سعدی، زبان ما و زمان ماست

رضا داوری اردکانی

زبان فارسی نگهبان عهد انسان ایرانی با خود است. نگه‌داشتن زبان برای هر مردمی نگه‌داشت امکان آ‌نها برای سکونت در تاریخ و زمان است.
اما مردمان معمولا غرق در آداب و احوال متداول خود، از دیدن این امکان بزرگ غافل‌اند.
این امکان بزرگ، یعنی اینکه آدمی تاریخ داشته باشد و با زبان به جایی راه بیابد که حیوان و فرشته از نیل به آن عاجزند، جز با شاعران و حکیمان یک قوم که از قهر زمان جسته‌اند و زمان را در خود می‌یابند ممکن نیست.
رضا داوری اردکانی، اینجا به این نکته اشاره می‌کند و از سعدی به عنوان شاعری یاد می‌کند که ایرانیان عهد جدیدی را با او آغاز کرده‌اند و او مانند فردوسی نگاهبان زبان فارسی است.

🔗 سیمافکر را دنبال کنید:
سایت | اینستاگرام|  توییتر

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

مصرف آزادی

بخشی از مستند «قرن من»- آدام کورتیس- ۲۰۰۲

آزادسازی عواطف پنهان توده مردم به خودی خود امری ترسناک است؛ اما اگر این آزادسازی به نحوی کنترل شده توسط قدرت رخ دهد نه تنها خطری برای قدرت ندارد بلکه با القای حس دموکراسی و آزادی به توده‌ها می‌تواند حافظ وضع سیاسی و اقتصادی موجود باشد.
«قرن من» مستندی است درباره همین روابط میان قدرت و توده مردم. محور داستان این مستند ادوارد برنیز، خواهرزاده زیگموند فروید است. برنیز با اتکا به دانش روانشناسی راه را برای «مدیریت رضایت» توده‌ها هموار می‌کند. پیوند عمیق مصرف کالاها با امیال سرکوب‌شده‌ی بشر، همان چیزی است که حس آزادی و فردیت را به دور از حقوق اساسی سیاسی انسان تولید می‌کند.این مستند روایتی درباره‌ی رابطه قدرت و توده مردم در ایالات متحده آمریکا است؛ اما در شرایطی که سراسر جهان دست کم در بازه‌ای تجربه‌ی آمریکایی‌شدن را مشتاقانه چشیده‌اند، قصه‌ی «قرن من» را می‌توان در مقیاسی فراتر از آمریکا فهم کرد.
«قرن من» مستندی ۴ قسمتی است که به سفارش بی‌بی‌سی توسط آدام کورتیس ساخته و در سال ۲۰۰۲ پخش شد. فیلم بخشی از این مستند است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

سوژه نئولیبرال با آزادی سیاسی بیگانه است

یوسف اباذری

نئولیبرالیسم با تکیه بر اندیشه لیبرالیسم راهی برای مشروعیت هرچه بیشتر سرمایه‌داری در دهه ۷۰ آمریکا بود. منطقی که بیش از اقتصاد، فرهنگ و سیاست را نیز با هدف رقابتی‌کردن هرچه بیشتر آن‌ها دستخوش تغییراتی اساسی کرد.
بنابراین نئولیبرالیسم بیش از هرچیز خود را به مسلک و آئینی بدل ساخت که از یک طرح و تئوری اقتصادی فراتر می‌رفت.
ایران اولین کشوری نبود که سیاست‌های نئولیبرال را دنبال کرد، بلکه پیش از آن نیز کشورهای دیگر و حتی کشورهای خاورمیانه نیز درگیر آن شدند.
یوسف اباذری که یکی از منتقدین این سیاست‌ها در طول سالیان بوده است، اینجا اشاره می‌کند که چگونه سوژه نئولیبرال، در ساحت‌های مختلف زندگی خود در یک رقابت بی حد و حصر، آزادی‌هایی را دنبال می‌کند که او را از آزادی‌های سیاسی بیگانه می‌سازد.

این سخنرانی در سال ۱۳۹۷ و در «پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات» ایراد شده است.


💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

🔘 سیمافکر را در اینستاگرام دنبال کنید:

http://instagram.com/simafekr_com

بداهه‌نوازی روح موسیقی است

محمدرضا لطفی، تمام عمر در جست‌وجوی موسیقی بود. این جست‌وجو با چیزی عجین شده بود که او در موسیقی اصیل ایرانی می‌دید.
اینکه موسیقی باید در نهایت خودش «حال»‌ی باشد که هنرمند به صورت بداهه آن را خلق می‌کند. به همین منظور برای لطفی بداهه‌نوازی تمام آن چیزی است که هنرمند را به روح موسیقی می‌کشاند.
کارهای بسیار لطفی، چه از جهد و کوشش‌اش برای سامان‌دادن یک پیکره قدرت‌مند از هنرمندان موسیقی سنتی که همگی تلاش‌هایی استثنایی برای اعتلای موسیقی ایرانی بودند و چه کنسرت‌ها، آلبوم‌ها و اجراهای خصوصی او همه گواهی بر این ادعا بودند.
لطفی اینجا در سخنان‌ش درباره شالوده موسیقی ایرانی می‌گوید؛ از اینکه چگونه موسیقی برای او خصلتی زایا پیدا می‌کند و نیز تحربه‌هایش در بداهه‌نوازی.

انتشار این پست به مناسبت ۱۲ اردیبهشت، سالروز فوت محمدرضا لطفی است.

فیلم بخشی از سخنان محمدرضا لطفی در جلسه نقد و بررسی آلبوم «هنر گام زمان»، دی‌ماه ۹۰ در فرهنگسرای ارسباران است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

کار جوهره انسان است

نطق امام خمینی (ره) -۱۳۵۸

جمهوری اسلامی ایران از لحظه تاسیس، خود را بیش از هر کجا در استقلال‌اش بازشناخت؛ آنجاکه توانست روی پای خویش بایستد و بر این ایستادگی استقامت کند، و این البته شروع ماجرا بود.
ساختن زندگی برپایه ایستادگی، تنها در جبهه جنگ حاصل نمی‌شد بلکه در امتداد آن می‌بایست به «کار» متوسل شد. دیگر برای مردم ایران کافی نبود که به شغلی اشتغال داشته باشند و ندانند که درآمدشان از کجاست، و در چرخه‌ای از تقسیم کار جهانی و پول بی‌زحمت خام فروشی به دست‌شان برسد.
آنها باید کار می‌کردند و همانطور که «کار نظیر وجود است» تشخص می‌یافتند.
تکیه بر کار، آنطور که امام خمینی (ره) اینجا بر آن اصرار می‌کند، ما را به سوی قطع دست «اجانب» می‌برد. این وضع میدانی را به روی‌مان باز می‌کند که با دستان خود و در تب‌وتاب کارگری، جوهره‌ی خویش را پیدا کنیم.


فیلم بخشی است از نطق امام در تاریخ یازدهم اردیبهشت 1358 به مناست روز کارگر

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

#سپید_وسیاه

🎬عشق داند...

🔸محمدرضا لطفی و جست‌وجوی موسیقی

12 اردیبهشت 1402 نهمین سالی است که محمدرضا لطفی، نوازنده تار، موسیقیدان، مدرس و پژوهشگر موسیقی سنتی ایرانی از دنیا رفته است.
در سال‌های طولانی که لطفی در موسیقی ایران فعال بود فعالیت‌های متعدد داشت و در همه آن‌ها گویا در پی درکی متفاوت و زنده از موسیقی می‌گشت. این درک توجهش به خود موسیقی بود، به عنوان فرمی که آدمی به ضرورت انسان بودن با آن سروکار دارد. این فکر موسیقی را بدل به یک وسیله سلوک می‌کرد و احتمالا همین بود که بین لطفی و هم‌نسل‌هایش فاصله می‌انداخت. رگه‌هایی تصویر و تصور لطفی از تار و موسیقی در منش سیاسی، اجتماعی او نیز هویدا بود.


💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست
@simafekr_com

‍ بانگ چاووش

بخش‌هایی از مستند «چاووش؛ از درآمد تا فرود» - 1392

کانون فرهنگی و هنری چاووش از مهمترین اتفاقات موسیقی ایران در سال‌های دهه ۵۰ و ۶۰ است. واقعه ۱۷ شهریور ۵۷، با استعفای محمدرضا لطفی، محمدرضا شجریان، حسین علیزاده و شهرام ناظری از رادیو، موجب تشکیل هسته اولیه کانون فرهنگی چاووش می‌شود.
تحولات اجتماعی که منجر به انقلاب اسلامی ایران در سال ۵۷ بود به سرعت موجب شد تا آنها که در دو گروه شیدا و عارف به تولید موسیقی می‌پرداختند حالا به فکر تأسیس کانونی باشند که بعدها شماری از ماندگارترین آثار موسیقی ایرانی را بیافریند.
ایده چاووش، همان چیزی بود که تمام عمر محمدرضا لطفی را به خود مشغول کرده داشت؛ موسیقی، در شکل اصیل خود حکایت کرد زمان حال است و از این حیث خود به خود خصلتی سیاسی دارد. چیزی که برای لطفی اهمیت داشت این بود که موسیقی اصیل ایرانی در کانون تغییرات اجتماعی زمان حال حاضر شود. به همین خاطر لطفی همین با نحوی تهور کارهای چاووش را از فرم کلاسیک جریان موسیقی سنتی جدا کرد.
برآیند کارهای چاووش از سال‌های ۵۷ تا ۶۳ جمعاً ۱۲ آلبوم شد که آلبوم‌های ۲ تا ۸ ناظر به انقلاب بود.
آنچه اینجا می‌بینید، بخش‌هایی از مستند «چاووش؛ از درآمد تا فرود» است. در این مستند، اعضای چاووش از تجربه‌های خاص خود درباره کانون، از ایده تا انحلال می‌گویند.

هر فیلم آغاز یک گفتگوست
@simafekr_com

بانگ چاووش

بخش‌هایی از مستند «چاووش؛ از درآمد تا فرود» ساخته آرش رئیسیان و هانا کامکار- ۱۳۹۲

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست
@simafekr_com

انقلاب ایران و زنِ سیاسی

مرتضی مطهری

اگر انقلاب ایران را توضیح ندهیم نمی‌توانیم بفهمیم که چگونه امروز زنان ایرانی در گوشه‌ی پستو و مطبخ محبوس نیستند؟
انقلاب اسلامی به زندگی زن رنگ و بویی سیاسی بخشید چرا که انسان ایرانی با این انقلاب بیش از پیش سیاسی شد. این سیاسی‌شدن تا جایی پیش می‌رود که اشخاصی مثل مرتضی مطهری به این می‌اندیشند که اگر زنان نبودند آیا این انقلاب واقعاً رخ می‌داد؟
این صوت بخشی از سخنرانی شهید مطهری است که از صدای جمهوری اسلامی ایران پخش شده است. ابتدای صوت بخشی از خاطرات مصطفی کتیرایی دبیر شورای انقلاب است از مستند مرتضی مطهری ساخته میلاد محمدی.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست
@simafekr_com

روسیه پس از یکسال جنگ

ولادیمیر پوتین - سالگرد جنگ اوکراین

تحریم‌های غرب علیه روسیه پیامدهای سنگینی برای قربانی اصلی جنگ اوکراین یعنی قاره‌ی اروپا به همراه داشت. در مقابل از آغاز جنگ بسیاری اقتصاددان‌ها پیش‌بینی می‌کردند که به زودی اقتصاد روسیه فرو می‌پاشد.
اسفند ۱۴۰۱ پوتین در سخنرانی خود به مناسبت سالگرد جنگ اوکراین، گزارشی از اقتصاد کمتر آسیب‌دیده‌ی روسیه می‌دهد.
آیا روسیه توانست پس از یکسال همچنان به عنوان یکی از قدرت‌ها پس از جنگ دوام بیاورد؟
گویا مسئله را باید اینگونه جست‌وجو کنیم که چگونه بازیگری در بازی قدرت‌های تعیین‌کننده، آن هم با مقوله‌ای مانند جنگ، منجر به حفظ موجودیت یک کشور و مولدبودن سیاست او می‌شود.

این مسئله را در پست‌های بعدی سیمافکر نیز دنبال خواهیم کرد.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست
@simafekr_com

روسیه چگونه پس از یک سال جنگ دوام آورد؟

گفت‌وگوی سیمافکر با رضا خسروی - اردیبهشت ۱۴۰۲

جنگ روسیه و اوکراین حالا بیش از یک‌سال است که ادامه دارد. حمله روسیه به اوکراین نقطه‌ی عطفی در مناسبات سیاسی در ابعاد جهانی بود. غرب نیز تلاش کرد با واکنش نظامی و اقتصادی سرنوشت این جنگ را هم مثل گذشته به سوی منافع خود نزدیک کند.
تحریم‌های اقتصادی روسیه از جانب غرب می‌رفت تا خاتمه‌ای به جنگ و سیاست‌های روسیه باشد.
اما این مسئله نه تنها منجر به بحران اقتصادی در روسیه نشد بلکه این جنگ حالا فرسایشی شده و کشورهای اروپایی ضرر بیشتری از جانب تحریم‌ها دیدند.

