سازمان‌های جهانی مددکاری اجتماعی: وحدت حرفه‌ای و تحول‌آفرینی در مقیاس جهانی

مقدمه: بنیان‌های حرفه‌ای تغییر اجتماعی

مددکاری اجتماعی در تعریف جهانی خود، نه تنها یک حرفه مبتنی بر عمل، بلکه یک رشته دانشگاهی است که هدف اصلی آن ترویج توسعه و تغییر اجتماعی، توانمندسازی افراد، و دستیابی به انسجام اجتماعی است.

این حرفه بر اصول بنیادینی چون عدالت اجتماعی، حقوق بشر، مسئولیت جمعی، و احترام به تنوع‌ها استوار است.

دستیابی به این اهداف در سطح جهانی، نیازمند یک ساختار حاکمیتی منسجم است که وظیفه تعیین استانداردها، ترویج ارزش‌های اخلاقی و فراهم آوردن یک صدای واحد در مجامع بین‌المللی را بر عهده داشته باشد.

این نقش حیاتی بر دوش سازمان‌های جهانی مددکاری اجتماعی قرار دارد.

نهادهای محوری حاکمیت جهانی و عملکرد آنها

حاکمیت جهانی مددکاری اجتماعی به طور عمده توسط دو نهاد بین‌المللی کلیدی سازماندهی می‌شود که در همکاری نزدیک با یکدیگر فعالیت می‌کنند:

فدراسیون بین‌المللی مددکاران اجتماعی (IFSW) و انجمن بین‌المللی مدارس مددکاری اجتماعی (IASSW).

فدراسیون بین‌المللی مددکاران اجتماعی (IFSW): صدای واحد وکالت

فدراسیون بین‌المللی مددکاران اجتماعی (IFSW) به عنوان بدنه جهانی این حرفه، سازمانی است که برای عدالت اجتماعی، حقوق بشر و توسعه اجتماعی فراگیر و پایدار تلاش می‌کند.

نحوه عملکرد IFSW تضمین می‌کند که جهت‌گیری‌های حرفه‌ای در سطح فراملی منعکس‌کننده نیازهای جامعه جهانی باشد:

-ترویج عمل و همکاری بین‌المللی: IFSW از طریق ترویج بهترین شیوه‌های مددکاری اجتماعی و تسهیل همکاری‌های بین‌المللی عمل می‌کند.
-نمایندگی در سازمان ملل: IFSW در مجامع بین‌المللی مانند سازمان ملل متحد و در سطح منطقه‌ای/ملی، به نمایندگی از سازمان‌های عضو ملی خود، به وکالت و ترویج مددکاری اجتماعی و عدالت اجتماعی می‌پردازد.
-ساختار عضویت: این فدراسیون به سازمان‌های حرفه‌ای ملی که نماینده مددکاران اجتماعی در سطح کشور هستند، عضویت کامل و حق رأی می‌دهد. این ساختار به سازمان‌های ملی اجازه می‌دهد تا بر سیاست‌ها و جهت‌گیری‌های بین‌المللی حرفه تأثیر بگذارند. افراد نیز می‌توانند به عنوان «دوست IFSW» (IFSW Friend) به حمایت از مددکاری اجتماعی بین‌المللی بپردازند و به منابع علمی، مانند مجله International Social Work، دسترسی پیدا کنند.

مشروح مقاله در رسانه تاب آوری ایران

https://resiliencemedia.ir/?p=101392

@socialwork

تاب‌آوری در ایران و جهان

تاب‌آوری: از سازه روان‌شناختی فردی در جهان تا پارادایم اجتماع‌محور و بومی در ایران؛ تحلیلی تطبیقی بر مبانی نظری و مدل‌های کاربردی

چارچوب‌بندی نظری: تکامل مفهوم تاب‌آوری در بستر آکادمیک جهانی

تعاریف چندوجهی و تحول پارادایمی

تاب‌آوری، به عنوان یک سازه روان‌شناختی و اجتماعی، به صورت فرآیند و نتیجه «سازگاری موفقیت‌آمیز» با تجربیات دشوار، بحرانی یا استرس‌زا تعریف می‌شود.

فرد تاب‌آور کسی است که از انعطاف‌پذیری ذهنی، عاطفی و رفتاری خود برای تنظیم با تقاضاهای بیرونی و درونی استفاده می‌کند و از این طریق دارایی‌های شخصی خود را در برابر اثرات منفی استرس‌زاها حفظ می‌کند.

این سازه روان‌شناختی دشوار است که به صورت دقیق اندازه‌گیری شود، چرا که می‌تواند به طرق مختلفی تفسیر گردد.

تاریخچه این مفهوم نشان‌دهنده یک «تحول پارادایمی» قابل توجه است. در ادبیات اولیه روان‌شناسی، تاب‌آوری اغلب با مفاهیمی چون «نفوذناپذیری» یا «شکست‌ناپذیری» (Invulnerability) مترادف تلقی می‌شد.

این دیدگاه، تاب‌آوری را به عنوان یک «صفت شخصیتی» ثابت و ذاتی می‌پنداشت که فرد یا آن را دارد یا ندارد، و آن را کیفیتی تقریباً فراانسانی می‌خواند.

با این حال، پژوهش‌های رشدی نشان دادند که تاب‌آوری یک صفت ثابت نیست، بلکه یک «فرآیند پویا» (Dynamic Process) است که در طول زمان و در تعامل با تغییرات شرایط زندگی، نقاط قوت و آسیب‌پذیری‌های جدیدی را پدیدار می‌سازد.

