خوشنویسی ذات هنر ماست!

استاد حبیب‌الله صادقی

حبیب‌الله صادقی در زمره کسانی است که گفتاری عملی و از سر مطالعه درباره تاریخ هنر ایران دارد و این به ما اجازه برقراری نوعی گفت‌وگو با ایشان را می‌دهد. گفت‌و‌گویی که کیفیتی از الان و اکنون داشته باشد و راهی را برای آینده هنر ایران زنده کند. این احتمالا یگانه راه یاد کردن و ذکر از گذشتگان است و تبعا خلاف رفتاری است که هنرمند را همچون گنجینه‌ای تاریخی در نظر می‌گیرد.

اینجا استاد صادقی از کیفیت هنری خوشنویسی و خط ما می‌گوید. او می‌گوید خوشنویسی فرم فکرکردن تجسمی ماست. این فرم خودش را آن‌چنان در ظرایفی نگاه داشته است که بتواند بازتاب جهان مینوی هنرمند ایرانی باشد.

حبیب‌الله صادقی ۵ مرداد ۱۴۰۱ از دنیا رفت. فیلم بخش‌هایی است از گفت‌وگوی منتشر نشده وی در مستندی با موضوع زندگی و آثار استاد کیخسرو خروش، خوشنویس معاصر به کارگردانی بهادر خردمندکیا.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

شورِ غزل

هوشنگ ابتهاج و محمدرضا لطفی - کنسرت کلن (۱۳۷۵)

امیر هوشنگ ابتهاج، از آخرین نسل شاعران و میراث‌داران سنت ادبی و فرهنگی ایران، دیروز ۱۹ مرداد از دنیا رفت.

سایه از ابتدای فعالیتش همواره مرکز تلاشی برای هم‌گام‌کردن شعر و موسیقی با آهنگ مردم بود.
همین تلاش که او در نحوی فعالیت سیاسی دنبال می‌کرد، در حساسیت او نسبت به وضع هنری ما و ایجاد فرصتی برای فعالیت هنری و سیاسی میان حلقه‌ پیرامون خود از جمله محمدرضا لطفی، محمدرضا شجریان، شهرام ناظری و حسین علیزاده نمود داشت.

آنچه از «سایه» به یادگار ماند همین تلاشی بود که نه‌تنها شورانگیزی، بلکه تغزل هم داشت.
غم‌آلود بودن غزل‌های سایه وضع رنج‌دیده مردم را در خروش آنها حفظ می‌کرد.
قطعه‌ای که می‌بینید مربوط به کنسرت مشترک ابتهاج، محمدرضا لطفی و محمد قوی‌حلم است که سال ۱۳۷۵ در شهر کلن آلمان برگزار شده است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

برنامه‌ریزی دستوری نابودمان کرد

سیاوش شهشهانی - ریاضی‌دان

اینکه سیاست‌گذاران علم و فناوری و توسعه در ایران در طول سال‌ها گمان کرده‌اند با استفاده از «مدل» برنامه‌ریزی موفق به پیشرفت می‌شویم در واقع گویای تصوری عمیق از خودمان، علم و دانشگاه و پیشرفت است. این فکر به آسانی پیشرفت را امری قابل الگوبرداری تصور کرده است. حال آنکه پیشرفت در طول تاریخ تنها و تنها از طریق روشی درون‌زا رخ داده است.

دکتر شهشهانی اینجا اشاره می‌کند که این وضع استعدادها را از میان برده و میدان بروز را از آنها گرفته، اما خوب که نگاه می‌کنیم می‌بینیم؛ آنچه ایشان بی‌پیرایه به آن اشاره می‌کند، توصیف یک وضعیتی از درک مقوله «پیشرفت» در کشورهای مصرف‌کننده است.

به بیان دیگر؛ یا پیشرفت از درون، جریان طبیعی واقعیت و رویارویی با جهان رخ می‌نماید، یا اینکه اصلا پیشرفتی وجود نخواهد داشت.

سیاوش شهشهانی، استاد و رئیس سابق دانشکده ریاضیات دانشگاه صنعتی شریف است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

نمی‌گذاریم نخبگان قد عَلَم کنند

گفتگوی سیمافکر با محمدمهدی نائبی - مرداد ۱۴۰۱

در گفتگویی که به تازگی با دکتر نایبی، استاد دانشگاه شریف داشتیم، بحث به اینجا کشید که چگونه اقتصاد ما اساساً حضور نیروهای موثر و نخبه را برنمی‌تابد.
محمدمهدی نایبی توضیح می‌دهد که اقتصاد وابسته به نفت، چگونه مانع نخبگانی می‌شود که می‌خواهند در اقتصاد قد علم کنند.
در واقع در شرایطی که دولت‌ها صرفا به دنبال رتق و فتق امور روزمره‌اند و آنها با نفت ممکن می‌شود، ریسک عرصه‌دادن به نخبگان را نمی‌پذیرند.

