سال نو بر مخاطبان محترم سیمافکر مبارک‌باد.


سیمافکر؛ ویدئورسانه فرهنگ و سیاست ایران

تجربه سال 1401، آرامش ساده‌لوحانه ما را برهم زد

محمدهادی محمودی

سال ۱۴۰۱ بسیاری فکرها و تصورات را عوض کرد. چشم ما در این سال به تصاویر ناآشنایی از ایران از ناآرامی‌های درونی جامعه گرفته تا پایایی جمهوری اسلامی به رغم شدت دشمنی‌ها باز کرد. برهم خوردن تصورات اولیه، ممکن است خاطر ما را آشفته کند، اما ساده‌انگاری قبلی را هم به یادمان می‌آورد.
در سال گذشته گفت‌وگوهای «وقت سیاست» فرصتی برای سیمافکر فراهم آورد که وضع‌مان را بفهمیم و درباره خودمان به شکل اساسی‌تری بپرسیم. شاید خلاصه همه بحث‌های وقت سیاست، همین جمله مهمان برنامه، محمد هادی محمودی باشد. وضعی که در این سال تجربه کردیم اجازه نمی‌دهد با ساده‌انگاری قبلی ادامه دهیم.

ایام نوروز را با چند ویدئوی برگزیده سیمافکر از سال گذشته همراه باشید.


#نوروز۱۴۰۲
#مرور_سالی_که_گذشت

خوشنویسی معنای فرهنگ ماست

حبیب‌الله صادقی

مردادماه ۱۴۰۱، حبیب‌الله صادقی هنرمند ایرانی از دنیا رفت. ویدئویی که همان ایام از او منتشر کردیم، درباره خوشنویسی و ارتباط آن به جهان هنرمند ایرانی است.
صادقی آنجا اشاره داشت که خوشنویسی فرم فکرکردن تجسمی ماست.
در این بخش از آن ویدئو نیز او به نسبتی که خوشنویسی با فرهنگ شیعه دارد اشاره می‌کند و آن را به واقعه کربلا گره می‌زند.

ایام نوروز را با چند ویدئوی برگزیده سیمافکر از سال گذشته همراه باشید.


#نوروز۱۴۰۲
#مرور_سالی_که_گذشت

انقلاب با فکر و تاریخ طولانی‌مدت ممکن است؛ نه با مطرب و فوتبالیست

حسین کچویان

حسین کچویان در گفتاری که ماه‌ها پیش درباره ماجرای مهسا امینی داشت به فقدان گفتاری اساسی و مهم در اعتراضات سال ۱۴۰۱ اشاره می‌کند.
او اشاره می‌کند که انقلاب و قانون اساسی، راهی است که ما از مبارزات قبل از انقلاب تا کنون طی کردیم و چنین اصل و اساسی با این حرکت‌هایی که مجاهدت‌هایی طولانی مدت در عرصه اندیشه و عمل نداشته‌اند، مورد خدشه قرار نمی‌گیرد.

ایام نوروز را با چند ویدئوی برگزیده سیمافکر از سال گذشته همراه باشید.


#نوروز۱۴۰۲
#مرور_سالی_که_گذشت

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

‌رسانه باورهای ریشه‌ای را نشانه رفته...

محمد قوچانی

سال گذشته مجله سوره میزبان محمد قوچانی، سجاد صفارهرندی و علیرضا شفاه بود. قوچانی در این گفت‌وگو، وضعیت فعلی ایران را حاصل از بین‌رفتن و حذف‌شدن نیروی طبقه متوسط و ارزش‌هایی می‌داند که از دهه چهل تا سال‌ها نیروی مورد اتکای سیاست ما بوده است.
از طرفی نیز او دگرگونی مفاهیم و ارزش‌های سنتی را نتیجه منسوخ‌شدن دوگانه‌های سیاسی ما اعلام می‌کند.

ایام نوروز را با چند ویدئوی برگزیده سیمافکر از سال گذشته همراه باشید.