رضا خسروی، پژوهشگر ژئوپولتیک و روابط بین‌الملل، در گفت‌وگو با سیمافکر درباره وضعیت اقتصادی و سیاسی روسیه پس از جنگ و مواجهه ایران با این مسئله می‌گوید.

پرداختن این گفت‌وگو برای ما پرسیدن از وجهی است که در آن سیاست سخت روسیه در برابر رقیبان خود، دست بالاتری را پیدا کرده است. پرسشی که می‌تواند نسبتی با سیاست‌ ایران در جهان پیرامون خود داشته باشد.

فیلم کامل گفت‌وگو را در این لینک ببینید:
aparat.com/v/1ZctF

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست
@simafekr_com

چرا ایران باید متحد سیاسی داشته باشد؟

رضا خسروی

تاریخ دو سده‌ی گذشته‌ی مواجهه‌ی ایران با کشورهای خارجی، به ایرانیان هشدار می‌دهد که همواره با شکلی از بی‌اعتمادی با بیگانگان مواجه شوند. همین تاریخ است که به انقلاب اسلامی در اوج استقلال‌خواهی منجر می‌شود.تجربه‌های سال‌های اخیر، ایران را با این پرسش مواجه می‌کند که چگونه می‌توان راهی از استقلال‌خواهیِ خام تا نقش‌آفرینی مؤثرتر در سطح جهان پیمود؟
رضا خسروی در اینجا با روایتی از جنگ اوکراین به همین مسأله می‌پردازد. او توضیح می‌دهد که چطور روسیه‌ای که وابستگی اقتصادی زیادی به کشورهای اروپایی داشت، با شکل‌بخشی به اتحادی اقتصادی و سیاسی-امنیتی با کشورهای غیر غربی مسیر استقلال واقع‌گرایانه را برای خود هموار کرد.

فیلم کامل این گفتگو را در آپارات سیمافکر ببینید:
aparat.com/v/1ZctF

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست
@simafekr_com

جنگیدن ما با جنگیدن روس‌ها چه فرقی دارد؟

رضا خسروی

تاریخ به ما نشان می‌دهد که تنها با کشوری می‌توان تعامل مستمر داشت که جهت‌گیری سیاسی آن در نظم جهان روشن باشد و کشوری می‌تواند این صراحت را داشته باشد که دولتی مقتدر داشته باشد.

رضا خسروی در اینجا توضیح می‌دهد که شرط ضروری سامان‌بخشی به اقتصاد در شرایط جنگی، وجود دولتی مقتدر است؛ دولتی که بتواند نیروهای اقتصادی-سیاسی متعهد به کشور را تولید کند.

فیلم کامل این گفتگو را در آپارات سیمافکر ببینید:
aparat.com/v/1ZctF

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست
@simafekr_com

مزیت ایران خلق جغرافیاست

علیرضا شفاه

هر کشوری با مزیتی در جهان حاضر است؛ مزایایی که موقعیت هر کشوری را از جهاتی از دیگر کشورها متمایز می‌کند.
ایران به جهت موقعیت‌های جغرافیایی، سیاسی و اقتصادی حائز مزیت‌های فراوانی است.
در این ویدئو علیرضا شفاه می‌گوید به رغم این مزایا، مزیت اصلی ایران نوعی «اندیشه» است.
او می‌گوید این اندیشه از آن رو که طرحی درباره انسان و جامعه است، می‌تواند تولید قدرت کند؛ لذا ماهیت این قدرت با ماهیت دیگر قدرت‌ها مانند روسیه و چین متفاوت است.
بنابراین جمهوری اسلامی ایران، از آن رو که عهدی با ایران دارد، نباید سیاست را در معادله‌ای برون‌زا دنبال کند؛ بلکه به مدد طرح استقلال، مزیت ما تولید سیاست و جغرافیاست.

🔸این سخنرانی ۱۹ بهمن ۱۴۰۱ در نشست «انقلاب اسلامی جغرافیای سیاسی ایران» ایراد شده است.