📌فیلم کامل گفتگوی اختصاصی سیمافکر با محمدمهدی نایبی را در آپارات ما تماشا کنید:
aparat.com/v/pm1Jl

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

دولت‌ها بازار را می‌سازند!

محمدمهدی نایبی

در سال‌هایی که پشت سر گذاشته‌ایم همواره نحوی سردرگمی در تصمیمات سیاسی ما در اقتصاد، موجب شده دولت‌ها در ایجاد بازاری برای صنایع‌مان تا حد زیادی ناموفق عمل کنند.
ایجاد رقابت‌های بیش از حد میان صنایع خردی که در اقتصاد جهانی نمی‌توانند عرض اندام کنند، نشان از آن دارد که دولت‌‌ها در ایران عزمی برای ساختن بازاری که مقارن با سیاست آنهاست ندارند.
انتقادی که دکتر نایبی در گفتگویمان به این نوع رویکرد وارد می‌کند، از آن روست که ما همواره هیچ اولویتی در سیاست‌هایمان از اینکه می‌خواهیم در کدام فناوری‌ها سرآمد شویم نداریم.
نتیجه این رویکرد هم در اقتصاد ما قابل لمس است.
ما همواره به مدد اتکا به درآمد نفتی مسئله را در سالیان متمادی رفع و رجوع کرده‌ایم.
اما تصمیم برای پیداکردن مزیت نسبی در صنایع مهم ما و ایجاد رقابت درست و کسب منافع از آن باید با عزمی توسط دولت‌‌ها همراه باشد.

📌فیلم کامل گفتگوی اختصاصی سیمافکر با محمدمهدی نایبی را در آپارات ما تماشا کنید:
www.aparat.com/v/pm1Jl

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

فردید؛ پرسش از ماهیت و تاریخ

سید احمد فردید - ۱۳۵۶

۲۸ سال پس از مرگ فردید هنوز اثر راهی که او در تفکر معاصر باز کرد، آشکار است. فردید همانطور که در فیلم چند بار اشاره می‌کند، معتقد بود: باید ورای همه قیل و قال‌ها به ماهیت امور نظر و از این طریق در عالم جدید رخنه کرد.
او معتقد بود؛ ما از مواجهه با جهان جدید ناگزیریم، اما تنها با تفکر درباره ماهیت امور و بازدیدن و بازیافتن‌شان در این جهان، امکان پرسیدن و حضور فعالانه (و نه مقلدانه) برای ما حاصل می‌شود.
در ابتدای این فیلم او می‌گوید: ما باید بتوانیم از انسان به معنای عام حرف بزنیم. این جمله احتمالا مهمترین عبارت او در این چند دقیقه است و همه دیگر حرف‌هایش تفسیر این یک جمله‌اند.

در میان متفکران معاصر ایران شمار زیادی را نمی‌شناسیم که راهی به فکر کردن و نظر انداختن از موضع عام انسانی باز کرده باشند و از این طریق بخواهند به معنای حقیقی از سیطره غرب رها شوند. فردید بر آن بود که تنها با محاجه‌ای در تفکر، امکان گشایش و رستگاری هست.
فیلم بخشی است از حضور تلویزیونی سید احمد فردید در برنامه «این سو و آن سوی زمان» در سال ۱۳۵۶.
💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

چرا فردید مهم است؟

بیژن عبدالکریمی- گفت‌وگو با سیمافکر-۱۳۹۳

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

چرا فردید مهم است؟

بیژن عبدالکریمی- گفت‌وگو با سیمافکر-۱۳۹۳

طیف وسیعی از متفکران و روشنفکران معاصر، از جلال آل احمد تا داریوش شایگان تحت تاثیر شیوه اندیشه سید احمد فردید بوده‌اند. اما تصویر او همواره در کانون سوءتفاهم‌ها و سوءبرداشت‌ها مخدوش شده و گفت‌وگوی انتقادی به درستی پیرامون دیدگاه‌هایش شکل نگرفته است.
اتهام و تفسیر به رأی عادتی دیرپا در محیط ژورنالیسم اندیشه در ایران است و مع‌الاسف به نسل جدید هم سرایت کرده است.
صحنه‌ای که در آن مناقشات فکری و اساسی، اهمیت و ضرورت خود را از لایه رویی و نه عمیق سیاست می‌گیرند. صحنه‌ای که در آن همه «نقدها» در اتهامات به فردید و شاگردان او اساسا در قوام دادن به راه و منش جمهوری اسلامی خلاصه می‌شود و شامل اندیشه و فکر آن‌ها نیست.
اما فردید، چنانکه خود در فیلم پست قبلی درباره روشنفکران عصر مشروطه می‌گفت، بنا بر حوالت تاریخی، راه خود را رفته و اثر خود را گذاشته است.
اینجا بیژن عبدالکریمی از اهمیت فردید در تاریخ فکر ایران می‌گوید و اینکه؛ «جامعه ایران مدیون فردید است.»

