ایران و خلق نظم اقتصادی جدید

گفت‌وگو با حمیدرضا فرتوک‌زاده

اقتصاد ایران امروز‌ وضع نابه‌سامانی دارد. اقتصاددانان و اهالی سیاست هرکدام از منظری ماجرا را روایت می‌کنند. هرکس مشکل را در جایی می‌بیند و راه‌حلی برای عبور از آن می‌دهد.
اما در غالب این روایت‌ها یک چیز غایب است: روایت ایران در پهنه ژئوپلتیک آن. شخصیت امروز ایران در این موقعیت جغرافیایی تکوین پیدا کرده است.
در سده اخیر، موقعیت ژئوپولتیک ایران همواره در طرح سیاسی قدرت‌های بزرگ تعریف شده است‌.این وضع همواره مانع از طرح روایتی قدرتمند و درون‌زا از موقعیت ایران شده است.
دکتر حمیدرضا فرتوک‌زاده در گفت‌وگو با سیمافکر می‌گوید: بدون درک موقعیت ژئوپولتیک ایران، نمی‌توان درک درستی از وضعیت اقتصاد و سیاست در ایران امروز داشت.
جمهوری اسلامی در این کشاکش یا باید در همین نظم موجود موقعیت خود را فهم کند و به اداره کشور با فروش منابع طبیعی ادامه دهد‌ یاناگزیر بر اساس موقعیت ژئوپولتیک خود، جغرافیای تازه‌ای در این منطقه شکل دهد. نظمی که در آن ایران فروشنده مواد خام و واردکننده مواد صنعتی خواهد بود.
جنگ اوکراین و قطع رابطه روسیه و منطقه قفقاز با اروپا موقعیتی برای ساخت این جفرافیا فراهم ساخته است.
برای این منظور فرتوک‌زاده در این گفت‌وگو «طرح ایلاف» را به عنوان فرصتی برای احیای ژئوپلتیک درون‌زای ایران مطرح می‌کند.

🎥فیلم کامل:
aparat.com/v/Dghy9

راهی جز ساختن اقتصاد خودمان نداریم

حمیدرضا فرتوک‌زاده

ویژگی‌های ژئواکونومیک ایران، به عنوان کشوری که هزاران سال در چهارراه تجاری غرب و شرق بوده است، در جدال میان کشورهای بزرگ به محاق رفت.
تلاش این کشورها برای از بین بردن این مزیت‌ها، سبب شد تا روابط تجاری میان ایران و همسایگانش تضیف و در نهایت مهر خام‌فروشی و واردات کالا را بر پیشانی ایران زده شود.
این طرح که همواره ایران را در حاشیه نظم‌ اقتصادی مستقر تعریف می‌کرد، اقتصاد ما را هر روز بیش از گذشته آسیب‌پذیر کرد.
در گفت‌وگویی که با دکتر فرتوک‌زاده داشتیم، او ضمن اشاره به این مسئله، اینجا می‌گوید: با وجود چنین طرحی برای ایران، حتی اگر ایران با شرکای جدیدی مثل چین و روسیه نیز وارد تعامل اقتصادی شود، مادامی که نظم اقتصادی خود را با توجه به مزیت‌های خودش احیا نکند، محکوم به ادامه‌دادن مسیر قبلی، یعنی خام‌فروشی و واردات خواهد بود.

