اربعین، از عراق ملتی مسئول ساخت

اصغر طاهرزاده

اصغر طاهرزاده، اینجا از تجربه شخصی خود در مواجهه با میزبانی مردم عراق در راهپیمایی هرساله اربعین می‌گوید.
او می‌گوید ملتی که راه معنابخشی خود را یافت کند، در واقع راه توفیق خود را پیدا کرده است.
برای همین رسالت مردم عراق به عنوان «خادم» زوار امام حسین(ع)، حسی است که آن‌ها از مسئولیت تاریخی خود دارند و این چیزی ورای منطق عقلی و نظری است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

ایلاف؛ احیای زندگی و اقتصاد ایرانی

در نظم اقتصادی آنگلوساکسون کشورهایی مثل ایران باید نفت‌فروش بمانند و کالای مصرفی وارد کنند. این نه تنها اقتصاد بلکه زندگی انسان‌ ایرانی را نیز ویران می‌کند.

حمیدرضا فرتوک‌زاده برای برون‌رفت از این شکل اقتصادی طرح ایلاف را پیشنهاد می‌دهد. در نظم اقتصادی ایلاف کشورهای منطقه می‌توانند با یکدیگر تجارت کنند و نیازهای خود را بر طرف کنند. در نظم آنگلوساکسون ما باید نفت بفروشیم تا به دلار دسترسی پیدا کنیم و با آن دلار بتوانیم از آن سوی دنیا خوراک دام و طیور بخریم و چرخ تولید غذای خود را بچرخانیم. در نظم ایلاف مشکل بازار کارخانه‌های تولید تجهیزات صنعتی ما برطرف خواهد شد. کالاهای صنعتی ایران به کشورهای منطقه مثل روسیه و قزاقستان و...، صادر می‌شود و در مقابل گندم و ذرت و... از همین کشورها وارد می‌شود.

چالش تکوین چنین نظمی، کمبود سوژه‌ی تاجری است که بتواند این چنین دل به دریا بزند و بدون یارانه دولتی تجهیزات صنعتی صادر کند و غذا وارد کند؛ چالشی که فرتوک‌زاده در این ویدئو به آن اشاره می‌کند.


💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

حق توهین؟

امانوئل مکر‌ون- ۲۰۲۰

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

حق توهین؟

امانوئل مکر‌ون- ۲۰۲۰

در چند ماه اخیر فرانسه قوانین تازه‌ای را برای ورود افراد با پوشش اسلامی به محیط‌های آموزشی به اجرا درآورد. از دیگر سو، شارلی ابدو، مجله‌ای که به کاریکاتورهای اهانت‌آمیزش به مقدسات دینی مشهور شده است، چند سال پیش در آستانه تعطیلی بود؛ اما شرکت نوآوری گوگل یک میلیون نسخه از آن را خرید. چندین شرکت فراملی دیگر هم میلیون‌ها یورو به این مجله کمک کرده‌اند و مجله را از ورشکستگی نجات دادند.
وقتی این‌ها را در کنار حرف‌های به ظاهر بی‌طرفانه‌ی امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه قرار بدهیم، واقعیت پنهان جریان‌هایی که دم از جهانی‌شدن می‌زنند، آشکار می‌شود؛ جهانی «پر از صلح و بی‌طرفی». جهانی که غرب بر آن سیطره هژمونیک دارد، اما پوسته بیرونی آن در ظاهر حرف از صلح، بی‌طرفی و آزادی عقیده می‌زند. تفوق هژمونیکی غربی در عمل همان وضعیت فریبکارانه‌ی «صلح» است که به هیچ مقاومتی اجازه تنفس نمی‌دهد.
جمهوری فرانسه، مهد لیبرالیسم، حاضر نیست حجاب دختران را حتی به عنوان یک انتخاب شخصی در مدارس تحمل کند؛ اما مکرون حق توهین به مقدسات اسلام را برای «شهروندان» فرانسوی محفوظ می‌داند.
اینجا در عمل اهانت به اسلام ابزار خنثی‌سازی مقاومت علیه این جهان است؛ گرچه در گفتار با عنوان جلوگیری از رادیکالیسم اسلامی و مبارزه با تروریسم توجیه می‌شود.