فیلم بخشی است از مصاحبه برنامه دریچه از تولیدات سیمافکر با بیژن عبدالکریمی به میزبانی علیرضا سمیعی در سال ۱۳۹۳.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

دانشگاه در صد سال گذشته با زندگی ما چه کرد؟

بابک احمدی از جمله نویسندگانی است که در طول فعالیت‌اش همواره کار خود را در حاشیه دانشگاه ادامه داده است. اما اینجا به نحوی اذعان می‌کند که دانشگاه در تاریخ معاصر ایران نقشی اساسی داشته است.
این نقش تا آنجا رفته است که انگاره‌های اساسی ما را در سیاست ایران نیز تحت‌الشعاع خود قرار داده و عموما اگر به افراد اعتباری هم می‌دهیم به جهت کار دانشگاهی آنهاست.

ما عموما نقش دانشگاه را در شکل‌گیری و روشن‌ نگاه‌داشتن چراغ ایده دانشگاه به مثابه محلی برای پرورش طبقه متوسط نادیده می‌گیریم.
هرچند نباید غافل باشیم که دانشگاه اکنون مسئولیت خود را به فراموشی سپرده اما تا جایی که دانشگاه در ایران حیاتی می‌تواند داشته باشد، در یادآوردن نقشی است که در زندگی ایرانیان داشته است.

این سخنرانی سال ۱۳۹۲ در دومین همایش کنکاش‌های مفهومی و نظری درباره جامعه ایران ایراد شده است.

فیلم کامل این سخنرانی به زودی در سایت سیمافکر منتشر خواهد شد.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

سایه، حافظ و رسم پرده‌پوشی

هرچه سایه در طول فعالیتش نسبت به مسئله شعر، هنر و تعمیق فرهنگی این دو همت می‌گذاشت، نسبت به سیاست روزمره و مسائل جاری سیاسی ایران بی‌اعتنایی می‌کرد. این البته یک استثناء داشت و آن دوره انقلاب بود. دوره‌ای که او در آن به اتفاق محمدرضا لطفی و گروه چاووش همزمان با واکنش سیاسی صریحی که داشتند، یکی از نقاط عطف تاریخ موسیقی ایران را رقم زدند. غیر از این دوره، هوشنگ ابتهاج (سایه) عمدتا از کنار سیاست و هم‌مسلکانِ اهل سیاست به آرامی گذشت.
یوسف میرشکاک، رفتار سیاسی شاعر را در قبال ماجراهای حزب توده، به همنشینی او با حافظ ارجاع می‌دهد و آن را داستانی ریشه‌دار می‌داند. این توصیف تماشایی است.

فیلم بخشی است از گفت‌وگوی اختصاصی سیمافکر با استاد یوسفعلی میرشکاک. به زودی این فیلم به طور کامل در سایت منتشر خواهد شد.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

⭕️ مخاطبان محترم، به علت فرآیند اصلاح و بروزرسانی سایت سیمافکر، فعلا سایت در دسترس نمی‌باشد.

ویدئوهای کامل فعلا بر روی آپارات ما و ویدئوهای دیگر در اینستاگرام منتشر می‌شود.

aparat.com/simafekr


instagram.com/simafekr_com

#گفتگوی_اختصاصی

جلال و جست‌وجوی همواره زندگی

گفتگوی سیمافکر با محمدحسین دانایی-شهریور ۱۴۰۱

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

‌
جلال آل احمد در میان شخصیت‌های روشنفکر ایران، احتمالا پرماجراترین است. حجم فعالیت ادبی، فرهنگی و سیاسی و تشکیلاتی جلال و از پی آن اثر او در میان روشنفکران معاصر کم‌نظیر است. آدمی که مدام می‌سازد و خراب می‌کند، از موسسین کانون نویسندگان است اما با بسیاری نویسندگان و روشنفکران سر ستیز دارد، شیوه‌هایی متعدد برای نوشتن ابداع می‌کند، داستان‌های مهم می‌نویسد اما مهمترین نوشته‌اش کتاب غربزدگی است و سرانجام نامش با داستان‌ قیام امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی ایران گره می‌خورد.