🎥فیلم کامل:
aparat.com/v/Dghy9

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

مزیت‌های اقتصادی ما هنوز احیا نشده‌اند

حمیدرضا فرتوک‌زاده

بازی بزرگ میان بریتانیا و روسیه در منطقه، در طول سال‌های قرن نوزدهم علاوه بر کشورهای واقع در آسیای مرکزی، تأثیر زیادی نیز برای «ایران» داشت.
تدابیر ژئواکونومی که برای مهار ایران اندیشیده شد، ایران را ذیل بازی دو امپراطوری تعریف می‌کرد و عملاً ظرفیت‌های اقتصادی و سیاسی آن را مضحمل می‌ساخت.
دکتر فرتوک‌زاده اینجا سعی در توضیح این نکته دارد که چگونه قابلیت‌هایی که ایران در سال‌های دور به سبب «راه ابریشم» بدست آورده بود را می‌توان احیا کرد.
فرتوک‌زاده می‌گوید: جمهوری اسلامی ایران توانسته به فهمی نسبی از معادلات قدرت در منطقه دست پیدا کند، اما هنوز این فهم را به عناصر مزیت اقتصادی تبدیل نکرده است.
مسیری که در دفع فتنه داعش و آزادی بوکمال به عنوان فرصت ژئواکونومی ایران به سمت مدیترانه طی شد، اما بخش بزرگی از دستاوردهای آن به دست آنگلوساکسون‌ها بازپس گرفته شد.

🎥فیلم کامل:
aparat.com/v/Dghy9

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

باز این چه شورش است...

گروه سرود آباده

در سال‌های جنگ ایران و عراق، اجرای «سرود» در زمره قالب‌های مهم کار فرهنگی درآمد. از شاخص‌ترین گروه‌های سرود ایران که اجراهای موفقی داشتند، گروه سرود آباده بود. کارهای این گروه به لطف حضور مربی موسیقی‌شناس خود یعنی آقای احمد توکلی معمولا از حیث موسیقی نیز برجسته بودند.
از ماندگارترین کارهای این بچه‌های آباده نوحه «باز این چه شورش است» با اجرای محمدحسین توکل، یکی از دو تک‌خوان گروه‌ است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

حجاب ابزار سیاست یا مولد سیاست؟

محمدتقی کرمی و سیدعلی کشفی

این ویدئو بخشی از گفت‌وگوی محمدتقی کرمی و سیدعلی کشفی است که در آن به سیاست حجاب در ایران می‌پردازند.
محمدتقی کرمی، اینجا با اشاره‌ای که به تاریخچه حجاب در ایران دارد، آن را ابزاری برای کشمکش و اعمال قدرت دو قطب سیاسی پس از مشروطه برمی‌شمارد و می‌گوید: با آنکه حجاب هم مانند دیگر مقولات پس از انقلاب، دگرگون شد، اما لحظه سیاسی‌شدن حجاب صرفاً به انقلاب اسلامی باز نمی‌گردد.
کرمی می‌گوید آنچه از حجاب معنازدایی کرد لحاظ‌نکردن منظومه‌ای بود که حجاب در آن نقش ایفا می‌کرد.
سیدعلی کشفی اما مسئله را فارغ از معنازدایی یا ابزاری‌شدن آن، در سیاستی می‌بیند که انقلاب اسلامی با آن توانست همه مناقشات بی‌انتها را تعلیق کرده و از اصولی‌بودن سیاست حجاب در موقعیت امروز ایران، به عنوان امکان حضور زن دفاع کند.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

#سپیدوسیاه

هاشم‌شمر

مردی که تعزیه شد

به زودی...

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

سپید و سیاه ۲۵
هاشم شمر
مردی که تعزیه شد

تعزیه یگانه فرم نمایشی جهان اسلام است که ریشه‌های ایرانی دارد. همچون بسیاری فرم‌های ایرانی و اسلامی که ریشه‌های ایرانی بودن ما را می‌نمایانند، ما امروز دست‌مان به تعزیه و شناخت آن نمی‌رسد. فهمیدن و درک کردن فرم نمایشی که از روستایی به روستای دیگر قابل روایت و تا این اندازه پرحزئیات است به تنهایی چندین عمر می‌طلبد. به میزانی که دست‌مان از درک و دریافت این فرم‌ها کوتاه است، عمق ناپیدای ایرانی بودن‌مان را نیز درک نمی‌کنیم.
سپید و سیاه هاشم فیاض، مردی که او را به نام پدر تعزیه ایران می‌شناسند، تلاشی کوچک برای پیدا کردن راهی سرزنده به تاریخ بزرگ تعزیه است.