در دیدگاه‌های نوین، تاب‌آوری صرفاً بازگشت به وضعیت اولیه (Bouncing Back) نیست، بلکه شامل «سازگاری مثبت» (Positive Adaptation) و امکان «تحول و رشد مثبت» (Bouncing Forward) در پی چالش‌ها و ناملایمات است.

جورج بونانو (George Bonanno) تاب‌آوری هیجانی را به عنوان یک مسیر پایدار عملکرد سالم پس از یک رویداد بسیار نامطلوب تعریف می‌کند و بر «انعطاف‌پذیری تنظیمی» به عنوان یک مؤلفه کلیدی تأکید می‌ورزد.

کار او نشان داده است که تاب‌آوری پدیده‌ای رایج است، موقعیتی است و می‌تواند از طریق پژوهش‌های طولی اندازه‌گیری شود.

چارچوب‌های نظری جدیدتر، مانند چارچوب ART (Adaptation, Resources, Threats)، دیدگاه‌های فرارشته‌ای را یکپارچه می‌کنند.

این چارچوب بر تعامل دینامیک میان شناسایی منابع، بازتعریف تهدیدات به عنوان چالش، و سازگاری انطباقی تأکید دارد، که این امر نشان‌دهنده لزوم فهم یکپارچه مکانیسم‌های تاب‌آوری در زمینه‌های واقعی است.

مشروح مقاله در رسانه تاب آوری ایران

https://resiliencemedia.ir/?p=101410

@socialwork

ابعاد فرهنگی مددکاری اجتماعی
از شایستگی تا رویکرد ضد سرکوبگرانه و تجربه استعماری

پژوهشی از جواد طلسچی یکتا – مددکار اجتماعی

بخش اول: مقدمه و مبانی اصلی رویکرد آگاه به فرهنگ در عمل اجتماعی
محوریت اساسی فرهنگ در عمل اجتماعی

چارچوب فرهنگی یک جزء اصلی و محوری در بطن کنشگری مددکاری اجتماعی است و نمی‌توان آن را از تحلیل جامع اصول و کاربردهای این حرفه جدا کرد.

ادبیات حرفه‌ای، از جمله استانداردهای مصوب انجمن ملی مددکاران اجتماعی (NASW)، تأکید می‌کند که فرهنگ باید به عنوان یک عنصر محوری برای عملکرد مؤثر در سطوح خرد (Micro) که به روابط فردی مربوط می‌شود، سطوح میانی (Mezzo) که شامل سازمان‌ها و جوامع است، و سطوح کلان (Macro) که به سیاست‌ها و فعالیت‌های عمومی می‌پردازد، پذیرفته شود.

عملکرد آگاه به فرهنگ مستلزم آگاهی از این است که عوامل فرهنگی به طور قابل توجهی نحوه درک افراد و تعامل آن‌ها با جهان را تعیین می‌کنند. به عنوان مثال، فرهنگ بر تعیین آنچه رفتار “طبیعی” یا قابل قبول تلقی می‌شود، نحوه مدیریت مشکلات روزمره درون خانواده، باورهای مذهبی و معنوی، و همچنین روش‌های مختلف بیان احساسات و مشکلات روانی تأثیر می‌گذارد.

علاوه بر این، تنوع فرهنگی فقط به نژاد و قومیت محدود نمی‌شود، بلکه شامل کل طیف تجربیات اجتماعی و فرهنگی، از جمله منشأ ملی، طبقه اجتماعی، باورهای مذهبی و معنوی، وضعیت مهاجرت و پناهندگی، گرایش جنسی، هویت جنسیتی و ناتوانی‌های جسمی یا ذهنی است.

با توجه به نظریه “شخص در محیط” (Person-in-Environment)، نادیده گرفتن نظام‌مند عوامل فرهنگی در ارزیابی و مداخله، به احتمال زیاد، عملکردهای مددکاری را نامرتبط و حتی مضر می‌سازد.

فرهنگ، لنزی است که مشتری از طریق آن مشکلات خود را تفسیر می‌کند؛ بنابراین، درک تأثیر این عوامل – چه نظام‌های سنتی خانواده باشند و چه باورهای ریشه‌دار در مورد سلامتی – یک پیش‌شرط اساسی برای تدوین هر گونه مداخله موفق یا ارزیابی دقیق است.

مشروح مقاله در مددکاری اجتماعی ایرانیان

https://iraniansocialworkers.ir/?p=23255

@socialwork

مددکاری اجتماعی ایرانیان | Iranian Social Workers

یک دهه قدرت دیجیتال و تاب‌آوری اجتماعی در رسانه تخصصی ایران

https://iraniansocialworkers.ir/?p=23260

تاب‌آوری خانواده، سبک زندگی و فرزندپروری

یک رویکرد سیستمی و فرهنگی

در دنیای پرشتاب و پیچیده امروز، خانواده‌ها به طور مداوم با چالش‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و محیطی مواجه هستند.

تاب‌آوری دیگر صرفاً یک ویژگی فردی نیست، بلکه یک ظرفیت حیاتی سیستمی است که به خانواده امکان می‌دهد در مواجهه با سختی‌ها، نه تنها دوام بیاورد، بلکه شکوفا شود و قوی‌تر گردد.

تاب‌آوری خانواده، فرآیندی پویا و تعاملی است که با دو عنصر اصلی یعنی سبک زندگی و فرزندپروری ارتباطی تنگاتنگ دارد.