جلال در طول تقلایی به طول کل عمرش از آذر ۱۳۰۲ تا ۱۸ شهریور ۴۸ طاقت خیلی چیزها را ندارد و برای رسیدن به چیزی ناپیدا می‌جنگد، و این همه از او شخصیتی مستقل می‌سازد که مدام در سرگشتگی است.
این سرگشتی برای او راه و رسم زندگی است. جلال به گواه گزارش‌های مکرری که از وی هست،
پرسش‌های مدام را پس نمی‌زد اما پاسخی سرراست هم برای آنها ندارد.
گفت‌وگوی سیمافکر با محمد حسین دانایی، خواهرزاده جلال، به عنوان کسی که از کودکی آل احمد را دنبال نموده دربردارنده گزارشی زنده از زندگی جلال است. سوال این است که جلال چگونه هنوز شیوه‌ای حی و حاضر از نوعی زندگی است؟ زندگی‌ای که آرامش حیات را در «ستیز با خویشتن و جهان» می‌بیند.

📌فیلم کامل را اینجا ببینید:
aparat.com/v/gDMZC

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

بزرگترین مجهولش، خودش بود

محمدحسین دانایی

«شکست جبهه ملی و بُرد کمپانی ها در قضیه نفت که از آن به کنایه در «سرگذشت کندوها» گـَپی زده‌ام - سکوت اجباری محدودی را پیش آورد که فرصتی بود برای به جد در خویشتن نگریستن و به جست وجوی علت آن شکست ها به پیرامون خویش دقیق شدن و سفر به دور مملکت....»

این چند جمله از زندگی‌نامه خود نوشت جلال آل احمد مشهورترین گزارش او از شروع کار تک‌نگاری‌هاست. تک‌نگاری آغاز چیزی بود که سفر رفتن را با نوشتن (یعنی دلمشغولی همیشگی جلال) پیوند می‌زد. همه نزاعی که میان درون و بیرون جلال در جریان است، خود را تک‌نگاری‌ها نشان داده است. این نزاع تا آخر و شاید تا الان درباره جلال ادامه پیدا کرد. کسی که می‌خواست جهان را بشناسد و بشناساند، اما بیش از همه‌چیز خود را جست‌وجو می‌کرد.

این ویدئو روایتی از گفت‌وگوی ما با محمدحسین دانایی، پسر خواهر جلال آل احمد است.

📌فیلم کامل را اینجا ببینید:
aparat.com/v/gDMZC

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

اربعین، امکانی در تاریخ ما!

حسین کچویان

نظریه‌های جامعه‌شناسی آنجا که از قرارداد به عنوان مهمترین عامل پیوند یاد می‌کنند، همواره جایی در جامعه برای «ارزش» در نظر می‌گیرند. اگر ارزشی اولیه به عنوان یک تعهد وجود نداشته باشد، از اساس امکان تشکیل یک جامعه مخدوش است. دکتر کچویان در این سخنرانی می‌گوید برخی جامعه شناسان کلاسیک چون دورکیم و وبر، به این رهیافت رسیده بودند اما آن را پی نگرفتند.
آنچه اینجا در نظر انداختن به اجتماع بزرگ اربعین، که همچون آیینی با عظمت هرساله اتفاق می‌افتد، برای دکتر کچویان نحوی بازگشت به ذات خود ارزش و برساختن یک نوع جامعه با آن است.

آنچه می‌شنوید بخش‌هایی از سخنرانی حسین کچویان در همایش «ظرفیت‌های فرهنگی و تمدنی اربعین»، در تاریخ ۲۰آبان۹۴ است.

فیلم کامل را در سایت سیمافکر می توانید تماشا کنید.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