بیست و پنجمین سپید و سیاه را تماشا کنید.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

فرارسیدن تاسوعا و عاشورای حسینی تسلیت باد.

زمان هر سال در محرم تجدید می‌شود

مجموعه مستند روایت فتح - سید مرتضی آوینی

«خداوند خمیره وجود مومن را با خاک کربلا و خون شهدایش سرشته است و تا شب و روز باقی است، این پیوند تاریخی که مومنین را به عاشورا پیوند می‌دهد، در عمق فطرت‌ها باقی خواهد ماند و هر آن کس را که شنوای ندای باطن خویش است به صحرای کربلا خواهد کشاند و انسان اگر انسان باشد و به وجدان خویش رجوع کند، صدای هل من ناصر سیدالشهدا را از باطن خویش خواهد شنید.
این پیمان که پیمان ازلی است، هر آن در عمق باطن مومن تجدید می‌گردد و اگر انسان سر از تبعیت شرایط بپیچد و به خود و وابستگی‌هایش پشت کند، به این عهد نخستین رجوع خواهد کرد و آنگاه گذشته و آینده به هم پیوند می‌خورند و انسان به آغاز و انجام تاریخ شهادت خواهد داد.
زمان هر سال در محرم تجدید می شود و حیات انسان هر بار در سیدالشهداء».

آنچه می‌بینید و می‌خوانید، بخش‌هایی از دو قسمت مجموعه روایت فتح با عنوان «تجدید پیمان» و «با من سخن بگو دوکوهه»، ساخته سیدمرتضی آوینی است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

‌خوشنویسی ذات هنر ماست!

مرحوم حبیب‌الله صادقی

یک‌سال از درگذشت حبیب‌الله صادقی، نقاش ایرانی گذشت.
او در زمره کسانی است که گفتاری عملی و از سر مطالعه درباره تاریخ هنر ایران دارد و این به ما اجازه برقراری نوعی گفت‌وگو با ایشان را می‌دهد. گفت‌و‌گویی که کیفیتی از الان و اکنون داشته باشد و راهی را برای آینده هنر ایران زنده کند. این احتمالا یگانه راه یاد کردن و ذکر از گذشتگان است و تبعا خلاف رفتاری است که هنرمند را همچون گنجینه‌ای تاریخی در نظر می‌گیرد.
اینجا استاد صادقی از کیفیت هنری خوشنویسی و خط ما می‌گوید. او می‌گوید خوشنویسی فرم فکرکردن تجسمی ماست. چیزی که نسبتی نیز با واقعه کربلا دارد.
حبیب‌الله صادقی ۵ مرداد ۱۴۰۱ از دنیا رفت. فیلم بخش‌هایی است از گفت‌وگوی منتشر نشده وی در مستندی با موضوع زندگی و آثار استاد کیخسرو خروش، خوشنویس معاصر به کارگردانی بهادر خردمندکیا.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

ظریف و جهان پساقطبی

محمدجواد ظریف

@simafekr_com

سخنرانی اخیر محمد جواد ظریف در خانه اندیشمندان علوم انسانی بیش از آنکه از حیث مکان برگزاری و اجتماع رسانه‌ای پیرامون آن، حرکتی نمادین برای قدرت‌نمایی یک جناح سیاسی باشد، آشکارکننده صریح نوعی گفتار هماهنگ با جریان جهانی‌شدن بود.
محمدجواد ظریف در این سخنرانی ما را دعوت کرد ادراک‌مان را از وضعیت بین‌المللی امروز اصلاح کنیم.
جهانی که ظریف می‌سازد جهانی بدون قطب است. در این جهان هیچ ابرقدرتی وجود ندارد و بالتبع دوست و دشمنی هم وجود نخواهد داشت. نزد او، خردترین کنشگران سابق حالا در کنار مقامات سیاسی جهان، سرنوشت خود را به دست می‌گیرند. گرچه آمریکا سیطره نظامی و اقتصادی بر اروپا دارد اما هیچ گاه در میدان حقوقی و هنجاری نمی‌تواند بر اروپا پیروز شود. در جهان ظریف گویا برای هر کنشگری فرصتی هست و تنها کافی است مزیت خود را بیابد و روی آن تمرکز کند.