🎥 فیلم کامل این سخنرانی:
aparat.com/v/uH3lw

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست
@simafekr_com

🔘 سیمافکر را در اینستاگرام دنبال کنید:

http://instagram.com/simafekr_com

🎥 فیلم کامل این سخنرانی را از اینجا ببینید:

aparat.com/v/uH3lw


💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست
@simafekr_com

‌
سیاست، هنر و موسیقی پاپ بعد از انقلاب

حسین زمان

چند روز پیش حسین زمان از دنیا رفت. خواننده مطرح دوران نسل اول موسیقی پاپِ بعد از انقلاب که با آلبوم‌های «شب دلتنگی» و «شاپرک» محبوبیت پیدا کرد. حسین زمان که همیشه به عنوان خواننده‌ای با گرایشات سیاسی مطرح بوده است، اینجا در این گفت‌وگو می‌گوید که اگرچه به اصلاح‌طلبی گرایش داشته، اما در دوره زعامت اصلاحات نیز راه چندان برای او باز نشده است.
آنچه حسین زمان به آن اشاره می‌کند نشان می‌دهد؛ سیاست‌های فرهنگی و هنری ایران از سر همین مرزبندی‌های مبهم فرهنگی و سیاسی مایه اعتراض همیشگی اهل هنر در همه دوره‌ها و دولت‌هاست.

گذشته از همه این مرزبندی‌ها، از حسین زمان دو آلبوم ماندگار به یادگار مانده است که هنوز و همچنان، نه تنها شنیدنی، بلکه چه بسا نشانگر صدای یک دوران‌اند.

ویدئو بخشی است از مصاحبه با حسین زمان در سال ۱۳۹۸.

💡هر فیلم آغاز یک گفت‌وگوست
@simafekr_com

اعترافات سربازان اسرائیل درباره‌ی کشتار طنطورة

سخن گفتن از جنایت‌های صهیونیست‌ها چیز جدیدی نیست؛ اما تماشای اعترافات تصویری سربازهای اسرائیلی به قتل عام بی‌گناهان، حقیقتی را نمودار می‌کند. این صحبت‌ها تنها یک سال پیش منتشر شده است. آن چه خونسردی این سربازها در این فیلم به ما نشان می‌دهد، امکان دوام بی‌هزینه‌ی جنایت است.
مستند طنطورة برای ما اهالی خاورمیانه یک هشدار دوباره است و برای مردم جهان افشای دروغ‌هایی است که اسرائیل درباره‌ی ماجرای تولد خود می‌گوید.
فیلم بخشی از مستند طنطورة، ساخته‌ی الون شوارز، مستندساز اسرائیلی است. این مستند ماجرای کشتار اهالی طنطورة فلسطین در سال ۱۹۴۸ را روایت می‌کند. یعنی همان سالی که اسرائیل در ۱۴ مه اعلام موجودیت کرد.

💡هر فیلم آغاز یک گفت‌وگوست
@simafekr_com

چرا اسرائیل دشمن ماست؟

گفت‌وگوی کوروش علیانی و احمد زیدآبادی - اردیبهشت ۱۴۰۲

از زمان آغاز اشغال اراضی فلسطین تا امروز بسیاری از کشورهای منطقه تلاش کرده‌اند تا به هر صورت ممکن چالش‌هایی پیش پای اسرائیل ایجاد کنند و هر کدام سرنوشتی خاص پیدا کردند؛ اما تنها کشوری که هنوز به کنترل اسرائیل در نیامده است، ایران است. امروزه ایران علی رغم فاصله‌ی جغرافیایی، دشمن درجه یک خود را اسرائیل اعلام کرده و اسرائیل نیز مهمترین تهدید پیش روی خود را ایران می‌داند.

احمد زیدآبادی و کوروش علیانی در این گفتگو به این می‌پردازند که با تولد اسرائیل چگونه منطقه شکلی متفاوت به خود گرفت و این رژیم نزدیک به ۷۵ سال تبدیل به مسأله‌ی اول این جغرافیا شده است؟ چگونه می‌توان از این چالش رها شد و سرنوشت نزاع ایران و اسرائیل را به مطلوب نزدیک‌تر کرد؟

🔸فیلم کامل را از اینجا ببینید:
aparat.com/v/dFUVx

💡هر فیلم آغاز یک گفت‌وگوست
@simafekr_com