فیلم بخشی است از گفت‌وگوی مکرون با الجزیره در سال ۲۰۲۰.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

#سپیدوسیاه

پیام‌بر
مصطفی عقاد و داستان الرساله

به زودی...

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

#سپیدوسیاه

مصطفی عقاد و داستان الرساله


قسمت بیست و ششم سپید و سیاه را تماشا کنید.
@simafekr_com

سپید و سیاه - ۲۶
مصطفی عقاد و داستان الرساله

مصطفی عقاد فیلمسازی استثنایی است. گویا برای انجام یک ماموریت غیر ممکن از درون تولید فیلم‌های سری بی آمریکایی به «خانه» برمی‌گردد و فیلمی را می‌سازد که همیشه آرزویش را داشته. ساخته شدن فیلم «الرساله» در سال ۱۹۷۶ با این کیفیت فقط از عقاد بر می‌آمده است.
می‌دانیم که الرساله در برهه تولید و بعد از آن، از سوی عربستان تحریم شد، اما عقاد در برابر مشکل آفرینی‌های عربستان مقاومت کرد. شاید به آسانی نتوانیم بفهمیم که او چرا در تولید فیلم اینهمه مقاومت به خرج داد، اما هر دلیل که داشته باشد، خود فیلم مهمترین راه برای راه یافتن به آن است.
فیلم الرساله داستانی عادی و بدون تظاهر دارد. در هیچ جای فیلم حرکت، اتفاق یا امری عجیب که توجه ما را به حضور متظاهرانه کارگردان جلب کند، نمی‌بینیم. در عوض انگار همه چیز درست و سر جای خودش است و فیلم با اعتقاد ساخته شده است. مهمترین سندی که وجود باور پشت فیلم را ثابت می‌کند، قوت فیلم در ارائه جزیئات درست و به موقع و به اندازه است. همین فیلم را ماندگار و اثرگذار کرده است. بهترین راه برای یافتن راز ممکن شدن فیلمی چون الرساله تماشای اثری است که بدون روی و ریا نیتش را بیان می‌کند.
حمزه در سکانس نخستین ورودش به فیلم رو به ابوجهل می‌گوید:
راست و دروغ چه معنایی دارد، وقتی تو حتی نمی‌گذاری محمد (ص) حرف‌ش را بگوید؟!

قسمت بیست و ششم سپید و سیاه را تماشا کنید.
@simafekr_com

فیلم‌ساز و دین‌اش

مصطفی عقاد

مصطفی عقاد در جهان سینما با سری فیلم‌های هالووین، و به خصوص با دو فیلم محمد رسول الله (۱۹۷۶) و عمرمختار (۱۹۸۱) شناخته شده است؛ فیلم‌هایی که نه‌تنها بین مسلمانان بلکه در تمام دنیا به لحاظ سینمایی حرفی برای گفتن دارند؛ مصطفی عقاد بر خلاف تمام روشنفکرانی که در فیلم‌های خود به دنبال سانسور هر شکلی از دینداری هستند، غنای سینمایی فیلم‌هایش را عقیده و مسئولیتی می‌داند که بر اساس آن فیلم می‌سازد نه صرفا ارضای روحیه حرفه‌ای فیلمسازی‌اش. وقتی عقاد به دعوت شهید آوینی به تهران آمد و در مصاحبه‌ای که در همان دعوت با نادر طالب‌زاده و مسعود فراستی در اوایل سال هفتاد داشت، درباره چرایی ساخت فیلم الرساله و آینده‌ای که برای خود در نظر گرفته می‌گوید: چیزی که مرا آزار می دهد این است که مسلمانان با هم اتحاد ندارند؛ انگار این قضیه برای عقاد حاضر است که امروز بیشتر از همیشه تمام مسلمانان باید در هر لباسی؛ این مسئولیت مسلمانی خود را به انجام برسانند.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

🔘 سیمافکر را در اینستاگرام دنبال کنید:

http://instagram.com/simafekr_com

آیین پهلوانی

کشتی برای ایران تنها یک ورزش نیست؛ گرچه امروز کشتی به عنوان یک رشته ورزشی حرفه‌ای دنبال می‌شود، اما مبارزه‌ای تن به تن به این شکل در تاریخ ایران آداب و سنت دارد. کشتی‌گیری ورزشی است که در تاریخ خود با مرام پهلوانی پیوند می‌خورد.