اما آیا ارائه‌ی چنین تصویری از جهان واقعاً می‌تواند سلطه پهناور قدرت‌های بزرگ امروز را هم توضیح دهد؟ آیا می‌توان به راحتی گرتا تونبرگ، دختر سوئدی فعال محیط زیست را به عنوان مهره‌ای هم‌سنگ این قدرت‌ها معرفی کرد؟ تأکید مبالغه‌آمیز بر اثرگذاری بازیگران ضعیف صحنه جهانی، چه معنایی جز دعوت به فراموشی رؤیای ایران قوی دارد؟
تن ندادن به ایده نظم چندقطبی و تصویری پساقطبی ساختن از این جهان، آن هم در شرایطی که نظم تک‌قطبی به نقطه پایان خود نزدیک شده، چه معنایی می‌تواند داشته باشد؟
این ایده که اصلا و اساساً ضد سیاست است، بر خلاف ادعا و ظاهر تر و تمیزی که دارد، گویای درکی تخت و مسطح از جهان است که در نهایت معنایی جز جهان تک قطبی نخواهد داشت.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

باربی ضد باربی!

حسین معززی‌نیا

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

باربی ضد باربی!

حسین معززی‌نیا

درست بعد گذشت یکسال از اکران فیلم «همه‌چیز، همه‌جا، به یک باره»، اثری شلوغ و پر از مضامین امروزی که در نهایت توانست تقریباً همه جوایز اسکار سال گذشته را نصیب خود کند، حالا فیلمی هالیوودی به نام «باربی» روی پرده‌های سینمای آمریکاست.
باربی با گذشت چند روز از اکرانش توانست چیزی بالغ بر ۵۰۰ میلیون دلار فروش داشته باشد و طیف‌‌های مختلف اجتماعی را برای تماشا به سینما بکشاند.
فیلم درباره تجربه بحران هویت یک باربی است که در سفر به دنیای واقعی، یک دنیای مردسالار را تجربه می‌کند که در آن جایی برای زنان نیست. فیلم با انگاره‌های فمینیستی، به نحو مضمون‌زده‌ای به «مردسالاری» حمله می‌کند و دنیایی را تصویر می‌کند که زنان یا باید در دنیای خیالی و فانتزی خود که در آن همه چیز برایشان ممکن است باشند، یا آنکه با نحوی خودآگاهی به شرایط خودشان، با نقص‌های خود کنار بیایند.
آنچه اینجا می‌بینید، بخشی از نقد حسین معززی‌نیا درباره این فیلم است.
معززی‌نیا به درستی اشاره می‌کند که چگونه چنین فیلمی که اساساً محصولی هالیوودی با همه ابعاد و لوازم آن است، نهایتاً به کلیشه‌هایی حمله می‌کند که خود زاییده دنیایی است که هالیوود ساخته است.
فیلمی که بیش از آنکه رنگ‌وبوی سینما داشته باشد، سوارشدن بر موج جریانی است که در آن همه چیز قصدهایی مسموم را پی گرفته است.