این مقاله قصد دارد ضمن تبیین مفهوم تاب‌آوری خانواده، به نقش محوری سبک زندگی خانواده در تقویت این ظرفیت و چگونگی تأثیرگذاری شیوه‌های فرزندپروری بر ایجاد نسل‌های تاب‌آور، با اشاره به آموزه‌های متخصصان این حوزه مانند دکتر جواد طلسچی یکتا، بنیانگذار رسانه تاب‌آوری ایران، بپردازد.

تعریف و ابعاد تاب‌آوری خانواده

تاب‌آوری خانواده، توانایی مجموعه اعضای خانواده برای بازسازی، انطباق و حفظ انسجام در مواجهه با بحران‌های عمده یا استرس‌های مزمن تعریف می‌شود. بر خلاف تصور رایج، تاب‌آوری به معنای عدم تجربه درد یا رنج نیست، بلکه به معنای قابلیت بازگشت به تعادل و عملکرد مناسب پس از مواجهه با مشکلات است. از دیدگاه سیستمی، تاب‌آوری خانواده بر سه فرآیند کلیدی متمرکز است:

مشروح مقاله در رسانه تاب آوری ایران

https://resiliencemedia.ir/?p=101451

@socialwork

خانواده و تاب‌آوری سالمندان

راهبردهای فعال‌سازی و رویکردهای سازمان بهزیستی کشور

پژوهشی از دکتر جواد طلسچی یکتا – بنیانگذار رسانه تاب آوری ایران

بحران سالمندی در ایران و ضرورت تاب‌آوری اجتماعی

تعریف پارادایم سالمندی و تاب‌آوری

دوره سالمندی به مرحله‌ای حساس از زندگی اطلاق می‌شود که معمولاً از سنین ۶۰ یا ۶۵ سالگی آغاز شده و با تغییرات فیزیکی، روانی و اجتماعی همراه است.

سازمان بهزیستی کشور نیز سن بالای ۶۰ سال را به عنوان معیار پذیرش خدمات سالمندی تعیین کرده است.۲ این دوران با کاهش تدریجی توانایی‌های جسمی و ذهنی، افزایش بیماری‌ها و نیاز به حمایت‌های اجتماعی مشخص می‌شود.

با این حال، سالمندی لزوماً پایان فعالیت یا رشد نیست، بلکه می‌تواند فرصتی برای تجربه‌های جدید و رشد شخصی باشد.

در این میان، مفهوم تاب‌آوری اهمیت حیاتی پیدا می‌کند. تاب‌آوری سالمندان به توانایی سازگاری مثبت و کنار آمدن موفقیت‌آمیز با ناملایمات، تروما، تهدیدها یا منابع عمده استرس ناشی از پیری اشاره دارد.

این توانمندی فراتر از صرف نجات یافتن از یک تجربه سخت است، بلکه شامل قابلیت سازگاری، رشد عمیق شخصی و دستیابی به خودشکوفایی است.

مفهوم تاب‌آوری در سالمندی از «پارادوکس سن بالا» نشأت گرفته است؛ تضادی که نشان می‌دهد علیرغم زوال‌ها و زیان‌های فیزیکی، افراد سالمند نرخ کمتری از آسیب‌های روانی را گزارش می‌کنند که این امر به ظرفیت بالای سازگاری و تاب‌آوری آنها نسبت داده می‌شود.

شتاب سالمندی در ایران: یک چالش راهبردی

ایران در آستانه ورود به فاز سالمندی کامل است و پدیده سالخوردگی جمعیت، یکی از وقایع مهم جمعیت‌شناختی سده اخیر محسوب می‌شود.

آمارهای کلان نشان می‌دهند که در حال حاضر حدود ۱۲ تا ۱۴ درصد از جمعیت کشور بالای ۶۰ سال هستند.۵ این نسبت تا سال ۱۴۳۰ خورشیدی به طور چشمگیری افزایش خواهد یافت و بر اساس پیش‌بینی‌ها، این میزان به ۳۲ درصد خواهد رسید.

این شتاب بالای سالمندی، ایران را در رده ۱۰ کشور پیر دنیا قرار خواهد داد و نیاز به سیاست‌گذاری‌های جامع و فوری دارد.

پیامدهای این تحول جمعیتی شامل کاهش نیروی مولد، افزایش هزینه‌های درمانی و سنگین‌تر شدن بار حمایتی بر دوش نسل‌های جوان‌تر خواهد بود.۷ این روند نیاز به یک پاسخ راهبردی دارد که صرفاً بر روی خدمات رفاهی متمرکز نباشد.

عدم شناخت کافی از مقیاس و فوریت این تغییرات جمعیتی، که به «گسل شناختی» در سیاست‌گذاری تعبیر شده است، می‌تواند منجر به ناتوانی سیستم‌های برنامه‌ریزی در تأمین زیرساخت‌های حیاتی (مانند حمل و نقل، مسکن و سلامت) شود. بنابراین، تاب‌آوری باید نه تنها به عنوان یک ویژگی روانی فردی، بلکه به مثابه یک ضرورت راهبردی در سیاست‌های اجتماعی کشور تلقی شود تا زیرساخت‌ها بتوانند وزن این تحول را تحمل کنند.

مشروح مقاله در رسانه تاب آوری ایران

https://resiliencemedia.ir/?p=101454

@socialwork

تاب‌آوری و هدفمندی در سالمندی موفق

تحلیل مکانیسم‌های روانی-اجتماعی و شواهد مداخلاتی در سالمندی سالم

با توجه به افزایش چشمگیر جمعیت سالمندان در سطح جهانی، دستیابی به یک پیری سالم و رضایت‌بخش به یکی از اولویت‌های اصلی سیاست‌گذاری سلامت عمومی تبدیل شده است.