#نوروز۱۴۰۲
#مرور_سالی_که_گذشت


💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

ملت با دولت می‌تواند فرصتی داشته باشد

اباصالح تقی‌زاده

اباصالح تقی‌زاده در اولین قسمت از گفت‌وگو‌های وقت سیاست که در سال ۱۴۰۱ منتشر کردیم، از تمنایی می‌گوید که ملتی از برای دولت‌داشتن دارد.
او می‌گوید لحظه تشکیل دولت، لحظه‌ای است که ملت دولتی را همچون نماینده‌ای تشکیل می‌دهد.
این‌گونه دولت می‌تواند نگهدار فرصت ملتی باشد، بی‌آنکه خود را محصور در سیاست‌هایی کند که همواره دولت‌ را در مقام تنظیم‌کننده امور طرح می‌کنند.

ایام نوروز را با چند ویدئوی برگزیده سیمافکر از سال گذشته همراه باشید.

#نوروز۱۴۰۲
#مرور_سالی_که_گذشت


💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

#سپیدوسیاه

هنر تلاوت
مصطفی اسماعیل، ستاره عصر طلایی تلاوت قرآن

از میان قرّاء برجسته دوران طلایی تلاوت قرآن در مصر، مصطفی اسماعیل به مرتبه‌ای در میان مخاطبان حرفه‌ای و عامه تلاوت دست یافت که دیگر تکرار نشد.
این قسمت از سپید و سیاه تماماً در جستجوی این مسئله است.
اینکه مصطفی اسماعیل چگونه اسلوب زیباخوانی قرآن را تا بدین حد برمی‌کشد که آیات قرآن از نو برای مخاطب تصویر شوند.
تلاوت آن‌گونه که او پیگیری می‌کرد، هرچند بسیار فنی بود اما بدواً ارتباطی به اسلوب فنی نداشت.
مصطفی اسماعیل بارها می‌گفت که باید قرآن را آنگونه خواند که نازل شده است و گاهی در اثنای تلاوت، مستمعینی را که مجذوب خواندن او بودند را خطاب قرار می‌داد که بفهمید چه می‌خوانم!
گویی مصطفی اسماعیل خود را در آفرینش‌اش حاضر می‌دید. ارائه هنرمندانه آیات قرآن برای او تلاشی بود که هر بار آیات را به نحو تازه‌ای تصویر کند.

هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

رمضان سال گذشته، نوار غزه در اقدامی کم‌سابقه، در واکنش به درگیری‌هایی که در کرانه باختری رخ می‌داد، وارد جنگی پیش‌دستانه با اسرائیل شد؛ جنگی که با نام سیف القدس از آن یاد می‌شود. غزه راکت شلیک می‌کرد و در خیابان‌های قدس از غزه حمایت می‌شد. همان ایام شهرهای سرزمین‌های اشغالی نیز یک به یک با خیزش پراکنده عرب‌های مقیم آن شهرها مواجه شدند. حالا پس از دو سال می‌بینیم که در پاسخ به تعرضاتی که صهیونیست‌ها به مسجد الاقصی کرده‌اند، شهرک‌های اسرائیل از سمتی دیگر هدف راکت‌ها قرار می‌گیرند: جنوب لبنان. گویا گروه‌های مقاومت از دو سال پیش به این سو یکپارچگی بیشتری نزدیک می‌شوند و ملت فلسطین دارند یکدیگر را پیدا می‌کنند.
تمیم البرغوثی درباره همین وضعیت جدید فلسطین سخن می‌گوید و توضیح می‌دهد که چگونه آزادی کل فلسطین و سقوط اسرائیل در همین عصر ممکن می‌شود؟
جهان عرب، تمیم را با شعرهایش می‌شناسد. او شاعری فلسطینی‌تبار است که از دانشگاه بوستون آمریکا دکترای علوم سیاسی دارد. سال‌هاست که ویدئوهای او در سرویس +AJ شبکه الجزیره با عنوان «مع تمیم» منتشر می‌شود. این فیلم بخشی از ویدئویی است که در همان ایام سیف القدس منتشر شد.