فیلم کامل نقد حسین معززی‌نیا را می‌توانید در کانال یوتیوب او تماشا کنید.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

فمینیسم فریبنده‌ی «باربی»

مت‌والش

@simafekr_com

فمینیسم فریبنده‌ی «باربی»

مت‌والش

پس از آنکه فیلم «باربی» که داستان یک باربی کلیشه‌ای است، علی‌رغم پیش‌بینی‌ها موفقیت نسبتاً خوبی را در گیشه‌ها ثبت کرد، واکنش‌های بسیاری را در بر داشت.
بعضی از چهره‌های دست راستی در آمریکا ، مانند تد کروز و ایلان ماسک نیز فیلم را پروپاگاندای جریان چپ معرفی کردند.
در مقابل اما گروه‌های دست چپی مصرّ بودند فیلم صرفاً درباره یک عروسک باربی است و آزاردیدن مخاطبان برایشان بی‌معنی است.
در این میان، مت والش، سازنده مستند «زن چیست؟»، باربی را شدیدترین پروپاگاندای فمینیستی علیه مردان معرفی کرد.
او در این بخش از ویدئویی که درباره «باربی» منتشر کرده است، می‌گوید چگونه فیلم به واقع مضامین فمینیستی و مردسالارانه را در یک فریب از پیش، به مخاطب خود حقنه می‌کند.
مت والش اینجا ادعای رادیکالی را مطرح می‌کند، اینکه موقعیت فمینیسم از آن جهت که از اساس دروغ و غیر انسانی است، ناچار است خود را با نحوی فریب در فیلم حاضر کند.
بنابراین مخاطبان کودک و غیرکودکی که با علاقه صرف به پدیده باربی و کلیشه‌های آن در این فیلم حاضر شده‌اند را ناچار با صحنه‌های منزجرکننده‌ای روبرو می‌کند.
فیلم بیش از آنکه یک فیلم با یک داستان حداقلی باشد، خطابه‌ای برای فمینیسم است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

بدون ادبیات، جهانی نداریم

سیدعلی میرفتاح

سخنان سیدعلی میرفتاح، نویسنده و پژوهشگر ادبیات فارسی، اینجا درباره تصویری است که ادبیات فارسی از گذشته، اکنون و آینده ما می‌سازد.
انقطاع ما از ادبیات کلاسیک فارسی و بی‌نسبتی با عالم گذشته‌مان، آنگونه که او در اینجا می‌گوید، سبب شده تا ما لحن مواجه‌مان با سیاست را نیز گم کنیم.
عتاب میرفتاح به روشنفکران ایرانی که همواره تصویری تلخ و ناامیدانه از ایران بدست می‌دهند نیز از همین روست.

این‌ ویدئو، بخشی از برنامه زاویه شبکه چهار سیما در خردادماه است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

چرا قانون‌خواهی مشروطه به هرج‌ و مرج رسید؟

محمدعلی همایون کاتوزیان

• به مناسبت سالروز صدور فرمان مشروطیت

بشر قانون را به قصد نظم و استقرار ابداع کرده است، اما سرنوشت قانون‌خواهی در ایران خیلی زود به بی‌ثباتی و بی‌دولتی منجر شد.
محمدعلی همایون کاتوزیان گرچه تمام تاریخ گذشته‌ی ایران را با شابلون دوره‌های مکرر استبداد و هرج و مرج می‌نگرد، اینجا توضیح می‌دهد که هرج و مرج برای اولین بار پس از تضعیف دولت مرکزی به قصد ایجاد قانون رخ داد.
گویا قبل از صرف تشکیل مجلس ملی و تصویب قانون اساسی و مشروط کردن اراده‌ی شاه و... بنیادی فراتر از خود قانون ضرورت می‌یابد.
گرچه ماهیت این بنیاد به روشنی مشخص نیست، اما شاید بتوان آن را در نقطه‌ی تولد جمهوری اسلامی جستجو کرد. نیروهای ایرانی با انقلاب اسلامی، وحدتی بی‌سابقه را تجربه کردند؛ وحدتی غیر از وحدت استبدادی رضاخانی که هرگونه هرج و مرج را به نفع استقرار نظمی نوین تا سال‌ها منحل می‌کند.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