پژوهش‌های نوین پیری‌شناسی، مفهوم «تاب‌آوری» (Resilience) را به عنوان یک سازه محوری معرفی می‌کنند که توانایی فرد را برای غلبه بر چالش‌ها و حفظ کیفیت زندگی در مواجهه با زوال فیزیولوژیک و استرسورهای محیطی تبیین می‌نماید.

این گزارش تخصصی، با اتکا به منابع آکادمیک بین‌المللی، به تحلیل دقیق چارچوب‌های مفهومی تاب‌آوری، مکانیسم‌های روانی-اجتماعی مؤثر (مانند امید و هدفمندی در زندگی)، و اثربخشی مداخلات مبتنی بر شواهد در ارتقای سلامت روان و جسمی سالمندان می‌پردازد.

چارچوب‌سازی مفهومی: تاب‌آوری و پارادایم پیری موفق

تاب‌آوری در دوران پیری یک مفهوم ایستا نیست، بلکه یک توانایی پویا و چندوجهی است که امکان انطباق سریع و مؤثر، بازیابی از مشکلات، و مقابله با استرس‌ها و سختی‌ها را فراهم می‌آورد.۱ در علم سالمندی، تعریف تاب‌آوری فراتر از بُعد صرفاً روانشناختی رفته و ابعاد جسمی، شناختی و روانی-اجتماعی را در بر می‌گیرد.۳ حفظ هماهنگی میان این سه حوزه برای تضمین استقلال عملکردی و ارتقاء کیفیت زندگی در افراد مسن حیاتی است.۳

تعریف چندوجهی تاب‌آوری در علم سالمندی (Gerontology)

در سطح مفهومی، تاب‌آوری در سالمندان از دو مؤلفه کلیدی تشکیل شده است: منابع در دسترس (شامل حمایت‌های محیطی و ذخایر شخصی) و رفتارهای مثبت (شامل نگرش‌ها و شیوه‌های فعال مقابله).

این سازه به عنوان نگرش‌های مثبتی تعریف می‌شود که سالمند با بهره‌گیری از منابع موجود، در مواجهه با تجارب سختی و adversity اتخاذ می‌کند.۴ در واقع، تاب‌آوری به افراد کمک می‌کند تا از تجارب منفی عبور کرده و فرآیند پیری را به صورت موفقیت‌آمیز و با سطح بالایی از عملکرد ادامه دهند.

تاب‌آوری در برابر ضعف (Frailty) و پیوند آن با ظرفیت ذاتی (Intrinsic Capacity)

تاب‌آوری به طور مشخص از مفهوم ضعف (Frailty) تمایز داده می‌شود. ضعف نشان‌دهنده شکنندگی و آسیب‌پذیری فزاینده در برابر پیامدهای نامطلوب سلامتی است، در حالی که تاب‌آوری به عنوان یک عامل بافرکننده عمل می‌کند که مقاومت فرد را در برابر پیشرفت ناتوانی افزایش می‌دهد.۳

این مفهوم به طور عمیقی با «ظرفیت ذاتی» (Intrinsic Capacity – IC) مرتبط است. ظرفیت ذاتی شامل ذخایر پایه‌ای فرد در پنج حوزه کلیدی است: حرکت (Locomotion)، نشاط (Vitality)، شناخت، حواس و سلامت روانشناختی.

مشروح مقاله در مددکاری اجتماعی ایرانیان

https://iraniansocialworkers.ir/?p=23290

@socialwork

تأثیر رسانه تاب‌آوری ایران بر اکوسیستم تولید محتوای ملی
مرجعیت رسانه‌ای تخصصی به مثابه کاتالیست انتشار: مدل‌سازی نفوذ رسانه تاب‌آوری ایران (RMI) بر اکوسیستم تولید محتوای ملی

مقدمه: ضرورت پارادایم شیفت در ارتباطات تاب‌آوری
معرفی چالش جهانی پوشش خبری منفی و عدم اطمینان

پوشش خبری در سطح جهانی، به طور فزاینده‌ای بر موضوعاتی با ارزش منفی (Negative Valence) تمرکز دارد.۱

اگرچه رسانه‌های خبری می‌توانند محتوای مثبت، خنثی یا منفی داشته باشند، اکثریت قریب به اتفاق اقلام خبری حاوی بار منفی هستند.۱ این تمرکز مکرر بر اخبار منفی نه تنها توجه مخاطب را بیشتر جلب می‌کند، بلکه واکنش‌های فیزیولوژیکی و روان‌شناختی شدیدتری را نیز برمی‌انگیزد.۱

قرار گرفتن مداوم در معرض جریان اخبار منفی، بهزیستی کلی و سلامت روان جامعه را به خطر می‌اندازد. این پدیده، به‌ویژه در عصر نوین رسانه‌ای، منجر به استرس و اضطراب ناشی از پدیده‌ای می‌شود که به آن «اثر القاکننده عدم اطمینان» (Uncertainty-Inducing Effect) گفته می‌شود.

این عدم اطمینان از نوسانات و غیرقابل پیش‌بینی بودن ناملایمات محیطی و اجتماعی-سیاسی، و همچنین نحوه بازنمایی (یا بازنمایی نادرست) آن‌ها در اخبار رسانه‌ای نشئت می‌گیرد.۱

تحقیقات مربوط به پاندمی کووید-۱۹ تأیید کرده است که این وضعیت می‌تواند یک چرخه معیوب از نگرانی و مصرف بیش از حد رسانه را ایجاد کند که با علائم آسیب‌شناسی روانی (Psychopathology) همراه است.۱ تلاش برای کاهش این استرس ناشی از عدم قطعیت اغلب به راهبردهای ناسازگارانه منجر می‌شود.