خسرو آقایاری که سال‌ها در آیین پهلوانی پژوهش کرده است، در اینجا توضیح می‌دهد که این سنت از چندین قرن پیش خود را شکل داده و پس از چند سده هم‌پیوندی با جریان‌های زنده‌ی اجتماعی ایران هنوز می‌تواند مولد باشد.

چنین چیزی برای کشتی است که آن را تبدیل ورزشی ملی می‌کند. آنقد که کشتی می‌تواند برای ما ملی باشد، فوتبال نیست.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

کدام انقلاب؟ کدام جامعه؟

حسین کچویان

یک سال از شروع جنبش موسوم به «زن، زندگی، آزادی» می‌گذرد. تعبیر «انقلاب»، با سرعتی بیش از آنچه فکر می‌شد به حوادث این یک سال اطلاق شد.
اما فرونشستن حرارت و جدیت طیف معترضان به جمهوری اسلامی اکنون و در آستانه یک‌سالگی ماجرا، اتفاقی نیست. اجتماع نیروهای اپوزسیون خارجی که در تدارک برپایی حکومت بودند هم به همین سرانجام دچار شدند. طی یک سال گذشته فشار رسانه‌ای، اجتماعی و روانی روی مردم علیه جمهوری اسلامی به نهایت خود رسید، اما یک سال بعد از اعتراضاتی که مدعی گذر از جمهوری اسلامی بودند، ایران به عنوان کانون مقاومت در سیاست منطقه‌ای وارد مرحله جدیدی شد.

سخنان صریح سال گذشته حسین کچویان در برنامه جهان آرا از جمله نقاط مهم و موثری بود که در واقع فقدان درکی حداقلی از تأسیس جامعه را در جنبش مدعی اجتماع و سیاست نشان داد. اینکه تأسیس جامعه و قانون یک حاکمیت، حاصل تاریخی از مجاهدت‌ها و خون‌دادن‌هاست و وضعیت بی‌سر و سامانی که واجد چنین چیزی نباشد، نمی‌تواند گفتاری روشن درباره سیاست داشته باشد.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

‌به لطف و دوستی

به مناسبت ۲۷ شهریور، سالروز درگذشت شهریار و روز زبان و ادب فارسی

شهریار شاعری بزرگ بود، آدمی ساده، عاطفی، مردم‌دار و زیرک و سیاستمدار هم. و چنانکه هوشنگ ابتهاج (سایه) می‌گوید شعر ضعیف و معمولی هم داشت. شعرها را نه برای خود شعر بلکه به‌خاطر چیزهایی که برایشان شعر گفته بود دوست داشت. مثلا شعری که درباره رهی معیری گفته‌بود را به خاطر علاقه‌اش به خود رهی می‌ستود، ولو اینکه آن شعر چندان خوب هم نباشد.
توصیف سایه از شهریار ما را تا حدی به آدم صاف و ساده و درستی که شهریار بوده نزدیک می‌کند، و این با همه صمیمیت و لذت و رندی که می‌نماید، از بزرگی و احترام شهریار نمی‌کاهد.

⁦▪️⁩این چند جمله از یکی از گفت‌وگوهای مسعود بهنود با سایه انتخاب شده است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

شهریار بزرگترین شاعر زمانه ماست

ناصر فیض

ناصر فیض در این ویدئو می‌گوید چرا شهریار را می‌توان بزرگترین شاعر معاصر ما قلمداد کرد.
آنچه به شهریار و شعرش چنین جایگاهی داده‌ بود، از نظر فیض گشودگی او به قالب‌های نوین شعری بود؛ چیزی که به رغم همه منازعات درباره شعر کلاسیک و شعر نو بین شاعران زمانش بود.
توضیح ناصر فیض چنانکه خود می‌گوید، از این جهت اهمیت دارد که شاعری که به مقام شاعری می‌رسد می‌تواند در شعر تعیین کننده باشد و این ویژگی در شعر شهریار به وضوح قابل پیگیری است.