فلسطین؛ امید آزادی

تمیم البرغوثی

🔻 ما را در پیام‌رسان‌های داخلی دنبال کنید:

بله | ایتا | روبیکا

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

عبدالحمید قدیریان از نقاشان پرکاری است که از دهه ۶۰ تاکنون آثار زیادی را با مضامین دینی و انقلابی و اجتماعی تولید کرده است.
آنچه ما را به گفت‌وگو با او واداشت، توضیحی بود که او درباره کارهایش و «هنر انقلاب» داشت.
قدیریان در این گفت‌وگو به وضوح اشاره می‌کند که فراز و فرود کارهایش تا چه اندازه ملهم از احساسات و عواطف او در لحظات زندگی‌ اوست؛ گاه با شنیدن خبری متأثرکننده، گاه با رؤیا و گاه با غیرت و همیّت.
او در این گفت‌وگو مهم‌ترین خصیصه «هنر انقلاب» را از میان رفتن هنرمند و دیدن وجه الهی انقلاب می‌داند و می‌گوید هراندازه از این خصیصه دورشده‌ایم کمتر هنرمندان انقلابی در کارهایشان ثابت قدم مانده‌اند.

این گفت‌وگو به بهانه نمایشگاه آثار عبدالحمید قدیریان با عنوان «نور هدی»، در بهمن ۱۴۰۱ برگزار شده و به مناسبت هفته هنر انقلاب منتشر می‌شود.

هنر، به بلندای نور

گفت‌وگوی سیمافکر با عبدالحمید قدیریان - بهمن ۱۴۰۱

🎥فیلم کامل گفت‌وگو را اینجا ببینید:

aparat.com/v/uoJzB

🔻 ما را در پیام‌رسان‌های داخلی دنبال کنید:                                   
 
بله | ایتا | روبیکا

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

#آوینی_تمام_نمیشود

سینمای هر کشوری از خاک خود می‌روید

سیدمرتضی آوینی

چند جمله ساده از سید مرتضی آوینی درباره چیزی که ظاهراً همه‌کس می‌تواند آن را بفهمد و درک کند. آوینی می‌گوید فیلمساز الا و لابد ریشه در خاک خود دارد، و با داستان‌های خودش می‌تواند فیلم بسازد. پس کسی که می‌خواهد فیلم بسازد باید داستانی از خودش و محیط خودش داشته باشد.
درک دراماتیکی که آوینی از آن حرف می‌زد، با تمام ظاهر راحت‌فهمی که در سخنرانی مشهور «سینما و مخاطب» در سمینار سینمای پس از انقلاب وجود داشت، می‌توانست باعث مناقشاتی اساسی درباره سینما، هویت و حتی ایرانی بودن بشود، اتفاقی که همان لحظه بعد از سخنرانی آوینی هم افتاد. آنجا معلوم شد تحمل این حرف که «سینماگر باید وطن داشته باشد» برای برخی تا چه اندازه سخت و دشوار است.

فیلم بخشی است از سخنرانی سید مرتضی آوینی در سمینار سینمای پس از انقلاب- اسفند ۱۳۷۰

🔻 ما را در پیام‌رسان‌های داخلی دنبال کنید:

بله | ایتا | روبیکا

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

#آوینی_تمام_نمیشود

فروش فیلم همان فرهنگ سینمارفتن نیست

سیدمرتضی آوینی

سخنرانی آوینی تمام شد و نوبت به سوال و جواب رسید. خودش بعدها گفت: «جماعت بدجوری برآشفته بود.» این جمله توصیفی کامل از جو پر سوءتفاهم و کم‌طاقت جلسه است. همه سوءتفاهم‌هایی که آن شب بین مرتضی آوینی و حاضران بود، هنوز در گفت‌وگوهای سینمایی ما برقرار است.
از بهترین جاهای جلسه بحث جعفر پناهی است. او می‌گوید: فیلم‌هایی که شما (آوینی) طرفدار آن هستید (مثلا دیده‌بان و مهاجر) نتوانسته مخاطب را جذب کند. آوینی پاسخ می‌دهد که؛ «فروش فیلم» ملاک ارزیابی نیست.
موضع مرتضی آوینی، بحث و نقد و سیاستگذاری سینماست اما ملاک سوال کننده(گان) جایی حلقه کوچک انگاره‌های روشنفکری است و جایی هم مخاطب عام، فروش و اقتصاد سینما! آوینی عزم و نیروی آن داشت که از ذات چیزها، از نو بپرسد اما مخاطبان او چه در گفت‌وگوها و مباحثات و چه در موضع مدیریت و سیاستگذاری اندازه این حرف‌ها نبودند، و متاسفانه هنوز هم نیستند.