در مقابل این چالش، «ارتباطات تاب‌آوری» (Resilience Communication) به عنوان یک ابزار استراتژیک برای تقویت همبستگی اجتماعی و آمادگی در برابر بحران‌ها عمل می‌کند.

چارچوب‌هایی مانند Resilience Activation Framework برای یکپارچه‌سازی تحقیقات، تقویت پروژه‌های وابسته به هم و فراهم کردن یک زبان مشترک برای ارزیابی نتایج و پیامدهای سیاستی و مداخله‌ای توسعه یافته‌اند.۲

ارتباطات استراتژیک، با تمرکز بر روایت‌پردازی هدفمند و خلاقانه، آگاهی جمعی را در مورد آمادگی در برابر بلایا، تغییرات اقلیمی و تاب‌آوری افزایش می‌دهد.۳ این نوع ارتباط، داده‌های فنی را به روایت‌های جذابی تبدیل می‌کند که جوامع را ترغیب و بسیج می‌نماید.

مشروح مقاله در رسانه تاب آوری ایران

https://resiliencemedia.ir/?p=101471

@socialwork

مددکاری اجتماعی: رویکردها و مدل‌های نوین

مددکاری اجتماعی در عصر تحولات جهانی؛ تعاریف نوین، رویکردهای انتقادی، و مدل‌های توانمندسازی در بستر بین‌المللی

مقدمه: بازتعریف جهانی مددکاری اجتماعی در قرن بیست و یکم

ضرورت پارادایم شیفت و اهداف پژوهش

مددکاری اجتماعی در دنیای امروز با مجموعه‌ای از چالش‌های جهانی بی‌سابقه—از بحران اقلیم و جابجایی‌های گسترده جمعیتی گرفته تا تسریع نابرابری‌های نئولیبرالی و انقلاب دیجیتال—روبرو است.

در این بستر پیچیده، کارکرد سنتی مددکاری اجتماعی که صرفاً بر مدل‌های بالینی و خدمات باقی‌مانده‌گرا تمرکز داشت، دیگر کفایت نمی‌کند.

ضرورت دارد که حرفه، خود را به عنوان یک عامل تغییر بازی (Game Changer) بازتعریف کرده و بر ارتقاء سلامت اجتماعی و اقتصادی تأکید کند.۱ این تحول پارادایمی مستلزم کنار گذاشتن مدل‌های قدیمی و پذیرش رویکردهای انتقادی و سیستمی است که بتوانند با نابرابری‌های ساختاری که در پی جهانی‌شدن تشدید شده‌اند، مقابله کنند.۲

این مقاله پژوهشی با هدف ارائه تصویری جامع و به‌روز از مددکاری اجتماعی بین‌المللی تدوین شده است.

تمرکز پژوهش صرفاً بر تازه‌های دنیا در ادبیات آکادمیک و حرفه‌ای معتبر خارجی (مانند فدراسیون بین‌المللی مددکاران اجتماعی IFSW و انجمن بین‌المللی مدارس مددکاری اجتماعی IASSW) قرار دارد.

ما ابتدا به تحلیل تعریف جهانی جدید و ابعاد آن می‌پردازیم، سپس رویکردهای نوین پارادایمی را بررسی می‌کنیم و در نهایت، یک تحلیل تطبیقی از مدل‌های توانمندسازی در زمینه‌های مختلف جهانی ارائه خواهیم داد.

تعریف جهانی نوین حرفه و ابعاد آن

تعریف جهانی مددکاری اجتماعی، که توسط فدراسیون بین‌المللی مددکاران اجتماعی (IFSW) و شرکای آن به‌روزرسانی شده، سندی محوری است که مأموریت حرفه را در قرن بیست و یکم مشخص می‌کند.

بر اساس این تعریف، «مددکاری اجتماعی یک حرفه عمل‌محور و رشته دانشگاهی است که تغییر اجتماعی و توسعه، انسجام اجتماعی، و توانمندسازی و رهایی مردم را ترویج می‌کند».۴ این تعریف، مددکاری اجتماعی را فراتر از یک رشته صرفاً خدماتی قرار می‌دهد و بر ابعاد تحول‌آفرین و آزادی‌بخش آن تأکید می‌کند.

اصول محوری و دانش بومی

اصول اساسی این حرفه، به‌وضوح بر «عدالت اجتماعی، حقوق بشر، مسئولیت جمعی، و احترام به تنوع‌ها» متمرکز است.۴ این اصول، سنگ بنای عملیات مددکاری اجتماعی در هر دو سطح خرد و کلان هستند.

همچنین، این تعریف بر مبانی دانشی حرفه تأکید می‌کند: مددکاری اجتماعی توسط تئوری‌های مددکاری اجتماعی، علوم اجتماعی، علوم انسانی، و به‌طور فزاینده‌ای توسط دانش‌های بومی (Indigenous Knowledges) پشتیبانی می‌شود. این امر، بیانگر یک تحول عمیق در پذیرش منابع دانش است.

