرفت.

نتیجه این که فرضیه بیگ بنگ بدون در نظر گرفتن چیزی فراتر از عالم تغییر و حدوث نمی تواند، پیدایش آن را تبیین عقلانی کند.

دقت شود که در این جا لازم نیست به صحّت و سقم این فرضیه بپردازیم و بحث کنیم که آیا اساساً معقول و ممکن است که با یک سری مشاهده تجربی در دامنه ی تجربه ی محدود بشر و تحلیل بر اساس آن درباره پیدایش مجموعه جهان -که اندازه آن فراتر از تصور ما است- در زمانی بسیار دور -که قدمت آن فراتر از درک ما است- اظهار نظر کرد؟ و نیز کمّ و کیف و جزئیات این فرضیه اثری در بحث ندارد؛ آن چه مهم است یک طرح کاملاً کلّی از آن است که در هستی شناسی عقلانی قابل بحث باشد.
@sohof2