سینمای همیشه ورشکسته

سید محمد بهشتی -سمینار سینمای پس از انقلاب- ۱۳۷۰

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

سینمای همیشه ورشکسته

سید محمد بهشتی -سمینار سینمای پس از انقلاب- ۱۳۷۰

با وجود گذشت سال‌ها از مدیریت معاونت سینمایی دهه ۶۰ بر سینمای ایران، هنوز می‌شود درباره شیوه‌ها و رویکردهای آن دوران به عنوان تنها دوران موثر در سیاستگذاری سینمای ایران بحث کرد.
گروه سیاست‌گذاران نام دوره بعد از انقلاب را سال‌های «سینمای باهویت» ایران نامیده‌اند (چیزی که بهشتی هم در این فیلم به آن اشاره می‌کند) دورانی که فیلمسازی تجاری با ژانرهای اکشن و پلیسی و کودک رو به افول است و دربرابر مسئولان سینمایی سخت به دنبال سینمای معناگرا و جشنواره‌هایند.
بهشتی اینجا در سمینارِ پرمناقشه «سینمای پس از انقلاب» طعنه‌ای به سخنرانی دیروز مرتضی آوینی می‌زند و می‌گوید: «ما فقط یک معیار داریم و آن «فروش» است! فروش هم بالا و پایین شهر ندارد.»
همینجا در سخن او به آسانی شکل مخاطب و شکل جامعه نادیده گرفته می‌شود. بهشتی این حرف را به زبان می‌آورد و سال‌ها پی گرفته است، اما چند سال بعد نتیجه سیاست‌گذاری‌های این دوره به آهستگی خود را نشان می‌دهند؛ ساختارهای تولید و شرکت‌های فیلمسازی از بین می‌روند، مخاطب کاهش می‌یابد و سینمای ایران در جهت اجتماعی شدن، از طبقات پایین جامعه فاصله میگیرد و به سوی طبقه متوسط حرکت می‌کند. اتفاقی که اگرچه ویژگی‌های خود را دارد، اما در نهایت سینما را از مخاطب عام دورتر می‌سازد.
با این توضیح میشود فهمید؛ چگونه محمد بهشتی، رئیس وقت بنیاد فارابی در پاسخ سوال حسین دهباشی، وقتی می‌خواهد دلایل احتمال نابودی سینما را تا دوسال دیگر در ایران توضیح دهد، هیچ اسمی از افزایش مخاطب نمی‌آورد، بلکه فقط می‌گوید: ممکن است بودجه این سینما قطع شود!

این چند دقیقه توضیحات مهمی درباره سیاست‌گذاری سینمای بعد از انقلاب است.

برای آنکه شائبه گزینشی بودن این ویدئو پیش نیاید، سخنرانی و جلسه کامل به همراه پرسش و پاسخ را در سایت و رسانه‌های سیمافکر منتشر می‌کنیم.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

سینما هنر عامه

مسعود فراستی
ما سینما می‌خواهیم و سینمایی که داریم در نهایت راضی‌مان نمی‌کند. اگر الان بخواهیم درباره اصل ماجرای خودمان و سینما فکر کنیم و بپرسیم ایراد کار کجاست، چه می‌توان گفت؟ در این وانفسای بحث‌های بی‌پایان و انتظارات بی‌پایان و نامتعین و بی‌ربط از سینما، چگونه می‌توان به مبنایی برای شکل‌گیری دیدگاهی اساسی درباره ما و سینما رسید؟
مسعود فراستی در سخنرانی‌ای که ۳۱ سال پیش در سمینار سینمای پس از انقلاب داشت، اساس این دیدگاه را مخاطب می‌گذارد و می‌گوید: معیار در نهایت مخاطب است و این مخاطب خصلتی کیفی دارد. در گفتار فراستی بر خلاف تصویر تخت و مسطحی که از مخاطب ارائه می‌شود و هر نوع آدمی را شامل می‌شود، مخاطب موجودی با خصایص انسانی و دارای حرکت و در نهایت سیاسی معرفی می‌شود. او می‌گوید؛ در ایران انقلاب شده و این مردم انقلاب کرده‌اند، این مردم را در مقام مخاطب باید فهمید و شناخت. این مخاطب، مخاطب فیلمفارسی نیست، و تبعا مخاطب سینمای روشنفکری هم.
سخنرانی مسعود فراستی در «سمینار سینمای پس از انقلاب» را برای اولین بار در سایت سیمافکر تماشا کنید:
Simafekr.com
💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

سینما و ریشه‌های خلاقیت

مسعود فراستی - سمینار سینمای پس از انقلاب - ۱۳۷۰

سال‌هاست در میان بحث‌هایی که درباره سینما می‌شود، گویی پیگیری مقوله مخاطب از سر مسئله‌ای اساسی در میان نیست.
این مسئله آنگونه که فراستی از آن سخن‌ می‌گوید، همان احترامی است که هنرمند به نیاز درونی و برآمده از هویت خود قائل است.
اینکه می‌بینیم در طول سال‌ها آثاری ساخته می‌شود که با ذائقه مخاطب ایرانی سازگار نیست، اتفاقی نیست.

فراستی می‌گوید اگر قرار است سینمای ما واجد شخصیتی باشد، خلاق باشد و پرمخاطب، باید به ریشه‌هایمان برگردیم.
این ریشه‌ها جوهره هنر ماست.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com