مشروح مقاله در مددکاری اجتماعی ایرانیان

https://iraniansocialworkers.ir/?p=23313

@socialwork

برگزاری موفقیت‌آمیز روز نخست «مدرسه پاییزی مددکاری اجتماعی با نگاهی نو» با تمرکز بر «پایداری»

به گزارش پایگاه خبری مددکار نیوز به نقل از روابط عمومی مدرسه پاییزی مددکاری اجتماعی، نخستین روز از رویداد علمی «مدرسه پاییزی مددکاری اجتماعی با نگاهی نو» با استقبال گسترده اساتید، دانشجویان و کنشگران این حوزه، روز سه‌شنبه ۲۲ آبان ۱۴۰۴ فعالیت خود را آغاز کرد. محوریت نشست‌های این روز، تبیین و بررسی مفهوم «پایداری» در تقاطع با رویکردهای نوین مددکاری اجتماعی بود.

مراسم افتتاحیه با حضور پرشور شرکت‌کنندگان ساعت ۸:۳۰ صبح برگزار شد و پس از آن، سلسله نشست‌های تخصصی روز نخست به ترتیب زمانی زیر آغاز به کار کرد:

مددکاری اجتماعی و پایداری زیست‌محیطی: در بخش نخست، عاطفه صفرآبادی فراهانی، دانشجوی دکتری دانشگاه یووسکیلای فنلاند، به ارائه سخنرانی با عنوان «مددکاری اجتماعی در بستر پایداری و مفاهیم مرتبط با آن در تقاطع با رویکردهای مددکاری اجتماعی» پرداخت. ایشان بر پیوند ناگسستنی میان پایداری زیست‌محیطی، عدالت اجتماعی و مسئولیت‌های حرفه‌ای مددکاران تأکید کرد و ضرورت نگاه سیستمی به این چالش‌ها را تشریح نمود.

نقش زنان در توسعه اجتماعی: در ادامه، ساعت ۱۰ صبح زهرا خانلری، کارشناس ارشد مددکاری اجتماعی، موضوع «زنان و پایداری اجتماعی» را مورد بحث قرار داد. وی با تحلیل جامع، نقش محوری زنان در فرایندهای توسعه اجتماعی و تقویت بنیان‌های پایداری جامعه را از منظر تخصصی مددکاری اجتماعی بررسی نمود.

کاربست رویکرد اکوسوشال در سلامت: نشست سوم این روز که ساعت ۱۴ برگزار شد، به ارائه عمران ساسانی، کارشناس ارشد مددکاری اجتماعی اختصاص داشت. ایشان در مورد «کاربست رویکرد اکوسوشال در نظام بهداشت و درمان» به سخنرانی پرداخت و ابعاد کاربردی این نگرش را در ارتقاء سطح سلامت، پیشگیری از آسیب‌ها و ارائه خدمات اجتماعی مؤثر مورد واکاوی قرار داد.

نظام آموزشی و ترویج مسئولیت اجتماعی: پایان‌بخش برنامه روز نخست، سخنرانی دکترای مددکاری اجتماعی، ایوب اسلامیان، در ساعت ۱۶ بود. وی با عنوان «آموزش رسمی و پایداری» به بررسی عمیق نقش و مسئولیت نظام آموزشی در نهادینه‌سازی ارزش‌های پایداری و ترویج مسئولیت اجتماعی در میان نسل جدید پرداخت.

مدرسه پاییزی مددکاری اجتماعی با نگاهی نو اعلام کرد که این رویداد علمی در روزهای آتی نیز با نشست‌ها، میزگردها و کارگاه‌های تخصصی متنوع در راستای تقویت مبانی نظری و عملی این حوزه حیاتی، به فعالیت خود ادامه خواهد داد.

لینک خبر در پایگاه خبری مددکار نیوز

@socialwork

تحلیل راهبردهای رسمی دولت در تقویت تاب‌آوری اجتماعی و توانمندسازی محلات

مطالعه موردی هم‌افزایی سازمانی (سازمان بهزیستی و نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور)

بخش اول: مبانی مفهومی و چارچوب سیاست‌گذاری دولت در حوزه رفاه اجتماعی

سیاست‌گذاری‌های اجتماعی در جمهوری اسلامی ایران به‌طور فزاینده‌ای بر مفاهیم تاب‌آوری و سلامت اجتماعی متمرکز شده‌اند.

در این چارچوب، سازمان بهزیستی کشور به عنوان متولی اصلی سیاست‌های حمایتی و اجتماعی، تعاریف رسمی و مدل‌های عملیاتی خاصی را برای این مفاهیم تدوین کرده که مبنای همکاری‌های بین‌نهادی در سطح ملی قرار می‌گیرد.

تحلیل اسناد این سازمان نشان‌دهنده یک رویکرد پویا و تحول‌گرا در قبال تاب‌آوری است که فراتر از صرفاً «بازگشت‌پذیری» عمل می‌کند.

تعریف و تبیین تاب‌آوری اجتماعی از منظر سازمان بهزیستی

تاب‌آوری اجتماعی در اسناد رسمی بهزیستی به عنوان «توانایی افراد و جوامع برای مقاومت و بازیابی از شوک‌ها و استرس‌های اجتماعی، اقتصادی و محیطی» تعریف شده است.

این مفهوم ظرفیت «پیش‌بینی، آماده‌سازی، پاسخ به این چالش‌ها و انطباق با آن‌ها» را در بر می‌گیرد، در حالی که عملکرد اجتماعی و نظام‌های اقتصادی حفظ شوند.

از زاویه‌ای دیگر، تاب‌آوری اجتماعی ظرفیتی برای «تبدیل و تحول، تطبیق و سازگاری و توان مقابله با تنش و بحران‌های اجتماعی» نامیده می‌شود. این تأکید بر تطبیق و سازگاری، یک مفهوم فعال و یادگیرنده را از تاب‌آوری اجتماعی در سطح سیاست‌گذاری نشان می‌دهد.