این ویدئو بخشی از نشست بزرگداشت استاد شهریار در حاشیه افتتاح نمایشگاه جوهر جلی، در ۲۷ شهریور ۱۴۰۲ است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

انسان آمریکایی چه رویایی در سر دارد؟

علیرضا شفاه

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

شاید به ندرت رمانی مثل رمان آمریکایی «موبی‌دیک»، اثر هرمان ملویل، برای جهان پس از خود معما به جا گذاشته باشد. در این کتاب ملویل از شکار یک نهنگ سخن می‌گوید و درون اثر می‌توان نبرد انسان با آنچه غیر قابل کنترل است را پی‌جویی کرد.
از این نظر «موبی دیک» رمان ممتازی است که می‌تواند ما را با جهان و انسان آمریکایی مواجه کند.
علیرضا شفاه در این ویدئو فهم جهان آمریکایی را بسیار دشوارتر از فهم جهان اروپایی می‌داند. جهان آمریکایی، جهانی است که به مدد نحوی عدول از طرح فلسفی جهان اروپایی، پراگماتیسم یا «عمل‌گرایی»را به ارمغان آورده است.
شفاه می‌گوید ما از فهم ضرورت چنین جهانی ناکام مانده‌ایم.
توجه ما به آمریکا در این نقطه گویی حامل این تصور است که عمل‌گرایی آمریکایی، نحوی عمل‌گرایی کور برآمده از جهانی است که نهیلیسم آن را فراگرفته است و این مجوز ما را به آمریکایی‌شدن سوق داده است.
آن چیزی که منطق عمل آمریکایی را توجیه می‌کند، ضرورتی ورای بی‌بنیادی جهان دارد. رویای آمریکایی که در داستان‌گویی‌اش مجال پیدا کرده، اتفاقا پیگیری نوعی ضرورت در جهان است.

این ویدئو بخشی از نشست نقد کتاب «مرا اسماعیل صدا کن»، اثر زانیار ابراهیمی در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی است.

ویدئوی کامل این نشست را از اینجا ببینید:

aparat.com/v/DUiWE

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

‌آداب رزم

آژانس شیشه‌ای، ابراهیم حاتمی‌کیا

آژانس شیشه‌ای (۱۳۷۶) احتمالاً نمادین‌ترین فیلم جنگ ایران است که وارد فرهنگ سینمایی عمومی ایرانیان شد؛ فیلم درباره رزمنده‌ای که از جنگ برگشته و احساس می‌کند بیگانه است.
آژانس مدعی است جنگ آیینی دارد که رزمنده حتی پس از جنگ هم آن را با خودش حمل می‌کند.
فیلم درباره رزمندگانی است که از جنگ برگشته بودند و حالا جنس‌شان فرق کرده بود؛ چه آنهایی که هنوز در زلالی روزهای جنگ باقی مانده بودند، و چه دیگری‌ها.
وقتی کار بالا می‌گیرد حاج کاظم می‌نشیند و قصه این غول را برای مردمی که با فاصله از او ایستاده اند تعریف می‌کند؛ واژه «غول» شاید بهترین واژه‌ای است که می‌توان برای نیرویی که به جنگ با ایران برخاسته بود استفاده کرد. اوج داستانی که حاج کاظم تعریف می‌کند مربوط به جنگ نیست، بلکه درباره رزمنده‌ای است که دیگر، غریبه است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