میرزاکوچک و راه دشوار مشروطه‌خواهی

سریال «کوچک جنگلی» - بهروز افخمی- ۱۳۶۶

اشتیاق اولیه رهبران مشروطه‌خواه پس از مدتی به رغم اتحادشان علیه تمایزهای فاحش طبقاتی و اختلافات، به یأس بدل شد.
سلطنه روزافزون خارجی علاوه بر امتیازات تجاری و سیاسی، حالا دست روی خاک ایران گذاشته بود. استبداد داخلی هم بنای همراهی با آن گذاشته بود.
میرزا کوچک‌خان جنگلی، که از آزادی‌خواهان و مبارزانی بود که به مشروطه پیوسته بود، بعدتر می‌خواست هدف نهضت را از مشروطه‌خواهی ضد اجنبی به جمهوری‌خواهی سوسیالیستی سوق دهد.
او وقتی با اشغال قوای بیگانه روس روبرو شد، «جنبش جنگل» را بسیج کرد و با وجود تلاش قوای دولتی برای دستگیری او، جنبش همچنان به بقای خود با اتکای به نیروی مردمی ادامه داد و جریان مقابله با روس‌ها به همراه آنها به جنگل کوچ کرد.
ویدئویی که می‌بینید، لحظاتی از سریال «کوچک جنگلی» و دیالوگ‌های ماندگار آن است.
لحظاتی که میرزا در تقبیح کشته‌شدن یکی از خاثنان توسط نیروهای جنبش، موضع قیام خود را اعلام می‌کند.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

‌سایه، حافظ و رسم پرده‌پوشی

یوسفعلی میرشکاک

به مناسبت سالروز درگذشت هوشنگ ابتهاج

هرچه سایه در طول فعالیتش نسبت به مسئله شعر، هنر و تعمیق فرهنگی این دو همت می‌گذاشت، نسبت به سیاست روزمره و مسائل جاری سیاسی ایران بی‌اعتنایی می‌کرد. این البته یک استثناء داشت و آن دوره انقلاب بود. دوره‌ای که او در آن به اتفاق محمدرضا لطفی و گروه چاووش همزمان با واکنش سیاسی صریحی که داشتند، یکی از نقاط عطف تاریخ موسیقی ایران را رقم زدند. غیر از این دوره، هوشنگ ابتهاج (سایه) عمدتا از کنار سیاست و هم‌مسلکانِ اهل سیاست به آرامی گذشت.
یوسف میرشکاک، رفتار سیاسی شاعر را در قبال ماجراهای حزب توده، به همنشینی او با حافظ ارجاع می‌دهد و آن را داستانی ریشه‌دار می‌داند. این توصیف تماشایی است.

فیلم بخشی است از گفت‌وگوی اختصاصی سیمافکر با استاد یوسفعلی میرشکاک.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

سعی سایه

هوشنگ ابتهاج - کنسرت کلن (۱۳۷۵)

امیر هوشنگ ابتهاج، از آخرین نسل شاعران و میراث‌داران سنت ادبی و فرهنگی ایران، ۱۹ مرداد سال گذشته از دنیا رفت.
سایه از ابتدای فعالیتش همواره مرکز تلاشی برای هم‌گام‌کردن شعر و موسیقی با آهنگ مردم بود.
همین تلاش که او در نحوی فعالیت سیاسی دنبال می‌کرد، در حساسیت او نسبت به وضع هنری ما و ایجاد فرصتی برای فعالیت هنری و سیاسی میان حلقه‌ پیرامون خود از جمله محمدرضا لطفی، محمدرضا شجریان، شهرام ناظری و حسین علیزاده نمود داشت.

آنچه از «سایه» به یادگار ماند همین تلاشی بود که نه‌تنها شورانگیزی، بلکه تغزل هم داشت.
غم‌آلود بودن غزل‌های سایه وضع رنج‌دیده مردم را در خروش آنها حفظ می‌کرد.
قطعه‌ای که می‌بینید مربوط به کنسرت مشترک ابتهاج، محمدرضا لطفی و محمد قوی‌حلم است که سال ۱۳۷۵ در شهر کلن آلمان برگزار شده است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com