در متون منتشر شده توسط سازمان بهزیستی، تاب‌آوری در مواجهه با بحران دارای مؤلفه‌های کلیدی مشخصی است که در سه سطح فردی، اجتماعی و سازمانی قابل بررسی هستند.

این مؤلفه‌ها شامل مقاومت، جذب، تعدیل و بازیابی هستند. این تقسیم‌بندی نشان می‌دهد که تاب‌آوری یک پدیده صرفاً فردی نیست، بلکه مستلزم وجود و تقویت «سازوکارهای سازمانی و اجتماعیِ کارآمد و منعطف» است.

به عبارتی، تاب‌آوری پایدار زمانی محقق می‌شود که سازوکارهای سازمانی (مانند چابکی در توزیع منابع) و سازوکارهای اجتماعی (مانند سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی) به‌طور هماهنگ و تقویت‌کننده یکدیگر عمل کنند.

مشروح مقاله پژوهشی در رسانه تاب آوری ایران

https://resiliencemedia.ir/?p=101480

@socialwork

تحولات آشتی اجتماعی و نقش نهادهای آشتی‌بخش در جمهوری اسلامی ایران

آشتی اجتماعی، به عنوان یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر برای بقا و پیشرفت هر جامعه‌ای، مفهومی چندوجهی است که نمی‌توان آن را به صرف حل‌وفصل دعاوی محدود کرد. این گزارش نشان داد که آشتی در ابعاد نظری، فقهی و سیاسی دارای لایه‌های مختلفی است که از یک سو ریشه در آموزه‌های عمیق اسلامی مانند «اصلاح ذات‌البین» دارد و از سوی دیگر به گفتمان‌های سیاسی معاصر مانند «آشتی درون» گره خورده است.

مشروح مقاله در خبرگزاری سلامت نیوز

https://www.salamatnews.com/news/390167

انواع شبکه سازی برای مددکاری اجتماعی ایران

یک مقاله پژوهشی بر اساس مدل‌های توسعه‌ای و کنشگری سیاستی بین‌المللی

مقدمه، بیان مسأله و چارچوب نظری

ضرورت شبکه سازی در مواجهه با پیچیدگی‌های اجتماعی

مددکاری اجتماعی در سطح جهانی با مسائلی روبرو است که حل آن‌ها از توان یک سازمان یا نهاد منفرد خارج است. بحران‌های اجتماعی پیچیده—مانند فقر، جنایت، ترویج سلامت، و به ویژه مدیریت بلایای طبیعی—مستلزم رویکردهای سیستمی و ائتلاف‌های میان‌سازمانی هستند.

برخی محققان معتقدند شبکه‌های میان‌سازمانی بر اساس یک «الزام اخلاقی» شکل می‌گیرند؛ یعنی، مسائل مهم جامعه باید مورد توجه قرار گیرند، و این کار به وضوح نمی‌تواند توسط سازمان‌های منفرد انجام شود.

این امر، شبکه سازی حرفه‌ای را از یک مزیت رقابتی به یک ضرورت ساختاری برای دستیابی به تأثیر جمعی (Collective Impact) تبدیل می‌کند.

در بستر کشورهای در حال توسعه و جنوب جهانی، این ضرورت حیاتی‌تر است. در این مناطق، مددکاری اجتماعی اغلب تحت عنوان «توسعه اجتماعی» (Social Development) یا «رفاه اجتماعی توسعه‌ای» (Developmental Social Welfare) مفهوم‌سازی می‌شود.

مدل‌های توسعه‌ای نیازمند رویکردی فراتر از خدمات‌رسانی صرف هستند و باید بر ایجاد زیرساخت‌های پایدار متمرکز شوند.

برای کشورهایی مانند ایران که با چالش‌های ژئوپلیتیک، فشار اقتصادی، و بحران‌های مکرر (مانند سیل‌های سال ۱۳۹۸ ۴) مواجه هستند، شبکه سازی قوی نه تنها برای تبادل اطلاعات، بلکه برای حفظ انسجام حرفه‌ای در شرایط بی‌ثباتی، حیاتی است.

این شبکه‌ها می‌توانند به عنوان محرکی برای توسعه یک «نظریه توسعه جدید» برای جنوب جهانی عمل کنند که بتواند از اهداف بلندپروازانه و اغلب شکست‌خورده نهادهای مالی بین‌المللی فراتر رود.

مشروح مقاله در پایگاه جامع مددکاری اجتماعی ایرانیان

https://iraniansocialworkers.ir/?p=23347

@socialwork

مددکاری اجتماعی ایرانیان در استان گیلان، شهر بندرانزلی جهت تکمیل کادر خود از متقاضیان ساکن استان گیلان استخدام می‌نماید

https://www.e-estekhdam.com/kmjkgu

رویکرد پارادایمی رسانه تاب‌آوری ایران به تاب‌آوری نوین

نهادینه‌سازی «تاب‌آوری اجتماعی چندوجهی»