چگونه جنگیدیم؟

بخشی از جلسه تیپ ۱۰ سیدالشهدا با محسن رضایی، فرمانده وقت سپاه - ۱۳۶۳


💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

چند سال پیش بی‌بی‌سی فارسی با انتشار مستند «کودتای خزنده» باعث شد بحث‌ها بر سر یکی از جلسات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بالا بگیرد. این جلسه به گفتگو درباره‌ی انتقادات برخی از پاسداران به فرماندهی جنگ، از جمله شهید حسن بهمنی، مسئول وقت طرح و عملیات تیپ ۱۰ سیدالشهدا (ع)، اختصاص داده شده بود.
بی بی سی با هدف طرح اختلاف میان فرماندهان این مستند را منتشر ساخت، اما این جلسه گویای جنبه‌ای از جنگ است که هنوز برای امروز ما شنیدنی است.
این جلسه در آذر ۶۳، پس از چندین شکست پیاپی ایران در عملیات‌های مختلف برگزار می‌شود؛ اما آن طور که از صحبت‌ها بر می‌آید، گویا شکست، نیروی جنگ را اتفاقاً بیش از گذشته شعله‌ور کرده است. حسن بهمنی که یکی از مهمترین منتقدانِ محسن رضایی در این جلسه است، سخنی از کوتاه آمدن و رها کردن میدان نبرد به زبان نمی‌آورد، بلکه برعکس به سخن امام استناد می‌کند که : [اگر جنگ بیست سال هم طول بکشد، ما ایستاده‌ایم.] تمام انتقادات او متوجه چگونگی افزایش قدرت جنگی در سپاه است و نشان از تنش واقعی‌ای دارد که در آن صحنه تجربه می‌شود.
سالها بعد از جنگ توجه رسانه‌ای روشنفکران و غربگرایان در سطوح مختلف اغلب متمرکز بر نفی دفاع و جنگیدن است، اما جنگ ۸ ساله‌ی ما با ارتش صدام، راهی بود که سیر بلوغ انسان ایرانی را کامل‌تر کرد. راه انسان با چگونه جنگیدن آشکار می‌شود.

⭕️ صوت کامل سه ساعته نشست فرماندهان در سال ۶۳، در فضای نت فارسی در دسترس است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

جنگ، رحمت است

امام خمینی - ۱۳۶۳

موضع امام خمینی درباره جنگ، از همان روز اول آغاز جنگ تحمیلی علیه ایران روشن و محکم بود.
آنچه پافشاری امام بر این موضع (یعنی ایستادگی و جنگیدن تا پیروزی) را بیش از پیش می‌کرد، به‌تنهایی تمام چیزهایی را که ممکن بود آن روزها ما را از ادامه جنگ منصرف کند، پشت سر می‌گذاشت.
گویی «جنگ، جنگ، تا پیروزی» برای امام، بیش از آنکه معطوف به جنگ با صدام باشد، توجه به میدانی بود که مردم در آن همواره در جنگ و نبرد با باطل می‌توانست زندگی پیش روی خود را ببیند. همین به امام اجازه می‌داد تا بگوید جنگ از آدم ابوالبشر تا ختم زندگی آدمی در ادیان حاضر است و اصلاً «مذهبی که جنگ در آن نیست، ناقص است».
اگر برای امام، جنگ عمل به تکلیف اسلامی بود، جز با این، معنا پیدا نمی‌کرد.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

در بند کار

قوش، کن‌لوچ، ۱۹۶۹

نظام آموزشی انگلستان در دوره بعد از جنگ جهانی دوم، به نفع اقشار مرفه و طبقه متوسط، اکثریت مردم خصوصا طبقه کارگر را از تحصیل مدارج تحصیلی منع می‌کرد. آن‌ها که از هوش کمتری بهره داشتند به مدارس فنی و یا مستقیما به مشاغل یدی فرستاده می‌شدند.
کن‌لوچ فیلم‌ساز انگلیسی، در فیلم «قوش» تصویری از این ناامیدی و استیصال طبقه فرودست می‌سازد. گویی کار طاقت‌فرسا در انگلستان تمامی ندارد.
فیلم قوش (۱۹۶۹) درباره پسربچه‌ای است که همزمان هم باید به مدرسه برود و هم کار کند. بیلی که هم از طرف خانواده و هم‌کلاسی‌هایش و هم از طرف کادر و معلمان مدرسه تحت فشار قرار می‌گیرد به پرنده‌ای پناه می‌برد که بر خلاف زندگی خودش که در بند است، پرواز کردن او را ببیند.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

کجا ایستاده‌ایم؟

گفت‌وگوی سیمافکر با علیرضا شجاعی زند - مهر ۱۴۰۲

⭕️ فیلم کامل این گفت‌وگو را در وبسایت سیمافکر ببینید:

🔗simafekr.com/post/180