🔻 ما را در پیام‌رسان‌های داخلی دنبال کنید:

بله | ایتا | روبیکا

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

#دونقطه

غریبه‌ی خاورمیانه
مرتضی مطهری از اسرائیل به عنوان بیگانه‌ای در خاورمیانه یاد می‌کند...

ماجرای اسرائیل در ظلمی که به مردم فلسطین رفته است، خلاصه نمی‌شود. اسرائیل از اساس عنصری بیگانه در خاورمیانه است که نظم این منطقه را بر هم زده و مانع از شکل‌گیری روابطی سالم و مستقل در آن می‌شود. بنابراین، این ماجرا حتی با صلح فلسطینیان و اسرائیل هم به پایان نمی‌رسد.
شهید مطهری بر همین اساس، پنج دهه پیش در سخنرانی عاشورای ۱۳۴۸، واکنش به حضور اسرائیل در منطقه ما را مهمترین وظیفۀ اسلامی و انسانی مسلمانان می‌داند.

🔗 سیمافکر را دنبال کنید:
سایت | اینستاگرام| توییتر

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

ما و راه دشوار غرب

سید مرتضی آوینی- سلسله جلسات «مبانی هنر»-۱۳۷۱

مدرنیته و فرهنگ غرب برای اهل فکر ایرانی از دهه ۳۰ به بعد، محل تأملاتی پردامنه شد.
در سال‌های منتهی به دهه ۵۰ و ۶۰ به سبب تحولات اجتماعی و سیاسی ایران و پیروزی انقلاب اسلامی، این مناقشات حرارت بیشتری یافت.
آنان که دل در گرو ارزش‌های اسلامی و انقلابی داشتند، می‌خواستند با گفت‌وگو درباره مظاهر دنیای مدرن، گفتاری درباره مدرنیته و فرهنگ داشته باشند؛ برای همین به دنبال چندوچون‌کردن‌هایی ارزشی در این مظاهر بودند.
سیدمرتضی آوینی از الهام‌بخش‌ترین افرادی بود که درباره این مقوله می‌اندیشید. او در این سخنان که در قالب جلساتی با عنوان «مبانی هنر» برگزار شده، بصیرتی ورای این نگاه می‌دهد.
آوینی می‌گوید اگر می‌خواهیم به ماهیت سینما در فرهنگ غرب پی ببریم، اتفاقا باید از ماهیت غرب بپرسیم. او می‌گوید سخن‌گفتن از این ماهیت، وقتی در دامن بحث‌هایی ارزشی می‌افتد تا چه اندازه نابسنده خواهد بود.

🔗 سیمافکر را دنبال کنید:
سایت | اینستاگرام| توییتر

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

#سپیدوسیاه

قصه آدم

سیدمرتضی آوینی، از جهاد سازندگی تا دیدن انسان

بیست‌ویکمین قسمت «سپید و سیاه» را در سیمافکر ببینید


🔗 سیمافکر را دنبال کنید:
سایت | اینستاگرام|  توییتر

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

#سپیدوسیاه

قصه آدم

سیدمرتضی آوینی، از جهاد سازندگی تا دیدن انسان

مشهور است که ابراهیم حاتمی‌کیا تصاویری منحصر به فرد از جبهه عراق در جنگ علیه ایران به دست آورده بود، این تصاویر که به خودی خود جذابیت جنگی بالایی داشتند، هرگز توسط مرتضی آوینی در روایت فتح به کار گرفته نشدند. خودش می‌گفت که در مستندهای جنگی که درباره جبهه حق هستند دنبال ماجراهای جنگ به معنای کاربرد نقشه‌ها و ابزارها نیست، بلکه به دنبال یافتن انسان است. «روایت فتح» داستان انسان‌هایی بود که به فرمان امام پشت خط آمده بودند و آماده دفاع بودند.
این قسمت از سپید و سیاه داستان سید مرتضی آوینی در زمانی است که هنوز به مجموعه روایت فتح نرسیده، اما نشانه‌های توجه به «انسان» و اصل قرار دادن او در «قصه» برایش آشکار شده است.