چکیده
رسانه تاب‌آوری ایران (RMI) به‌عنوان نخستین رسانه تخصصی تاب‌آوری اجتماعی در کشور، یک دگردیسی پارادایمی را در درک مفهوم تاب‌آوری در فضای رسانه‌ای و پژوهشی ایران رقم زده است.
در جهان امروز که با بحران‌های پیچیده و چندلایه (نظیر تغییرات اقلیمی، پاندمی‌ها، چالش‌های اقتصادی و جنگ‌های شناختی) مواجه هستیم، مدل‌های سنتی و صرفاً فردمحور تاب‌آوری ناکارآمد بوده‌اند.
این رسانه با تأکید بی‌بدیل بر «مولفه‌های اجتماعی تاب‌آوری»، آن را از یک سازوکار صرفاً روانی به یک پدیده سیستمی، ساختاری و «ملی چندوجهی» ارتقاء داده است.
هدف این مقاله، تحلیل و تشریح نحوه اندیشیدن این رسانه به تاب‌آوری نوین از طریق بررسی رویکردها، رسالت محوری، و استراتژی‌های آن در توسعه محتوای تخصصی و ترویج سواد تاب‌آوری اجتماعی است.
رسانه تاب‌آوری ایران، با اتخاذ یک متدولوژی پژوهشی و تعهد داوطلبانه، تاب‌آوری را نه یک محصول انحصاری، بلکه یک دارایی عمومی می‌داند که توسعه آن مستلزم هم‌افزایی متخصصان در حوزه‌های مختلف اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی است.
این رویکرد، آن را به مرجعیت تخصصی در نهادینه‌سازی تاب‌آوری در سطح جامعه و ساختارهای کلان تبدیل کرده است.

مشروح مطلب در رسانه تاب آوری ایران

https://www.resiliencemedia.ir/?p=101491

انتشار کتاب الکترونیکی جدید IFSW با تمرکز بر آموزش مددکاری اجتماعی در آسیا-اقیانوسیه

فدراسیون جهانی مددکاران اجتماعی، گامی نو در راستای تقویت حرفه در بزرگ‌ترین منطقه جهان برداشت

پایگاه خبری مددکار نیوز: فدراسیون بین‌المللی مددکاران اجتماعی (IFSW) در یک اقدام مهم برای ارتقاء استانداردهای حرفه‌ای و آموزشی، اخیراً از انتشار کتاب الکترونیکی جدیدی با عنوان “آموزش حرفه‌ای مددکاری اجتماعی در منطقه آسیا-اقیانوسیه” (Professional Social Work Education in the Asia-Pacific Region) خبر داد.

این اثر، نتیجه تلاش جمعی پژوهشگران، مدرسان و حرفه‌مندان برجسته این حوزه است و به عنوان یک منبع مرجع حیاتی برای تمامی ذی‌نفعان در این منطقه وسیع شناخته می‌شود.

اهمیت منطقه آسیا-اقیانوسیه

منطقه آسیا-اقیانوسیه، که بیش از نیمی از جمعیت جهان را در خود جای داده و با چالش‌های اجتماعی، اقتصادی و محیط زیستی منحصربه‌فردی روبروست، نیازمند یک چارچوب آموزشی قوی و بومی‌شده برای مددکاری اجتماعی است.

این کتاب الکترونیکی با هدف تقویت همکاری منطقه‌ای، تبادل دانش و تعریف مشترک از استانداردهای آموزشی، پتانسیل بالایی در ایجاد تحول مثبت دارد.

مشروح خبر در پایگاه خبری مددکار نیوز

https://www.madadkarnews.ir/?p=26460

@socialwork

موفقیت تاریخی مددکاری اجتماعی در سازمان ملل

IFSW، IASSW و ICSW، رهبری پنل کلیدی “همبستگی میان نسلی” در نشست جهانی دوحه را بر عهده گرفتند

پایگاه خبری مددکار نیوز: جامعه جهانی مددکاری اجتماعی، در دومین نشست جهانی توسعه اجتماعی (Global Summit on Social Development) که در تاریخ ۴ تا ۶ نوامبر در دوحه، قطر، برگزار شد، لحظه‌ای تاریخی و ماندگار را تجربه کرد. فدراسیون بین‌المللی مددکاران اجتماعی (IFSW)، با همکاری انجمن بین‌المللی مدارس مددکاری اجتماعی (IASSW) و شورای بین‌المللی رفاه اجتماعی (ICSW)، نه تنها حضوری فعال داشت، بلکه رهبری یک پنل کلیدی را بر عهده گرفت و صدای حرفه را به گوش سیاست‌گذاران جهانی رساند.

دوحه، میزبان همبستگی اجتماعی

دومین نشست جهانی توسعه اجتماعی، فضایی برای بررسی پیشرفت‌ها و موانع موجود در مسیر تحقق توسعه اجتماعی پایدار فراهم آورد. در این میان، نقش کلیدی مددکاران اجتماعی در ترویج همبستگی اجتماعی، مقابله با نابرابری و تقویت یکپارچگی جوامع به شدت مورد توجه قرار گرفت.

رهبری پنل تخصصی

برجسته‌ترین دستاورد این حضور، رهبری پنل موفق با عنوان: «تقویت همبستگی میان نسلی برای تقویت یکپارچگی اجتماعی»

این پنل مشترک، اهمیت حیاتی کار میان‌نسلی را در جامعه امروز برجسته کرد و نشان داد چگونه مددکاران اجتماعی می‌توانند شکاف‌های نسلی را پر کرده و جوامع قوی‌تر و منعطف‌تری بسازند. این همکاری سه‌جانبه بین IFSW، IASSW و سازمان‌های بین‌المللی دیگر، نشان‌دهنده اتحاد و قدرت لابی حرفه مددکاری اجتماعی در بالاترین سطوح تصمیم‌گیری جهانی است.

مشروح خبر در پایگاه خبری مددکار نیوز

https://www.madadkarnews.ir/?p=26469

@socialwork