🔗 سیمافکر را دنبال کنید:
سایت | اینستاگرام|  توییتر

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

سعدی، زبان ما و زمان ماست

رضا داوری اردکانی

زبان فارسی نگهبان عهد انسان ایرانی با خود است. نگه‌داشتن زبان برای هر مردمی نگه‌داشت امکان آ‌نها برای سکونت در تاریخ و زمان است.
اما مردمان معمولا غرق در آداب و احوال متداول خود، از دیدن این امکان بزرگ غافل‌اند.
این امکان بزرگ، یعنی اینکه آدمی تاریخ داشته باشد و با زبان به جایی راه بیابد که حیوان و فرشته از نیل به آن عاجزند، جز با شاعران و حکیمان یک قوم که از قهر زمان جسته‌اند و زمان را در خود می‌یابند ممکن نیست.
رضا داوری اردکانی، اینجا به این نکته اشاره می‌کند و از سعدی به عنوان شاعری یاد می‌کند که ایرانیان عهد جدیدی را با او آغاز کرده‌اند و او مانند فردوسی نگاهبان زبان فارسی است.

🔗 سیمافکر را دنبال کنید:
سایت | اینستاگرام|  توییتر

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

مصرف آزادی

بخشی از مستند «قرن من»- آدام کورتیس- ۲۰۰۲

آزادسازی عواطف پنهان توده مردم به خودی خود امری ترسناک است؛ اما اگر این آزادسازی به نحوی کنترل شده توسط قدرت رخ دهد نه تنها خطری برای قدرت ندارد بلکه با القای حس دموکراسی و آزادی به توده‌ها می‌تواند حافظ وضع سیاسی و اقتصادی موجود باشد.
«قرن من» مستندی است درباره همین روابط میان قدرت و توده مردم. محور داستان این مستند ادوارد برنیز، خواهرزاده زیگموند فروید است. برنیز با اتکا به دانش روانشناسی راه را برای «مدیریت رضایت» توده‌ها هموار می‌کند. پیوند عمیق مصرف کالاها با امیال سرکوب‌شده‌ی بشر، همان چیزی است که حس آزادی و فردیت را به دور از حقوق اساسی سیاسی انسان تولید می‌کند.این مستند روایتی درباره‌ی رابطه قدرت و توده مردم در ایالات متحده آمریکا است؛ اما در شرایطی که سراسر جهان دست کم در بازه‌ای تجربه‌ی آمریکایی‌شدن را مشتاقانه چشیده‌اند، قصه‌ی «قرن من» را می‌توان در مقیاسی فراتر از آمریکا فهم کرد.
«قرن من» مستندی ۴ قسمتی است که به سفارش بی‌بی‌سی توسط آدام کورتیس ساخته و در سال ۲۰۰۲ پخش شد. فیلم بخشی از این مستند است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

سوژه نئولیبرال با آزادی سیاسی بیگانه است

یوسف اباذری

نئولیبرالیسم با تکیه بر اندیشه لیبرالیسم راهی برای مشروعیت هرچه بیشتر سرمایه‌داری در دهه ۷۰ آمریکا بود. منطقی که بیش از اقتصاد، فرهنگ و سیاست را نیز با هدف رقابتی‌کردن هرچه بیشتر آن‌ها دستخوش تغییراتی اساسی کرد.
بنابراین نئولیبرالیسم بیش از هرچیز خود را به مسلک و آئینی بدل ساخت که از یک طرح و تئوری اقتصادی فراتر می‌رفت.
ایران اولین کشوری نبود که سیاست‌های نئولیبرال را دنبال کرد، بلکه پیش از آن نیز کشورهای دیگر و حتی کشورهای خاورمیانه نیز درگیر آن شدند.
یوسف اباذری که یکی از منتقدین این سیاست‌ها در طول سالیان بوده است، اینجا اشاره می‌کند که چگونه سوژه نئولیبرال، در ساحت‌های مختلف زندگی خود در یک رقابت بی حد و حصر، آزادی‌هایی را دنبال می‌کند که او را از آزادی‌های سیاسی بیگانه می‌سازد.

این سخنرانی در سال ۱۳۹۷ و در «پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات» ایراد شده است.


💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com